༣-༢. མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱཏྱཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་ཉྩ ཐེ་རོ པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཨ་ནོ་མ་ད་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ་ཏི་ཨཱ་དི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ཝ་ཏྠུ་མྷི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཐེ་རོ ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ ཀ་ལླ་ཝཱ་ལ་གཱ་མ་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཐི་ན་མི་དྡྷེ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟེ ས་ཏྠཱ་རཱ ‘‘མོ་གྒ་ལླཱ་ན, མཱ ཏུ་ཙྪོ ཏ་ཝ ཝཱ་ཡཱ་མོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སཾ་ཝེ་ཛི་ཏོ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ ཨེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ ཨ་གྒ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ སཱ་ཝ་ཀ་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི.
༣༧༥. ཨེ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཝ་སེ་ན པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ན ཨོ་མཾ ཨ་ལཱ་མ་ཀཾ ད་སྶ་ནཾ པ་སྶ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི. ཏ་སྶ ཧི དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ས་རཱི་ར་ཏྟཱ ས་ཀ་ལཾ དི་ཝ་སཾ ས་ཀ་ལཾ མཱ་སཾ ས་ཀ་ལཾ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ སཾ་ཝ་ཙྪ་ར་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཏྟི་ཀ་རཾ ད་སྶ་ན་ནྟི, ཨ་ནོ་མཾ ཨ་ལཱ་མ་ཀཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་སཱི་ལོ་ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ བྷཱ་གྱ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ. ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛོཏི ས་ཀ་ལ་ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ ཛེ་ཊྛོ པ་དྷཱ་ནོ. ཨཱ་ས་བྷ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཨཱ་ས་བྷོ, ན་རཱ་ནཾ ཨཱ་ས་བྷོ ན་རཱ་ས་བྷོ. སོ ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛོ ན་རཱ་ས་བྷོ ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ དེ་ཝ་ས་ངྒྷ་པུ་ར་ཀྑ་ཏོ དེ་ཝ་ས་མཱུ་ཧེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ. ཧི་མ་ཝ་ནྟ་མྷི ཝི་ཧཱ་སཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༣༧༦. ཡ་དཱ དུ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཏ་དཱ ནཱ་མེ་ན ཝ་རུ་ཎོ ནཱ་མ ཨ་ཧཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཝ་རུ་ཎོ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན, ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཨ་ཧཾ ཏ་དཱ’’ཏི. ཀཱ་མ་རཱུ་པཱིཏི ཡ་དི་ཙྪི་ཏ་ཀཱ་མ་ནི་མྨཱ་ན་སཱི་ལོ. ཝི་ཀུ་བྦཱ་མཱིཏི ཝི་ཝི་དྷཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ཀ་རོ་མི. མ་ཧོ་ད་དྷི་ནི་ཝཱ་ས་ཧནྟི མ་ཉྫེ་རི་ཀཱ ནཱ་གཱ, བྷཱུ་མི་ག་ཏཱ ནཱ་གཱ, པ་བྦ་ཏ་ཊྛཱ ནཱ་གཱ, ག་ངྒཱ་ཝ་ཧེ་ཡྻཱ ནཱ་གཱ, སཱ་མུ་དྡི་ཀཱ ནཱ་གཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ནཱ་གཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ སཱ་མུ་དྡི་ཀ་ནཱ་གོ ཨ་ཧཾ མ་ཧོ་ད་དྷི་མྷི ས་མུ་དྡེ ནི་ཝཱ་སིཾ, ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༣༧༧. ས་ངྒ་ཎི་ཡཾ ག་ཎཾ ཧི་ཏྭཱཏི ནི་ཙྩ་པ་རི་ཝཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ས་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ནཱ་ག་ས་མཱུ་ཧཾ ཧི་ཏྭཱ ཝི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཏཱུ་རི་ཡཾ པ་ཊྛ་པེ་ས་ཧནྟི ཨ་ཧཾ ཏཱུ་རི་ཡཾ པ་ཊྛ་པེ་སིཾ, ཝ་ཛྫཱ་པེ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་མྦུ་དྡྷཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱཏི ཨ་ནོ་མ་ད་སྶི་ས་མྦུ་དྡྷཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ སེ་ཝ་མཱ་ནཱ ཨ་ཙྪ་རཱ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཝཱ་དེ་སུཾ དི་བྦ་ཝཱ་དེ་ཧི གཱི་ཏཱ ཝཱ་ཀྱཱ་དཱི་ཧི ཝཱ་དེ་སུཾ ལ་དྡྷཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཝ་ཛྫེ་སུཾ ཏ་དཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༧༨. ཝ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཏཱུ་རེ་སཱུཏི མ་ནུ་སྶ་ནཱ་ག་ཏཱུ་རི་ཡེ་སུ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀེ་སུ ཝ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ. དེ་ཝཱ ཏཱུ་རཱ་ནི ཝ་ཛྫ་ཡུནྟི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དེ་ཝཱ དི་བྦ་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི ཝ་ཛྫིཾ་སུ ཝཱ་དེ་སུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བྷེ་རི་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ. ཏི་ལོ་ཀ་ག་རུ་ས་མཱ་ནོ་པི བུ་དྡྷོ ས་མྤ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཐ ཛཱ་ནཱ་ཏི སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༧༩. ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ་ན ས་མྦུ་དྡྷནྟི ས་སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ. ས་ཀ་བྷ་ཝ་ནནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ཨུ་པཱ་ག་མིཾ. ག་ནྟྭཱ ཙ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ་ནཱཏི ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ཊི་མ་ཎྜ་པ་ས་ཡ་ན་ནི་སཱི་ད་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ལ་མཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ ཨ་ཧནྟི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་པུ་བྦ་ཝི་དྷཱ་ནོ ཨ་ཧཾ ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་སིཾ.
༣༨༠. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ས་ཧ་སྶེ་ཧཱིཏི ཏ་དཱ སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀོ ས་བྦཱ དི་སཱ ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟོ མེ བྷ་ཝ་ནཾ ཨུ་པཱ་ག་མི ས་མྤ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༨༡. ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷོ་ཛ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨུ་པ་ཝི་ཊྛཾ མ་ཧཱ་ཝཱི་རནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
༣༨༦. ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོཏི ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ར་ཉྙོ པ་ར་མྤ་རཱ་ག་ཏ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ པཱ་ཀ་ཊ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཝཱ གོ་ཏྟེ་ན གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
༣༨༨. སོ པ་ཙྪཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་ནཱཏི སོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ པ་ཙྪཱ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝེ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལེ་ན པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་རེ་ན ཙོ་དི་ཏོ ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ གོ་ཏ་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ ཧེ་སྶ་ཏཱི་ཏི བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཀཱ་སི.
༣༨༩. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོཏི ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ. པ་ཧི་ཏ་ཏྟོཏི ནི་བྦཱ་ནེ པེ་སི་ཏ་ཙི་ཏྟོ. ཨི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་ར་མིཾ ག་ཏོཏི ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༨༠, ༡༩༠) ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནི་དྡྷི་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛི་དྡྷི་ཨཱ་དཱི་སུ པཱ་ར་མིཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ག་ཏོ པ་ཏྟོ. ས་བྦཱ་ས་ཝེཏི ཨཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་ཝ་ན་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དྷ་མྨེ ས་བྦེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ནི་ཀྐི་ལེ་སོ. ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱིཏི ཀི་ལེ་ས་ཁ་ནྡྷ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༣༩༠. ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན པཱ་པ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པཱ་པ་མི་ཏྟོ་པ་ནི་སྶཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པཱ་པ་མི་ཏྟེ པཱ་པ་ཀེ ལཱ་མ་ཀེ མི་ཏྟེ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ནི་སྶ་ཡེ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི སཾ་ས་གྒོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦཱི ཀ་ཐཱ – ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཐཱ་ཝུ་སོ, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ མ་ཧཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི? ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་མ’’. ‘‘ཏུ་མྷེ པ་ན ན ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཛཱ་ནཱ་མ’’ – མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣོ. སོ ཧི དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི – ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ལ་བྷ་ནྟཱི’’ཏི. ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ན་མྤི ཀ་མྨཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི – ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟི. ས་ཙེ ཏཾ མཱ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མ, སོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྠེ་སོ ཨུ་པཱ་ཡོ་ཏི ས་བྦེ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྡཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀ་ཏྭཱ ཏཾ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་རི་ས་གྷཱ་ཏ་ཀེ ཙོ་རེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ ཀཱ་ལ༹་སི་ལཱ་ཡཾ ཝ་ས་ཏི, ཏུ་མྷེ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཏཾ མཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཏེ་སཾ ཏཾ ས་ཧ་སྶཾ ཨ་དཾ་སུ. ཙོ་རཱ དྷ་ན་ལཱ་བྷེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཐེ་རཾ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་སུཾ. ཐེ་རོ ཏེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཀུ་ཉྩི་ཀ་ཙྪི་དྡེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཙོ་རཱ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཐེ་རཾ ཨ་དི་སྭཱ པུ་ནེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑི་པིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཉ་ཏྭཱ ཀ་ཎྞི་ཀཱ་མ་ཎྜ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡི. ཨེ་ཝཾ ཏེ པ་ཋ་མ་མཱ་སེ་པི, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་མཱ་སེ་པི ཐེ་རཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. པ་ཙྪི་མ་མཱ་སེ པ་ན ས་མྤ་ཏྟེ ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ན ཨ་པ་ག་ཙྪི. ཙོ་རཱ ཏཾ པ་ཧ་ར་ནྟཱ ཏ་ཎྜུ་ལ་ཀ་མ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཊྛཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ བྷི་ནྡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘མ་ཏོ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གུ་མྦ་པི་ཊྛེ ཁི་པི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཐེ་རོ, ‘‘ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཛྷཱ་ན་ཝེ་ཋ་ནེ་ན ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་སི, མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཀཱ་ལ༹་སི་ལཱ་པ་དེ་སཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, མ་ཡ྄ཧཾ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཧི. ཏཱ་དི་ས་སྶ ཧི མེ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ན དཱ་ནི ད་སྶ་ནཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. སོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་དི་ཝ་སེ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨི་དྡྷི་ཡོ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ༹་སི་ལཱ་པ་དེ་སཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ‘‘ཐེ་རཾ ཀི་ར ཙོ་རཱ མཱ་རེ་སུ’’ནྟི ཨ་ཡཾ ཀ་ཐཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ པ་ཏྠ་རི.
རཱ་ཛཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ ཙོ་རེ པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙ་ར་པུ་རི་སེ པ་ཡོ་ཛེ་སི. ཏེ་སུ ཙོ་རེ་སུ སུ་རཱ་པཱ་ནེ སུ་རཾ པི་ཝ་ནྟེ་སུ མ་དྡེ་སུ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀ་སྶ པི་ཊྛིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་སི. སོ ཏཾ ས་ནྟ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘ཨ་མྦྷོ དུ་བྦི་ནཱི་ཏ ཏྭཾ, ཀ་སྨཱ མེ པི་ཊྛིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་སི, ཀིཾ པ་ན, ཨ་རེ དུ་ཊྛ་ཙོ་ར, ཏ་ཡཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ པ་ཋ་མཾ པ་ཧ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ མ་ཡཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཧ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ‘‘མ་ཡཱ པ་ཧ་ཏོ, མ་ཡཱ པ་ཧ་ཏོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ ཙ་ར་པུ་རི་སཱ ས་བྦེ ཏེ ཙོ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ཏེ ཙོ་རེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཐེ་རོ མཱ་རི་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ཧི ཏུ་མྷེ ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ན་གྒ་ས་མ་ཎེ་ཧི, དེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ པ་ཉྩ་ས་ཏེ ན་གྒ་ས་མ་ཎེ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ས་ཏེ་ཧི ཙོ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ནཱ་བྷི་པ་མཱ་ཎེ་སུ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ ནི་ཁ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ལེ་ཧི པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ དཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཛྷཱ་མ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཡ་ན་ངྒ་ལེ་ཧི ཀ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སི. ཏ་དཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ – ‘‘མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པ་མ་ར་ཎཾ པ་ཏྟོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པཾ མ་ར་ཎཾ, པུ་བྦེ པ་ན ཏེ་ན ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ པ་ན་སྶ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦ་ཀ་མྨ’’ནྟི པུ་ཊྛོ ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨེ་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་ཡ་མེ་ཝ ཀོ་ཊྚ་ན་པ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ཊི་ཛ་གྒི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ གེ་ཧེ ཙ ཨ་ར་ཉྙེ ཙ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀི་ལ་མ་སི, ཨེ་ཀཾ ཏེ ཀུ་མཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ནེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཡཱ་ཝ ཏུ་མྷེ ཛཱི་ཝ་ཐ, ཏཱ་ཝ ཝོ ས་ཧ་ཏྠཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ནེ་སུཾ. སཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་མེ་ཝ ཏེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཏེ་སཾ ད་སྶ་ན་མ་པི ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟཱི – ‘‘ན ས་ཀྐཱ ཏ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སི་ཏུ’’ནྟི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཐཾ ཨ་གྒ་ཎྷ་ནྟེ ཏ་སྶ བ་ཧི་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ མ་ཀ་ཙི་ཝཱ་ཀ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཙ ཡཱ་གུ་ཕེ་ཎ་ཀེ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ཏེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི པུ་ཊྛཱ ‘‘ཨི་མེ་སཾ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཨ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, ས་བྦཾ གེ་ཧཾ ཀི་ལི་ཊྛཱ ཀ་རོ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ན ས་ཀྐཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སི་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མཱི ས་ཏྟོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ བྷི་ཛྫི. སོ ‘‘ཧོ་ཏུ, ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི ནེ་སཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨ’’ནྟི ཏེ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་མ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཨཱ་ག་མ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟི, ཏ་ཏྠ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏེ ཡཱ་ན་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ཊ་ཝི་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཏཱ་ཏ, ར་སྨི་ཡོ ག་ཎྷ་ཐ, གོ་ཎཱ ད་ཎྜ་ས་ཉྙཱ་ཡ ག་མི་སྶ་ནྟི, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཙོ་རཱ ཝ་ས་ནྟི, ཨ་ཧཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཙ་རཱ་མཱི’’ཏི པི་ཏུ ཧ་ཏྠེ ར་སྨི་ཡོ ད་ཏྭཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ས་དྡཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཙོ་རཱ་ནཾ ཨུ་ཊྛི་ཏ་ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཙོ་རཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཙོ་རཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, མ་ཧ་ལླ་ཀཱ མ་ཡཾ, ཏྭཾ ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ར་ཀྑཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཝི་ར་ཝ་ནྟེ་པི ཙོ་ར་ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ཁི་པི་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་མི.
ས་ཏྠཱ ཨི་དཾ ཏ་སྶ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ པ་ཀྐཱ་ཝ་སེ་སེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཏེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ སཾ་ཙུ་ཎྞོ མ་ར་ཎཾ པ་ཏྟོ, ཨེ་ཝཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཱ་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝ མ་ར་ཎཾ ལ་དྡྷཾ. པ་ཉྩ་ཧི ཙོ་ར་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་ཏཱ་ནི་པི མ་མ པུ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་དུ་ཊྛཾ དུ་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་མེ་ཝ མ་ར་ཎཾ ལ་བྷིཾ་སུ. ཨ་པྤ་དུ་ཊྛེ་སུ ཧི པ་དུ་སྶ་ནྟོ ད་ས་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཡོ ད་ཎྜེ་ན ཨ་ད་ཎྜེ་སུ, ཨ་པྤ་དུ་ཊྛེ་སུ དུ་སྶ་ཏི;
ད་ས་ནྣ་མ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཋཱ་ནཾ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ནི་ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཝེ་ད་ནཾ ཕ་རུ་སཾ ཛཱ་ནིཾ, ས་རཱི་ར་སྶ ཝ བྷེ་ད་ནཾ;
ག་རུ་ཀཾ ཝཱ་པི ཨཱ་བཱ་དྷཾ, ཙི་ཏྟ་ཀྑེ་པཾ ཝ པཱ་པུ་ཎེ.
‘‘རཱ་ཛ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་ས་གྒཾ, ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ དཱ་རུ་ཎཾ;
པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ཝ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ, བྷོ་གཱ་ནཾ ཝ པ་བྷ་ངྒུ་ནཾ.
‘‘ཨ་ཐ་ཝ་སྶ ཨ་གཱ་རཱ་ནི, ཨ་གྒི ཌ་ཧ་ཏི པཱ་ཝ་ཀོ;
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ དུ་པྤ་ཉྙོ, ནི་ར་ཡཾ སོ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༣༧-༡༤༠);
༣༩༣. པ་ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོཏི པ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ཝེ་ཀཾ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཡོ་ཛི་ཏོ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟོ. ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ར་ཏོཏི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ར་ཏོ ཨ་ལླཱི་ནོ ཙ. ས་བྦཱ་ས་ཝེ ས་ཀ་ལ་ཀི་ལེ་སེ, པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ, ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ནི་ཀྐི་ལེ་སོ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༣༩༤. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙ་ས་མྦྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཕ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟོ དྷ་ར་ཎི་མྤི སུ་ག་མྦྷཱི་རནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦཱི་ཀ་ཐཱ – བུ་དྡྷེ་ན ཙོ་དི་ཏོཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཙོ་དི་ཏོ ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏོ. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པེ་ཀྑ་ཏོཏི མ་ཧ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶ. མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དཾ, པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛེ་ན ཀ་མྤ་ཡཱིཏི པུ་བྦཱ་རཱ་མེ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཀཱ་རི་ཏཾ ས་ཧ་སྶ་ཏྠ་མྦྷ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ མ་ཧཱ་པཱ་སཱ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛེ་ན ཀ་མྤེ་སིཾ. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ པུ་བྦཱ་རཱ་མེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པཱ་སཱ་དེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ན་ཝ་ཀ་ཏ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ ནི་སི་ནྣཱ ས་ཏྠཱ་ར་མྤི ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་མཱ་ར་དྡྷཱ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ བྷཱ་ཛ་ན་བྷཱུ་ཏེ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘པ་སྶ་སི ཏྭཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ན་ཝེ བྷི་ཀྑཱུ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ’’ཏི ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀཾ ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘པཱ་སཱ་ད་སྶ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ པཱ་སཱ་ད་མ་ཏྠ་ཀེ ཐུ་པི་ཀཾ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛེ་ན པ་ཧ་རི, པཱ་སཱ་དོ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་སྶེ་ན ཨ་ཊྛཱ་སི. པུ་ན་པི པ་ཧ་རི, ཨ་པ་རེ་ན་པི པ་སྶེ་ན ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷཱི་ཏཱ སཾ་ཝི་གྒཱ པཱ་སཱ་ད་སྶ པ་ཏ་ན་བྷ་ཡེ་ན ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མཱི་པེ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ་སུ ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, ཀེ་ཙི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ, ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ, ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ པཱ་སཱ་ད་ཀ་མྤ་ན་སུ་ཏྟེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ.
ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་དནྟི སོ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་དོ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶུ་བྦེ་དྷོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶ་ནི་ཡྻཱུ་ཧ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ དེ་ཝཱ་སུ་ར་ས་ངྒཱ་མེ ཨ་སུ་རེ ཛི་ནི་ཏྭཱ ས་ཀྐེ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡེ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏེ ཨུ་ཊྛི་ཏོ ཝི་ཛ་ཡ་ནྟེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟོ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ པཱ་སཱ་དོ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་ད’’ནྟི, ཏ་མྤི ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛེ་ན ཀ་མྤེ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་བྦཱ་རཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པུ་ཙྪི. ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. སོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ པ་མུ་དི་ཏོ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏོ. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ག་མྦྷཱི་ར་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ག་ཏོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻ’’ནྟི? སོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཀྐཾ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡཾ ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪི. ས་ཀྐོ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཐེ་རོ ཏ་སྶ སཾ་ཝེ་ག་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་དཾ པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛེ་ན ཀ་མྤེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཡོ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་དཾ, པཱ་ད་ངྒུ་ཊྛེ་ན ཀ་མྤ་ཡི;
ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ནུ་པ་ཏྠ་དྡྷོ, སཾ་ཝེ་ཛེ་སི ཙ དེ་ཝ་ཏཱ’’ཏི. (མ. ནི. ༡.༥༡༣);
ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ – ཙཱུ་ལ༹་ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཏྟེ་ན (མ. ནི. ༡.༣༩༠ ཨཱ་ད་ཡོ) དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. ཀ་མྤི་ཏཱ་ཀཱ་རོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ‘‘ས་ཀྐཾ སོ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༥༡༣) ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཐེ་ར་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་པུ་ཙྪཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་པཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ནཱ་སི, ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི? ཏ་སྶ ས་ཀྐོ ཝི་ཡཱ་ཀཱ་སི. ཨི་དཾ ཐེ་རེ་ན པཱ་སཱ་ད་ཀ་མྤ་ནེ ཀ་ཏེ སཾ་ཝི་གྒ་ཧ་ད་ཡེ་ན པ་མཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཉྷ་སྶ བྱཱ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏྠཱ་རཱ དེ་སི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཧི སོ ཏ་དཱ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐ’’ནྟི (མ. ནི. ༡.༥༡༣). ཏ་ཏྠ ས་ཀྐཾ སོ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཏཱིཏི ས་ཀྐཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ ས་ཏྠཱ་རཱ དེ་སི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པུ་ཙྪི. ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྠེ ཧི ཨི་དཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་པཱ་ཝུ་སོ, ཛཱ་ནཱ་སཱིཏི ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པི ཛཱ་ནཱ་སི, ཀིཾ ཛཱ་ནཱ་སི? ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོཏི (མ. ནི. ༡.༥༡༣) ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ དེ་སི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ‘‘ཀིཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ་ཏི ཝཱ ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་སྶ དེ་ས་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི.
བྲ་ཧྨཱ་ནནྟི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ. སུ་དྷ་མྨཱ་ཡཱ་བྷི་ཏོ ས་བྷནྟི (མ. ནི. ༡.༥༡༣) སུ་དྷ་མྨཱ་ཡ ས་བྷཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ སུ་དྷ་མྨཱ ས་བྷཱ, ན ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ. སུ་དྷ་མྨཱ་ས་བྷཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ‘‘ཨ་ཛྫཱ་པི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ དི་ཊྛི, ཡཱ ཏེ དི་ཊྛི པུ་རེ ཨ་ཧཱུ’’ཏི ཨི་མཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ས་མ་ཏྠོ ན་ཏྠི ཀོ་ཙི ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ. ས་ཏྠུ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ན་ཏོ པུ་བྦེ ཡཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ དི་ཊྛི ཨ་ཧོ་སི, ཀིཾ ཨ་ཛྫཱ་པི ཨི་དཱ་ནི་པི སཱ དི་ཊྛི ན ཝི་ག་ཏཱ་ཏི? པ་སྶ་སི ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པ་བྷ་སྶ་རནྟི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཝཱི་ཏི་པ་ཏ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པཱ་དཱི་ཧི སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏ་སྶ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ས་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨོ་ཀཱ་སཾ པ་སྶ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ བྷ་ག་ཝཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ སུ་དྷ་མྨཱ་ཡ ས་བྷཱ་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ས་ནྣི་སི་ནྣ་སྶ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཀོ་ཙི ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ, སོ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ནྟུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ བྲ་ཧྨུ་ནོ མ་ཏྠ་ཀེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ནི་སི་ནྣོ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨོ་བྷཱ་སཾ མུ་ཉྩ་ནྟོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཙི་ནྟེ་སི. ས་ཧ ཙི་ནྟ་ནེ་ན ཏེ་པི ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་དི་སཱ་སུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨོ་བྷཱ་སཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སུཾ. ས་ཀ་ལ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཏྠཱ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པ་ཀཱ་ས་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི མ་གྒ་ཕ་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཙོ་དེ་ནྟོ ཨ་ཛྫཱ་པི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ དི་ཊྛཱིཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ བ་ཀ་བྲ་ཧྨ་སུ་ཏྟེ་ན (སཾ. ནི. ༡.༡༧༥) དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏཾ (སཾ. ནི. ༡.༡༧༦) –
‘‘ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི – ‘ན་ཏྠི ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཡོ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཏ་སྨིཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨུ་པ་རི་ཝེ་ཧཱ་སཾ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི? ཨ་དྡ་ས ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨུ་པ་རི་ཝེ་ཧཱ་སཾ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣཾ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ པ་སཱ་རེ་ཡྻ, པ་སཱ་རི་ཏཾ ཝཱ བཱ་ཧཾ ས་མི་ཉྫེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཏ་སྨིཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ པུ་ར་ཏྠི་མཾ དི་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨུ་པ་རི་ཝེ་ཧཱ་སཾ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནཱི་ཙ་ཏ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི? ཨ་དྡ་ས ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨུ་པ་རི་ཝེ་ཧཱ་སཾ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣཾ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཏ་སྨིཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ད་ཀྑི་ཎཾ དི་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨུ་པ་རི་ཝེ་ཧཱ་སཾ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནཱི་ཙ་ཏ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི? ཨ་དྡ་ས ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨུ་པ་རི་ཝེ་ཧཱ་སཾ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣཾ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཏ་སྨིཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ པ་ཙྪི་མཾ དི་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨུ་པ་རི་ཝེ་ཧཱ་སཾ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནཱི་ཙ་ཏ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི? ཨ་དྡ་ས ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨུ་པ་རི་ཝེ་ཧཱ་སཾ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣཾ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ནྣཾ. དི་སྭཱ་ན སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཏ་སྨིཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨུ་ཏྟ་རཾ དི་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨུ་པ་རི་ཝེ་ཧཱ་སཾ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནཱི་ཙ་ཏ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ’’.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏཾ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཨ་ཛྫཱ་པི ཏེ ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ དི་ཊྛི, ཡཱ ཏེ དི་ཊྛི པུ་རེ ཨ་ཧུ;
པ་སྶ་སི ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པ་བྷ་སྶ་ར’’ནྟི.
‘‘ན མེ མཱ་རི་ས སཱ དི་ཊྛི, ཡཱ མེ དི་ཊྛི པུ་རེ ཨ་ཧུ;
པ་སྶཱ་མི ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པ་བྷ་སྶ་རཾ;
སྭཱ་ཧཾ ཨ་ཛྫ ཀ་ཐཾ ཝ་ཛྫཾ, ཨ་ཧཾ ནི་ཙྩོ་མྷི ས་སྶ་ཏོ’’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏྭཱ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ…པེ… ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་སྨིཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲ་ཧྨཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྲ་ཧྨ་པཱ་རི་ས་ཛྫཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, མཱ་རི་ས, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཧི – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨ་ཉྙེ་པི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷ་ཝཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཀ་སྶ་པོ ཀ་པྤི་ནོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ’’ཏི? ‘ཨེ་ཝཾ, མཱ་རི་སཱ’ཏི ཁོ སོ བྲ་ཧྨ་པཱ་རི་ས་ཛྫོ ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, མཱ་རི་ས མོ་གྒ་ལླཱ་ན, ཨ་ཉྙེ་པི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷ་ཝཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཀ་སྶ་པོ ཀ་པྤི་ནོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ’ཏི? ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏཾ བྲ་ཧྨ་པཱ་རི་ས་ཛྫཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –
‘‘ཏེ་ཝི་ཛྫཱ ཨི་དྡྷི་པ་ཏྟཱ ཙ, ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀོ་ཝི་དཱ;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ, བ་ཧཱུ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ’’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ བྲ་ཧྨ་པཱ་རི་ས་ཛྫོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཡེ་ན སོ བྲ་ཧྨཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ མཱ་རི་ས མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ –
‘‘‘ཏེ་ཝི་ཛྫཱ ཨི་དྡྷི་པ་ཏྟཱ ཙ, ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀོ་ཝི་དཱ;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ, བ་ཧཱུ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ’’’ཏི. –
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ སོ བྲ་ཧྨ་པཱ་རི་ས་ཛྫོ. ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཙ སོ བྲ་ཧྨཱ ཏ་སྶ བྲ་ཧྨ་པཱ་རི་ས་ཛྫ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡཱི་ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༧༦).
ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ བ་ཀ་བྲ་ཧྨ་སུ་ཏྟེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
མ་ཧཱ་ནེ་རུ་ནོ ཀཱུ་ཊནྟི (མ. ནི. ༡.༥༡༣) ཀཱུ་ཊ་སཱི་སེ་ན ས་ཀ་ལ་མེ་ཝ སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཾ ཝ་ད་སི. ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཨ་པ་སྶ་ཡཱིཏི (མ. ནི. ༡.༥༡༣) ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ནི་སྶ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡེ་ན པ་སྶ་ཡཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཝ་ནནྟི (མ. ནི. ༡.༥༡༣) ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ. སོ ཧི ཝ་ན་བཱ་ཧུ་ལླ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཝ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཛ་མྦུ་མ་ཎྜ་སྶ ཨི་སྶ་རོ’’ཏི. པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧཱ་ནནྟི (མ. ནི. ༡.༥༡༣) པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡེ ཙ བྷཱུ་མི་ས་ཡཱ ན་རཱཏི (མ. ནི. ༡.༥༡༣) བྷཱུ་མི་ས་ཡཱ ན་རཱ ནཱ་མ ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ན་ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ ཙ མ་ནུ་སྶཱ. ཏེ ཧི གེ་ཧཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘བྷཱུ་མི་ས་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་པི ས་བྦེ ཨ་པ་སྶ་ཡཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡ་ད་མ་ནེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ – ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀི་ར ས་མ་ཡེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘སྭེ, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ཡ྄ཧཾ གེ་ཧེ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཏཾ་དི་ཝ་ས་ཉྩ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡོ ནཱ་མ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪི. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཏཱི་སུ ར་ཏ་ནེ་སུ ཨ་པྤ་ས་ནྣོ, ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཝི་མོ་ཙེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རཾ ཨ་དྡ་ས. ཏ་ཏོ པ་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧི – ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དེ་ཝ་ཙཱ་རི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’’ཏི. ཏཾ་དི་ཝ་ས་ཉྩ ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡ་སྶ ཨཱ་པཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ས་ཛྫ་ཡིཾ་སུ. སོ དི་བྦ་ར་ཏ་ན་པ་ལླ་ངྐེ དི་བྦེ་ན སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ་ན དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཏི་ཝི་དྷ་ནཱ་ཊ་ཀེ་ཧི ཙེ་ཝ ནཱ་ག་པ་རི་སཱ་ཡ ཙ པ་རི་ཝུ་ཏོ དི་བྦ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པི་ཏ་ཨ་ནྣ་པཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ པ་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་མཱ་ན་མ་ཏྠ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་བྷི་མུ་ཁོ པཱ་ཡཱ་སི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡ་སྶ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཨི་མེ ཧི ནཱ་མ མུ་ཎྜ་ས་མ་ཎ་ཀཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་རི་བྷ་ཝ་ནེ་ན དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ བྷ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་ས་ནྟི་པི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི་པི, ན དཱ་ནི ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་མེ་སཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ མ་ཏྠ་ཀེ པཱ་ད་པཾ་སུཾ ཨོ་ཀི་ར་ནྟཱ་ནཾ ག་ནྟུཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ སི་ནེ་རུ་པཱ་དཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ སི་ནེ་རུཾ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷོ་གེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཕ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫེ་ན ཕ་ཎེ་ན པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ད་སྶ་ནཾ ག་མེ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པུ་བྦེ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཋི་ཏོ སི་ནེ་རུཾ པ་སྶཱ་མི, སི་ནེ་རུ་པ་རི་བྷ་ཎྜཾ པ་སྶཱ་མི, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཾ པ་སྶཱ་མི, ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟཾ པ་སྶཱ་མི, ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་སྶ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨུ་པ་རི་དྷ་ཛཾ པ་སྶཱ་མི. ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ནེ་ཝ སི་ནེ་རུཾ པ་སྶཱ་མི…པེ… ན ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་སྶ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨུ་པ་རི་དྷ་ཛཾ པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཡཾ, ར་ཊྛ་པཱ་ལ, ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡོ ནཱ་མ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་པི་ཏོ སི་ནེ་རུཾ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷོ་གེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཕ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ད་མེ་མི ནཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ན བྷ་ག་ཝཱ ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷ་དྡི་ཡོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ རཱ་ཧུ་ལོ་ཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་བྦེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི.
ཨ་ཝ་སཱ་ནེ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ – ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ད་མེ་མི ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ད་མེ་ཧི, མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི. ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡཾ ཙུ་དྡ་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷོ་གེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཕ་ཎ་མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ཎཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སི་ནེ་རུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལེ༹་སི. ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ དྷཱུ་མཱ་ཡི. ཐེ་རོ་པི ‘‘ན ཏུ་ཡ྄ཧཾ་ཡེ་ཝ ས་རཱི་རེ དྷཱུ་མོ ཨ་ཏྠི, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཨ་ཏྠཱི’’ཏི དྷཱུ་མཱ་ཡི. ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ དྷཱུ་མོ ཐེ་རཾ ན བཱ་དྷ་ཏི, ཐེ་ར་སྶ པ་ན དྷཱུ་མོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཾ བཱ་དྷ་ཏི. ཏ་ཏོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ པ་ཛྫ་ལི, ཐེ་རོ་པི ‘‘ན ཏུ་ཡ྄ཧཾ་ཡེ་ཝ ས་རཱི་རེ ཨ་གྒི ཨ་ཏྠི, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཨ་ཏྠཱི’’ཏི པ་ཛྫ་ལི. ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ ཏེ་ཛོ ཐེ་རཾ ན བཱ་དྷ་ཏི, ཐེ་ར་སྶ པ་ན ཏེ་ཛོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ བཱ་དྷ་ཏི. ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ མཾ སི་ནེ་རུ་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ དྷཱུ་མཱ་ཡ་ཏི ཙེ་ཝ པ་ཛྫ་ལ་ཏི ཙཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘བྷོ, ཏུ་ཝཾ ཀོ་སཱི’’ཏི པ་ཊི་པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ན་ནྡ, མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏི་ཊྛཱ་ཧཱི’’ཏི.
ཐེ་རོ ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏེ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝཱ་མ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏེ་ན ནི་ཀྑ་མི, ཝཱ་མ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏེ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏེ་ན ནི་ཀྑ་མི. ཏ་ཐཱ ད་ཀྑི་ཎ་ནཱ་ས་སོ་ཏེ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝཱ་མ་ནཱ་ས་སོ་ཏེ་ན ནི་ཀྑ་མི, ཝཱ་མ་ནཱ་ས་སོ་ཏེ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ནཱ་ས་སོ་ཏེ་ན ནི་ཀྑ་མི. ཏ་ཏོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི, ཐེ་རོ མུ་ཁེ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ པཱ་ཙཱི་ནེ་ན ཙ པ་ཙྪི་མེ་ན ཙ ཙ་ངྐ་མ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘མོ་གྒ་ལླཱ་ན, མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ནཱ་གོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ, ཏི་ཊྛ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡོ, ཨ་ཧཾ ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡ་ས་དི་སཱ་ནཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་ཏ་མྤི ས་ཧ་སྶ་མྤི ད་མེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘པ་ཝི་ས་ནྟོ ཏཱ་ཝ མེ ན དི་ཊྛོ, ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལེ དཱ་ནི ནཾ དཱ་ཋ་ནྟ་རེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ནི་ཀྑ་མ་ཐ, བྷ་ནྟེ, མཱ མཾ ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ བཱ་དྷ་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི ཨ་ཊྛཱ་སི. ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཡཾ སོ’’ཏི དི་སྭཱ ནཱ་ས་ཝཱ་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫི, ཐེ་རོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི, ལོ་མ་ཀཱུ་པ་མྤི་སྶ ཝཱ་ཏོ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀི་ར ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻུཾ, ཨི་མཾ པ་ན ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཁི་པྤ་ནི་ས་ནྟི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ནེ་སཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་ད་མ་ནཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནི.
ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་མ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ ནཱ་ས་ཝཱ་ཏེ་ན ལོ་མ་ཀཱུ་པ་མྤི ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ སོ ས་མ་ཎོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ སུ་པ་ཎྞ་རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ སུ་པ་ཎྞ་ཝཱ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཐེ་ར་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡི. ཐེ་རོ ‘‘ས་ཏྠཱ, ན་ནྡ, ཨཱ་ག་ཏོ, ཨེ་ཧི ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ ད་མེ་ཏྭཱ ནི་བྦི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘སུ་ཁཱི ཧོ་ཧི, ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏི་དི་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ཙ ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡ་སྶ ཙ ས་ངྒཱ་མོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་སྶ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཛ་ཡོ, ཀ་སྶ པ་རཱ་ཛ་ཡོ’’ཏི? ‘‘མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ཛ་ཡོ, ན་ནྡ་སྶ པ་རཱ་ཛ་ཡོ’’ཏི. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨེ་ཀ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ བྷ་ཏྟཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཐེ་ར་སྶ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡ་ད་མ་ནེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི.
ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ པུ་བྦཱ་རཱ་མེ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡ ཀཱ་རི་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ག་བྦྷ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ པཱ་སཱ་དེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཝི་ཧ་ར་ནྟེ…པེ… སཾ་ཝེ་ཛེ་སི ཙ དེ་ཝ་ཏཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘དྷ་ར་ཎི་མྤི སུ་ག་མྦྷཱི་རཾ, བ་ཧ་ལཾ དུ་པྤ་དྷཾ་སི་ཡཾ;
ཝཱ་མ་ངྒུ་ཊྛེ་ན ཁོ་བྷེ་ཡྻཾ, ཨི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་ར་མིཾ ག་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་ར་མིཾ ག་ཏོཏི ཝི་ཀུ་བྦ་ནི་དྡྷི་ཨཱ་དི་ཨི་དྡྷི་ཡཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ག་ཏོ པ་ཏྟོ.
༣༩༥. ཨ་སྨི་མཱ་ནནྟི ཨ་ཧ་མ་སྨི པ་ཉྙཱ་སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི་ཨཱ་དི ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ན པ་སྶཱ་མི ན ཨ་ཀྑཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་དེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟོ མཱ་ནོ མ་ཡ྄ཧཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཧ. སཱ་མ་ཎེ་རེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི སཱ་མ་ཎེ་རེ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ག་རུ་ཙི་ཏྟཾ གཱ་ར་ཝ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ད་ར་བ་ཧུ་མཱ་ནཾ ཨ་ཧཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༩༦. ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེཏི ཨི་ཏོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀ་པྤ་ཏོ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤཱ་དཱི་ཧི ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻེ ཨེ་ཀ་ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་སྶ ཨུ་པ་རི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤ་མ་ཏྠ་ཀེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ ཀ་མྨ་མ་བྷི་ནཱི་ཧ་རིནྟི ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་དཾ པུ་ཉྙ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་སིཾ. ཏཱ་ཧཾ བྷཱུ་མི་མ་ནུ་པྤ་ཏྟོཏི ཨ་ཧཾ ཏཾ སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱུ་མིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྟོ ཨ་སྨི ཨ་མྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༩༧. ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑཱ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་ད་ཡོ ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ མེ མ་ཡཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏཱ. བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་ས་ངྑཱ་ཏཾ སཱ་ས་ནཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ སཱི་ལ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཡོ་སཱ་པི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་ཏྠནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ཀཱ་རེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཀྐ་མེ་ན. ཨེ་ཝཾ སོ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི་བུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ལ་བྷི. ཀ་ཐཾ? ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན སེ་ཊྛི ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ལ་དྡྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ སཱ་མུ་དྡི་ཀེ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཏ་སྶེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་དཱ་པི བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་སི. སུ་དནྟི པ་ད་པཱུ་ར་ཎེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨཱ་ཡ་སྨཱཏི པི་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ ག་རུ་གཱ་ར་ཝཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ ཨི་མཱ ཨ་པ་དཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི་ཏྠ ཀ་ཐེ་སི. ཨི་ཏཱིཏི པ་རི་ས་མཱ་པ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ.
མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.