༩. ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཙ་ཏུ་དྡི་སཾ ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ཨ་སུ་ར་སེ་ནཱ་ཡ ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. གུ་མྦཾ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི བ་ལ་གུ་མྦཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཨོ་ཝ་ར་ཎཾ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡ་སྶ ཨཱ་ར་ཀྑཾ སུ་སཾ་ཝི་ཧི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊ་ན་ག་རེ ནི་སི་ནྣཱ ས་ཏྟ བུ་དྡྷེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨི་མཾ པ་རི་ཏྟཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ‘‘ཡེ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཨཱ་ཎཾ ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ རཱ་ཛ་ཨཱ་ཎཾ ན སུ་ཎ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི སཱ་ཝ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཙ ཡ་ཀྑ་སེ་ནཱ་ཡཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི སེ་ནཱ་ཧི ཨཱ་ར་ཀྑཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.
ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ས་དྡོ ཁ་ཡ་སུ་ནྡ་རཱ་བྷི་རཱུ་པ་ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་དཱི་སུ དི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ, བྷ་ནྟེ ར་ཏྟི, ནི་ཀྑ་ནྟོ པ་ཋ་མོ ཡཱ་མོ, ཙི་ར་ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨུ་དྡི་ས་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༨.༢༠) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཁ་ཡེ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༡༠༠) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ སུ་ནྡ་རེ.
‘‘ཀོ མེ ཝ་ནྡ་ཏི པཱ་དཱ་ནི, ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཡ་ས་སཱ ཛ་ལཾ;
ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, ས་བྦཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ཡཾ དི་སཱ’’ཏི. (ཝི. ཝ. ༨༥༧);
ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་རཱུ་པེ. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མཱ་ཏི (པཱ་རཱ. ༡༥) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནེ. ཨི་དྷ པ་ན ཁ་ཡེ. ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ, པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱཏི ཨི་དྷ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ས་དྡོ ཨ་བྷི་རཱུ་པེ. ཝ་ཎྞ་ས་དྡོ པ་ན ཚ་ཝི་ཐུ་ཏི་ཀུ་ལ་ཝ་གྒ་ཀཱ་ར་ཎ་ས་ཎྛཱ་ན་པ་མཱ་ཎ་རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ དི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ་སི བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༣༩༩) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཚ་ཝི་ཡཾ. ‘‘ཀ་དཱ ས་ཉྙཱུ་ལ༹ྷཱ པ་ན ཏེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨི་མེ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝ་ཎྞཱ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༧༧) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཐུ་ཏི་ཡཾ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཝ་ཎྞཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༢༦༦) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཀུ་ལ་ཝ་གྒེ. ‘‘ཨ་ཐ ཀེ་ན ནུ ཝ་ཎྞེ་ན ག་ནྡྷ་ཐེ་ནོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༡.༢༣༤) ཀཱ་ར་ཎེ. ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ ཧ་ཏྠི་རཱ་ཛ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༣༨) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ས་ཎྛཱ་ནེ. ‘‘ཏ་ཡོ པ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞཱ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༦༠༢) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ པ་མཱ་ཎེ. ‘‘ཝ་ཎྞོ ག་ནྡྷོ ར་སོ ཨོ་ཛཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནེ. སོ ཨི་དྷ ཚ་ཝི་ཡཾ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་ན ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཙྪ་ཝཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤནྟི ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལ་ས་དྡོ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཨ་བྱཱ་མི་སྶཱ་ན་ཏི་རེ་ཀ་ད་ལ༹ྷ་ཏྠ་ཝི་སཾ་ཡོ་གཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ‘‘ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༡) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏཱ ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཱ ཙ ཨ་ངྒ་མཱ་ག་དྷཱ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཀྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༤༣) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཏཱ. ‘‘ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་བྱཱ་མི་སྶ་ཏཱ. ‘‘ཀེ་ཝ་ལཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀཾ ནཱུ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༥༥) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ན་ཏི་རེ་ཀ་ཏཱ. ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ བཱ་ཧི་ཀོ ནཱ་མ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་ཡ ཋི་ཏོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤༣) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ད་ལ༹ྷ་ཏྠ་ཏཱ. ‘‘ཀེ་ཝ་ལཱི ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༡༢) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཝི་སཾ་ཡོ་གོ. ཨི་དྷ པ་ན་སྶ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏྠོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.
ཀ་པྤ་ས་དྡོ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ས་དྡ་ཧ་ན་ཝོ་ཧཱ་ར་ཀཱ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཚེ་ད་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ལེ་ས་ས་མ་ནྟ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ‘‘ཨོ་ཀ་པྤ་ནི་ཡ་མེ་ཏཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ. ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༨༧) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ས་དྡ་ཧ་ན་མ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ས་མ་ཎ་ཀ་པྤེ་ཧི ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༠) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཝོ་ཧཱ་རོ. ‘‘ཡེ་ན སུ་དཾ ནི་ཙྩ་ཀ་པྤཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༨༧) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ལོ. ‘‘ཨི་ཙྩཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་པྤོ’’ཏི (སུ. ནི. ༡༠༩༨) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ པ་ཉྙ་ཏྟི. ‘‘ཨ་ལ་ངྐ་ཏོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀེ་ས་མ་སྶཱུ’’ཏི (ཝི. ཝ. ༡༠༩༤) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཚེ་ད་ནཾ. ‘‘ཀ་པྤ་ཏི དྭ་ངྒུ་ལ་ཀ་པྤོ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༤༦) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཝི་ཀ་པྤོ, ཨ་ཏྠི ཀ་པྤོ ནི་པ་ཛྫི་ཏུ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༨.༨༠) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ལེ་སོ. ‘‘ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༩༤) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ས་མ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ. ཨི་དྷ པ་ན ས་མ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱཏི ཝ་ཏྠ་མཱ་ལཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ས་རཱི་ར་ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཕ་རི་ཏྭཱ, ཙ་ནྡི་མཱ ཝི་ཡ སཱུ་རི་ཡོ ཝི་ཡ ཙ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཨེ་ཀ་པ་ཛྫོ་ཏཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སཱུཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན བ་ཧུ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ པ་རི་ཏྟ་གཱ་ར་ཝ་ཝ་སེ་ན ནི་སཱི་དིཾ་སུ.
༢༧༦. ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོཏི ཀི་ཉྩཱ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ པ་ན ད་ས་བ་ལ་སྶ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཀ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ བྱ་ཏྟོ སུ་སི་ཀྑི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ. ཨུ་ལཱ༹་རཱཏི མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣཱ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏེ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཡཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ས་ནྟི ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཡ་ཀྑཱ ནི་ཝཱ་སི་ནོཏི ཏེ་སུ སེ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ས་ནྟི ཨུ་ལཱ༹་རཱ ཡ་ཀྑཱ ནི་བ་དྡྷ་ཝཱ་སི་ནོ. ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡནྟི ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊ་ན་ག་རེ བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མཾ. ཀིཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི, ན་ཏྠི. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ ‘‘ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ? ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ. སོ ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨི་མཾ པ་རི་ཏྟཾ སཱ་ཝེ་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ས་ཏྠུ ཀ་ཐི་ཏེ ཨི་མཾ པ་རི་ཏྟཾ ག་རུ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི་པི ཨཱ་ཧ. ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡཱཏི ག་མ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ.
༢༧༧. ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟ་སྶཱཏི ན ཝི་པ་སྶཱི་ཡེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་མཱ, ས་ཏྟ་པི བུ་དྡྷཱ ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨེ་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ ས་ཏྟ ནཱ་མཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ས་བྦེ་པི བུ་དྡྷཱ ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ, ས་བྦེ ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ནོ, ས་བྦེ ནྷཱ་ཏ་ཀི་ལེ་ས་ཏྟཱ ནྷཱ་ཏ་ཀཱ. ས་བྦེ མཱ་ར་སེ་ནཱ་པ་མ་དྡི་ནོ, ས་བྦེ ཝུ་སི་ཏ་ཝ་ནྟོ, ས་བྦེ ཝི་མུ་ཏྟཱ, ས་བྦེ ཨ་ངྒ་ཏོ ར་སྨཱི་ནཾ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ ཨ་ངྒཱི་ར་སཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ཏཱ་ནེ་ཝ ས་ཏྟ ནཱ་མཱ་ནི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ནཱ་མཱ་ནི ས་གུ་ཎེ་ན མ་ཧེ་སི་ནོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ཀ་ཊ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏེ ཛ་ནཱཏི ཨི་དྷ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཛ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨ་པི་སུ་ཎཱ་ཐཱཏི དེ་ས་ནཱ་སཱི་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, ཨ་མུ་སཱ ཨ་པི་སུ་ཎཱ ཨ་ཕ་རུ་སཱ མ་ནྟ་བྷཱ་ཎི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཧ་ཏྟཱཏི མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ. ‘‘མ་ཧ་ནྟཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, མ་ཧ་ནྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝཱི་ཏ་སཱ་ར་དཱཏི ནི་སྶཱ་ར་དཱ ཝི་ག་ཏ་ལོ་མ་ཧཾ་སཱ.
ཧི་ཏནྟི མེ་ཏྟཱ་ཕ་ར་ཎེ་ན ཧི་ཏཾ. ཡཾ ན་མ་སྶ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་ནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. མ་ཧ་ཏྟནྟི མ་ཧ་ནྟཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ, ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཡེ ཙཱ་པི ལོ་ཀེ ཀི་ལེ་ས་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ནི་བྦུ་ཏཱ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་པ་སྶི་སུཾ, ཝི་ཛྫཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣ་ཉྩ ཧི་ཏཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ གོ་ཏ་མཾ ན་མ་སྶ་ནྟི, ཏེ ཛ་ནཱ ཨ་པི་སུ་ཎཱ, ཏེ་ས་མྤི ན་མ་ཏྠཱུ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཏེ ཛ་ནཱ ཨ་པི་སུ་ཎཱ་ཏི ཏེ བུ་དྡྷཱ ཨ་པི་སུ་ཎཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ཎྞོ ཀ་ཐི་ཏོ, ཏ་སྨཱ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ ‘‘གོ་ཏ་མ’’ནྟི དེ་ས་ནཱ་མུ་ཁ་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ཨ་ཡ་མྤི ཧི ས་ཏྟ་ནྣཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཡཾ ན་མ་སྶ་ནྟི གོ་ཏ་མཾ, ཏ་སྶ ཙ ཏ་ཏོ པུ་རི་མཱ་ན་ཉྩ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ན་མ་ཏྠཱུ་ཏི.
༢༧༨. ཡ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏཱིཏི ཡ་ཏོ ཋཱ་ན་ཏོ ཨུ་དེ་ཏི. ཨཱ་དི་ཙྩོཏི ཨ་དི་ཏི་ཡཱ པུ་ཏྟོ, ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ སཱུ་རི་ཡ་ས་དྡ་སྶ. མ་ཧ་ནྟཾ མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་སྶཱ་ཏི མ་ཎྜ་ལཱི་མ་ཧཱ. ཡ་སྶ ཙུ་གྒ་ཙྪ་མཱ་ན་སྶཱཏི ཡ་མྷི ཨུ་གྒ་ཙྪ་མཱ་ནེ. སཾ་ཝ་རཱི་པི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ར་ཏྟི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ཡ་སྶ ཙུ་གྒ་ཏེཏི ཡ་སྨིཾ ཨུ་གྒ་ཏེ.
ར་ཧ་དོཏི ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཡ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི སཱུ་རི་ཡོ, ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ. ས་མུ་དྡོཏི ཡོ སོ ར་ཧ་དོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ, སོ ན ཨ་ཉྙོ, ཨ་ཐ ཁོ ས་མུ་དྡོ. ས་རི་ཏོ་ད་ཀོཏི ཝི་ས་ཊོ་ད་ཀོ, ས་རི་ཏཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ ན་དི་ཡོ ཨ་སྶ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཝི་ཊྛཱ་ཏི ཝཱ ས་རི་ཏོ་ད་ཀོ. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ན་ནྟཱིཏི ཏཾ ར་ཧ་དཾ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི. ཀི་ནྟི ཛཱ་ན་ནྟི? ས་མུ་དྡོ ས་རི་ཏོ་ད་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི.
ཨི་ཏོཏི སི་ནེ་རུ་ཏོ ཝཱ ཏེ་སཾ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝཱ. ཛ་ནོཏི ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ. ཨེ་ཀ་ནཱ་མཱཏི ཨི་ནྡ་ནཱ་མེ་ན ཨེ་ཀ་ནཱ་མཱ. ས་བྦེ་སཾ ཀི་ར ཏེ་སཾ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ ནཱ་མ་མེ་ཝ ནཱ་མ་མ་ཀཾ་སུ. ཨ་སཱི་ཏི ད་ས ཨེ་ཀོ ཙཱཏི ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཛ་ནཱ. ཨི་ནྡ་ནཱ་མཱཏི ཨི་ནྡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མཱ. བུ་དྡྷཾ ཨཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནནྟི ཀི་ལེ་ས་ནི་དྡཱ་པ་ག་མ་ནེ་ནཱ་པི བུ་དྡྷཾ. ཨཱ་དི་ཙྩེ་ན ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ་པི ཨཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཾ. ཀུ་ས་ལེ་ན ས་མེ་ཀྑ་སཱིཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ན ནི་པུ་ཎེ་ན ཝཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་པི ཏཾ ཝ་ནྡ་ནྟཱིཏི ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་པི ཏཾ ‘‘ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ནྟི. སུ་ཏཾ ནེ་ཏཾ ཨ་བྷི་ཎྷ་སོཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ སུ་ཏཾ. ཛི་ནཾ ཝ་ནྡ་ཐ གོ་ཏ་མཾ, ཛི་ནཾ ཝ་ནྡཱ་མ གོ་ཏ་མནྟི ཨ་མྷེ་ཧི པུ་ཊྛཱ ཛི་ནཾ ཝ་ནྡཱ་མ གོ་ཏ་མ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི.
༢༧༩. ཡེ་ན པེ་ཏཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ནྟཱིཏི པེ་ཏཱ ནཱ་མ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, ཏེ ཡེ་ན དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཡ་ནྟཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པི་སུ་ཎཱ པི་ཊྛི་མཾ་སི་ཀཱཏི པི་སུ་ཎཱ་ཝཱ་ཙཱ ཙེ་ཝ པི་ཊྛི་མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ནྟཱ ཝི་ཡ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ག་ར་ཧ་ཀཱ ཙ. ཨེ་ཏེ ཙ ཡེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཡ་ནྟཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ས་བྦེ་པི ཧེ་ཏེ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ན་ག་ར་སྶ ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟུ ཝཱ ཚི་ཛྫ་ནྟུ ཝཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་ཏོ སཱ ད་ཀྑི་ཎཱ དི་སཱཏི ཡེ་ན དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན ཏེ པེ་ཏཱ ཙ པི་སུ་ཎཱ་དི་ཀཱ ཙ ནཱི་ཧ་རི་ཡ་ནྟཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨི་ཏོ སཱ ད་ཀྑི་ཎཱ དི་སཱ. ཨི་ཏོཏི སི་ནེ་རུ་ཏོ ཝཱ ཏེ་སཾ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཝཱ. ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ་ནནྟི ཏེ ཀི་ར དེ་ཝཱ མ་ཧོ་ད་རཱ ཧོ་ནྟི, ར་ཧ་སྶ་ངྒ་མྤི ཙ ནེ་སཾ ཀུ་མྦྷོ ཝི་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
༢༨༠. ཡ་ཏྠ ཙོ་གྒ་ཙྪ་ཏི སཱུ་རི་ཡོཏི ཡ་སྨིཾ དི་སཱ་བྷཱ་གེ སཱུ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏི.
༢༨༡. ཡེ་ནཱཏི ཡེ་ན དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན. མ་ཧཱ་ནེ་རཱུཏི མ་ཧཱ་སི་ནེ་རུ པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ. སུ་ད་སྶ་ནོཏི སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡ་ཏྟཱ སུ་ནྡ་ར་ད་སྶ་ནོ. སི་ནེ་རུ་སྶ ཧི པཱ་ཙཱི་ན་པ་སྶཾ ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཾ, ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶཾ མ་ཎི་མ་ཡཾ, པ་ཙྪི་མ་པ་སྶཾ ཕ་ལི་ཀ་མ་ཡཾ, ཨུ་ཏྟ་ར་པ་སྶཾ སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ, ཏཾ མ་ནུ་ཉྙ་ད་སྶ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡེ་ན དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན སི་ནེ་རུ སུ་ད་སྶ་ནོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ་ཏྠོ. མ་ནུ་སྶཱ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཏ་ཏྠ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་མྷི མ་ནུ་སྶཱ ཛཱ་ཡ་ནྟི. ཨ་མ་མཱཏི ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎ་པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་སུ་པི མ་མ་ཏྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་པ་རི་གྒ་ཧཱཏི ཨི་ཏྠི་པ་རི་གྒ་ཧེ་ན ཨ་པ་རི་གྒ་ཧཱ. ཏེ་སཾ ཀི་ར ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་རི་ཡཱ’’ཏི མ་མ་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏི, མཱ་ཏ་རཾ ཝཱ བྷ་གི་ནིཾ ཝཱ དི་སྭཱ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ན་པི ནཱི་ཡ་ནྟི ན་ངྒ་ལཱཏི ན་ངྒ་ལཱ་ནི་པི ཏ་ཏྠ ‘‘ཀ་སི་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ན ཁེ་ཏྟཾ ནཱི་ཡ་ནྟི. ཨ་ཀ་ཊྛ་པཱ་ཀི་མནྟི ཨ་ཀ་ཊྛེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཨ་ར་ཉྙེ ས་ཡ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏཾ. ཏ་ཎྜུ་ལ་པྥ་ལནྟི ཏ་ཎྜུ་ལཱ་ཝ ཏ་སྶ ཕ་ལཾ ཧོ་ཏི.
ཏུ་ཎྜི་ཀཱི་རེ པ་ཙི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨུ་ཀྑ་ལི་ཡཾ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ནི་དྡྷུ་མ་ངྒཱ་རེ་ན ཨ་གྒི་ནཱ པ་ཙི་ཏྭཱ. ཏ་ཏྠ ཀི་ར ཛོ་ཏི་ཀ་པཱ་སཱ་ཎཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་ཀྑ་ལིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟི. པཱ་སཱ་ཎེ་ཧི ཏེ་ཛོ ས་མུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཙ་ཏི. ཏ་ཏོ བྷུ་ཉྫ་ནྟི བྷོ་ཛ་ནནྟི ཏ་ཏོ ཨུ་ཀྑ་ལི་ཏོ བྷོ་ཛ་ན་མེ་ཝ བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ཨ་ཉྙོ སཱུ་པོ ཝཱ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཝཱ ན ཧོ་ཏི, བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་ཀཱུ་ལོ་ཡེ་ཝ་སྶ ར་སོ ཧོ་ཏི. ཏེ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ དེ་ནྟི་ཡེ་ཝ, མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ་པི མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ག་ཎྷ་ནྟི.
གཱ་ཝིཾ ཨེ་ཀ་ཁུ་རཾ ཀ་ཏྭཱཏི གཱ་ཝིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཁུ་རཾ ཝཱ་ཧ་ན་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ. ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་སྶ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཱ ཡ་ཀྑཱ. ཨ་ནུ་ཡ་ནྟི དི་སོ་དི་སནྟི ཏཱ་ཡ ཏཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟི. པ་སུཾ ཨེ་ཀ་ཁུ་རཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ གཱ་ཝིཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཙ་ཏུ་པྤ་ད་ཛཱ་ཏི་ཀཾ པ་སུཾ ཨེ་ཀ་ཁུ་རཾ ཝཱ་ཧ་ན་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ དི་སོ་དི་སཾ ཨ་ནུ་ཡ་ནྟི.
ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ ཝཱ་ཧ་ནཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ག་བྦྷི་ནིཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ཝཱ་ཧ་ནཾ ཀ་རི་ཏྭཱ. ཏ་སྶཱ པི་ཊྛི་ཡཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟི. ཏ་སྶཱ ཀི་ར པི་ཊྛི ཨོ་ན་མི་ཏུཾ ས་ཧ་ཏི. ཨི་ཏ་རཱ པ་ན ཨི་ཏྠི་ཡོ ཡཱ་ནེ ཡོ་ཛེ་ནྟི. པུ་རི་སཾ ཝཱ་ཧ་ནཾ ཀ་ཏྭཱཏི པུ་རི་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ནེ ཡོ་ཛེ་ནྟི. ག་ཎྷ་ནྟཱ ཙ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀེ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་ཙྩ་ནྟི་མ་མི་ལ་ཀྑུ་ཝཱ་སི་ཀེ ག་ཎྷ་ནྟི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཀི་རེ་ཏྠ ཛཱ་ན་པ་དོ ཨེ་ཀ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ས་མཱི་པེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི, ཐེ་རོ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ནི་དྡཱ་ཡ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཛྫ, བྷ་ནྟེ, ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎ་དཱ་སེ་ཧི ཀི་ལ་མི་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཀུ་མཱ་རིཾ ཝཱ་ཧ་ནཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཀུ་མཱ་རི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཁུ་རཾ ཝཱ་ཧ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཐེ ཡོ་ཛེ་ནྟི. ཀུ་མཱ་ར་ཝཱ་ཧ་ནེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ཙཱ་རཱ ཏ་སྶ རཱ་ཛི་ནོཏི ཏ་སྶ ར་ཉྙོ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ. ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨ་སྶ་ཡཱ་ནནྟི ན ཀེ་ཝ་ལཾ གོ་ཡཱ་ནཱ་དཱི་ནི་ཡེ་ཝ, ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ཡཱ་ནཱ་དཱི་ནི་པི ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. དི་བྦཾ ཡཱ་ནནྟི ཨ་ཉྙ་མྤི ནེ་སཾ བ་ཧུ་ཝི་དྷཾ དི་བྦ་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏཱ་ནི ཏཱ་ཝ ནེ་སཾ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ན་ཡཱ་ནཱ་ནི. ཏེ པ་ན པཱ་སཱ་དེ ཝ་ར་ས་ཡ་ན་མྷི ནི་པ་ནྣཱ་པི པཱི་ཋ་སི་ཝི་ཀཱ་དཱི་སུ ཙ ནི་སི་ནྣཱ་པི ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པཱ་སཱ་དཱ སི་ཝི་ཀཱ ཙེ་ཝཱ’’ཏི. མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ཡ་ས་སྶི་ནོཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཡ་ས་སྶི་ནོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ཨེ་ཏཱ་ནི ཡཱ་ནཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི.
ཏ་སྶ ཙ ན་ག་རཱ ཨ་ཧུ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ སུ་མཱ་པི་ཏཱཏི ཏ་སྶ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཀཱ་སེ སུ་ཊྛུ མཱ་པི་ཏཱ ཨེ་ཏེ ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊཱ་དི་ཀཱ ན་ག་རཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ན་ག་རཱ་ནི བྷ་ཝིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཉྷི་སྶ ན་ག་རཾ ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊཱ ནཱ་མ ཨཱ་སི, ཨེ་ཀཾ ཀུ་སི་ནཱ་ཊཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཀཾ པ་ར་ཀུ་སི་ནཱ་ཊཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཊ་སཱུ་རི་ཡཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཀཾ པ་ར་ཀུ་སི་ཊ་ནཱ་ཊཱ ནཱ་མ.
ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ཀ་སི་ཝ་ནྟོཏི ཏ་སྨིཾ ཋ་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་ཡ ཀ་སི་ཝ་ནྟོ ནཱ་མ ཨ་ཉྙཾ ན་ག་རཾ. ཛ་ནོ་གྷ་མ་པ་རེ་ན ཙཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཛ་ནོ་གྷཾ ནཱ་མ ཨ་ཉྙཾ ན་ག་རཾ. ན་ཝ་ན་ཝ་ཏི་ཡོཏི ཨ་ཉྙ་མྤི ན་ཝ་ན་ཝ་ཏི་ཡོ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ ན་ག་རཾ. ཨ་པ་རཾ ཨ་མྦ་ར་ཨ་མྦ་ར་ཝ་ཏི་ཡོ ནཱ་མ. ཨཱ་ལ༹་ཀ་མ་ནྡཱཏི ཨ་པ་ར་མྤི ཨཱ་ལ༹་ཀ་མ་ནྡཱ ནཱ་མ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི.
ཏ་སྨཱ ཀུ་ཝེ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱཏི ཨ་ཡཾ ཀི་ར ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ བུ་དྡྷེ ཀུ་ཝེ་རོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྪུ་ཝ་པྤཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ ཡ་ནྟཱ་ནི ཡོ་ཛེ་སི. ཨེ་ཀི་སྶཱ་ཡ ཡ་ནྟ་སཱ་ལཱ་ཡ ཨུ་ཊྛི་ཏཾ ཨཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ད་ཏྭཱ པུ་ཉྙཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཝ་སེ་ས་སཱ་ལཱ་ཧི ཏ་ཏྠེ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རོ ཨཱ་ཡོ ཨུ་ཊྛཱ་སི, སོ ཏེ་ན པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་སཱ་ལཱ་སུ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་སུ ཀུ་ཝེ་རོ ནཱ་མ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཝི་སཱ་ཎཱ་ཡ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
པ་ཙྩེ་ས་ནྟོ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱིཏི པ་ཊི་ཨེ་ས་ནྟོ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཨ་ཏྠེ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་མཱ་ནཱ ཨ་ཉྙེ དྭཱ་ད་ས ཡ་ཀྑ་ར་ཊྛི་ཀཱ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི. ཏེ ཀི་ར ཡ་ཀྑ་ར་ཊྛི་ཀཱ སཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཡ་ཀྑ་དོ་ཝཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ནི་ཝེ་དེ་ནྟི. ཡ་ཀྑ་དོ་ཝཱ་རི་ཀཱ ཏཾ སཱ་ས་ནཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ནི་ཝེ་དེ་ནྟི. ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ ཡ་ཀྑ་ར་ཊྛི་ཀཱ་ནཾ ནཱ་མཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཏ་ཏོ་ལཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏེ་སུ ཀི་ར ཨེ་ཀོ ཏ་ཏོ་ལཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ཏ་ཏྟ་ལཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ཏ་ཏོ་ཏ་ལཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ཨོ་ཛ་སི ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ཏེ་ཛ་སི ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ཏ་ཏོ་ཛ་སཱི ནཱ་མ. སཱུ་རོ རཱ་ཛཱཏི ཨེ་ཀོ སཱུ་རོ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ རཱ་ཛཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ སཱུ་རོ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ, ཨ་རི་ཊྛོ ནེ་མཱིཏི ཨེ་ཀོ ཨ་རི་ཊྛོ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ནེ་མི ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ཨ་རི་ཊྛ་ནེ་མི ནཱ་མ.
ར་ཧ་དོ་པི ཏ་ཏྠ དྷ་ར་ཎཱི ནཱ་མཱཏི ཏ་ཏྠ པ་ནེ་ཀོ ནཱ་མེ་ན དྷ་ར་ཎཱི ནཱ་མ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དོ ཨ་ཏྠི, པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ མ་ཧཱ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཏོ མེ་གྷཱ པ་ཝ་སྶ་ནྟཱིཏི ཡ་ཏོ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མེ་གྷཱ པ་ཝ་སྶ་ནྟི. ཝ་སྶཱ ཡ་ཏོ པ་ཏཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཡ་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཡོ ཨ་ཝ་ཏྠ་ར་མཱ་ནཱ ནི་ག་ཙྪ་ནྟི. མེ་གྷེ་སུ ཀི་ར ཨུ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཏ་ཏོ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཏོ པུ་རཱ་ཎ་ཨུ་ད་ཀཾ བྷ་སྶ་ཏི. ཨུ་པ་རི མེ་གྷོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ན་ཝོ་ད་ཀེ་ན པཱུ་རེ་ཏི. པུ་རཱ་ཎོ་ད་ཀཾ ཧེ་ཊྛི་མཾ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཝི་ག་ཙྪ་ནྟི. ས་བྷཱ་པཱིཏི ས་བྷཱ. ཏ་སྶཱ ཀི་ར པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཏཱི་རེ སཱ་ལ་ཝ་ཏི་ཡཱ ནཱ་མ ལ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ ར་ཏ་ན་མ་ཎྜ་པོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟཱིཏི ནི་སཱི་ད་ནྟི. ཏ་ཏྠ ནི་ཙྩ་ཕ་ལཱ རུ་ཀྑཱཏི ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཏཾ མ་ཎྜ་པཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ས་དཱ ཕ་ལི་ཏཱ ཨ་མྦ་ཛ་མྦུ་ཨཱ་ད་ཡོ རུ་ཀྑཱ ནི་ཙྩ་པུ་པྥི་ཏཱ ཙ ཙ་མྤ་ཀ་མཱ་ལཱ་ད་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ནཱ་ནཱ་དི་ཛ་ག་ཎཱ་ཡུ་ཏཱཏི ཝི་ཝི་དྷ་པ་ཀྑི་ས་ངྒྷ་ས་མཱ་ཀུ་ལཱ. མ་ཡཱུ་ར་ཀོ་ཉྩཱ་བྷི་རུ་དཱཏི མ་ཡཱུ་རེ་ཧི ཀོ་ཉྩ་ས་ཀུ་ཎེ་ཧི ཙ ཨ་བྷི་རུ་དཱ ཨུ་པ་གཱི་ཏཱ.
ཛཱི་ཝ་ཉྫཱི་ཝ་ཀ་ས་དྡེ་ཏྠཱཏི ‘‘ཛཱི་ཝ ཛཱི་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ར་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝ་ཉྫཱི་ཝ་ཀ་ས་ཀུ་ཎཱ་ན་མྤི ཨེ་ཏྠ ས་དྡོ ཨ་ཏྠི. ཨོ་ཊྛ་ཝ་ཙི་ཏྟ་ཀཱཏི ‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ཙི་ཏྟ, ཨུ་ཊྛེ་ཧི ཙི་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་སྶ་མཱ་ནཱ ཨུ་ཊྛ་ཝ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ས་ཀུ་ཎཱ་པི ཏ་ཏྠ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཀཱཏི ཝ་ན་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཀཱ. ཀུ་ལཱི༹་ར་ཀཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཀྐ་ཊ་ཀཱ. ཝ་ནེཏི པ་དུ་མ་ཝ་ནེ. པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏ་ཀཱཏི པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏ་ཀཱ ནཱ་མ ས་ཀུ་ཎཱ.
སུ་ཀ་སཱ་ལི༹་ཀ་ས་དྡེ་ཏྠཱཏི སུ་ཀཱ་ན་ཉྩ སཱ་ལི༹་ཀཱ་ན་ཉྩ ས་དྡོ ཨེ་ཏྠ. ད་ཎྜ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ་ནི ཙཱཏི མ་ནུ་སྶ་མུ་ཁ་ས་ཀུ་ཎཱ. ཏེ ཀི་ར དྭཱི་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་ད་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པོ་ཀྑ་ར་པ་ཏྟཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ན་ནྟ་རེ པོ་ཀྑ་ར་པ་ཏྟེ སུ་ཝ་ཎྞ་ད་ཎྜཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. སོ་བྷ་ཏི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ སཱཏི སཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ སོ་བྷ་ཏི. ཀུ་ཝེ་ར་ན་ལི༹་ནཱིཏི ཀུ་ཝེ་ར་སྶ ན་ལི༹་ནཱི པ་དུ་མ་ས་ར་བྷཱུ་ཏཱ, སཱ དྷ་ར་ཎཱི ནཱ་མ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ས་དཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ སོ་བྷ་ཏི.
༢༨༢. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙཱིཏི ཨི་དཾ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡཾ ར་ཀྑཾ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ པ་རི་ཀ་མྨཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སུ་གྒ་ཧི་ཏཱཏི ཨ་ཏྠ་ཉྩ བྱ་ཉྫ་ན་ཉྩ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ སུ་ཊྛུ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཱ. ས་མ་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཏཱཏི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཨ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཱ. ཨ་ཏྠ་མྤི པཱ་ལི༹་མྤི ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན ཨ་པྤ་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ ཧི པ་རི་ཏྟཾ ཏེ་ཛ་ཝ་ནྟཾ ན ཧོ་ཏི, ས་བྦ་སོ པ་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཏེ་ཛ་ཝ་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ལཱ་བྷ་ཧེ་ཏུ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ཏི, ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཀྑེ ཋ་ཏྭཱ མེ་ཏྟཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཀྑ་པ་ཙཱ་རོཏི ཡ་ཀྑ་པ་རི་ཙཱ་ར་ཀོ.
ཝ་ཏྠུཾ ཝཱཏི གྷ་ར་ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ. ཝཱ་སཾ ཝཱཏི ཏ་ཏྠ ནི་བ་དྡྷ་ཝཱ་སཾ ཝཱ. ས་མི་ཏིནྟི ས་མཱ་ག་མཾ. ཨ་ནཱ་ཝ་ཡ྄ཧནྟི ན ཨཱ་ཝཱ་ཧ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་ཝ་ཡ྄ཧནྟི ན ཝི་ཝཱ་ཧ་ཡུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ས་ཧ ཨཱ་ཝཱ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ཧཾ ན ཀ་རེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟཱ་ཧི་པི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཧཱིཏི ‘‘ཀ་ལཱ༹་ར་ཀྑི ཀ་ལཱ༹་ར་ད་ནྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཧི པ་རི་པུ་ཎྞ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ཧི པ་རི་བྷཱ་སཱ་ཧི པ་རི་བྷཱ་སེ་ཡྻུཾ ཡ་ཀྑ་ཨ་ཀྐོ་སེ་ཧི ནཱ་མ ཨ་ཀྐོ་སེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. རི་ཏྟ་མྤི་སྶ པ་ཏྟནྟི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ལོ་ཧ་པ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ སཱི་སེ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཡཱ་ཝ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀཱ བྷ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ཡོ་ཁཱི་ལེ་ན ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ནྟི.
ཙ་ཎྜཱཏི ཀོ་དྷ་ནཱ. རུ་དྡྷཱཏི ཝི་རུ་དྡྷཱ. ར་བྷ་སཱཏི ཀ་ར་ཎུ་ཏྟ་རི་ཡཱ. ནེ་ཝ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟཱིཏི ཝ་ཙ་ནཾ ན ག་ཎྷ་ནྟི, ཨཱ་ཎཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ པུ་རི་ས་ཀཱ་ནནྟི ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡ་ཀྑ་སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ནཾ. པུ་རི་ས་ཀཱ་ནནྟི ཡ་ཀྑ་སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ནཾ ཡེ མ་ན་སྶཱ ཏེ་སཾ. ཨ་ཝ་རུ་དྡྷཱ ནཱ་མཱཏི པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཱ ཝེ་རི་ནོ. ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏ་བྦནྟི པ་རི་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་མ་ནུ་སྶེ པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན ཨེ་ཏེ་སཾ ཡ་ཀྑཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏེ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་རི་ཏྟ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཐཱ
ཨི་དྷ པ་ན ཋ་ཏྭཱ པ་རི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཧི ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ན བྷ་ཎི་ཏ་བྦཾ, མེ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ དྷ་ཛ་གྒ་སུ་ཏྟཾ ར་ཏ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟཱ་ཧཾ བྷ་ཎི་ཏ་བྦཱ་ནི. ས་ཙེ མུ་ཉྩ་ཏི, སུ་ནྡ་རཾ. ནོ ཙེ མུ་ཉྩ་ཏི, ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡ་སུ་ཏྟཾ བྷ་ཎི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ བྷ་ཎ་ནྟེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ པི་ཊྛཾ ཝཱ མཾ་སཾ ཝཱ ན ཁཱ་དི་ཏ་བྦཾ, སུ་སཱ་ནེ ན ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ནྟི. པ་རི་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ཧ་རི་ཏུ་པ་ལི་ཏྟཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ.
པ་རི་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ གྷ་རཾ ནེ་ནྟེ་ཧི ཕ་ལ་ཀཱ་ཝུ་དྷེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནེ་ཏ་བྦོ. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ་ན ཨཱ་ཝུ་དྷ་ཧ་ཏྠེ་ཧི སཾ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏེ་ན མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. པ་ཋ་མཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སྶ པ་རི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་མྤི མོ་ཙེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟེ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་པཱུ་ཛཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དཱི་པེ ཛཱ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལ་ཀ་ཐཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ས་བྦ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ གྷོ་སེ་ཏ་བྦོ. ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཝ་ནེ ཛེ་ཊྛ་ཀ་རུ་ཀྑོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ པ་ཊི་མཱ་ནེ་ཏཱི་ཏི པ་ཧི་ཎི་ཏ་བྦཾ. ས་བྦ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ནཱ་ག་ནྟུཾ ནཱ་མ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨ་མ་ནུ་སྶ་ག་ཧི་ཏ་ཀོ ‘‘ཏྭཾ ཀོ ནཱ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ནཱ་མེ ཀ་ཐི་ཏེ ནཱ་མེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ལ་པི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མ ཏུ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་སུ པ་ཏྟི ཨཱ་ས་ན་པཱུ་ཛཱ་ཡ པ་ཏྟི པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ པ་ཏྟི, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ མ་ཧཱ་མ་ངྒ་ལ་ཀ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ གཱ་ར་ཝེ་ན ཨེ་ཏཾ མུ་ཉྩཱ་ཧཱི་ཏི མོ་ཙེ་ཏ་བྦོ. ས་ཙེ ན མུ་ཉྩ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཏུ་མྷེ ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཨ་ཡཾ ཨ་མ་ནུ་སྶོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ ན ཀ་རོ་ཏི, མ་ཡཾ བུ་དྡྷ་ཨཱ་ཎཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་རི་ཏྟཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏཾ ཏཱ་ཝ གི་ཧཱི་ནཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ. ས་ཙེ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་མ་ནུ་སྶེ་ན ག་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ས་ནཱ་ནི དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ས་བྦ་ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ གྷོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་སུ པ་ཏྟིཾ ད་ཏྭཱ པ་རི་ཏྟཾ བྷ་ཎི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ.
ཝི་ཀྐ་ནྡི་ཏ་བྦནྟི ས་བྦ་ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ གྷོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི ཡ་ཀྑ་སེ་ནཱ་པ་ཏ་ཡོ ཀ་ནྡི་ཏ་བྦཱ. ཝི་ར་ཝི་ཏ་བྦནྟི ‘‘ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི བྷ་ཎ་ནྟེ་ན ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ག་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ས་རཱི་རེ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་ཝི་ས་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ལ་གྒ་ཏི ན ཨ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཧེ་ཋེ་ཏཱིཏི ཨུ་པྤ་ནྣཾ རོ་གཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ བཱ་དྷ་ཏི. ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཧིཾ་ས་ཏཱིཏི ཨ་པྤ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ དུ་ཀྑཱ་པེ་ཏི. ཝི་ཧིཾ་ས་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ན མུ་ཉྩ་ཏཱིཏི ཨ་པྤ་མཱ་ད་གཱ་ཧོ ཧུ་ཏྭཱ མུ་ཉྩི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝི་ར་ཝི་ཏ་བྦཾ.
༢༨༣. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ར་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཡ་ཀྑཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་ནྡོ སོ་མོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ ནཱ་མཱ་ནི. ཏེ་སུ ཝེ་སྶཱ་མི་ཏྟོཏི ཝེ་སྶཱ་མི་ཏྟ་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སཱི ཨེ་ཀོ ཡ་ཀྑོ. ཡུ་ག་ནྡྷ་རོ་པི ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སཱི་ཡེ་ཝ. ཧི་རི ནེ་ཏྟི ཙ མ་ནྡི་ཡོཏི ཧི་རི ཙ ནེ་ཏྟི ཙ མ་ནྡི་ཡོ ཙ. མ་ཎི མཱ་ཎི ཝ་རོ དཱི་གྷོཏི མ་ཎི ཙ མཱ་ཎི ཙ ཝ་རོ ཙ དཱི་གྷོ ཙ. ཨ་ཐོ སེ་རཱི་ས་ཀོ ས་ཧཱཏི ཏེ་ཧི ས་ཧ ཨ་ཉྙོ སེ་རཱི་ས་ཀོ ནཱ་མ. ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཡ་ཀྑཱ་ནཾ…པེ… ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ ཨི་མཾ ཧེ་ཋེ་ཏི ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི ན མུ་ཉྩ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཡ་ཀྑ་སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ ཏེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཨཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, མ་ཡ་མྤི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཡ་ཀྑ་རཱ་ཛ་ཨཱ་ཎཾ ཀ་རོ་མཱ་ཏི ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ སཱ, མཱ་རི་ས, ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡཱ ར་ཀྑཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ས་བྦཾ, ཏ་ཏོ པ་ར་ཉྩ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.