༡. བུ་དྡྷ་ཝ་གྒོ

ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༥. ‘‘ཨ་ཐ བུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཱ་ནི, སུ་ཎཱ་ཐ སུ་དྡྷ་མཱ་ན་སཱ;

ཏིཾ་ས་པཱ་ར་མི་ས་མྤུ་ཎྞཱ, དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨ་ས་ངྑི་ཡཱ’’ཏི. –

ཨེ་ཏྠ ཨ་ཐཱཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ནྟ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏ་པ་དཾ, ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་དྭ་ཡེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་པ་དཾ. ཨ་ཐ ཝཱ –

‘‘ཨ་དྷི་ཀཱ་རེ མ་ངྒ་ལེ ཙེ་ཝ, ནི་པྥ་ནྣ་ཏྠེ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ;

ཨ་ན་ནྟ་རེ་པ་ག་མ་ནེ, ཨ་ཐ-ས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི’’.

ཏ་ཐཱ ཧི –

‘‘ཨ་དྷི་ཀི་ཙྩཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨ་དྷི་ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱ་ས་ཏི;

སེ་ཊྛ་ཛེ་ཊྛ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཝི་དྷཱི་ཡ་ཏེ’’ཏི. –

ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མ་ཏྟིཾ་ས་པཱ་ར་མི་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀི་ཙྩ་ཏོ, སེ་ཊྛ་ཛེ་ཊྛ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཊྛེ་ན ཨ་ཐ-ས་དྡེ་ན ཡུ་ཏྟ་མ་པ་དཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི. ཏི་ཝི་དྷ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ པཱུ་ཛཱ་མ་ངྒ་ལ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘པཱུ་ཛཱ ཙ པཱུ་ཛ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ མ་ངྒ་ལ་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ (ཁུ. པཱ. ༥.༣; སུ. ནི. ༢༦༢) མ་ངྒ་ལ་ཊྛེ་ན ཨ་ཐ-ས་དྡེ་ན ཡུ་ཏྟ་མ་པ་དཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི. བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ནི་པྥ་ནྣ་ཏོ ནི་པྥ་ནྣ་ཊྛེ་ན ཨ་ཐ-ས་དྡེ་ན ཡུ་ཏྟ་མ་པ་དཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི. བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ་དི་ཀུ་ས་ལ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཨ་ཐ-ས་དྡེ་ན ཡུ་ཏྟ་མ་པ་དཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི. ཁུ་དྡ་ཀ་པཱ་ཋ་ས་ངྒ་ཧཱ་ན་ནྟ་རཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ན་ནྟ་ར་ཊྛེ་ན ཨ་ཐ-ས་དྡེ་ན ཡུ་ཏྟ་མ་པ་དཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི. ཨི་ཏོ ཁུ་དྡ་ཀ་པཱ་ཋ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་པ་ག་མ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ཐ-ས་དྡེ་ན ཡུ་ཏྟ་མ་པ་དཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི.

བུ་དྡྷོཏི ཨེ་ཏྠ བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏཱ ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི བུ་དྡྷོ, བོ་དྷེ་ཏཱ པ་ཛཱ་ཡཱ་ཏི བུ་དྡྷོ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ བུ་དྡྷོ, ས་བྦ་ད་སྶཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ བུ་དྡྷོ, ཨ་ན་ཉྙ་ནེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ བུ་དྡྷོ, ཝི་ས་ཝི་ཏཱ་ཡ བུ་དྡྷོ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན བུ་དྡྷོ, ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན བུ་དྡྷོ, པ་བྦ་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན བུ་དྡྷོ, ཨ་དུ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ན བུ་དྡྷོ, ཏ་ཎྷཱ་པ་ཧཱ་ན་ཊྛེ་ན བུ་དྡྷོ, ཨེ་ཀཱ་ཡ་ན་མ་གྒཾ ག་ཏོ་ཏི བུ་དྡྷོ, ཨེ་ཀོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི བུ་དྡྷོ, ཨ་བུ་དྡྷི་ཝི་ཧ་ཏ་ཏྟཱ བུ་དྡྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ བུ་དྡྷོ, བུ་དྡྷི བུ་དྡྷཾ བོ་དྷོ་ཏི ཨ་ན་ཏྠ་ནྟ་ར་མེ་ཏཾ. ཡ་ཐཱ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ཡོ་ག་ཏོ པ་ཊོ ‘‘ནཱི་ལོ པ་ཊོ, ར་ཏྟོ པ་ཊོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷ་གུ་ཎ་ཡོ་ག་ཏོ བུ་དྡྷོ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘བོ་དྷི’’ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སུ ཉཱ་ཎཾ, ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་ཀ་ལ་དི་ཡ་ཌྜྷ་ས་ཧ་སྶ་ཀི་ལེ་སཱ་རི་ག་ཎེ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མ་ན་ཏོ ཉཱ་ཎཾ ‘‘བོ་དྷཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ས་མ་ངྒཱི་པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ་པི ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་མ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻེ་སུ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་སུ ཙ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ཉཱ་ཎ་སྶཱ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱི་ར་ཉཱ་ཎ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ- ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ས་ཡཱ་དི་ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ས་མ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཨེ་ཀཱ་ཡ་པི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ དྷ་མྨཱ་མ་ཏཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་སྶ པཱ་པ་ན་ཏོ ཙ ཏ་དེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ བུ་དྡྷཱ་ན་མེ་ཝཱ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ་ས་མེ་ཝ ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་པ་དཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ བུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ. ཏ་ཉྷི དུ་ཝི་དྷཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ པ་ན ན ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ, ཨ་ནྣཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་པི –

‘‘ཨི་ཙྪི་ཏཾ པ་ཏྠི་ཏཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏུ;

པཱུ་རེ་ནྟུ ཙི་ཏྟ་ས་ངྐ་པྤཱ, ཙ་ནྡོ པ་ནྣ་ར་སོ ཡ་ཐཱ.

‘‘ཨི་ཙྪི་ཏཾ པ་ཏྠི་ཏཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏུ;

པཱུ་རེ་ནྟུ ཙི་ཏྟ་ས་ངྐ་པྤཱ, མ་ཎི ཛོ་ཏི་ར་སོ ཡ་ཐཱ’’ཏི. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༩༥ པུ་བྦཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༡༩༢; དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༡.སཱ་མཱ་ཝ་ཏཱི་ཝ་ཏྠུ) –

ཨི་མཱ་ཧི དྭཱི་ཧི་ཡེ་ཝ གཱ་ཐཱ་ཧི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. དེ་སེ་ནྟཱ་པི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ བོ་དྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ན ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་ས་དི་སཱ ཧུ་ཏྭཱ པཱ་ཊི་ཨེ་ཀྐཾ ཝི་སུཾ བུ་དྡྷཱ་ཏི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ. ཏེ་སཾ ཨ་པ་དཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ.

ཙི་རཾ ཋི་ཏཱ་ཏི ཐེ་རཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཐི་ར་ཏ་ར་སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་མ་དྡ་ཝཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཐེ་རཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཐི་ར་ཝ་ར་སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་གུ་ཎེ་ཧི ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཐེ་རཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཐི་ར་ཏ་ར་ས་ངྑཱ་ཏ་པ་ཎཱི་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་ར་ས་ནྟི་ནི་བྦཱ་ན་མ་དྷི་ག་ཏཱ་ཏི ཐེ་རཱ, ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་པ་དཱ་ནཱ་ནི ཐེ་རཱ་པ་དཱ་ནཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ཏཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཐེ་རཱི, ཐེ་རཱི་ནཾ ཨ་པ་དཱ་ནཱ་ནི ཐེ་རཱི་པ་དཱ་ནཱ་ནི. ཏེ་སུ བུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནེ པ་ཉྩེ་ཝ ཨ་པ་དཱ་ནཱ་ནི, པ་ཉྩེ་ཝ སུ་ཏྟ་ནྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –

‘‘པ་ཉྩེ་ཝ ཨ་པ་དཱ་ནཱ་ནི, པ་ཉྩ སུ་ཏྟཱ་ནི ཡ་སྶ ཙ;

ཨི་དཾ བུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ན་ནྟི, པ་ཋ་མཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ’’ཏི.

པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནེ་པི པ་ཉྩེ་ཝ ཨ་པ་དཱ་ནཱ་ནི, པ་ཉྩེ་ཝ སུ་ཏྟ་ནྟཱ. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –

‘‘པ་ཉྩེ་ཝ ཨ་པ་དཱ་ནཱ་ནི, པ་ཉྩ སུ་ཏྟཱ་ནི ཡ་སྶ ཙ;

ཨི་དཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ན་ནྟི, དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ’’ཏི.

ཐེ་རཱ་པ་དཱ་ནེ་སུ ད་སཱ་དྷི་ཀ་པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་པ་དཱ་ནཱ་ནི, ཝ་གྒ་ཏོ ཨེ་ཀ་པ་ཉྙཱ་ས ཝ་གྒཱ. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –

‘‘པ་ཉྩ་ས་ཏ་ད་ས་པ་དཱ་ནཱ་ནི, ཨེ་ཀ་པ་ཉྙཱ་ས ཝ་གྒ་ཏོ;

ཨི་དཾ ཐེ་རཱ་པ་དཱ་ན་ནྟི, ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ’’ཏི.

ཐེ་རཱི་ཨ་པ་དཱ་ནེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ ཨ་པ་དཱ་ནཱ་ནི, ཝ་གྒ་ཏོ ཙ་ཏུ་རོ ཝ་གྒཱ. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –

‘‘ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ་པ་དཱ་ནཱ་ནི, ཙ་ཏུ་ཝ་གྒཱ་ནི ཡ་སྶ ཙ;

ཨི་དཾ ཐེ་རཱི་པ་དཱ་ན་ནྟི, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ’’ཏི.

ཨ་པ་དཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་པ་དཱ་ན-ས་དྡོ ཀཱ་ར་ཎ་ག་ཧ་ཎ་ཨ་པ་ག་མ་ན་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཨ་ཀྐོ་ས་ནཱ་དཱི་སུ དི་སྶ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཨེ་ས ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཨ་པ་དཱ་ནཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་པ་དཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ར་ཎེ དི་སྶ་ཏི, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨ་པ་དཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ག་ཧ་ཎེ དི་སྶ་ཏི, སཾ་སུ་ཊྛུ ག་ཧ་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཝཱ་ཎི་ཛཱ་ནཾ ཨ་པ་དཱ་ནཾ, སུ་དྡཱ་ནཾ ཨ་པ་དཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་པ་ག་མ་ནེ དི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཏེ་སཾ ཨ་པ་ག་མ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ‘‘པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ས་པ་དཱ་ན་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ དི་སྶ་ཏི, གྷ་ར་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་པ་ག་ཏཱ ཨི་མེ སཱ་མ་ཉྙཱ, ཨ་པ་ག་ཏཱ ཨི་མེ བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ་ཏི ཨ་པ་དཱ་ནེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཀྐོ་ས་ནེ དི་སྶ་ཏི, ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྷ པ་ན ཀཱ་ར་ཎེ དི་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་པ་དཱ་ནཱ་ནི བུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནི, བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ག་ངྒཱ་ཝཱ་ལུ་ཀཱུ་པ་མཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མི་ཏཱ་དི་ས་མ་ཏྟིཾ་ས་པཱ་ར་མི་ཏཱ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཨ་དྷི་ཀཱ་རཱ་དཱི་སུ ཡུ་ཏྟ་ཨ་པ་དཱ་ནཱ་ནི སུ་དྡྷ་མཱ་ན་སཱ སུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.

ཏ་ཏྠ སུ་དྡྷ་མཱ་ན་སཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན དི་ཡ་ཌྜྷ་ཀི་ལེ་ས་ས་ཧ་སྶཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ སུ་དྡྷ་མཱ་ན་སཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ སུ་དྡྷ་ཧ་ད་ཡཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡེ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ སུ་ཎཱ་ཐ, ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏཱ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཨ་པ་དཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ན་ཐེ་རཱ་པ་དཱ་ན་ཐེ་རཱི་ཨ་པ་དཱ་ནེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི ‘‘ཨ་ཐ བུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ས་ཙྩ་ས་ངྑཱ་ར་ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཡ་མ་ཀེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི པ་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ‘‘མཱུ་ལ་ཡ་མ་ཀ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ, ཏེ་ར་ས་ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་དྭེ་ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཏིཾ་ས་ནི་སྶ་གྒི་ཡེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི པ་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ‘‘པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཎྜོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཨི་དྷཱ་པི པ་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཝ་ཎྞཱ་ག་མོ…པེ… པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ནི་རུ་ཏྟ’’ནྟི ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན ཝཱ ‘‘ཏེ་སུ ཝུ་དྡྷི་ལོ་པཱ་ག་མ་ཝི་ཀཱ་ར་ཝི་པ་རཱི་ཏཱ་དེ་སཱ ཙཱ’’ཏི སུ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ས་མྨཱཏི་ནི་པཱ་ཏ་པ་ད་སྶ, ས་ཡཾ་ས་དྡ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ས-ནྟི་ཨུ་པ་ས་གྒ་པ་ད་སྶ ཙ ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཙཱི་བུ་དྡྷ་ས་དྡ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་སུ་ཁ་ཏྠཾ ‘‘བུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨི་ཏི ཝི་སུ་དྡྷ་ཛ་ན་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ ཨ་པ་དཱ་ན-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

༡. བུ་དྡྷ་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨི་དཱ་ནི ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ནི་དཱ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་པ་དཱ་ན་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ –

‘‘ས་པ་དཱ་ནཾ ཨ་པ་དཱ་ནཾ, ཝི་ཙི་ཏྲ་ན་ཡ་དེ་ས་ནཾ;

ཡཾ ཁུ་དྡ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡ་སྨིཾ, ས་ངྒཱ་ཡིཾ་སུ མ་ཧེ་ས་ཡོ;

ཏ་སྶ དཱ་ནི ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མོ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཡཾ ཨ་པ་དཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ‘‘ས་ཀ་ལཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཝི་མུ་ཏྟི་ར་ས’’ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ར་སེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི, དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ་ས་ངྒ་ཧེ དྷ་མྨེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཋ་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཙྪི་མ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཝི་ན་ཡཱ་བྷི་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀེ་སུ སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི, དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ཁུ་དྡ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཁུ་དྡ་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི, སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་ཐཱ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨཾ ཝེ་ད་ལླ་ནྟི ན་ཝ་སུ སཱ་ས་ན་ངྒེ་སུ གཱ་ཐཱ་ཡ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ.

‘‘དྭཱ་སཱི་ཏི བུ་དྡྷ་ཏོ ག་ཎྷིཾ, དྭེ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བྷི་ཀྑུ་ཏོ;

ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཡེ་མེ དྷ་མྨཱ པ་ཝ་ཏྟི་ནོ’’ཏི. –

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཀ་ཏི་པ་ཡ་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.

ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཨ་པ་དཱ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏིཾ་ས་པཱ་ར་མི་ས་མྤུ་ཎྞཱ, དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཨ་ས་ངྑི་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ད་ས་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཝ པ་ཙྪི་མ་མ་ཛ྄ཛྷི་མུ་ཀྐ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ད་ས་པཱ་ར་མཱི་ད་ས་ཨུ་པ་པཱ་ར་མཱི་ད་ས་པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མ་ཏྟིཾ་ས་པཱ་ར་མཱི. ཏཱ་ཧི སཾ་སུ་ཊྛུ པུ་ཎྞཱ ས་མྤུ་ཎྞཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣཱ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཏིཾ་ས་པཱ་ར་མི་ས་མྤུ་ཎྞཱ. ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་ཏྟ་ཡ་ཝཱ་སི་ནེ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ མེ་ཏྟཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི ཝཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཀཱ་ཡེ ར་ཉྫེ་ནྟི ཨ་ལླཱི་ཡཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི རཱ་ཛཱ་ནོ, དྷ་མྨེ་ན རཱ་ཛཱ་ནོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ, ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏཱ བུ་དྡྷཱ. ད་ས་ས་ཏཾ ས་ཧ་སྶཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཀོ་ཊི པ་ཀོ་ཊི ཀོ་ཊི་པྤ་ཀོ་ཊི ན་ཧུ་ཏཾ ནི་ནྣ་ཧུ་ཏཾ ཨ་ཀྑོ་བྷི་ཎི བི་ནྡུ ཨ་བྦུ་དཾ ནི་ར་བྦུ་དཾ ཨ་ཧ་ཧཾ ཨ་བ་བཾ ཨ་ཊ་ཊཾ སོ་ག་ནྡྷི་ཀཾ ཨུ་པྤ་ལཾ ཀུ་མུ་དཾ པུ་ཎྜ་རི་ཀཾ པ་དུ་མཾ ཀ་ཐཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཐཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ས་ངྑི་ཡཱ ས་ངྑཱ་ར་ཧི་ཏཱ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཝི་ག་ཏཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠཾ ག་ཏཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

༦. ཏེ་སུ ཨ་ཏཱི་ཏ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙཱ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ས་མྦྷཱ་ར་ཉྩ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རེ་ན པུ་ཊྛོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ས་མྦོ་དྷིཾ བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བྷོ ཨཱ་ན་ནྡ, མ་མ ཨ་པ་དཱ་ནཾ སུ་ཎོ་ཧཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཧཾ པུ་བྦེ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་པཱུ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ སེ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ས་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མྦོ་དྷིཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཝཱ སི་ར་སཱ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ཡེ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ས་ས་ངྒྷེ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷ་ས་ཧི་ཏེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛེ བུ་དྡྷེ ད་ས་ཧི ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠ་པུ་ཊེ་ཧི ན་མ་སྶི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ སི་ར་སཱ སཱི་སེ་ན ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ཡེ ཨཱ་ད་རེ་ན ཐོ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཎཱ་མཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༧. ཡཱ་ཝ་ཏཱ བུ་དྡྷ་ཁེ་ཏྟེ་སཱུཏི ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ བུ་དྡྷ་ཁེ་ཏྟེ་སུ, ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏཱ, བྷཱུ་མ་ཊྛཱ བྷཱུ་མི་ཏ་ལ་ག་ཏཱ, ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ ར་ཏ་ནཱ ཨ་ས་ངྑི་ཡཱ ས་ངྑཱ་ར་ཧི་ཏཱ, ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཡ་ཏྟ་ཀཱ, ཝི་ཛྫ་ནྟི. ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི མ་ན་སཱ ཙི་ཏྟེ་ན ས་མཱ་ཧ་རེ, སཾ སུ་ཊྛུ ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, མ་མ པཱ་སཱ་ད་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ རཱ་སིཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༨. ཏ་ཏྠ རཱུ་པི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡནྟི ཏ་སྨིཾ ཨ་ནེ་ཀ་བྷཱུ་མི་མྷི པཱ་སཱ་དེ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཾ ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཾ བྷཱུ་མིཾ ནི་མྨི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཧཾ ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ ས་ཏྟ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི ནི་མྨི་ཏཾ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་བྷཱུ་མི་ཀཾ པཱ་སཱ་དཾ ཨུ་བྦི་དྡྷཾ ཨུ་གྒ་ཏཾ ན་བྷ་མུ་གྒ་ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཛོ་ཏ་མཱ་ནཾ མཱ་པ་ཡིནྟི ཨ་ཏྠོ.

༩. ཏ་མེ་ཝ པཱ་སཱ་དཾ ཝ་ཎྞེ་ནྟོ ‘‘ཝི་ཙི་ཏྟ་ཐ་མྦྷ’’ནྟྱཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝི་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི མ་སཱ་ར་ག་ལླཱ་དི་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཐ་མྦྷེ་ཧི ཨུ་སྶཱ་པི་ཏཾ སུ་ཀ་ཏཾ སུ་ཊྛུ ཀ་ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་གྒྷ་ན་ཏོ་ར་ཎ་ནི་མྨི་ཏ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ར་ཧཾ. པུ་ན་པི ཀིཾ ཝི་སི་ཊྛཾ? ཀ་ན་ཀ་མ་ཡ་ས་ངྒྷཱ་ཊཾ སུ་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཀ་ཏ་ཏུ་ལཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཝ་ལ་ཡེ་ཧི ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཨུ་སྶཱ་པི་ཏ་ཀོ་ནྟེ་ཧི ཙ ཚ་ཏྟེ་ཧི ཙ མ་ཎྜི་ཏཾ སོ་བྷི་ཏཾ པཱ་སཱ་ད་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.

༡༠. པུ་ན་པི པཱ་སཱ་ད་སྶེ་ཝ སོ་བྷཾ ཝ་ཎྞེ་ནྟོ ‘‘པ་ཋ་མཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཱ བྷཱུ་མཱི’’ཏྱཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་བྷཱུ་མི་པཱ་སཱ་ད་སྶ སུ་བྷཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ ཨ་བྦྷ་ས་མཱ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་པ་ཊ་ལ་ས་དི་སཱ ཝི་མ་ལཱ ནི་མྨ་ལཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཎི་མ་ཡཱ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ པ་ཋ་མཱ བྷཱུ་མི ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛ་ལ་ཛ་ན་ལི༹་ན་པ་དུ་མེ་ཧི ཨཱ་ཀི་ཎྞཱ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཝ་རཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་མཱ་ཡ ཀ་ཉྩ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཱ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱུ་མི་ཡཱ་ཝ སོ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༡. ཏ་སྶེ་ཝ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཀཱ་ཙི བྷཱུ་མི པ་ཝཱ་ལ༹ཾ་སཱ པ་ཝཱ་ལ༹་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ པ་ཝཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཱ, ཀཱ་ཙི བྷཱུ་མི ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ ལོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཎྞཱ, ཀཱ་ཙི བྷཱུ་མི སུ་བྷཱ མ་ནོ་ཧ་རཱ ཨི་ནྡ་གོ་པ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་བྷཱ ར་སྨི་ཡོ ནི་ཙྪ་ར་མཱ་ནཱ, ཀཱ་ཙི བྷཱུ་མི ད་ས དི་སཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༢. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པཱ་སཱ་དེ ནི་ཡྻཱུ་ཧཱ ནི་གྒ་ཏ་པ་མུ་ཁ་སཱ་ལཱ ཙ སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ སུ་ཊྛུ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཀ་ཏཱ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རཱ སཱི་ཧ་དྭཱ་རཱ ཙ. ཙ་ཏུ་རོ ཝེ་དི་ཀཱཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝེ་དི་ཀཱ་ཝ་ལ་ཡེ་ཧི ཛཱ་ལ་ཀ་ཝཱ་ཊེ་ཧི ཙ མ་ནོ་ར་མཱ མ་ན་ཨ་ལླཱི་ཡ་ན་ཀཱ ག་ནྡྷཱ་ཝེ་ལཱ༹ ག་ནྡྷ་དཱ་མཱ ཙ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༣. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པཱ་སཱ་དེ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་བྷཱུ་སི་ཏཱ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ནེ་ཧི སོ་བྷི་ཏཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ. ཀིཾ བྷཱུ་ཏཱ? ནཱི་ལཱ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ, པཱི་ཏཱ པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ, ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞཱ, ཨོ་དཱ་ཏཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ སེ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ, སུ་དྡྷ་ཀཱ་ལ༹་ཀཱ ཨ་མི་སྶ་ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཱ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ཝ་རཱུ་པེ་ཏཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ཝ་རེ་ཧི ཀ་ཎྞི་ཀ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ཝ་རེ་ཧི ཨུ་པེ་ཏོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སོ པཱ་སཱ་དོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༤. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པཱ་སཱ་དེ ཨོ་ལོ་ཀ་མ་ཡཱ ཨུ་དྡྷ་མྨུ་ཁཱ པ་དུ་མཱ སུ་པུ་པྥི་ཏཱ པ་དུ་མཱ སོ་བྷ་ནྟི, སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་དཱི་ཧི ཝཱ་ལ༹་མི་ག་ག་ཎེ་ཧི ཙ ཧཾ་ས་ཀོ་ཉྩ་མ་ཡཱུ་རཱ་དི་པ་ཀྑི་ས་མཱུ་ཧེ་ཧི ཙ སོ་བྷི་ཏོ སོ པཱ་སཱ་དོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏི་ཨུ་ཙྩོ ཧུ་ཏྭཱ ན་བྷ་མུ་གྒ་ཏ་ཏྟཱ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཏཱ་ར་ཀཱ་ཧི ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཙ་ནྡ་སཱུ་རེ་ཧི ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡ་རཱུ་པེ་ཧི ཙ མ་ཎྜི་ཏོ སོ པཱ་སཱ་དོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༥. སོ ཨེ་ཝ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ པཱ་སཱ་དོ ཧེ་མ་ཛཱ་ལེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལེ་ན ས་ཉྪ་ནྣཱ, སོ་ཎྞ་ཀི་ངྐ་ཎི་ཀཱ་ཡུ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀི་ངྐ་ཎི་ཀ་ཛཱ་ལེ་ཧི ཡུ་ཏོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ནོ་ར་མཱ མ་ན་ལླཱི་ཡ་ན་ཀཱ སོ་ཎྞ་མཱ་ལཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པུ་པྥ་པ་ནྟི་ཡོ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ཝཱ་ཏ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཀཱུ་ཛ་ནྟི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༦. མ་ཉྫེ་ཊྛ་ཀཾ མ་ཉྫི་ཊྛ་ཝ་ཎྞཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཎྞཾ, པཱི་ཏ་ཀཾ པཱི་ཏ་ཝ་ཎྞཾ, ཧ་རི་པི་ཉྫ་རཾ ཛ་མྦོ་ན་ད་སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ པ་ཉྫ་ར་ཝ་ཎྞ་ཉྩ དྷ་ཛཾ ནཱ་ནཱ་ར་ངྒེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཝ་ཎྞེ་ཧི, ས་མྤཱི་ཏཾ ར་ཉྫི་ཏཾ དྷ་ཛཾ, ཨུ་སྶི་ཏཾ ཏ་སྨིཾ པཱ་སཱ་དེ ཨུ་སྶཱ་པི་ཏཾ. དྷ་ཛ་མཱ་ལི་ནཱིཏི ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, དྷ་ཛ་མཱ་ལཱ་ཡུ་ཏྟོ སོ པཱ་སཱ་དོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༡༧. ཏ་སྨིཾ པཱ་སཱ་དེ ཨ་ཏྠ་ར་ཎཱ་ད་ཡོ ཝ་ཎྞེ་ནྟོ ‘‘ན ནཾ བ་ཧཱུ’’ཏྱཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ནཾ པཱ་སཱ་དཾ བ་ཧཱུ་ཧི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ནཱ་ནཱ་ས་ཡ་ན་ཝི་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཨ་ཏྠ་ར་ཎེ་ཧི ཝི་ཙི་ཏྟཱ སོ་བྷི་ཏཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་དི་ས་ཡ་ནཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ངྑྱཱ, ཀིཾ བྷཱུ་ཏཱ? ཕ་ལི་ཀཱ ཕ་ལི་ཀ་མ་ཎི་མ་ཡཱ ཕ་ལི་ཀཱ་ཧི ཀ་ཏཱ, ར་ཛ་ཏཱ་མ་ཡཱ ར་ཛ་ཏེ་ཧི ཀ་ཏཱ, མ་ཎི་མ་ཡཱ ནཱི་ལ་མ་ཎཱི་ཧི ཀ་ཏཱ, ལོ་ཧི་ཏ་ངྒཱ ར་ཏྟ་ཛཱ་ཏི་མ་ཎཱི་ཧི ཀ་ཏཱ, མ་སཱ་ར་ག་ལླ་མ་ཡཱ ཀ་བ་ར་ཝ་ཎྞ་མ་ཎཱི་ཧི ཀ་ཏཱ, ས་ཎྷ་ཀཱ་སི་ཀ་ས་ནྠ་ཏཱ ས་ཎྷེ་ཧི སུ་ཁུ་མེ་ཧི ཀཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྠེ་ཧི ཨ་ཏྠ་ཏཱ.

༡༨. པཱ་ཝུ་རཱཏི པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ. ཀཱི་དི་སཱ? ཀ་མྦ་ལཱ ལོ་མ་སུ་ཏྟེ་ཧི ཀ་ཏཱ, དུ་ཀཱུ་ལཱ དུ་ཀཱུ་ལ་པ་ཊེ་ཧི ཀ་ཏཱ, ཙཱི་ནཱ ཙཱི་ན་པ་ཊེ་ཧི ཀ་ཏཱ, པ་ཏྟུ་ཎྞཱ པ་ཏྟུ་ཎྞ་དེ་སེ ཛཱ་ཏ་པ་ཊེ་ཧི ཀ་ཏཱ, པ་ཎྜུ པ་ཎྜུ་ཝ་ཎྞཱ, ཝི་ཙི་ཏྟ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཨ་ཏྠ་ར་ཎེ་ཧི པཱ་ཝུ་ར་ཎེ་ཧི ཙ ཝི་ཙི་ཏྟཾ, ས་བྦཾ ས་ཡ་ནཾ, མ་ན་སཱ ཙི་ཏྟེ་ན, ཨ་ཧཾ པ་ཉྙ་པེ་སིནྟི ཨ་ཏྠོ.

༡༩. ཏ་དེ་ཝ པཱ་སཱ་དཾ ཝ་ཎྞེ་ནྟོ ‘‘ཏཱ་སུ ཏཱ་སྭེ་ཝ བྷཱུ་མཱི་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ར་ཏ་ན་ཀཱུ་ཊ་ལ་ངྐ་ཏནྟི ར་ཏ་ན་མ་ཡ་ཀཱུ་ཊེ་ཧི ར་ཏ་ན་ཀ་ཎྞི་ཀཱ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ སོ་བྷི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. མ་ཎི་ཝེ་རོ་ཙ་ནཱ ཨུ་ཀྐཱཏི ཝེ་རོ་ཙ་ན་མ་ཎཱི་ཧི ར་ཏྟ་མ་ཎཱི་ཧི ཀ་ཏཱ, ཨུ་ཀྐཱ ད་ཎྜ་པ་དཱི་པཱ. དྷཱ་ར་ཡ་ནྟཱ སུ་ཏི་ཊྛ་རེཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ སུ་ཊྛུ དྷཱ་ར་ཡ་ནྟཱ ག་ཎྷ་ནྟཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ཛ་ནཱ སུ་ཊྛུ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༢༠. པུ་ན ཏ་དེ་ཝ པཱ་སཱ་དཾ ཝ་ཎྞེ་ནྟོ ‘‘སོ་བྷ་ནྟི ཨེ་སི་ཀཱ་ཐ་མྦྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་སི་ཀཱ་ཐ་མྦྷཱ ནཱ་མ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ སོ་བྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཁཱ་ཏཱ ཐ་མྦྷཱ, སུ་བྷཱ ཨི་ཊྛཱ, ཀ་ཉྩ་ན་ཏོ་ར་ཎཱ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ, ཛ་མྦོ་ན་དཱ ཛ་མྦོ་ན་ད་སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ ཙ, སཱ་ར་མ་ཡཱ ཁ་དི་ར་རུ་ཀྑ་སཱ་ར་མ་ཡཱ ཙ ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཱ ཙ ཏོ་ར་ཎཱ སོ་བྷ་ནྟི, ཨེ་སི་ཀཱ ཙ ཏོ་ར་ཎཱ ཙ ཏཾ པཱ་སཱ་དཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༢༡. ཏ་སྨིཾ པཱ་སཱ་དེ སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཨ་ནེ་ཀཱ ས་ནྡྷཱི ཀ་ཝཱ་ཊེ་ཧི ཙ ཨ་གྒ་ལེ༹་ཧི ཙ ཙི་ཏྟི་ཏཱ སོ་བྷི་ཏཱ ས་ནྡྷི་པ་རི་ཀྑེ་པཱ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨུ་བྷ་ཏོཏི ཏ་སྶ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ, པུ་ཎྞ་གྷ་ཊཱ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི པ་དུ་མེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཙ ཨུ་པྤ་ལེ་ཧི, སཾ་ཡུ་ཏཱ པུ་ཎྞཱ ཏཾ པཱ་སཱ་དཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༢༢-༢༣. ཨེ་ཝཾ པཱ་སཱ་ད་སྶ སོ་བྷཾ ཝ་ཎྞེ་ཏྭཱ ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ པཱ་སཱ་ད་ཉྩ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ན་ཉྩ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ ས་བྦ་བུ་དྡྷེ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏེཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཝི་ག་ཏེ ཀཱ་ལེ ཛཱ་ཏེ བྷཱུ་ཏེ, ས་ས་ངྒྷེ སཱ་ཝ་ཀ་ས་མཱུ་ཧ་ས་ཧི་ཏེ, ས་བྦེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ བུ་དྡྷེ ས་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཀ་ཏི་ཝ་ཎྞེ་ན རཱུ་པེ་ན ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཙ, ས་སཱ་ཝ་ཀེ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ཧི་ཏེ, བུ་དྡྷེ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཡེ་ན དྭཱ་རེ་ན པཱ་སཱ་དོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན དྭཱ་རེ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་སཱ་ཝ་ཀཱ ས་བྦེ བུ་དྡྷཱ ས་བྦ་སོ་ཎྞ་མ་ཡེ ས་ཀ་ལ་སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡེ, པཱི་ཋེ ནི་སི་ནྣཱ ཨ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཱ ཨ་རི་ཡ་ས་མཱུ་ཧཱ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

༢༤-༢༥. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཀཱ་ལེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ཡེ ཙ བུ་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཏེ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ ས་ཡ་མྦྷཱུ ས་ཡ་མེ་ཝ བྷཱུ་ཏེ ཨ་ཉྙཱ་ཙ་རི་ཡ་ར་ཧི་ཏེ, ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏེ ཁ་ནྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཙྩུ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་རེ་ཧི ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏེ, ཛ་ཡ་མཱ་པ་ནྣེ ས་ནྟ་པྤེ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཝ་ནཾ མ་ཡ྄ཧཾ པཱ་སཱ་དཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཙ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ, ས་བྦེ བུ་དྡྷཱ ས་མཱ་རུ་ཧུཾ སཾ སུ་ཊྛུ ཨཱ་རུ་ཧིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༢༦. ཡེ དི་བྦཱ དི་ཝི བྷ་ཝཱ དི་བྦཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཛཱ་ཏཱ, ཡེ ཙ བ་ཧཱུ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ ཨ་ཏྠི. ཡེ ཙ མཱ་ནུ་སཱ མ་ནུ་སྶེ ཛཱ་ཏཱ ཡེ ཙ བ་ཧཱུ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏོ ས་བྦཾ དུ་སྶཾ ས་མཱ་ཧ་ནྟྭཱ སཾ སུ་ཊྛུ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏེ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ཧི ཨ་ཙྪཱ་དེ་མཱིཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.

༢༧. ཨེ་ཝཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ཧི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མྤ་ནྣཾ མ་དྷུ་རཾ ཁ་ཛྫཾ ཁཱ་དི་ཏ་བྦཾ པཱུ་ཝཱ་དི ཀི་ཉྩི, མ་དྷུ་རཾ བྷོ་ཛྫཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཉྩ, མ་དྷུ་རཾ སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཾ ལེ་ཧ་ནཱི་ཡ་ཉྩ, ས་མྤ་ནྣཾ མ་དྷུ་རཾ པི་ཝི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཊྛ་པཱ་ན་ཉྩ, བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཉྩ, སུ་བྷེ སུ་ནྡ་རེ མ་ཎི་མ་ཡེ སེ་ལ་མ་ཡེ པ་ཏྟེ སཾ སུ་ཊྛུ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སིཾ པ་ཊི་གྒ་ཧཱ་པེ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

༢༨. ས་བྦེ ཏེ ཨ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཱ ས་བྦེ ཏེ ཨ་རི་ཡ་ས་མཱུ་ཧཱ, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ས་མཱ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཊྛཱཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ས་མ་ངྒི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཊྛཱ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ སི་ལི་ཊྛཱ སོ་བྷ་མཱ་ནཱ ཙཱི་ཝ་ར་སཾ་ཡུ་ཏཱ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ཧི ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ མ་དྷུ་ར་ས་ཀྑ་རཱ་ཧི ཙ ཏེ་ལེ་ན ཙ མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏེ་ཧི ཙ པ་ར་མ་ནྣེ་ན ཨུ་ཏྟ་མེ་ན ཨ་ནྣེ་ན ཙ མ་ཡཱ ཏ་པྤི་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

༢༩. ཏེ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟ་པྤི་ཏཱ ཨ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཱ ར་ཏ་ན་ག་བྦྷཾ ས་ཏྟ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི ནི་མྨི་ཏ་ག་བྦྷཾ གེ་ཧཾ, པ་ཝི་སི་ཏྭཱ གུ་ཧཱ་ས་ཡཱ གུ་ཧཱ་ཡཾ ས་ཡ་མཱ་ནཱ, ཀེ་ས་རཱི་ཝ ཀེ་ས་ར་སཱི་ཧཱ ཨི་ཝ, མ་ཧཱ་ར་ཧ་མྷི ས་ཡ་ནེ ཨ་ན་གྒྷེ མ་ཉྩེ, སཱི་ཧ་སེ་ཡྻ་མ་ཀ་པྤ་ཡུཾ ཡ་ཐཱ སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ་ན ས་ཡ་ནྟོ པཱ་དེ པཱ་དཾ ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠཾ སཱི་སཱུ་པ་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠཾ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་ལ་དྷིཾ ཨ་ནྟ་ར་ས་ཏྠི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཙྩ་ལོ ས་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤ་ཡུཾ ཀ་རིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༣༠. ཏེ ཨེ་ཝཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ས་མྤ་ནྣཱ. ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ སཾ སུ་ཊྛུ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཡ་ནེ པ་ལླ་ངྐ་མཱ་བྷུ་ཛུཾ ཨཱུ་རུ་བ་དྡྷཱ་ས་ནཾ ཀ་རིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༣༡. གོ་ཙ་རཾ ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནནྟི ས་བྦེ་སཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ གོ་ཙ་རཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ ཛྷཱ་ན་ར་ཏི་ས་མ་པྤི་ཏཱ ཛྷཱ་ན་ར་ཏི་ཡཱ སཾ སུ་ཊྛུ ཨ་པྤི་ཏཱ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཉྙེ དྷ་མྨཱ་ནི དེ་སེ་ནྟཱིཏི ཏེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་སུ ཨ་ཉྙེ ཨེ་ཀ་ཙྩེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨི་དྡྷི་ཡཱ པ་ཋ་མཱ་དི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ ཀཱི་ལ༹་ནྟི ར་མ་ནྟི.

༣༢. ཨ་ཉྙེ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཝ་སི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཝ་སཱི་ཀ་རིཾ་སུ, པ་ཉྩ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཧི པ་ཉྩ་ཝ་སི་ཏཱ་ཧི ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨི་ཏཱ ག་ཏཱ པ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ, ཨ་པྤེ་ནྟི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཉྙེ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶི་ཡོ ཝི་ཀུ་བྦ་ནཱ་ནི ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཱ་ནི ཝི་ཀུ་བྦ་ནྟི ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༣༣. བུ་དྡྷཱ་པི བུ་དྡྷེཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་སུ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཉྷཾ བུ་དྡྷཱ བུ་དྡྷེ པུ་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ བུ་དྡྷཱ ཨ་ཏྠ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡ ག་མྦྷཱི་རཾ ནི་པུ་ཎཾ སུ་ཁུ་མཾ, ཋཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ནི་བུ་ཛ྄ཛྷ་རེ ཝི་སེ་སེ་ན ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཏོ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.

༣༤. ཏ་དཱ མ་མ པཱ་སཱ་དེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀཱཔི བུ་དྡྷེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི, བུ་དྡྷཱ སཱ་ཝ་ཀེ སི་སྶེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཏེ བུ་དྡྷཱ ཙ སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི.

༣༥. པུ་ན ཏེ ས་བྦེ ཨེ་ཀ་ཏོ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘བུ་དྡྷཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བུ་དྡྷཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ སི་སྶཱ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཱ ནི་སྶི་ཏ་ཀཱ ཨེ་ཏེ ས་བྦེ, ས་ཀཱ་ཡ ས་ཀཱ་ཡ ར་ཏི་ཡཱ ར་མ་མཱ་ནཱ ས་ལླཱི་ནཱ མ་མ པཱ་སཱ་དེ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏྠོ.

༣༦. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་དེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ སོ ཏི་ལོ་ཀ་ཝི་ཛ་ཡོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ ‘‘ཚ་ཏྟཱ ཏི་ཊྛ་ནྟུ ར་ཏ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ར་ཏ་ནཱ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཱ, ཚ་ཏྟཱ ཀ་ཉྩ་ནཱ་ཝེ་ལ༹་པ་ནྟི་ཀཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལེ་ཧི ཨོ་ལ་མྦི་ཏཱ ཏི་ཊྛ་ནྟུ. མུ་ཏྟཱ་ཛཱ་ལ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ མུ་ཏྟཱ་ཛཱ་ལེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཱ, ས་བྦེ ཚ་ཏྟཱ མ་མ མ་ཏྠ་ཀེ མུ་དྡྷ་ནི, དྷཱ་རེ་ནྟཱུཏི ཙི་ནྟི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཚ་ཏྟཱ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༣༧. སོ་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀ་ཙི་ཏྟི་ཏཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀཱ་ཧི ད་དྡ་ལླ་མཱ་ནཱ ཙེ་ལ་ཝི་ཏཱ་ནཱ བྷ་ཝ་ནྟུ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟུ. ཝི་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ, མ་ལྱ་ཝི་ཏ་ཏཱ པུ་པྥ་པ་ཏྠ་ཊཱ, ས་བྦེ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཏཱ་ནཱ, མ་ཏྠ་ཀེ ནི་སཱི་ད་ན་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ དྷཱ་རེ་ནྟཱུཏི ཨ་ཏྠོ.

༣༨-༤༠. མ་ལྱ་དཱ་མེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་སུ་ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་དཱ་མེ་ཧི ཝི་ཏ་ཏཱ པ་རི་ཀི་ཎྞཱ, ག་ནྡྷ་དཱ་མེ་ཧི ཙ་ནྡ་ན་ཀུ་ངྐུ་མ་ཏ་ག་རཱ་དི་སུ་ག་ནྡྷ་དཱ་མེ་ཧི, སོ་བྷི་ཏཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. དུ་སྶ་དཱ་མེ་ཧི པ་ཏྟུ་ཎྞ་ཙཱི་ནཱ་དི་ཨ་ན་གྒྷ་དུ་སྶ་དཱ་མེ་ཧི, པ་རི་ཀི་ཎྞཱ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་དཱ་མེ་ཧི བྷཱུ་སི་ཏཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི, པུ་པྥཱ་བྷི་ཀི་ཎྞཱ ཙ་མྤ་ཀ་ས་ལ༹་ལ་སོ་ག་ནྡྷི་ཀཱ་དི་སུ་ག་ནྡྷ་པུ་པྥེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀི་ཎྞཱ སུ་ཊྛུ ཝི་ཙི་ཏྟཱ སོ་བྷི་ཏཱ. པུ་ན་ར་པི ཀིཾ བྷཱུ་ཏཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི? སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷ་སུ་ག་ནྡྷེ་ཧི བྷཱུ་སི་ཏཱ ཝཱ་སི་ཏཱ. ས་མ་ནྟ་ཏོ ག་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ངྒུ་ལ་ལ་ངྐ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒུ་ལེ་ཧི ལི་མྤི་ཏ་ག་ནྡྷེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ, ཧེ་མ་ཙྪ་ད་ན་ཚཱ་དི་ཏཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཚ་ད་ནེ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་ཝི་ཏཱ་ནེ་ཧི ཚཱ་དི་ཏཱ, པཱ་སཱ་ད་སྶ ཙཱ་ཏུ་དྡི་སཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ པ་དུ་མེ་ཧི ཙ ཨུ་པྤ་ལེ་ཧི ཙ སུ་ཊྛུ ས་ནྠ་ཏཱ པ་ཏྠ་ཊཱ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པེ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ, ཁཱ་ཡ་ནྟུ, པ་དྨ་རེ་ཎུ་ར་ཛུ་གྒ་ཏཱ པ་དུ་མ་རེ་ཎཱུ་ཧི དྷཱུ་ལཱི་ཧི ཙ ཨཱ་ཀི་ཎྞཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ སོ་བྷ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༤༡. མ་མ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟཔཱ་སཱ་ད་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ པཱ་ད་པཱ ཙ་མྤ་ཀཱ་ད་ཡོ རུ་ཀྑཱ ས་བྦེ པུ་པྥ་ནྟུ ཨེ་ཏེ པུ་པྥ་རུ་ཀྑཱ. ས་ཡམེ་ཝ པུ་པྥཱ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཝི་ག་ལི༹་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ བྷ་ཝ་ནཾ ཨོ་ཀི་རུཾ, ཨོ་ཀི་ཎྞཱ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨུ་པ་རི ཀ་རོ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༤༢. ཏ་ཏྠ ཏ་སྨིཾ མ་མ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་དེ སི་ཁི་ནོ མ་ཡཱུ་རཱ ན་ཙྩ་ནྟཱུ, དི་བྦ་ཧཾ་སཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧཾ་སཱ, པ་ཀཱུ་ཛ་རེ ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟུ, ཀ་ར་ཝཱི་ཀཱ ཙ མ་དྷུ་ར་ས་དྡཱ ཀོ་ཀི་ལཱ གཱ་ཡ་ནྟུ གཱི་ཏ་ཝཱ་ཀྱཾ ཀ་རོ་ནྟུ, ཨ་པ་རེ ཨ་ནུ་ཏྟཱ ཙ དི་ཛ་ས་ངྒྷཱ པ་ཀྑི་ནོ ས་མཱུ་ཧཱ པཱ་སཱ་ད་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ མ་དྷུ་ར་ར་ཝཾ ར་ཝ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༤༣. པཱ་སཱ་ད་སྶ ས་མ་ནྟ་ཀོ ས་བྦཱ ཨཱ་ཏ་ཏ་ཝི་ཏ་ཏཱ་ད་ཡོ བྷེ་རི་ཡོ ཝ་ཛྫ་ནྟུ ཧ་ཉྙ་ནྟུ, ས་བྦཱ ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཏ་ནྟི་ཡོ ཝཱི་ཎཱ ར་ས་ནྟུ ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟུ, ས་བྦཱ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཱ ས་ངྒཱི་ཏི་ཡོ པཱ་སཱ་ད་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝ་ཏྟ་ནྟུ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟུ གཱ་ཡ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༤༤-༥. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཡ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ བུ་དྡྷ་ཁེ་ཏྟ་མྷི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཏ་ཏོ པ་རེ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹, ཛོ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ པ་བྷཱ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨ་ཙྪི་ནྣཱ མ་ཧ་ནྟཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ར་ཏ་ནཱ་མ་ཡཱ ས་ཏྟ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི ཀ་ཏཱ ཁ་ཙི་ཏཱ སོ་ཎྞ་པ་ལླ་ངྐཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ལླ་ངྐཱ ཏི་ཊྛ་ནྟུ, པཱ་སཱ་ད་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ དཱི་པ་རུ་ཀྑཱ པ་དཱི་པ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཏེ་ལ་རུ་ཀྑཱ ཛ་ལ་ནྟུ, པ་དཱི་པེ་ཧི པ་ཛྫ་ལ་ནྟུ, ད་ས་ས་ཧ་སྶི་པ་ར་མྤ་རཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི་ནཾ པ་ར་མྤ་རཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཡོ ཨེ་ཀ་པ་ཛྫོ་ཏཱ ཨེ་ཀ་པ་དཱི་པཱ ཝི་ཡ བྷ་ཝ་ནྟུ ཨུ་ཛྫོ་ཏ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༤༦. ན་ཙྩ་གཱི་ཏེ་སུ ཚེ་ཀཱ ག་ཎི་ཀཱ ན་ཙྩི་ཏྠི་ཡོ ཙ ལཱ་སི་ཀཱ མུ་ཁེ་ན ས་དྡ་ཀཱ་རི་ཀཱ ཙ པཱ་སཱ་ད་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ ན་ཙྩ་ནྟུ, ཨ་ཙྪ་རཱ་ག་ཎཱ དེ་ཝི་ཏྠི་ས་མཱུ་ཧཱ ན་ཙྩ་ནྟུ, ནཱ་ནཱ་ར་ངྒཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ ནཱ་ནཱ་ར་ངྒ་མ་ཎྜ་ལཱ པཱ་སཱ་ད་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ ན་ཙྩ་ནྟུ, པ་དི་སྶ་ནྟུ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༤༧. ཏ་དཱ ཨ་ཧཾ ཏི་ལོ་ཀ་ཝི་ཛ་ཡོ ནཱ་མ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ དུ་མ་གྒེ རུ་ཀྑ་གྒེ པ་བྦ་ཏ་གྒེ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་གྒེ སི་ནེ་རཱུ་པ་བྦ་ཏ་མུ་དྡྷ་ནི ཙ ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཝི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞི་ཀཾ ནཱི་ལ་པཱི་ཏཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཾ ས་བྦཾ དྷ་ཛཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་མཱིཏི ཨ་ཏྠོ.

༤༨. ན་རཱ ལོ་ཀ་ནྟ་རཱ ན་རཱ ཙ ནཱ་ག་ལོ་ཀ་ཏོ ནཱ་གཱ ཙ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ག་ནྡྷ་བྦཱ ཙ དེ་ཝཱ ཙ ས་བྦེ ཨུ་པེ་ནྟུ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟུ, ཏེ ན་རཱ་ད་ཡོ ན་མ་སྶ་ནྟཱ མ་མ ན་མ་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཀ་ཏ་ཧ་ཏྠ་པུ་ཊཱ མ་མ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟཾ པཱ་སཱ་དཾ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡུནྟི ཨ་ཏྠོ.

༤༩. ཨེ་ཝཾ སོ ཏི་ལོ་ཀ་ཝི་ཛ་ཡོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཝ་ཎྞེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ས་མཱ་ད་པེ་ནྟོ ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཡཾ ཀི་ཉྩི ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨས་ངྑཱ་ཏཾ ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་བྦཾ མ་མ མ་ཡཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝཱ མ་ན་སཱ ཝཱ ཏཱི་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཏི་ད་སེ སུ་ཀ་ཏཾ སུ་ཊྛུ ཀ་ཏཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

༥༠. པུ་ན ས་མཱ་ད་པེ་ནྟོ ‘‘ཡེ ས་ཏྟཱ ས་ཉྙི་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡེ ས་ཏྟཱ མ་ནུ་སྶཱ ཝཱ དེ་ཝཱ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཝཱ ས་ཉྙི་ནོ ས་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཡེ ཙ ས་ཏྟཱ ཨ་ས་ཉྙི་ནོ ས་ཉྙཱ་ར་ཧི་ཏཱ ཨ་ས་ཉྙཱ ས་ཏྟཱ ས་ནྟི, ཏེ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ, བྷཱ་གཱི བྷ་ཝ་ནྟུ པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟཱ ཧོ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༥༡. པུ་ན་པི ས་མཱ་ད་པེ་ནྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཡེ་སཾ ཀ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ པུ་ཉྙཾ ཡེ་ཧི ན་ར་ནཱ་ག་ག་ནྡྷ་བྦ་དེ་ཝེ་ཧི སུ་ཝི་དི་ཏཾ ཉཱ་ཏཾ, ཏེ་སཾ མ་ཡཱ དི་ནྣཾ པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ, ཏ་སྨིཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏེ པུ་ཉྙེ དི་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཡེ ན་རཱ་ད་ཡོ ན ཛཱ་ན་ནྟི, དེ་ཝཱ ག་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ ཏཾ ནི་ཝེ་ད་ཡུཾ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

༥༢. ས་བྦ་ལོ་ཀ་མྷི ཡེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ནི་སྶི་ཏཱ ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཏེ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ མ་ནུ་ཉྙཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ས་བྦཾ མ་མ ཙེ་ཏ་སཱ མ་མ ཙི་ཏྟེ་ན ལ་བྷ་ནྟུ, མ་མ པུ་ཉྙི་དྡྷི་ཡཱ ལ་བྷ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༥༣. མ་ན་སཱ པ་ས་ནྣེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཡཾ དཱ་ནཾ མ་ཡཱ དི་ནྣཾ ཏ་སྨིཾ དཱ་ནེ ཙི་ཏྟེ་ན པ་སཱ་དཾ ཨཱ་ཝ་ཧིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སིཾ. ས་བྦ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཙ པ་ཙྩེ་ཀཱ པ་ཊི་ཨེ་ཀྐཱ ཛི་ན་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ མ་ཡཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ.

༥༤. སུ་ཀ་ཏེ་ན ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཀ་ཏེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ་ན, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧི ཙ ཙི་ཏྟེ་ན ཀ་ཏ་པ་ཏྠ་ནཱ་ཧི ཙ, མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ མ་ནུ་སྶ་ས་རཱི་རཾ, ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ, ཨ་ཧཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ཨ་ག་ཙྪིཾ ཨ་ག་མཱ་སིཾ, སུ་ཏྟ་པྤ་བུ་དྡྷོ ཝི་ཡ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

༥༥. ཏ་ཏོ ཏི་ལོ་ཀ་ཝི་ཛ་ཡོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏེ དུ་ཝེ བྷ་ཝེ དྭེ ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཛཱ་ནཱ་མི དེ་ཝ་ཏྟེ དེ་ཝ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མཱ་ནུ་སེ མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཙ, ཏ་ཏོ ཛཱ་ཏི་དྭ་ཡ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ག་ཏིཾ ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི ན པ་སྶཱ་མི, མ་ན་སཱ ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཏྠ་ནཱ་ཕ་ལཾ པ་ཏྠི་ཏ་པ་ཏྠ་ནཱ་ཕ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

༥༦. དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀོ ཧོ་མཱིཏི ཡ་དི དེ་ཝེ་སུ ཛཱ་ཏོ, ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཎྞ་བ་ལ་ཏེ་ཛེ་ཧི དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀོ ཛེ་ཊྛོ སེ་ཊྛོ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་དི མ་ནུ་སྶེ་སུ ཛཱ་ཏོ, མ་ནུ་ཛཱ་དྷི་པོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི ཨི་སྶ་རོ བྷ་ཝཱ་མི, ཏ་ཐཱ རཱ་ཛ་བྷཱུ་ཏོ ཨ་བྷི་རཱུ་པེ་ན རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཙ ས་མྤ་ནྣོ ས་མྤུ་ཎྞོ ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣབྷ་ཝེ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ར་མ་ཏྠ་ཛཱ་ན་ན་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ས་མོ ས་མ་ར་ཧི་ཏོ, མ་ཡཱ ས་དི་སོ ཀོ་ཙི ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༥༧. མ་ཡཱ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་རེ་ན པུ་ཉྙ་ཕ་ལེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣ་བྷ་ཝེ སེ་ཊྛཾ པ་ས་ཊྛཾ མ་དྷུ་རཾ ཝི་ཝི་དྷཾ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ བྷོ་ཛ་ནཉྩ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ བ་ཧུ་ས་ཏྟར་ཏ་ན་ཉྩ ཝི་ཝི་དྷཱ་ནི, ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི པ་ཏྟུ་ཎྞ་ཀོ་སེ་ཡྻཱ་དིཝ་ཏྠཱ་ནི ཙ ན་བྷཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ མཾ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཁི་པྤཾ སཱི་གྷཾ ཨུ་པེ་ནྟི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི.

༥༨-༦༦. པ་ཐ་བྱཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པ་བྦ་ཏེ ཙ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཙ ཨུ་ད་ཀེ ཙ ཝ་ནེ ཙ ཡཾ ཡཾ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་མི ནི་ཀྑི་པཱ་མི, ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ དི་བྦཱ བྷ་ཀྑཱ དི་བྦཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱ མཾ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པེ་ནྟི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི, པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ས་བྦེ ར་ཏ་ནཱ. ས་བྦེ ཙ་ནྡ་ནཱ་ད་ཡོ ག་ནྡྷཱ. ས་བྦེ ཡཱ་ནཱ ཝཱ་ཧ་ནཱ. ས་བྦེ ཙ་མྤ་ཀ་ནཱ་ག་པུ་ནྣཱ་གཱ་ད་ཡོ མཱ་ལཱ པུ་པྥཱ. ས་བྦེ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ. ས་བྦཱ དི་བྦ་ཀ་ཉྙཱ. ས་བྦེ མ་དྷུ་ས་ཀྑ་རཱ. ས་བྦེ པཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཁ་ཛྫཱ ཁཱ་དི་ཏ་བྦཱ མཾ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པེ་ནྟི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི.

༦༧-༦༨. ས་མྦོ་དྷི་ཝ་ར་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨུ་ཏྟ་མ་ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་པ་ཏྟི་ཡཱ པཱ་པུ་ཎ་ན་ཏྠཱ་ཡ. མ་ཡཱ ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མ་དཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ པཱུ་རི་ཏཾ, ཏེ་ན ཨུ་ཏྟ་མ་དཱ་ནེ་ན སེ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་བྦ་ཏཾ ས་ཀ་ལཾ ཨེ་ཀ་ནི་ནྣཱ་དཾ ཀ་རོ་ནྟོ བ་ཧ་ལཾ གི་རཾ པུ་ཐུ་ལཾ གྷོ་སཾ ག་ཛྫེ་ནྟོ, ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ ས་ཀ་ལཾ མ་ནུ་སྶ་དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ཧཱ་ས་ཡ་ནྟོ སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟོ ལོ་ཀེ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་ཏྟ་ཡེ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་དོ བུ་དྡྷོ ཨ་ཧཾ བྷ་ཝཱ་མཱིཏི ཨ་ཏྠོ.

༦༩. དི་སཱ ད་ས་ཝི་དྷཱ ལོ་ཀེཏི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ལོ་ཀེ ད་ས་ཝི་དྷཱ ད་ས་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ དི་སཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཡཱ་ཡ་ཏོ ཡཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀཾ ན་ཏྠཱིཏི ཨ་ཏྠོ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཏ་སྨིཾ མ་ཡཱ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ དི་སཱ་བྷཱ་གེ ཝཱ བུ་དྡྷ་ཁེ་ཏྟཱ བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡཱ ཨ་ས་ངྑི་ཡཱ ས་ངྑཱ་ར་ཧི་ཏཱ.

༧༠. པ་བྷཱ པ་ཀི་ཏྟི་ཏཱཏི ཏ་དཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ མ་ཡ྄ཧཾ པ་བྷཱ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་མ་ཎི་ར་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་བྷཱ ཨཱ་ལོ་ཀཱ ཡ་མ་ཀཱ ཡུ་ག་ལ༹་ཡུ་ག་ལཱ༹ ཧུ་ཏྭཱ རཾ་སི་ཝཱ་ཧ་ནཱ རཾ་སིཾ མུ་ཉྩ་མཱ་ནཱ པ་ཀི་ཏྟི་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ནྟ་རེ རཾ་སི་ཛཱ་ལཾ རཾ་སི་ས་མཱུ་ཧཾ, ཨཱ་ལོ་ཀོ ཝི་པུ་ལོ བ་ཧུ་ཏ་རོ བྷ་ཝེ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༧༡. ཨེ་ཏྟ་ཀེ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་མྷཱིཏི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ས་བྦེ ཛ་ནཱ མཾ པ་སྶ་ནྟུ ད་ཀྑ་ནྟཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦེ དེ་ཝཱ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ནི་ཝེ་ས་ནཱ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ མཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟུ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལཱ བྷ་ཝ་ནྟུ.

༧༢. ཝི་སི་ཊྛ་མ་དྷུ་ནཱ་དེ་ནཱཏི ཝི་ས་ཊྛེ་ན མ་དྷུ་རེ་ན ནཱ་དེ་ན, ཨ་མ་ཏ་བྷེ་རི་མཱ་ཧ་ནིནྟི ཨ་མ་ཏ་བྷེ་རིཾ དེ་ཝ་དུ་ནྡུ་བྷིཾ པ་ཧ་རིཾ, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་བྦྷ་ནྟ་རེ ས་བྦེ ཛ་ནཱ མ་ན མ་དྷུ་རཾ གི་རཾ ས་དྡཾ སུ་ཎ་ནྟུ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟུ.

༧༣. དྷ་མྨ་མེ་གྷེ་ན ཝ་སྶ་ནྟེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་མ་ཡེ་ན ནཱ་དེ་ན ཏ་བྦོ་ཧཱ་ར་པ་ར་མ་ཏྠ་ག་མྦྷཱི་ར་མ་དྷུ་ར་སུ་ཁུ་མ་ཏྠ་ཝ་སྶེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཝ་སྶ་མཱ་ནེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦེ བྷི་ཀྑུ་བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ནི་ཀྐི་ལེ་སཱ ཧོ་ནྟུ བྷ་ཝ་ནྟུ. ཡེ་ཏྠ པ་ཙྪི་མ་ཀཱ ས་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏེ་སུ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་རི་ས་ས་ཏྟེ་སུ ཡེ ས་ཏྟཱ པ་ཙྪི་མ་ཀཱ གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ, ཏེ ས་བྦེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ བྷ་ཝ་ནྟཱུཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

༧༤. ཏ་དཱ ཏི་ལོ་ཀ་ཝི་ཛ་ཡ་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ དཱ་ཏ་བྦ་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ, དཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་སེ་ས་ཏོ ནི་སྶེ་སེ་ན, སཱི་ལཾ སཱི་ལ་པཱ་ར་མིཾ, པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནེ་ཀྑ་མྨེ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡ, པཱ་ར་མིཾ ཀོ་ཊིཾ པ་ཏྭཱ, ཨུ་ཏྟ་མཾ ས་མྦོ་དྷིཾ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ, པ་ཏྟོ བྷ་ཝཱ་མི བྷ་ཝེ་ཡྻཾ.

༧༥. པ་ཎྜི་ཏེ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟེ མེ་དྷཱ་ཝི་ནོ པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏྟ་བྦཾ? ཀིཾ ན ཀ་ཏྟ་བྦཾ? ཀིཾ ཀུ་ས་ལཾ? ཀིཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ? ཀིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་གྒ་མོ་ཀྑ་དྭ་ཡ་སྶ བྷཱ་གཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡ་མུ་ཏྟ་མནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ སེ་ཊྛཾ ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྣཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ, ཝཱི་རི་ཡ་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཀ་ལ་ཝི་རུ་དྡྷ་ཛ་ནེ་ཧི ཀ་ཏ་ཨ་ནཱ་ད་རཱ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱཁ་ནྟི་ཡཱ པཱ་ར་མིཾ ཀོ་ཊིཾ ག་ནྟྭཱ ཁ་ནྟི་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་མཾ ས་མྦོ་དྷིཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ས་མྦུ་དྡྷ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ བྷ་ཝཱ་མི བྷ་ཝེ་ཡྻཾ.

༧༦. ཀ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷ་མ་དྷི་ཊྛཱ་ནནྟི ‘‘མ་མ ས་རཱི་ར་ཛཱི་ཝི་ཏེ་སུ ཝི་ན་སྶ་ནྟེ་སུ་པི པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་ཏོ ན ཝི་ར་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཙ་ལ་ཝ་སེ་ན ད་ལ༹ྷཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘སཱི་སེ ཚི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ན ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཙྩ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡ ཀོ་ཊིཾ པཱུ་རི་ཡ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦེ ས་ཏྟཱ སུ་ཁཱི ཨ་ཝེ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ མེ་ཏྟཱ་པཱ་ར་མི་ཏཱ་ཡ ཀོ་ཊིཾ པ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་མཾ ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྟོཏི ཨ་ཏྠོ.

༧༧. ས་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ལཱ་བྷེ ཙ ཏེ་སཾ ཨ་ལཱ་བྷེ ཙ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀསུ་ཁེ ཙེ་ཝ ཏ་ཐཱ དུ་ཀྑེ ཙ སཱ་ད་ར་ཛ་ནེ་ཧི ཀ་ཏེ, ས་མྨཱ་ནེ ཙེ་ཝ ཨོ་མཱ་ནེ, ཙ ས་བྦ་ཏྠ ས་མ་ཀོ ས་མཱ་ན་མཱ་ན་སོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་མཾ ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྟོ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

༧༨. ཀོ་ས་ཛྫཾ ཀུ་སཱི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ, བྷ་ཡ་ཏོ བྷ་ཡ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་བྷཱ་གཱི’’ཏི དི་སྭཱ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཀོ་ས་ཛྫཾ ཨ་ཀུ་སཱི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ལཱི་ན་ཝུ་ཏྟིཾ, ཝཱི་རི་ཡཾ ཁེ་མ་ཏོ ཁེ་མ་ཝ་སེ་ན ‘‘ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མཱི’’ཏི དི་སྭཱ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཧོ་ཐ བྷ་ཝ་ཐ. ཨེ་སཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི ཨེ་སཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སི་ཊྛི.

༧༩. ཝི་ཝཱ་དཾ བྷ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱཏི ཝི་ཝཱ་དཾ ཀ་ལ་ཧཾ བྷ་ཡ་ཏོ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་པཱ་ཡ་བྷཱ་གཱི’’ཏི དི་སྭཱ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཝཱ་དཾ ཝི་ཝཱ་ད་ཏོ ཝི་ར་མ་ཎཾ ‘‘ནི་བྦཱ་ན་པྤ་ཏྟཱི’’ཏི, ཁེ་མ་ཏོ དི་སྭཱ ཉ་ཏྭཱ ས་མ་གྒཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟཱ ས་ཁི་ལཱ སི་ལི་ཊྛཱ མེ་ཏྟཱ་ཡ དྷུ་ར་ག་ཏཱ་ཡ སོ་བྷ་མཱ་ནཱ ཧོ་ཐཱཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་སཱ ཀ་ཐཱ མ་ནྟ་ནཱ ཨུ་དཱི་ར་ཎཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ནཾ.

༨༠. པ་མཱ་དཾ ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ས་ཏི་ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཎཾ བྷ་ཡ་ཏོ ‘‘ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་སུ དུ་ཀྑི་ཏ་དུ་རཱུ་པ་ཨ་པྤ་ནྣ་པཱ་ན་ཏཱ་དི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཾ ཨ་པཱ་ཡཱ་དི་ག་མ་ན་ཉྩཱ’’ཏི དི་སྭཱ ཉ་ཏྭཱ, ཨ་པྤ་མཱ་དཾ ས་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ ས་ཏི་ཡཱ ཝི་ཧ་ར་ཎཾ, ཁེ་མ་ཏོ ཝ་ཌྜྷི་ཏོ ‘‘ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤཱ་པུ་ཎ་ན’’ནྟི དི་སྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ས་མྨཱ་ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཨ་ཝ་ཡ་ཝཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ མ་གྒཾ ཨ་དྷི་ག་མཱུ་པཱ་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཐ ཝ་ཌྜྷེ་ཐ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, ཨེ་སཱ ཀ་ཐཱ བྷཱ་ས་ནཱ ཨུ་དཱི་ར་ཎཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སི་ཊྛཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༨༡. ས་མཱ་ག་ཏཱ བ་ཧཱུ བུ་དྡྷཱཏི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑྱཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ས་མཱ་ག་ཏཱ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏཱ, ས་བྦ་སོ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ ས་མཱ་ག་ཏཱ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ཏེ བུ་དྡྷེ ཙ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ཙ ཝ་ནྡ་མཱ་ནེ ཝ་ནྡ་ནཱ་ར་ཧེ ན་མ་སྶ་ཐ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ན་མ་ཀྐཱ་རེ་ན ན་མ་སྶ་ཐ ཝ་ནྡ་ཐ.

༨༢. ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཙི་ནྟི་ཡཱ ཙི་ནྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ, བུ་དྡྷཱ, བུ་དྡྷ་དྷ་མྨཱཏི བུ་དྡྷེ་ཧི དེ་སི་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ…པེ… ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ, ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཝཱ ས་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ཙི་ནྟི་ཡཱ ཙི་ནྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ, ཨ་ཙི་ནྟི་ཡེ ཙི་ནྟཱ་ཝི་ས་ཡཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ པ་ས་ནྣཱ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ས་མྤ་ཏྟི་ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏོ ཙི་ནྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻོ ས་ངྑྱཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏི བྷ་ཝ་ཏི.

ཨི་ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཡ་ཐཱ ཨ་དྡྷཱ་ན་གཱ་མི་ནོ ‘‘མ་གྒཾ ནོ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ’’ཏི པུ་ཊྛེ་ན ‘‘ཝཱ་མཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏེ་ན མ་གྒེ་ན གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན མུ་ཉྩི་ཏེ་ན ཨ་པ་རེ་ན ཝཱ་མ་མ་གྒེ་ན ག་ཏཱ་པི གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་དཱི་སུ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བུ་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་པ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་པ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏུཾ ཨི་དཾ པ་ཉྷ་ཀ་མྨཾ –

‘‘དུ་ཀྐ་ར་ཉྩ ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ, ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ པུ་ནཱ་པ་རཾ;

ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ སི་ལཱ་ཝེ་དྷོ, ས་ཀ་ལི་ཀཱ་པི ཙ ཝེ་ད་ནཱ.

‘‘ནཱ་ལཱ༹་གི་རི ས་ཏྟ་ཙྪེ་དོ, སཱི་ས་དུ་ཀྑཾ ཡ་ཝ་ཁཱ་ད་ནཾ;

པི་ཊྛི་དུ་ཀྑ་མ་ཏཱི་སཱ་རོ, ཨི་མེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི.

ཨ་ཏྠ པ་ཋ་མ་པ་ཉྷེ – དུ་ཀྐ་རནྟི ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཛོ་ཏི་པཱ་ལོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མཱ་ཎ་ཝོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན སཱ་ས་ནེ ཨ་པྤ་ས་ནྣོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པི་ལོ་ཏི་ཀ་ཀ་མྨ་ནི་སྶ་ནྡེ་ན ‘‘ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ མུ་ཎྜ་ཀ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ བོ་དྷི, བོ་དྷི པ་ར་མ་དུ་ལླ་བྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏེ་ན ཀ་མྨ་ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ས་ཏེ་སུ ན་ར་ཀཱ་དི་དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཏེ་ནེ་ཝ ལ་དྡྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟོ. དེ་ཝ་ཏཱ་ཡཱ་ཙ་ནེ་ན ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཀྱ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནོ་མཱ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ སུ་ནི་སི་ཏེ་ནཱ་སི་ནཱ ས་མ་ཀུ་ཊ་ཀེ་ས་ཀ་ལཱ་པཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཨཱ་ནཱི་ཏེ ཨི་དྡྷི་མ་ཡེ ཀ་པྤ་སྶ ས་ཎྛཱ་ན་ཀཱ་ལེ པ་དུ་མ་ག་བྦྷེ ནི་བྦ་ཏྟེ ཨ་ཊྛ པ་རི་ཀྑཱ་རེ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ བོ་དྷི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་སྶ ཏཱ་ཝ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཏྟཱ བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ མ་གྒཱ་མ་གྒཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཛ་ན་པ་དེ ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་ར་ཨེ་ཀཱ་ལོ་པ་ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་ཨེ་ཀ་མ་གྒ་ཨེ་ཀཱ་ས་ན་བྷོ་ཛ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛི་ཙ་མྨ་ན་ཧཱ་རུ་སེ་སཾ ནི་མྨཾ་ས་རུ་དྷི་ར་པེ་ཏ་རཱུ་པ་ས་དི་ས་ས་རཱི་རོ པ་དྷཱ་ན་སུ་ཏྟེ (སུ. ནི. ༤༢༧ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་དྷཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཝཱི་རི་ཡཾ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ཨི་མཾ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཾ ‘‘ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ མ་གྒཾ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ པ་ཎཱི་ཏཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པཱི་ཎི་ནྡྲི་ཡོ པ་རི་པུ་ཎྞ་དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎོ ཀ་མེ་ན བོ་དྷི་མ་ཎྜ་མུ་པ་ག་ནྟྭཱ པ་ཉྩ མཱ་རེ ཛི་ནི་ཏྭཱ བུ་དྡྷོ ཛཱ་ཏོ་ཏི.

‘‘ཨ་ཝ་ཙཱ་ཧཾ ཛོ་ཏི་པཱ་ལོ, སུ་ག་ཏཾ ཀ་སྶ་པཾ ཏ་དཱ;

ཀུ་ཏོ ནུ བོ་དྷི མུ་ཎྜ་སྶ, བོ་དྷི པ་ར་མ་དུ་ལླ་བྷཱ.

‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན, ཨ་ཙ་རིཾ དུ་ཀྐ་རཾ བ་ཧུཾ;

ཚ་བྦ་སྶཱ་ནུ་རུ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ, ཏ་ཏོ བོ་དྷི་མ་པཱ་པུ་ཎིཾ.

‘‘ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏེ་ན མ་གྒེ་ན, པཱ་པུ་ཎིཾ བོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མཾ;

ཀུ་མྨ་གྒེ་ན ག་ཝེ་སི་སྶཾ, པུ་བྦ་ཀ་མྨེ་ན ཝཱ་རི་ཏོ.

‘‘པུ་ཉྙ་པཱ་པ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ, ས་བྦ་ས་ནྟཱ་པ་ཝ་ཛྫི་ཏོ;

ཨ་སོ་ཀོ ཨ་ནུ་པཱ་ཡཱ་སོ, ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་མ་ནཱ་ས་ཝོ’’ཏི. (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༣༩.༩༢-༩༥);

དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷེ – ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནནྟི ཨ་བྷི ཨ་ཀྑཱ་ནཾ པ་རི་བྷཱ་ས་ནཾ. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར བོ་དྷི་ས་ཏྟོ སུ་དྡ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ ཨ་པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་པྤ་སི་དྡྷོ མུ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་མ དྷུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཏ་དཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ སུ་ར་བྷི ནཱ་མ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཀེ་ན་ཙི ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཏ་སྶ ས་མཱི་པ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ ‘‘དུ་སྶཱི་ལོ པཱ་པ་དྷ་མྨོ ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑི. སོ ཏེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནི་སྶ་ནྡེ་ན ན་ར་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཙྪི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཡ་དཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ནེ ཝ་ས་ན་ས་མ་ཡེ ཙ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་ནཾ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ཡོ དཱི་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ཏ་དཱ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀ་མེ་ན བུ་དྡྷོ ཛཱ་ཏོ. ཏི་ཏྠི་ཡཱ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནེ ཁ་ཛྫོ་པ་ན་ཀཱ ཝི་ཡ ཝི་ཧ་ཏ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ཛ་ག་ཧ་སེ་ཊྛི ག་ངྒཱ་ཡ ཛཱ་ལཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ ར་ཏྟ་ཙ་ནྡ་ན་གྷ་ཊི་ཀཾ དི་སྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧེ ཙ་ནྡ་ནཱ་ནི བ་ཧཱུ་ནི, ཨི་མཾ བྷ་མཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ན བྷ་མ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཏྟཾ ལི་ཁཱ་པེ་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ‘‘ཡེ ཨི་མཾ པ་ཏྟཾ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ བྷ་ཏྟི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་སི.

ཏ་དཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ‘‘ན་ཊྛ་མྷཱ དཱ་ནི ན་ཊྛ་མྷཱ དཱ་ནཱི’’ཏི མ་ནྟེ་ཏྭཱ ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ས་ཀ་པ་རི་སཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཝེ་ལུ༹་ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་ལླ་ངྒ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་མི, ‘ཏུ་མྷེ ཚ་ཝ་དཱ་རུ་མ་ཡཾ པ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ མཱ ཨི་དྡྷིཾ ཀ་རོ་ཐཱ’ཏི མཾ ཁ་ནྡྷེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི, ཏེ ཏ་ཐཱ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ.

ཏ་དཱ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཙ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཙ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏེ སེ་ལ་པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ག་ཎྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པ་ནྟཱ ཏཾ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ སུ་ཎིཾ་སུ. ཏེ་སུ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ ‘‘ཏྭཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པི་ཏཱ, ཏུ་མྷེ་ཝ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཐཱ་པི ‘‘མ་ཡཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཏྭ་མེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཋི་ཏཾ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ སེ་ལ་པ་བྦ་ཏཾ པཱ་ད་ཏ་ལེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑ་ལི་ཡཱ པི་དྷཱ་ནཾ ཝི་ཡ ས་ཀ་ལ་རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རཾ ཚཱ་དེ་སི, ཏ་དཱ ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཕ་ལི༹་ཀ་པ་བྦ་ཏེ ཨཱ་ཝུ་ཏཾ ར་ཏྟ་སུ་ཏྟ་མི་ཝ ཏཾ ཐེ་རཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཨ་མྷེ ར་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་གྒྷོ་ས་ཡིཾ་སུ, བྷཱི་ཏཱ སུ་པྤཱ་དཱི་ནི སཱི་སེ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏ་དཱ ཐེ་རོ ཏཾ པ་བྦ་ཏཾ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཏྟཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི, ཏ་དཱ ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ མ་ཧཱ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལ་མ་ཀཾ་སུ.

བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཱ་རཱ་མེ ནི་སི་ནྣོ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨེ་སོ ས་དྡོ’’ཏི ཨཱ་ན་ནྡཾ པུ་ཙྪི. ‘‘བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛེ་ན, བྷ་ནྟེ, པ་ཏྟ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ས་ནྟུ་ཊྛཱ ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཨུ་ཀྐུ་ཊྛི་ས་དྡ་མ་ཀཾ་སཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པ་རཱུ་པ་ཝཱ་ད་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཏཾ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བྷེ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ནུ་པ་པི་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དཱ་པེ་སི, དཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ པ་ན ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཡོ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༢ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ) སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སི.

ཏ་ཏོ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ‘‘ས་མ་ཎེ་ན ཀི་ར གོ་ཏ་མེ་ན སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཏེ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི ཏཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟི, མ་ཡཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏཱ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལ་མ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ བི་མྦི་སཱ་རོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཏི་ཏྠི་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, ‘ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཨུ་གྒྷོ་སེ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧ་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ན་ནུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཏ་མེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, ཏ་ཝུ་ཡྻཱ་ནེ ཨ་མྦ་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱ་ནཾ ‘ཨེ་ཏྟ་ཀོ ད་ཎྜོ’ཏི ད་ཎྜཾ ཋ་པེ་ནྟོ ཏ་ཝཱ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སཱི’’ཏི. ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ད་ཎྜོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན མ་ཡ྄ཧཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏྠ, བྷ་ནྟེ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ས་མཱི་པེ ཀ་ཎྜ་མྦ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ‘‘ཀ་ཎྜ་མྦ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཀི་ར པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ན་ག་ར་སྶ སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑེ ཚེ་དཱ་པེ་སུཾ, ནཱ་ག་རཱ མ་ཧཱ་ཨ་ངྒ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ མ་ཉྩཱ་ཏི་མ་ཉྩཾ ཨ་ཊྚཱ་ད་ཡོ བ་ནྡྷིཾ་སུ, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏཱ པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཱ་ཡ་མེ་ཝ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཕ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. སེ་ས་དི་སཱ་སུ་པི ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ.

བྷ་ག་ཝཱ་པི ཀཱ་ལེ ས་མྤ་ཏྟེ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷི་པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡཾ པཱ་ཏོ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་དི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཀ་ཎྜོ ནཱ་མ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལོ ཀི་པི་ལླི་ཀ་པུ་ཊེ སུ་པ་ཀྐཾ ཨ་མྦ་ཕ་ལཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ར་ཉྙོ ད་དེ་ཡྻཾ, ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དི་སཱ་རཾ ལ་བྷེ་ཡྻཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མི་ཏེ པ་ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀེ་སུ ས་མྤ་ཏྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཨི་མཾ ཕ་ལཾ མ་དྡི་ཏྭཱ པཱ་ནཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨ་མྦ་ར་སཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཨ་མྦ་ཊྛིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལ་སྶ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ རོ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཝི་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱ ཏཾ རོ་པེ་སི, ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཀུ་ཎྜི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨ་མྦ་ངྐུ་རོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པ་པུ་པྥ་ཕ་ལ་པ་ལླ་ཝ་བྷ་རི་ཏོ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. པ་ཏི་ཏཾ ཨ་མྦ་ཕ་ལཾ ཁཱ་ད་ནྟཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ ཁ་ཡཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ.

ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ པུ་ར་ཏྠི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཏོ ཡཱ་ཝ པ་ཙྪི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ, ཏཱ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ མ་ཧཱ་མེ་རུ་མུ་དྡྷ་ནི ར་ཏ་ན་ཙ་ངྐ་མཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཧི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དཱ་པེ་ནྟོ དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ཏྠི་ཡེ མ་དྡི་ཏྭཱ ཏེ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཊི་ཧཱི་རཱ་ཝ་སཱ་ནེ པུ་རི་མ་བུ་དྡྷཱ་ཙི་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛོ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶོ དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་དེ་ཝ་བྲ་ཧྨ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ས་ངྐ་སྶ་པུ་ར་དྭཱ་རཾ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ལོ་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་དཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་མ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་མཱ་ནོ པ་ཉྩ་མ་ཧཱ་ག་ངྒཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི.

ཨ་ཐ ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་རི་ཧཱི་ན་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནཱ པ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏ་དཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཙི་ཉྩ་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ནཱ་མ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ རཱུ་པ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཏེ ཏ་ཐཱ ནི་སི་ནྣེ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ་དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནཱ ནི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, བྷ་གི་ནི, ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘བྷ་གི་ནི, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཡཾ ཧ་ཏ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ, ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཨ་མྷེ ན ཀི་ཉྩི མ་ཉྙ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘མ་ཡཱ ཨེ་ཏྠ ཀིཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ཏ་ཡཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. སཱ ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟཱི ཝི་ཀཱ་ལེ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་སྶ་ཡེ ཝ་སི་ཏྭཱ པཱ་ཏོ ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ག་ནྡྷཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་མ་ན་ས་མ་ཡེ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཱ ཝི་ཡ ནི་ཀྑ་ནྟཱ, ‘‘ཀ་ཏྠ ས་ཡི་ཏཱ’’ཏི པུ་ཊྛཱ ‘‘ཀིཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མ་མ ས་ཡི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སཱ ཀ་མེ་ན ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ པུ་ཙྪི་ཏཱ ‘‘ས་མ་ཎེ་ནཱ་ཧཾ གོ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ས་ཡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ས་དྡ་ཧིཾ་སུ, པ་ཎྜི་ཏཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ད་ཡོ ན ས་དྡ་ཧིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སཱ དཱ་རུ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨུ་ད་རེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ར་ཏྟ་པ་ཊཾ པ་རི་ད་ཧི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ས་རཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་སི་ནྣཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘བྷོ ས་མ་ཎ, ཏྭཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣ་དཱ་ར་ཀ་ག་བྦྷི་ནི་ཡཱ མ་ཡ྄ཧཾ ལ་སུ་ཎ་མ་རི་ཙཱ་དཱི་ནི ན ཝི་ཙཱ་རེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཾ, བྷ་གི་ནི, ཏྭ་ཉྩེ་ཝ པ་ཛཱ་ནཱ་སི, ཨ་ཧ་ཉྩཱ’’ཏི. སཱ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མེ་ཐུ་ན་སཾ་ས་གྒ་ས་མ་ཡཾ དྭེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ན་ནྟི, ན ཨ་ཉྙེ’’ཏི ཨཱ་ཧ.

ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཀྐ་སྶ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ས་ཀྐོ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ དྭེ དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཏུ་མྷེ་སུ ཨེ་ཀོ མཱུ་སི་ཀ་ཝ་ཎྞཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ དཱ་རུ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ བ་ནྡྷ་ནཾ ཚི་ནྡ་ཏུ, ཨེ་ཀོ ཝཱ་ཏ་མ་ཎྜ་ལཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་རུ་ཏ་པ་ཊཾ ཨུ་དྡྷཾ ཁི་པ་ཏཱུ’’ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ. དཱ་རུ་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཏ་མཱ་ནཾ ཏ་སྶཱ པཱ་ད་པི་ཊྛིཾ བྷི་ནྡི. དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ས་བྦེ ‘‘ཨ་རེ, དུ་ཊྛ་ཙོ་རི, ཏྭཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ལོ་ཀ་ཏྟ་ཡ་སཱ་མི་ནོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་མུ་ཊྛི་པ་ཧཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཡ ནཱི་ཧ་རིཾ་སུ, ད་སྶ་ནཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱི ཝི་ཝ་ར་མ་དཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཏོ ཛཱ་ལཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཀུ་ལ་ད་ཏྟི་ཀེ་ན ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལེ་ནེ་ཝ ཏཾ ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་མྷི པ་ཀྑི་པི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

‘‘ས་བྦཱ་བྷི་བྷུ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ, ན་ནྡོ ནཱ་མཱ་སི སཱ་ཝ་ཀོ;

ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ཡ ནི་ར་ཡེ, ཙི་རཾ སཾ་ས་རི་ཏཾ མ་ཡཱ.

‘‘ད་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ནི་ར་ཡེ སཾ་ས་རིཾ ཙི་རཾ;

མ་ནུ་སྶ་བྷཱ་ཝཾ ལ་དྡྷཱ་ཧཾ, ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ བ་ཧུཾ ལ་བྷིཾ.

‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨཱ་ཝ་སེ་སེ་ན, ཙི་ཉྩ་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ མ་མཾ;

ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑི ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན, ཛ་ན་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་གྒ་ཏོ’’ཏི. (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༣༩.༧༠-༧༢);

ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷེ – ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནནྟི ཨ་བྷི ཨ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ཀྐོ་ས་ནཾ. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣོ མུ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་མ དྷུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ དུ་ཛྫ་ན་སཾ་ས་གྒ་བ་ལེ་ན སུ་ར་བྷིཾ ནཱ་མ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ‘‘དུ་སྶཱི་ལོ པཱ་པ་དྷ་མྨོ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཨ་ཀྐོ་སི. སོ ཏེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཙྪི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ད་ས་པཱ་ར་མི་ཏཱ་སཾ་སི་དྡྷི་བ་ལེ་ན བུ་དྡྷོ ཛཱ་ཏོ ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. པུ་ན ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ – ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨ་ཡ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི དུ་ཀྑཱི དུ་མྨ་ནཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏ་དཱ སུ་ནྡ་རཱི ནཱ་མེ་ཀཱ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ ཏེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ད་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ དོ་སོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ཨ་མྷེ ཝི་ཧེ་ཋི་ཡ་མཱ་ནེ ཏྭཾ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་སི, ཨི་དཾ ཏ་ཝ དོ་སོ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏྭཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན དི་ཊྛ་དི་ཊྛཱ་ནཾ ‘‘ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ས་ཡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི. ཏི་ཏྠི་ཡཱ་པི ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཀ་མྨ’’ནྟི ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –

‘‘མུ་ནཱ་ལི༹ ནཱ་མ་ཧཾ དྷུ་ཏྟོ, པུ་བྦེ ཨ་ཉྙཱ་སུ ཛཱ་ཏི་སུ;

པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ སུ་ར་བྷིཾ, ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑིཾ ཨ་དཱུ་ས་ཀཾ.

‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན, ནི་ར་ཡེ སཾ་ས་རིཾ ཙི་རཾ;

བ་ཧཱུ ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, དུ་ཀྑཾ ཝེ་དེ་སི ཝེ་ད་ནཾ.

‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨཱ་ཝ་སེ་སེ་ན, ཨི་དྷ པ་ཙྪི་མ་ཀེ བྷ་ཝེ;

ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ མ་ཡཱ ལ་དྡྷཾ, སུ་ནྡ་རི་ཀཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི. (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༣༩.༦༧-༦༩);

ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྷེ – ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་བྷི ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་ཀྐོ་ས་ནཾ པ་རི་བྷཱ་ས་ནཾ. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ བ་ཧཱུ་ཧི ས་ཀྐ་ཏོ པཱུ་ཛི་ཏོ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཧཱ་རོ བ་ཧུ་མཱ་ཎ་ཝེ མ་ནྟེ ཝཱ་ཙེ་ནྟོ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨེ་ཀོ པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ཏཱ་པ་སོ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ ཨི་སྶཱ་པ་ཀ་ཏོ ཏཾ ཨ་དཱུ་ས་ཀཾ ཨི་སིཾ ‘‘ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཀུ་ཧ་ཀོ ཨ་ཡཾ ཨི་སཱི’’ཏི ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑི, ཨ་ཏྟ་ནོ སི་སྶེ ཙ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་སི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་ར་ཀོ’’ཏི. ཏེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀྐོ་སིཾ་སུ པ་རི་བྷཱ་སིཾ་སུ. སོ ཏེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ནི་ར་ཡེ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཙྪི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ བུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟོ ཨཱ་ཀཱ་སེ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ པཱ་ཀ་ཊོ ཛཱ་ཏོ. ཏ་ཐེ་ཝ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནེ་ན་པི ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ པུ་ན་པི སུ་ནྡ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ སུ་རཱ་དྷུ་ཏྟེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ལ་ཉྫཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ སུ་ནྡ་རིཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་དྭཱ་ར་ས་མཱི་པེ མཱ་ལཱ་ཀ་ཙ་ཝ་རེ་ན ཚཱ་དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སུཾ. ཏེ ཏ་ཐཱ ཀ་རིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ‘‘སུ་ནྡ་རིཾ ན པ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ‘‘པ་རི་ཡེ་ས་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཨ་ཏྟ་ནཱ པཱ་ཏི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨ’’ནྟི བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ ཨ་ཝ་ཎྞཾ ཨུ་གྒྷོ་སེ་ནྟཱ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. སུ་ནྡ་རིཾ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ཨ་ཊྚ་ཀེ ཋ་པེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ‘‘སུ་ནྡ་རི་མཱ་ར་ཀེ པ་རི་ཡེ་ས་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ཏ་དཱ དྷུ་ཏྟཱ སུ་རཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ སུ་ནྡ་རིཾ མཱ་རེ་སི, ཏྭཾ མཱ་རེ་སཱི’’ཏི ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རིཾ་སུ. རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ ཏེ དྷུ་ཏྟེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ཎེ, ཏུ་མྷེ་ཧི སུ་ནྡ་རཱི མཱ་རི་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ཧི ཨཱ་ཎ་ཏྟཱ’’ཏི? ‘‘ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི, དེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཏི་ཏྠི་ཡེ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, བྷ་ཎེ, ‘བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་མྷེ་ཧི ས་ཡ་མེ་ཝ སུ་ནྡ་རཱི མཱ་རཱ་པི་ཏཱ, བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ཨ་ཀཱ་ར་ཀཱ’ཏི ཨུ་གྒྷོ་ས་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ. ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ནི་ཀྐ་ངྑཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ཏི་ཏྠི་ཡེ ཙ དྷུ་ཏྟེ ཙ མཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཚ་ཌྜཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཝ་ཌྜྷི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སུ་ཏ་ཝཱ ཨཱ་སིཾ, ཨ་ཧཾ ས་ཀྐ་ཏ་པཱུ་ཛི་ཏོ;

མ་ཧཱ་ཝ་ནེ པ་ཉྩ་ས་ཏེ, མ་ནྟེ ཝཱ་ཙེ་མི མཱ་ཎ་ཝེ.

‘‘ཏ་ཏྠཱ་ག་ཏོ ཨི་སི བྷཱི་མོ, པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙོ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ;

ཏ་ཉྩཱ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ, ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑིཾ ཨ་དཱུ་ས་ཀཾ.

‘‘ཏ་ཏོ་ཧཾ ཨ་ཝ་ཙཾ སི་སྶེ, ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ཨ་ཡཾ ཨི་སི;