༣-༡. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཐེ་རཱ་པ་དཱ་ན་ས་ངྒ་ཧ་གཱ་ཐཱ་ཡོ སཾ་ཝ་ཎྞེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཐ ཐེ་རཱ་པ་དཱ་ནཾ སུ་ཎཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ-ཨ་པ་དཱ་ན-ས་དྡཱ་ན་མ་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཐེ་ར-ས་དྡོ པ་ནཱ་ཡཾ ཀཱ་ལ་ཐི་ར་པ་ཉྙ་ཏྟི་ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻ་ཛེ་ཊྛཱ་དཱི་སུ ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཐེ་རོ་ཝ་སྶི་ཀཱ་ནི པཱུ་ཏཱི་ནི ཙུ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༣༧༩; མ. ནི. ༡.༡༡༢) ཀཱ་ལེ, ཐེ་རོ་ཝ་སྶི་ཀཱ་ནི ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ ཨོ་ཝ་སྶི་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཐེ་རོ་པི ཏཱ་ཝ མ་ཧཱ’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ ཐི་རེ ཐི་ར་སཱི་ལོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཐེ་ར་ཀོ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧ་ལླ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ, ལོ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཙུ་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཕུ་སྶ་ཏྠེ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻེ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་ནཱ་མོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཐེ་རོ ཙཱ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རོ མ་མ པུ་ཏྟེ་སཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཛེ་ཊྛེ, ཛེ་ཊྛོ ཀུ་མཱ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཡཾ ཀཱ་ལེ ཙ ཐི་རེ ཙ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཙི་རཾ ཀཱ་ལཾ ཋི་ཏོ་ཏི ཐེ་རོ, ཐི་ར་ཏ་ར་སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་མ་དྡ་ཝཱ་དི་གུ་ཎཱ་བྷི་ཡུ་ཏྟོ ཝཱ ཐེ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཐེ་རོ ཙ ཐེ་རོ ཙེ་ཏི ཐེ་རཱ, ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་པ་དཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཐེ་རཱ་པ་དཱ་ནཾ, ཏཾ ཐེ་རཱ་པ་དཱ་ནཾ སུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ, ལ་མྦ་ཀོ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏོཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ, ཏ་སྶཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཙ ཝ་ཏྠུ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ –
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་དྷི་ཀེ ཨེ་ཀ་ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་མ་ཏྠ་ཀེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ནཱ་མེ་ན ས་ར་ད་མཱ་ཎ་ཝོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ནཱ་མེ་ན སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ས་ཧ་པཾ་སུ་ཀཱི་ལ༹་ན་ས་ཧཱ་ཡཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སུ ས་ར་ད་མཱ་ཎ་ཝོ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ དྷ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ར་ཧོ་ག་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཀཾ, ཏ་སྨཱ མ་ཡཱ ཨེ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝི་མོ་ཀྑ་མ་གྒོ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦོ’’ཏི ས་ཧཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ས་མྨ, ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཀིཾ ཏྭཾ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ‘‘ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཧོ་ཏུ ཨ་ཧ་མེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ར་ཏ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ་ནི ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀཱ་དཱི་ནཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དཾ ག་ནྟྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི. ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཙ་ཏུ་ས་ཏྟ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ པ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཨ་ཊྛ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏེ་ས་མྤི ཛ་ཊི་ལཱ་ནཾ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏེ ས་བྦེ་པི པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ ཨ་ཊྛ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟི་སུཾ.
ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི ནཱ་མ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ས་ཏྟེ སཾ་སཱ་ར་མ་ཧོ་གྷ་ཏོ ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་ས་སྶ ཙ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ན་ཉྩ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ‘‘བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ མེ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ཏཱ་པ་ས་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ ས་ཏྠུ ས་རཱི་རེ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷོ་ཡེ་ཝཱ་ཡ’’ནྟི ནི་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཏ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཙ་ཏུ་ས་ཏྟ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཛ་ཊི་ལཱ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟཱ་ནི ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་པ་སཱ་དཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ཏྠུ ཙ ནི་སི་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, མ་ཡཾ པུ་བྦེ ‘ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ ཀོ་ཙི ན་ཏྠཱི’ཏི མ་ཉྙཱ་མ, ཨ་ཡཾ པ་ན པུ་རི་སོ ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ མ་ཉྙེ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཀིཾ ཝ་དེ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ, སཱ་ས་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶུ་བྦེ་དྷཾ སི་ནེ་རུཾ ས་མཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཐ, ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷེ་ན མཾ ཏུ་ལཾ མཱ ཀ་རི་ཏྠཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཏེ ཏཱ་པ་སཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མོ’’ཏི ས་བྦེ་ཝ པཱ་དེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཏེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ས་ཏྠུ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ ནོ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ན་ཏྠི, ས་ཏྠཱ ཙ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ, ཧ་ནྡ, མ་ཡཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ ད་སྶཱ་མ. ཏུ་མྷེ་ཧི ཡཾ ཡཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ, ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ་རཱ ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མ་ཏྟེ དེ་ཝ་ཏཱ དི་བྦོ་ཛཾ པ་ཀྑི་པིཾ་སུ. ཏཱ་པ་སོ ཨུ་ད་ཀ་མྤི ས་ཡ་མེ་ཝ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ བྷོ་ཛ་ན་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་རི ནི་སི་ནྣེ ས་བྦེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ས་ཏྠཱ ‘‘དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ས་ཏྠུ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ པུ་པྥཱ་ས་ནེ་ན པཱུ་ཛཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཏ་སྨཱ པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་སྶ ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ པུ་པྥཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སུཾ, ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ, སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ, ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་སྶ ཨུ་ས་བྷ་མ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ ཨཱ་ས་ནེ་སུ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་མཾ པུ་པྥཱ་ས་ནཾ ཨ་ཏི་རུ་ཧ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པུ་པྥཱ་ས་ནེ. ས་ཏྠ་རི ནི་སི་ནྣེ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཏེ་སཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི. ས་ཏྠུ ས་མཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་པི སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ་པི ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏཱ་པ་སོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ ས་ཏྠུ པུ་པྥ་ཙྪ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨི་ཏ་རེ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སེ་ས་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ས་ཏྟཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཾ ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏཱ་པ་སཱ་ནཾ པུ་པྥཱ་ས་ནཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ཐེ་རོ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ ཋ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པུ་པྥཱ་ས་ནཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶ དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ས་ཏྠཱ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་ནོ་མ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏྭ་མྤི ཨི་མེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཧཱི’’ཏི. སོ་པི ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. དྭི་ནྣ་མྤི དེ་ས་ནཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ནཱ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡེ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་བྦེ་པི ཙ་ཏུ་ས་ཏྟ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཛ་ཊི་ལཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏེ ‘‘ཨེ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི. ཏེ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏ་ཏཱ་པ་ས་ཝེ་སཱ ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་དྷ་རཱ ས་ཊྛི་ཝ་སྶི་ཀ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ པ་ན ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧ་མྤི ཨ་ཡཾ ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ཝ་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ གོ་ཏ་མ་སྶ ནཱ་མ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཝ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡི. ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ་པི ས་ཧཱ་ཡ་སྶ སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ས་མྨ, མ་ཡཱ ཨ་ནོ་མ་ད་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སྶ གོ་ཏ་མ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྠི་ཏཾ, ཏྭ་མྤི ཏ་སྶ དུ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ཧཱི’’ཏི. སི་རི་ཝ་ཌྜྷོ ཏཾ ཨུ་པ་དེ་སཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛ་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟཾ ཋཱ་ནཾ ས་མ་ཏ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ལཱ་ཛ་པ་ཉྩ་མཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ཙྪ་ད་ནཾ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སེ་ན ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་མ་ནྟཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ མ་ཧཱ་ར་ཧེ་ཧི ཝ་ཏྠེ་ཧི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སི་རི་ཝ་ཌྜྷོ ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི.
ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ་སཾ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨ་ནྟ་རཱ ཀ་མྨཾ ན ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ རཱ་ཛ་ག་ཧ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨུ་པ་ཏི་སྶཱ་གཱ་མེ རཱུ་པ་སཱ་རི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ་སྶ ས་ཧཱ་ཡོ་པི རཱ་ཛ་ག་ཧ་སྶེ་ཝ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཀོ་ལི་ཏ་གཱ་མེ མོ་གྒ་ལི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཏ་སྨཱ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ མོ་གྒ་ལི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པུ་ཏྟོ་ཏི མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ. མོ་གྒ་ལི་གོ་ཏྟེ་ན ཛཱ་ཏོ་ཏི ཝཱ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཝཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་མཱ་རི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཏ་སྶཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘མཱ ཨུ་གྒ་ལི མཱ ཨུ་གྒ་ལཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘‘མུ་གྒ་ལཱི’’ཏི ནཱ་མཾ. ཏ་སྶཱ མུ་གྒ་ལི་ཡཱ པུ་ཏྟོ་ཏི མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ. ཨ་ཐ ཝཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ་དི་མ་གྒ་སྶ ལཱ་བྷེ ཨཱ་དཱ་ནེ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནེ ཨ་ལཾ ས་མ་ཏྠོ་ཏི མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ་ཏི. ཏཱ་ནི ཀི་ར དྭེ ཀུ་ལཱ་ནི ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཀུ་ལ་པ་རི་ཝ་ཊྚཱ ཨཱ་བ་དྡྷ་ས་ཧཱ་ཡཱ་ནེ་ཝ. ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ག་བྦྷ་པ་རི་ཧཱ་ར་མ་དཾ་སུ. ད་ས་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཛཱ་ཏཱ་ན་མྤི ཏེ་སཾ ཚ་ས་ཊྛི དྷཱ་ཏི་ཡོ པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ རཱུ་པ་སཱ་རཱི་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཏི་སྶ་གཱ་མེ ཛེ་ཊྛ་ཀུ་ལ་སྶ པུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཏི་སྶོཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཨི་ཏ་ར་སྶ ཀོ་ལི་ཏ་གཱ་མེ ཛེ་ཊྛ་ཀུ་ལ་སྶ པུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀོ་ལི་ཏོཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི མ་ཧ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱ ཝུ་དྡྷི་མ་ནྭཱ་ཡ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནཾ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏེ རཱ་ཛ་ག་ཧེ གི་ར་གྒ་ས་མ་ཛྫཾ པ་སྶ་ནྟཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཾ དི་སྭཱ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནྟཱ ‘‘ས་བྦེ་པི་མེ ཨོ་རཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཝ མ་ཙྩུ་མུ་ཁཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱི’’ཏི སཾ་ཝེ་གཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི མོ་ཀྑ་དྷ་མྨོ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦོ, ཏ་ཉྩ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟེ་ཧི ཨེ་ཀཱ པ་བྦ་ཛྫཱ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཉྩ་ཡ་སྶ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཏེ་སཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཉྩ་ཡོ ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ས་བྦཾ ས་ཉྩ་ཡ་སྶ ས་མ་ཡཾ པ་རི་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ སཱ་རཾ ཨ་དི་སྭཱ ཏ་ཏོ ནི་བྦི་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏ་ས་མྨ་ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཏེ ཏེ་ཧི པུ་ཊྛཱ ན ས་མྤཱ་དེ་ནྟི. ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཏེ་ཡེ་ཝ ཏེ་སཾ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏེ མོ་ཀྑཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟཱ ཀ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུ – ‘‘ཨ་མྷེ་སུ ཡོ པ་ཋ་མཾ ཨ་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, སོ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱུ’’ཏི.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠ་རི པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཱ་དི་ཀེ ས་ཧ་སྶ་ཛ་ཊི་ལེ ད་མེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨུ་པ་ཏི་སྶོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་སྶ་ཛི་ཏྠེ་རཾ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ན མ་ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, ས་ནྟ་དྷ་མྨེ་ན ནཱ་མ ཨེ་ཏྠ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ས་ཉྫཱ་ཏ་པ་སཱ་དོ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་དི་ཀྑ་ནྟོ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. ཐེ་རོ་པི ལ་དྡྷ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ག་ཏོ. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པཱི་ཋཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ཎྜི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་དཱ་སི. ཨེ་ཝཾ སོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩེ་ན ཐེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ – ‘‘ཀོ ཝཱ ཏེ ས་ཏྠཱ, ཀ་སྶ ཝཱ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨ་པ་དི་སི. པུ་ན ཏེ་ན ‘‘ཀིཾ ཝཱ་དཱི པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ས་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཊྛོ ‘‘ཨི་མ་སྶ སཱ་ས་ན་སྶ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཝེ་དེ་ཏྭཱ ས་ངྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཙ་སྶ སཱ་ས་ན་དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ‘‘ཡེ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏུ་པྤ་བྷ་ཝཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༠; ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡.༢༨༦) གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ པ་ཋ་མ་པ་ད་དྭ་ཡ་མེ་ཝ སུ་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་ན་ཡ་ས་མྤ་ནྣེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཨི་ཏ་རཾ པ་ད་དྭ་ཡཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ནི་ཊྛཱ་སི. གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་ཝི་སེ་སེ ཨ་པ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ ‘‘བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མཱ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པ་རི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡི་ཏྠ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ལཾ, ཀ་ཧཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ཧཾ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡ་སྶ ཀ་ཏ་པ་ཊི་ཉྙཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཀོ་ལི་ཏ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘མུ་ཁ་ཝ་ཎྞོ ན ཨ་ཉྙ་དི་ཝ་སེ་སུ ཝི་ཡ ཨ་དྡྷཱ་ནེ་ན ཨ་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཾ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཱ་དྷི་ག་མཾ པུ་ཙྪི. སོ་པི་སྶ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མ་ཏ་མ་དྷི་ག་ཏ’’ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི. གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཀོ་ལི་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཧཾ ནོ ས་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡཱ་མ, ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨུ་པ་ཏི་སྶོ ས་བྦ་ཀཱ་ལ་མྤི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱུ་ཛ་ཀོ་ཝ, ཏ་སྨཱ ས་ཉྩ་ཡ་སྶ ས་ཏྠུ གུ་ཎེ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་མྤི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ལཱ་བྷཱ་སཱ་པ་ཀ་ཏོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ན ས་ཀྐོ་མི ཙཱ་ཊི ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་སི་ཉྩ་ནཾ ཧོ་ཏུ’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཏེ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ཝཱ་དེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ཧི ཨ་ཌྜྷུ་ཏེ་ཡྻ་ས་ཏེ་ཧི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏེ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ མེ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་ག’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཙ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་དཱ་སི. ཡ་ཐཱ ཏེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་མྤི ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ. ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ པ་ན ན ནི་ཊྛཱ་སི. ཀ་སྨཱ? སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ.
ཏེ་སུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ ཀ་ལླ་ཝཱ་ལ་གཱ་མེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཐི་ན་མི་དྡྷེ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟེ ས་ཏྠཱ་རཱ སཾ་ཝེ་ཛི་ཏོ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ ཨེ་ཝ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ག་ཧེ སཱུ་ཀ་ར་ཁ་ཏ་ལེ་ཎེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་སྶ དཱི་གྷ་ན་ཁ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟ་ནྟེ (མ. ནི. ༢.༢༠༡ ཨཱ་ད་ཡོ) དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ དེ་ས་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ པ་ར་སྶ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཝི་ཡ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨི་ཏི དྭི་ནྣཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ཏྠུ ས་མཱི་པེ ཨེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟཾ.
ཨེ་ཝཾ པ་ཏྟ་སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ‘‘ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟི ལ་དྡྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏཾ ཉ་ཏྭཱ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཝ་སེ་ན ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟོ ‘‘ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡༤༡. ‘‘ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ, ལ་མྦ་ཀོ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏོ;
ཨ་སྶ་མོ སུ་ཀ་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ, པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ སུ་མཱ་པི་ཏཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སྶཱཏི ཧི་མོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཧི་མ་ཝཱ, ཏ་སྶ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ས་མཱི་པེ, ཧི་མཱ་ལ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཝ་ནེ་ཧི ཨ་ཏྠོ. ལ་མྦ་ཀོ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ པཾ་སུ་མི་སྶ་ཀ་པ་བྦ་ཏོ. ཨ་སྶ་མོ སུ་ཀ་ཏོ མ་ཡ྄ཧནྟི ཏ་སྨིཾ ལ་མྦ་ཀེ པ་བྦ་ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ མ་མ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏོ ཨ་སྶ་མོ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སོ ཨཱ་ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་མོ་ཏི ཨ་སྶ་མོ. ན་ཏྠི པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ ས་མོ པ་རི་སྶ་མོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཝཱ ཨ་སྶ་མོ, སོ ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏོ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སོ སུ་ཊྛུ ཀ་ཏོ, ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ཊི་མ་ཎྜ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ན སུ་ནྡ་རེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཎྞ་སཱ་ལཱཏི ཨུ་སཱི་ར་པ་བྦ་ཛཱ་དཱི་ཧི པ་ཎྞེ་ཧི ཚཱ་དི་ཏཱ ནི་ཝ་ས་ན་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༤༢. ‘‘ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཱུ་ལཱ ན་དི་ཀཱ, སུ་པ་ཏི་ཏྠཱ མ་ནོ་ར་མཱ;
སུ་སུ་དྡྷ་པུ་ལི་ནཱ་ཀི་ཎྞཱ, ཨ་ཝི་དཱུ་རེ མ་མ་སྶ་མཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཱུ་ལཱཏི ཨ་ག་མྦྷཱི་རཱ ན་དཱི. སུ་པ་ཏི་ཏྠཱཏི སུ་ནྡ་ར་པ་ཏི་ཏྠཱ. མ་ནོ་ར་མཱ མ་ན་ལླཱི་ནཱ མ་ནཱ་པཱ. སུ་སུ་དྡྷ་པུ་ལི་ནཱ་ཀི་ཎྞཱཏི སུ་ཊྛུ དྷ་ཝ་ལ་མུ་ཏྟཱ་ད་ལ་ས་དི་ས་ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཀི་ཎྞཱ ག་ཧ་ནཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏཱ ན་དི་ཀཱ ཀུ་ནྣ་དཱི མ་མ་སྶ་མཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་སྶ་མ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ས་མཱི་པེ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་སྶ་མ’’ནྟི ཙ ས་ཏྟ་མྱ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༤༣. ‘‘ཨ་ས་ཀྑ་རཱ ཨ་པ་བྦྷཱ་རཱ, སཱ་དུ ཨ་པྤ་ཊི་ག་ནྡྷི་ཀཱ;
ས་ནྡ་ཏཱི ན་དི་ཀཱ ཏ་ཏྠ, སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱ མ་མ་སྶ་མཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ཀྑ་རཱཏི ‘‘པུ་ལི་ནཱ་ཀི་ཎྞཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ས་ཀྑ་རཱ ས་ཀྑ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་པ་བྦྷཱ་རཱཏི པ་བྦྷཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ, ཨ་ག་མྦྷཱི་ར་ཀཱུ་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་དུ ཨ་པྤ་ཊི་ག་ནྡྷི་ཀཱཏི སཱ་དུ་ར་སོ་ད་ཀཱ དུ་གྒ་ནྡྷ་ར་ཧི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི ན་དི་ཀཱ ཁུ་དྡ་ཀ་ན་དཱི ས་ནྡ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༤༤. ‘‘ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ མ་ཀ་རཱ ཙེ་ཏྠ, སུ་སུ་མཱ་རཱ ཙ ཀ་ཙྪ་པཱ;
ས་ནྡ་ཏི ན་དི་ཀཱ ཏ་ཏྠ, སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱ མ་མ་སྶ་མཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀུ་མྦྷཱི་ལམ་ཙྪཱ མ་ཀ་རམ་ཙྪཱ ཙ སུ་སུ་མཱ་རཱ ཙ་ཎྜ་མ་ཙྪཱ ཙ ཀ་ཙྪ་པམ་ཙྪཱ ཙ ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏི་སྶཾ ན་དི་ཡཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ. མ་མ་སྶ་མཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱ ན་དི་ཀཱ ཁུ་དྡ་ཀ་ན་དཱི ས་ནྡ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༤༥. ‘‘པཱ་ཋཱི་ནཱ པཱ་ཝུ་སཱ མ་ཙྪཱ, བ་ལ་ཛཱ མུ་ཉྫ་རོ་ཧི་ཏཱ;
ཝ་གྒ་ལཱ༹ པ་པ་ཏཱ་ཡ་ནྟཱ, སོ་བྷ་ཡ་ནྟི མ་མ་སྶ་མཾ’’.
པཱ་ཋཱི་ནམ་ཙྪཱ ཙ པཱ་ཝུ་སཱ མ་ཙྪཱ ཙ བ་ལ་ཛམ་ཙྪཱ ཙ མུ་ཉྫམ་ཙྪཱ རོ་ཧི་ཏམ་ཙྪཱ ཙ ཝ་གྒ་ལ༹མ་ཙྪཱ ཙ ཨེ་ཏེ ས་བྦེ མ་ཙྪ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ པ་པ་ཏཱ་ཡ་ནྟཱ ན་དི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱ མ་མ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༤༦. ‘‘ཨུ་བྷོ ཀཱུ་ལེ་སུ ན་དི་ཡཱ, པུ་པྥི་ནོ ཕ་ལི་ནོ དུ་མཱ;
ཨུ་བྷ་ཏོ ཨ་བྷི་ལ་མྦ་ནྟཱ, སོ་བྷ་ཡ་ནྟི མ་མ་སྶ་མཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཨུ་བྷོ ཀཱུ་ལེ་སཱུཏི ཏ་སྶཱ ན་དི་ཡཱ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ དྷུ་ཝཔུ་པྥི་ནོ དྷུ་ཝཕ་ལི་ནོ རུ་ཀྑཱ ཨུ་བྷ་ཏོ ཨ་བྷི་ལ་མྦ་ནྟཱ ན་དི་ཡཱ ཨུ་བྷོ ཏཱི་རེ ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ན་མ་ནྟཱ མ་མ ཨ་སྶ་མཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༤༧. ‘‘ཨ་མྦཱ སཱ་ལཱ ཙ ཏི་ལ་ཀཱ, པཱ་ཊ་ལཱི སི་ནྡུ་ཝཱ་ར་ཀཱ;
དི་བྦ་ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི, པུ་པྥི་ཏཱ མ་མ ཨ་སྶ་མེ’’.
ཏ་ཏྠ ཨ་མྦཱཏི མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཨ་མྦཱ ཙ སཱ་ལརུ་ཀྑཱ ཙ ཏི་ལ་ཀརུ་ཀྑཱ ཙ པཱ་ཊ་ལིརུ་ཀྑཱ ཙ སི་ནྡུ་ཝཱ་ར་ཀརུ་ཀྑཱ ཙ ཨེ་ཏེ རུ་ཀྑཱ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ པུ་པྥི་ཏཱ པུ་པྥ་ནྟཱ. དི་བྦཱ ག་ནྡྷཱ ཨི་ཝ མ་མ ཨ་སྶ་མེ སུ་ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་ཝཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༤༨. ‘‘ཙ་མྤ་ཀཱ ས་ལ༹་ལཱ ནཱི་པཱ, ནཱ་ག་པུ་ནྣཱ་ག་ཀེ་ཏ་ཀཱ;
དི་བྦ་ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི, པུ་པྥི་ཏཱ མ་མ ཨ་སྶ་མེ’’.
ཏ་ཏྠ ཙ་མྤ་ཀརུ་ཀྑཱ ཙ ས་ལ༹་ལརུ་ཀྑཱ ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཊྚ་ལ་ས་དི་ས་པུ་པྥཱ ནཱི་པརུ་ཀྑཱ ཙ ནཱ་གརུ་ཀྑཱ ཙ པུ་ནྣཱ་གརུ་ཀྑཱ ཙ སུ་ག་ནྡྷ་ཡ་ནྟཱ ཀེ་ཏ་ཀརུ་ཀྑཱ ཙ ཨེ་ཏེ ས་བྦེ རུ་ཀྑཱ དི་བྦཱ ག་ནྡྷཱ་རི་ཝ མ་མ ཨ་སྶ་མེ པུ་པྥི་ཏཱ ཕུ་ལླི་ཏཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི སུ་ག་ནྡྷཾ སུ་ཊྛུ པ་ཝཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༤༩. ཨ་སོ་ཀཱ ཙ‘‘ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཱ ཨ་སོ་ཀཱ ཙ, བྷ་གི་ནཱི་མཱ་ལཱ ཙ པུ་པྥི་ཏཱ;
ཨ་ངྐོ་ལཱ བི་མྦི་ཛཱ་ལཱ ཙ, པུ་པྥི་ཏཱ མ་མ ཨ་སྶ་མེ’’.
ཏ་ཏྠ པུ་པྥི་ཏཱ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཀརུ་ཀྑཱ ཙ པུ་པྥི་ཏཱ ཨ་སོ་ཀརུ་ཀྑཱ ཙ པུ་པྥི་ཏཱ བྷ་གི་ནཱི་མཱ་ལཱ ཙ པུ་པྥི་ཏཱ ཨ་ངྐོ་ལཱ ཙ པུ་པྥི་ཏཱ བི་མྦི་ཛཱ་ལཱ ཙ ཨེ་ཏེ རུ་ཀྑཱ མ་མ ཨ་སྶ་མེ ཕུ་ལླི་ཏཱ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༥༠. ‘‘ཀེ་ཏ་ཀཱ ཀ་ནྡ་ལི ཙེ་ཝ, གོ་དྷུ་ཀཱ ཏི་ཎ་སཱུ་ལི་ཀཱ;
དི་བྦ་ག་ནྡྷཾ ས་མྤ་ཝ་ནྟཱ, སོ་བྷ་ཡ་ནྟི མ་མ་སྶ་མཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀེ་ཏ་ཀཱཏི སུ་ག་ནྡྷ་ཀེ་ཏ་ཀ་ག་ཙྪཱ ཙ. ཀ་ནྡ་ལིརུ་ཀྑཱ ཙ གོ་དྷུ་ཀརུ་ཀྑཱ ཙ ཏི་ཎ་སཱུ་ལི་ཀག་ཙྪཱ ཙ ཨེ་ཏེ ས་བྦེ རུ་ཀྑ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ དི་བྦ་ག་ནྡྷཾ པ་ཝཱ་ཡ་མཱ་ནཱ མ་མ ཨ་སྶ་མཾ ས་ཀ་ལཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༥༡. ‘‘ཀ་ཎི་ཀཱ་རཱ ཀ་ཎྞི་ཀཱ ཙ, ཨ་ས་ནཱ ཨ་ཛྫུ་ནཱ བ་ཧཱུ;
དི་བྦ་ག་ནྡྷཾ ས་མྤ་ཝ་ནྟཱ, སོ་བྷ་ཡ་ནྟི མ་མ་སྶ་མཾ’’.
ཨེ་ཏེ ཀ་ཎི་ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ རུ་ཀྑཱ མ་མ ཨ་སྶ་མཾ ས་ཀ་ལཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱ དི་བྦ་ག་ནྡྷཾ ས་མྤ་ཝཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༥༢. ‘‘པུ་ནྣཱ་གཱ གི་རི་པུ་ནྣཱ་གཱ, ཀོ་ཝི་ལཱ༹་རཱ ཙ པུ་པྥི་ཏཱ;
དི་བྦ་ག་ནྡྷཾ ས་མྤ་ཝ་ནྟཱ, སོ་བྷ་ཡ་ནྟི མ་མ་སྶ་མཾ’’.
པུ་ནྣཱ་གཱ་ད་ཡོ རུ་ཀྑཱ དི་བྦ་ག་ནྡྷཾ པ་ཝཱ་ཡ་མཱ་ནཱ མ་མ ཨ་སྶ་མཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༥༣. ‘‘ཨུ་དྡཱ་ལ་ཀཱ ཙ ཀུ་ཊ་ཛཱ, ཀ་ད་མྦཱ ཝ་ཀུ་ལཱ བ་ཧཱུ;
དི་བྦ་ག་ནྡྷཾ ས་མྤ་ཝ་ནྟཱ, སོ་བྷ་ཡ་ནྟི མ་མ་སྶ་མཾ’’.
ཨུ་དྡཱ་ལ་ཀཱ་ད་ཡོ རུ་ཀྑཱ དི་བྦ་ག་ནྡྷཾ ཝཱ་ཡ་མཱ་ནཱ མ་མ ཨ་སྶ་མཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༥༤. ‘‘ཨཱ་ལ༹་ཀཱ ཨི་སི་མུ་གྒཱ ཙ, ཀ་ད་ལི་མཱ་ཏུ་ལུ་ངྒི་ཡོ;
ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན སཾ་ཝ་ཌྜྷཱ, ཕ་ལཱ་ནི དྷཱ་ར་ཡ་ནྟི ཏེ’’.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏེ ཨཱ་ལ༹་ཀཱ་ད་ཡོ ག་ཙྪཱ ཙ་ནྡ་ནཱ་དི་སུ་ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཕ་ལཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟཱ མ་མ ཨ་སྶ་མཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༥༥. ‘‘ཨ་ཉྙེ པུ་པྥ་ནྟི པ་དུ་མཱ, ཨ་ཉྙེ ཛཱ་ཡ་ནྟི ཀེ་ས་རཱི;
ཨ་ཉྙེ ཨོ་པུ་པྥཱ པ་དུ་མཱ, པུ་པྥི་ཏཱ ཏ་ལཱ༹་ཀེ ཏ་དཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ པུ་པྥ་ནྟི པ་དུ་མཱཏི མ་མ ཨ་སྶ་མ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཏ་ལཱ༹་ཀེ ཨ་ཉྙེ ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་དུ་མཱ པུ་པྥ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀེ་ས་རཱི པ་དུ་མཱ ཛཱ་ཡ་ནྟི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་དུ་མཱ ཨོ་པུ་པྥཱ ཝི་ག་ལི་ཏ་པ་ཏྟ་ཀེ་ས་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༥༦. ‘‘ག་བྦྷཾ ག་ཎྷ་ནྟི པ་དུ་མཱ, ནི་དྡྷཱ་ཝ་ནྟི མུ་ལཱ༹་ལི་ཡོ;
སི་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་མཱ་ཀི་ཎྞཱ, སོ་བྷ་ནྟི ཏ་ལཱ༹་ཀེ ཏ་དཱ’’.
ཏ་ཏྠ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷ་ནྟི པ་དུ་མཱཏི ཏ་དཱ ཏཱ་པ་སེ་ན ཧུ་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ས་ན་ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་དུ་མཱ ཏ་ལཱ༹་ཀ་བྦྷ་ནྟ་རེ མ་ཀུ་ལ༹་པུ་པྥཱ་ད་ཡོ ག་ཎྷ་ནྟི. མུ་ལཱ༹་ལི་ཡོ པ་དུ་མ་མཱུ་ལཱ ནི་དྡྷཱ་ཝ་ནྟི ཨི་ཏོ ཀ་དྡ་མ་བྦྷ་ནྟ་ར་ཏོ ཧ་ཏྠི་དཱ་ཋཱ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཏྟ་པུ་པྥ་མཱ་ཀི་ཎྞཱ ག་ཧ་ནཱི་བྷཱུ་ཏཱ སི་ངྒྷཱ་ཊི་ཡོ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༥༧. ‘‘ན་ཡི་ཏཱ ཨ་མྦ་ག་ནྡྷཱི ཙ, ཨུ་ཏྟ་ལཱི བ་ནྡྷུ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ;
དི་བྦ་ག་ནྡྷཱ ས་མྤ་ཝ་ནྟི, པུ་པྥི་ཏཱ ཏ་ལཱ༹་ཀེ ཏ་དཱ’’.
ཏ་དཱ མ་མ ཝ་ས་ན་ས་མ་ཡེ ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶ ས་མཱི་པེ ན་ཡི་ཏཱ ཙ ག་ཙྪཱ ཨ་མྦ་ག་ནྡྷཱི ཙ ག་ཙྪཱ ཨུ་ཏྟ་ལཱི ནཱ་མ ག་ཙྪཱ ཙ བ་ནྡྷུ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ ཙ ཨེ་ཏེ ས་བྦེ ག་ཙྪཱ པུ་པྥི་ཏཱ པུ་པྥ་དྷཱ་རི་ཏཱ སུ་ག་ནྡྷ་ཝཱ་ཧ་ཀཱ ཏ་ལཱ༹་ཀཾ སོ་བྷ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༥༨. ‘‘པཱ་ཋཱི་ནཱ པཱ་ཝུ་སཱ མ་ཙྪཱ, བ་ལ་ཛཱ མུ་ཉྫ་རོ་ཧི་ཏཱ;
སཾ་གུ་ལཱ མ་གྒུ་རཱ ཙེ་ཝ, ཝ་ས་ནྟི ཏ་ལཱ༹་ཀེ ཏ་དཱ’’.
ཏ་དཱ མ་མ ཝ་ས་ན་ས་མ་ཡེ ནི་བྦྷཱི་ཏཱ པཱ་ཋཱི་ནཱ་ད་ཡོ མ་ཙྪཱ ཏ་ལཱ༹་ཀེ ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༥༩. ‘‘ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ སུ་སུ་མཱ་རཱ ཙ, ཏ་ནྟི་གཱ་ཧཱ ཙ ར་ཀྑ་སཱ;
ཨོ་གུ་ཧཱ ཨ་ཛ་ག་རཱ ཙ, ཝ་ས་ནྟི ཏ་ལཱ༹་ཀེ ཏ་དཱ’’.
ཏ་དཱ མ་མ ཝ་ས་ན་ས་མ་ཡེ མ་མ ཨ་སྶ་མ་ས་མཱི་པེ ཏ་ལཱ༹་ཀེ ཨེ་ཏེ ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ་ད་ཡོ མ་ཙྪཱ ནི་བྦྷཱི་ཏཱ ནི་རཱུ་པ་དྡ་ཝཱ ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༦༠. ‘‘པཱ་རེ་ཝ་ཏཱ ར་ཝི་ཧཾ་སཱ, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀཱ ན་དཱི་ཙ་རཱ;
ཀོ་ཀི་ལཱ སུ་ཀ་སཱ་ལི༹་ཀཱ, ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏཾ ས་རཾ’’.
ཏ་ཏྠ མ་མ ཨ་སྶ་མ་ས་མཱི་པེ ས་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ པཱ་རེ་ཝ་ཏཱཔ་ཀྑཱི ཙ ར་ཝི་ཧཾ་སཱཔ་ཀྑཱི ཙ ན་དཱི་ཙ་རཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀཔ་ཀྑཱི ཙ ཀོ་ཀི་ལཱཔ་ཀྑཱི ཙ སུ་ཀཔ་ཀྑཱི ཙ སཱ་ལི༹་ཀཱཔ་ཀྑཱི ཙ ཏཾ ས་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༦༡. ‘‘ཀུ་ཀུ་ཏྠ་ཀཱ ཀུ་ལཱི༹་ར་ཀཱ, ཝ་ནེ པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏ་ཀཱ;
དི་ནྡི་བྷཱ སུ་ཝ་པོ་ཏཱ ཙ, ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏཾ ས་རཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀུ་ཀུ་ཏྠ་ཀཱཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མི་ཀཱ པ་ཀྑཱི ཙ. ཀུ་ལཱི༹་ར་ཀཱཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མི་ཀཱ པ་ཀྑཱི ཙ. ཝ་ནེ པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏ་ཀཱ པ་ཀྑཱི ཙ དི་ནྡི་བྷཱ པ་ཀྑཱི ཙ སུ་ཝ་པོ་ཏཱ པ་ཀྑཱི ཙ ཨེ་ཏེ ས་བྦེ པ་ཀྑི་ནོ ཏཾ མ་མ ཨ་སྶ་མ་ས་མཱི་པེ ས་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༦༢. ‘‘ཧཾ་སཱ ཀོ་ཉྩཱ མ་ཡཱུ་རཱ ཙ, ཀོ་ཀི་ལཱ ཏ་མྦ་ཙཱུ་ལ༹་ཀཱ;
པ་མྨ་ཀཱ ཛཱི་ཝཾ་ཛཱི་ཝཱ ཙ, ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏཾ ས་རཾ’’.
ས་བྦེ ཨེ་ཏེ ཧཾ་སཱ་ད་ཡོ པ་ཀྑི་ནོ ཏཾ ས་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་ནྟི ཛཱི་ཝི་ཀཾ པཱ་ལེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༦༣. ‘‘ཀོ་སི་ཀཱ པོ་ཊྛ་སཱི་སཱ ཙ, ཀུ་ར་རཱ སེ་ན་ཀཱ བ་ཧཱུ;
མ་ཧཱ་ཀཱ་ལཱ༹ ཙ ས་ཀུ་ཎཱ, ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏཾ ས་རཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀོ་སི་ཀཱ ཙ པ་ཀྑཱི པོ་ཊྛ་སཱི་སཱ ཙ པ་ཀྑཱི ཀུ་ར་རཱ ཙ པ་ཀྑཱི སེ་ན་ཀཱ ཙ པ་ཀྑཱི མ་ཧཱ་ཀཱ་ལཱ༹ ཙ པ་ཀྑཱི ཐ་ལེ བ་ཧཱུ པ་ཀྑི་ནོ ཏཾ ས་རཾ ཏ་སྶ ས་ར་སྶ ས་མཱི་པེ ཛཱི་ཝ་ནྟི ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༦༤. ‘‘པ་ས་དཱ ཙ ཝ་རཱ་ཧཱ ཙ, ཙ་མ་རཱ ག་ཎྜ་ཀཱ བ་ཧཱུ;
རོ་ཧི་ཙྩཱ སུ་ཀ་པོ་ཏཱ ཙ, ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏཾ ས་རཾ’’.
ཏ་ཏྠ པ་ས་དཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཏེ མི་གཱ ཏཾ ས་རཾ ཏ་སྨིཾ ས་ར་ས་མཱི་པེ, བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་པཱ་ལེ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༦༥. ‘‘སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ ཙ དཱི་པཱི ཙ, ཨ་ཙྪ་ཀོ་ཀ་ཏ་ར་ཙྪ་ཀཱ;
ཏི་དྷཱ པ་བྷི་ནྣ་མཱ་ཏ་ངྒཱ, ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏཾ ས་རཾ’’.
ཨེ་ཏེ སཱི་ཧཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ ས་ར་ས་མཱི་པེ ཨུ་པ་དྡ་ཝ་ར་ཧི་ཏཱ ཛཱི་ཝ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༦༦. ‘‘ཀི་ནྣ་རཱ ཝཱ་ན་རཱ ཙེ་ཝ, ཨ་ཐོ་པི ཝ་ན་ཀ་མྨི་ཀཱ;
ཙེ་ཏཱ ཙ ལུ་དྡ་ཀཱ ཙེ་ཝ, ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏཾ ས་རཾ’’.
ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏེ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མི་ཀཱ ཀི་ནྣ་རཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟཱ ཏ་སྨིཾ ས་ར་ས་མཱི་པེ ཝ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༦༧. ‘‘ཏི་ནྡུ་ཀཱ་ནི པི་ཡཱ་ལཱ་ནི, མ་དྷུ་ཀེ་ཀཱ སུ་མཱ་རི་ཡོ;
དྷུ་ཝཾ ཕ་ལཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, ཨ་ཝི་དཱུ་རེ མ་མ་སྶ་མཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏེ ཏི་ནྡུ་ཀཱ་ད་ཡོ རུ་ཀྑཱ དྷུ་ཝཾ ཧེ་མ་ནྟ་གི་མྷ་ཝ་སྶཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀཱ་ལ་ཏྟ་ཡེ མ་མ ཨ་སྶ་མ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋཱ་ནེ མ་དྷུ་ར་ཕ་ལཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༦༨. ‘‘ཀོ་ས་མྦཱ ས་ལ༹་ལཱ ནི་མྦཱ, སཱ་དུ་ཕ་ལ་ས་མཱ་ཡུ་ཏཱ;
དྷུ་ཝཾ ཕ་ལཱ་ནི དྷཱ་རེ་ནྟི, ཨ་ཝི་དཱུ་རེ མ་མ་སྶ་མཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏེ ཀོ་ས་མྦཱ་ད་ཡོ རུ་ཀྑཱ སཱ་ར་ཕ་ལཱ མ་དྷུ་ར་ཕ་ལཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ཕ་ལཱ ས་མཱ་ཡུ་ཏཱ སཾ སུ་ཊྛུ ཨཱ་ཡུ་ཏཱ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ ནི་ཙྩཾ ཕ་ལ་དྷཱ་རི་ནོ མ་མ ཨ་སྶ་མ་ས་མཱི་པེ སོ་བྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༦༩. ‘‘ཧ་རཱི་ཏ་ཀཱ ཨཱ་མ་ལ་ཀཱ, ཨ་མྦ་ཛ་མྦུ་ཝི་བྷཱི་ཏ་ཀཱ;
ཀོ་ལཱ བྷ་ལླཱ་ཏ་ཀཱ བི་ལླཱ, ཕ་ལཱ་ནི དྷཱ་ར་ཡ་ནྟི ཏེ’’.
ཏེ ཧ་རཱི་ཏ་ཀཱ་ད་ཡོ རུ་ཀྑཱ མ་མ ཨ་སྶ་མ་ས་མཱི་པེ ཛཱ་ཏཱ ནི་ཙྩཾ ཕ་ལཱ་ནི དྷཱ་ར་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༧༠. ‘‘ཨཱ་ལུ་ཝཱ ཙ ཀ་ལ༹་མྦཱ ཙ, བི་ལཱ༹་ལཱི་ཏ་ཀྐ་ལཱ༹་ནི ཙ;
ཛཱི་ཝ་ཀཱ སུ་ཏ་ཀཱ ཙེ་ཝ, བ་ཧཱུ་ཀཱ མ་མ ཨ་སྶ་མེ’’.
ཨེ་ཏེ ཨཱ་ལུ་ཝཱ་ད་ཡོ མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ ཁུ་དྡཱ མ་དྷུ་ར་སཱ མ་མ ཨ་སྶ་མ་ས་མཱི་པེ བ་ཧཱུ ས་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༧༡. ‘‘ཨ་སྶ་མ་སྶཱ་ཝི་དཱུ་ར་མྷི, ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་སུཾ སུ་ནི་མྨི་ཏཱ;
ཨ་ཙྪོ་ད་ཀཱ སཱི་ཏ་ཛ་ལཱ, སུ་པ་ཏི་ཏྠཱ མ་ནོ་ར་མཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཨ་སྶ་མ་སྶཱ་ཝི་དཱུ་ར་མྷི ཨ་སྶ་མ་སྶ ས་མཱི་པེ སུ་ནི་མྨི་ཏཱ སུ་ཊྛུ ཨཱ་རོ་ཧ་ན་ཨོ་རོ་ཧ་ན་ཀྑ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་མྨི་ཏཱ ཨ་ཙྪོ་ད་ཀཱ ཝི་པྤ་ས་ནྣོ་ད་ཀཱ སཱི་ཏ་ཛ་ལཱ སཱི་ཏོ་ད་ཀཱ སུ་པ་ཏི་ཏྠཱ སུ་ནྡ་ར་ཏི་ཏྠཱ མ་ནོ་ར་མཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཀ་རཱ ཏ་ལཱ༹་ཀཱ ཨཱ་སུཾ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༡༧༢. ‘‘པ་དུ་མུ་པྤ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣཱ, པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ས་མཱ་ཡུ་ཏཱ;
མ་ནྡཱ་ལ་ཀེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣཱ, དི་བྦ་ག་ནྡྷོ་པ་ཝཱ་ཡ་ཏི’’.
ཏ་ཏྠ པ་དུ་མེ་ཧི ཙ ཨུ་པྤ་ལེ་ཧི ཙ ས་ཉྪ་ནྣཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀེ་ཧི ས་མཱ་ཡུ་ཏཱ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ མ་ནྡཱ་ལ་ཀེ་ཧི ཙ ས་ཉྪ་ནྣཱ ག་ཧ་ནཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཏ་ལཱ༹་ཀཱ དི་བྦ་ག་ནྡྷཱ་ནི ཨུ་པ་ཝཱ་ཡ་ནྟི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༧༣. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣེ, པུ་པྥི་ཏེ ཕ་ལི་ཏེ ཝ་ནེ;
སུ་ཀ་ཏེ ཨ་སྶ་མེ ར་མྨེ, ཝི་ཧ་རཱ་མི ཨ་ཧཾ ཏ་དཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣེཏི ཨ་བྦེ་ཧི ན་དི་ཀཱ་དི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ་ཧི ས་མྤ་ནྣེ པ་རི་པུ་ཎྞེ པུ་པྥ་ཕ་ལ་རུ་ཀྑེ་ཧི ག་ཧ་ནཱི་བྷཱུ་ཏེ ཝ་ནེ སུ་ཀ་ཏེ ར་མ་ཎཱི་ཡེ ཨ་སྶ་མེ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཝཱ་སེ ཏ་དཱ ཏཱ་པ་ས་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཧཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་སྶ་མ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟོ –
༡༧༤. ‘‘སཱི་ལ་ཝཱ ཝ་ཏ་ས་མྤ་ནྣོ, ཛྷཱ་ཡཱི ཛྷཱ་ན་ར་ཏོ ས་དཱ;
པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ་བ་ལ་པྤ་ཏྟོ, སུ་རུ་ཙི ནཱ་མ ཏཱ་པ་སོ’’ཏི. – ཨཱ་ཧ;
ཏ་ཏྠ སཱི་ལ་ཝཱཏི ཛྷཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་ས་དི་སེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མྤུ་ཎྞོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཏ་ས་མྤ་ནྣོཏི ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ ཝཱ ན སེ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནེ་ན ས་མྤ་ནྣོ. ཛྷཱ་ཡཱིཏི ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཛྷཱ་ཡཱི ཛྷཱ་ཡ་ན་སཱི་ལོ. ཛྷཱ་ན་ར་ཏོཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ ར་ཏོ ཨ་ལླཱི་ནོ ས་དཱ ས་མྤུ་ཎྞོ. པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ་བ་ལ་པྤ་ཏྟོཏི ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་དི་བྦ་སོ་ཏ་པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཧི ཝི་སེ་ས་པ་ཉྙཱ་ཧི བ་ལ་ས་མྤ་ནྣོ, པ་རི་པུ་ཎྞོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་མེ་ན སུ་རུ་ཙི ནཱ་མ ཏཱ་པ་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་རི་ས་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟོ –
༡༧༥. ‘‘ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, སི་སྶཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧུཾ;
ས་བྦེ མཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཏེ, ཛཱ་ཏི་མ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ’’ཏི. – ཨཱ་དི་མཱ་ཧ;
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏེ ས་བྦེ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ མ་ཡ྄ཧཾ སི་སྶཱ ཛཱ་ཏི་མ་ནྟོ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ ཡ་ས་སྶི་ནོ པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ མཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༧༦. ‘‘ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ཏི་ཧཱ་སེ ཙ, ས་ནི་གྷ་ཎྜུ་ས་ཀེ་ཊུ་བྷེ;
པ་ད་ཀཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ, ས་དྷ་མྨེ པཱ་ར་མིཾ ག་ཏཱ’’.
ཏ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎེཏི ལ་ཀྑ་ཎ་ས་ཏྠེ. ས་བྦ་ལོ་ཀི་ཡཱ་ནཾ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ནཾ ‘‘ཨི་མེ་ཧི ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ དུ་ཀྑི་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཨི་མེ་ཧི སུ་ཁི་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ལ་ཀྑ་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་པྤ་ཀཱ་ས་ཀོ ག་ནྠོ ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏ་སྨིཾ ལ་ཀྑ་ཎེ ཙ. ཨི་ཏི་ཧཱ་སེཏི ‘‘ཨི་ཏི་ཧ ཨཱ་ས ཨི་ཏི་ཧ ཨཱ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་པ་ཊི་དཱི་པ་ཀེ ག་ནྠེ. ལ་ཀྑ་ཎེ ཙ ཨི་ཏི་ཧཱ་སེ ཙ པཱ་ར་མིཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ག་ཏཱཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. རུ་ཀྑ་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་མ་པྤ་ཀཱ་ས་ཀ་ག་ནྠཾ ‘‘ནི་གྷ་ཎྜཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀེ་ཊཱུ་བྷེཏི ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་པྤ་ཝི་ཀ་པྤཱ་ནཾ ཀ་ཝཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ ག་ནྠོ. ནི་གྷ་ཎྜུ་ཡཱ ས་ཧ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་ནི་གྷ་ཎྜུ, ཀེ་ཊུ་བྷེ་ན ས་ཧ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་ཀེ་ཊུ་བྷཾ, ཏ་སྨིཾ ས་ནི་གྷ་ཎྜུ་ས་ཀེ་ཊུ་བྷེ ཝེ་ད་ཏྟ་ཡེ པཱ་ར་མིཾ ག་ཏཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. པ་ད་ཀཱཏི ནཱ་མ་པ་ད་ས་མཱ་ས་ཏ་དྡྷི་ཏཱ་ཁྱཱ་ཏ་ཀི་ཏ་ཀཱ་དི་པ་དེ་སུ ཚེ་ཀཱ. ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཙ་ནྡ་པཱ་ཎི་ནཱི་ཡ་ཀ་ལཱ་པཱ་དི་བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ ཚེ་ཀཱ. ས་དྷ་མྨེ པཱ་ར་མིཾ ག་ཏཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་དྷ་མྨེ ཝེ་ད་ཏྟ་ཡེ པཱ་ར་མིཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ག་ཏཱ པ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༧༧. ‘‘ཨུ་པྤཱ་ཏེ་སུ ནི་མི་ཏྟེ་སུ, ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཙ ཀོ་ཝི་དཱ;
པ་ཐ་བྱཱ བྷཱུ་མ་ནྟ་ལི་ཀྑེ, མ་མ སི་སྶཱ སུ་སི་ཀྑི་ཏཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཨུ་ཀྐཱ་པཱ་ཏ་བྷཱུ་མི་ཀ་མྤཱ་དི་ཀེ་སུ ཨུ་པྤཱ་ཏེ་སུ ཙ སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཱ་སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཙ ཨི་ཏྠི་ལ་ཀྑ་ཎ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཙ ཀོ་ཝི་དཱ ཚེ་ཀཱ. པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཙ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཙ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀེ ཙ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཙཱ་ཏི ས་བྦ་ཏྠ མ་མ སི་སྶཱ སུ་སི་ཀྑི་ཏཱ.
༡༧༨. ‘‘ཨ་པྤི་ཙྪཱ ནི་པ་ཀཱ ཨེ་ཏེ, ཨ་པྤཱ་ཧཱ་རཱ ཨ་ལོ་ལུ་པཱ;
ལཱ་བྷཱ་ལཱ་བྷེ་ན ས་ནྟུ་ཊྛཱ, པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི མཾ ས་དཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཨ་པྤི་ཙྪཱཏི ཨ་པྤ་ཀེ་ནཱ་པི ཡཱ་པེ་ནྟཱ. ནི་པ་ཀཱཏི ནེ་པ་ཀྐ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཨ་པྤཱ་ཧཱ་རཱཏི ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་རཱ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ལོ་ལུ་པཱཏི ལོ་ལུ་པ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ. ལཱ་བྷཱ་ལཱ་བྷེ་ནཱཏི ལཱ་བྷེ་ན ཨ་ལཱ་བྷེ་ན ཙ ས་ནྟུ་ཊྛཱ སོ་མ་ན་སྶཱ ཨེ་ཏེ མ་མ སི་སྶཱ ས་དཱ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ མཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༧༩. ‘‘ཛྷཱ་ཡཱི ཛྷཱ་ན་ར་ཏཱ དྷཱི་རཱ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ;
ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟཱ, པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི མཾ ས་དཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཛྷཱ་ཡཱིཏི ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཛྷཱ་ཡ་ན་སཱི་ལཱ ཝཱ. ཛྷཱ་ན་ར་ཏཱཏི ཏེ་སུ ཙ ཛྷཱ་ནེ་སུ ར་ཏཱ ཨ་ལླཱི་ནཱ. དྷཱི་རཱཏི དྷི་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ. ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཱཏི ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་མ་ནཱ. ས་མཱ་ཧི་ཏཱཏི ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟཱ. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙནྟི ནི་པྤ་ལི་བོ་དྷ་བྷཱ་ཝཾ. པ་ཏྠ་ཡ་ནྟཱཏི ཨི་ཙྪ་ནྟཱ. ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏཱ མེ སི་སྶཱ ས་དཱ མཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༨༠. ‘‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟཱ, པེ་ཏྟི་ཀེ གོ་ཙ་རེ ར་ཏཱ;
ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་ཙ་རཱ དྷཱི་རཱ, པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི མཾ ས་དཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟཱཏི པ་ཉྩ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ པཱ་ར་མིཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པ་ཏྟཱ པཱུ་རི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པེ་ཏྟི་ཀེ གོ་ཙ་རེ ར་ཏཱཏི བུ་དྡྷཱ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ལ་དྡྷེ ཨཱ་ཧཱ་རེ ར་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་ཙ་རཱཏི ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ་ན ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷཱི་རཱཏི ཐི་ར་བྷཱུ་ཏཱ སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་དི་པ་རི་སྶ་ཡེ ཨ་ཙྪ་མྦྷི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏཱ མ་མ ཏཱ་པ་སཱ ས་དཱ མཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༡. ‘‘སཾ་ཝུ་ཏཱ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ, ཨ་ནེ་ཛཱ ར་ཀྑི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ;
ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ ཙ ཏེ དྷཱི་རཱ, མ་མ སི་སྶཱ དུ་རཱ་ས་དཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ སཾ་ཝུ་ཏཱ པི་ཧི་ཏཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ, ར་ཀྑི་ཏ་གོ་པི་ཏ་དྭཱ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནེ་ཛཱ ནི་ཏྟ་ཎྷཱ ར་ཀྑི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ གོ་པི་ཏ་ཙ་ཀྑཱ་དི་ཨི་ནྡྲི་ཡཱ ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ ཉཱ་ཏཱི་ཧི ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི ཨ་མི་སྶཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་རཱ་ས་དཱཏི དུ་ཊྛུ ཨཱ་ས་དཱ, ཨཱ་སཱ་དེ་ཏུཾ གྷ་ཊྚེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ ཨ་ཡོ་གྒཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༢. ‘‘པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ, ཋཱ་ན་ཙ་ངྐ་མ་ནེ་ན ཙ;
ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟི ཏེ ར་ཏྟིཾ, མ་མ སི་སྶཱ དུ་རཱ་ས་དཱ’’.
ཏ་ཏྠ མ་མ སི་སྶཱ པ་ལླ་ངྐེ་ན ཨཱུ་རུ་བ་དྡྷཱ་ས་ནེ་ན སེ་ཡྻཾ ཝི་ཧཱ་ཡ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཙ ཋཱ་ནེ་ན ཙ ཙ་ངྐ་མེ་ན ཙ ས་ཀ་ལཾ ར་ཏྟིཾ ཝི་སེ་སེ་ན ཨ་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟི ཨ་ཏི་ཀྐཱ་མེ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༨༣. ‘‘ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ན ར་ཛྫ་ནྟི, དུ་སྶ་ནཱི་ཡེ ན དུ་སྶ་རེ;
མོ་ཧ་ནཱི་ཡེ ན མུ་ཡ྄ཧ་ནྟི, མ་མ སི་སྶཱ དུ་རཱ་ས་དཱ’’.
ཏེ ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏཱ མ་མ སི་སྶཱ ཏཱ་པ་སཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ར་ཛྫི་ཏ་བྦེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ན ར་ཛྫ་ནྟི ར་ཛྫཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི. དུ་སྶ་ནཱི་ཡེ དུ་སྶི་ཏ་བྦེ དོ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟེ ཝ་ཏྠུ་མྷི ན དུ་སྶ་རེ དོ་སཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. མོ་ཧ་ནཱི་ཡེ མོ་ཧི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟེ ཝ་ཏྠུ་མྷི ན མུ་ཡ྄ཧ་ནྟི མོ་ཧཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༤. ‘‘ཨི་དྡྷིཾ ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནཱ ཏེ, ཝ་ཏྟ་ནྟི ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལི་ཀཾ;
པ་ཐ་ཝིཾ ཏེ པ་ཀ་མྤེ་ནྟི, སཱ་ར་མྦྷེ་ན དུ་རཱ་ས་དཱ’’.
ཏེ མ་མ སི་སྶཱ ‘‘ཨེ་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷཱ ཧོ་ཏི, བ་ཧུ་དྷཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ (པ་ཊི. མ. ༡.༡༠༢) ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཏེ མ་མ སི་སྶཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་པི ཨུ་ད་ཀེ་པི པ་ཐ་ཝིཾ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ པ་ཀ་མྤེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་ར་མྦྷེ་ན ཡུ་ག་གྒཱ་ཧེ་ན ཀ་ལ་ཧ་ཀ་ར་ཎེ་ན ན ཨཱ་སཱ་དེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༥. ‘‘ཀཱི་ལ༹་མཱ་ནཱ ཙ ཏེ སི་སྶཱ, ཀཱི་ལ༹་ནྟི ཛྷཱ་ན་ཀཱི་ལི༹་ཏཾ;
ཛ་མྦུ་ཏོ ཕ་ལ་མཱ་ནེ་ནྟི, མ་མ སི་སྶཱ དུ་རཱ་ས་དཱ’’.