༧. ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༩. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ. དྭ་ཏྟིཾ་སི་མཱ་ནཱིཏི དྭ་ཏྟིཾ་ས ཨི་མཱ་ནི. མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཱིཏི མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ’’ཏི ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ‘‘ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི མ་ཧཱ་པ་དཱ་ནེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
‘‘བཱ་ཧི་ར་ཀཱ་པི ཨི་ས་ཡོ དྷཱ་རེ་ནྟི, ནོ ཙ ཁོ ཛཱ་ན་ནྟི ‘ཨི་མ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨི་མཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱི’ཏི’’ ཀ་སྨཱ ཨཱ་ཧ? ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏྟཱ. ཨི་ད་ཉྷི སུ་ཏྟཾ ས་ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཀཾ. སཱ པ་ན་སྶ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི ཀ་ཏྠ ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ? ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ. ཏ་དཱ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སི་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧེ་སུ ཙ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ་སུ ཙ ས་ནྠཱ་གཱ་རཱ་དཱི་སུ ཙ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི, ཡེ་ཧི ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡོ, ས་བྦ་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལློ ཝི་ཡ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀོ, ཝི་ཀ་སི་ཏ་མི་ཝ ཀ་མ་ལ་ཝ་ནཾ, ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་ཝི་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ཏོ་ར་ཎཾ, ཏཱ་རཱ་མ་རི་ཙི་ཝི་རོ་ཙ་མི་ཝ ག་ག་ན་ཏ་ལཾ, ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་དྷཱ་ཝ་མཱ་ནཱ ཝི་པྥ་ནྡ་མཱ་ནཱ ཚ་བྦ་ཎྞ་ར་སྨི་ཡོ མུ་ཉྩ་ནྟོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སོ་བྷ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ ཀ་མྨེ་ན ཨི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི ཀ་ཐི་ཏཾ ན་ཏྠི, ཡཱ་གུ་ཨུ་ལུ༹་ངྐ་མ་ཏྟ་མྤི པ་ན ཀ་ཊ་ཙྪུ་བྷ་ཏྟ་མ་ཏྟཾ ཝཱ པུ་བྦེ དི་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཀིཾ ནུ ཁོ ས་ཏྠཱ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཡེ་ན་སྶ ཨི་མཱ་ནི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཙ་ར་ནྟོ ཨི་མཾ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ སུ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ‘‘མ་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཨེ་ཀཱ ཀ་ཐཱ སུ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀིཾ ཏེ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ས་བྦཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘དྭ་ཏྟིཾ་སི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཱི’’ཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟཾ, ཏ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པཱ་ད་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༡. པུ་རི་མཾ ཛཱ་ཏིནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པུ་བྦེ ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཛཱ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ བྷ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘བྷ་ཝོ’’ཏི, ནི་ཝུ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ལ་ཡ་ཊྛེ་ན ཝཱ ‘‘ནི་ཀེ་ཏོ’’ཏི. ཏི་ཎྞ་མྤི པ་དཱ་ནཾ པུ་བྦེ ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནེ ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཏཾ ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཝ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎ་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ས་མ་ཏྠཾ པ་ན ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཏ་ཏྠ ན སུ་ཀ་རཾ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶེ་ཝ སུ་ཀ་རཾ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝཱ ཨེ་ཏཾ. ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་མི་ག་མ་ཧིཾ་ས་ཝཱ་ན་རཱ་དི་བྷཱུ་ཏོ་པི མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏེ་ན ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ན ས་ཀྐཱ སུ་ཁེ་ན དཱི་པེ་ཏུཾ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏེ་ན ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ པ་ན ས་ཀྐཱ སུ་ཁེ་ན དཱི་པེ་ཏུཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ས་མཱ་ནོ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ད་ལ༹ྷ་ས་མཱ་དཱ་ནོཏི ཐི་ར་ག་ཧ་ཎོ. ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ་སུ. ཨ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནོཏི ནི་ཙྩ་ལ་ག་ཧ་ཎོ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་ག་ཧ་ཎོ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཏོ ཨ་གྒིཾ པ་ཏྭཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཀུ་ཊ་ཏི, ཀུ་ས་ལཾ པ་ཏྭཱ ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཡ པ་སཱ་རི་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ད་ལ༹ྷ་ས་མཱ་དཱ་ནོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནོ. ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀུ་ས་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏུཾ.
ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི – པུ་བྦེ ཀི་ར མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཀ་ལ་ནྡ་ཀ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨ་ཐ དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛེ ཨོ་གྷོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མུ་དྡ་མེ་ཝ པ་ཝེ་སེ་སི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘པུ་ཏྟ་ཀེ ནཱི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཏེ་མེ་ཏྭཱ ས་མུ་དྡ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ བ་ཧི ཁི་པི. ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་ཀྐོ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་མྨ ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི? སོ ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཀྐོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་སྶ དུ་ནྣཱི་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏཱ་དི་སེ་ན ཀུ་སཱི་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་མྤི ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ‘‘མཱ ཨི་དྷ ཏི་ཊྛཱ’’ཏི ཨ་པ་སཱ་རེ་སི. ས་ཀྐོ ‘‘ཨ་ནོ་མ་པུ་རི་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་ག་ཧ་ཎཾ ན ས་ཀྐཱ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི ཏུ་ཊྛོ ཏ་སྶ པུ་ཏྟ་ཀེ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀ་ཀཱ་ལེ་པི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཏ་ར་མཱ་ནོ ‘‘ཀ་སྨཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཏ་ར་སཱི’’ཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ པུ་ཊྛོ ‘‘པཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀེ ར་ཊྛེ ར་ཛྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཏ་རཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ – ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ག་མྦྷཱི་རོ ཙེ་ཝ པུ་ཐུ་ལོ ཙ, ཀ་དཱ ནཾ ཏ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ སོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏ་ཝེ་སོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ས་དི་སོ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཁུ་དྡ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཏྭཾ་ཡེ་ཝ མཾ ད་ཀྑི་སྶ་སི ས་མུ་དྡཾ ཏ་རི་ཏྭཱ ས་མུ་དྡ་པཱ་ར་ཏོ དྷ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ ར་ཛྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ད་ད་མཱ་ན’’ནྟི. དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ནོ་མ་པུ་རི་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་ག་ཧ་ཎཾ ན ས་ཀྐཱ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨཱ་ལི་ངྒེ་ཏྭཱ ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་སི. སོ ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ན ས་ཀྐཱ ཀེ་ན་ཙི ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ…པེ… བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ཀུ་ས་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏུཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ད་ལ༹ྷ་ས་མཱ་དཱ་ནོ ཨ་ཧོ་སི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནོ’’ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཡེ་སུ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་གེཏི ཨེ་ཏྠ ཙ དཱ་ན་མེ་ཝ དི་ཡྻ་ན་ཝ་སེ་ན དཱ་ནཾ, སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན སཾ་ཝི་བྷཱ་གོ. སཱི་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནེཏི པ་ཉྩ་སཱི་ལ་ད་ས་སཱི་ལ་ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལ་པཱུ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ. ཨུ་པོ་ས་ཐཱུ་པ་ཝཱ་སེཏི ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཀཱ་དི་བྷེ་ད་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཨུ་པ་ཝ་ས་ན་ཀཱ་ལེ. མ་ཏྟེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡཱཏི མཱ་ཏུ་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྟེ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་སུ ཙཱཏི ཨ་ཉྙེ་སུ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ. ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལེ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠི ཀུ་ས་ལཱ, ཨ་ཏྠི ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལཱ. ས་བྦེ་པི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལཱ ནཱ་མ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལཱ. ཨུ་བྷོ་པི ཏེ ཀུ་ས་ལཱ ནཱ་མ, ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལཱ. ས་བྦེ་པི ཏེ ཀུ་ས་ལཱ ནཱ་མ, སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལཱ ནཱ་མ. ཏེ་པི ཀུ་ས་ལཱ ནཱ་མ, པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལཱ. ཏེ་པི ཀུ་ས་ལཱ ནཱ་མ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ ཨི་དྷ ‘‘ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏེ་སུ ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ད་ལ༹ྷ་ས་མཱ་དཱ་ནོ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནོ.
ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཀི་མྤི ཀ་ཏཾ ཀ་ཏ་མེ་ཝ, ཨ་བྷི་ཎྷ་ཀ་ར་ཎེ་ན པ་ན ཨུ་པ་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱཏི པི་ཎྜཱི་ཀ་ཏཾ རཱ་སཱི་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨུ་སྶ་ནྣ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨ་ཏི་ས་མྦཱ་དྷཾ, བྷ་ཝ་གྒཾ ཨ་ཏི་ནཱི་ཙཾ, ཨེ་ཝཾ མེ ཨུ་སྶ་ནྣཾ ཀ་མྨ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཝི་པུ་ལ་ཏྟཱཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏྟཱ. ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨ་ན་ནྟཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་དྷི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ཧི དེ་ཝེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི.
ས་བྦཱ་ཝ་ནྟེ་ཧི པཱ་ད་ཏ་ལེ་ཧཱིཏི ཨི་དཾ ‘‘ས་མཾ པཱ་དཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཀྑི་པ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟེ་ཧཱི་ཏི ས་བྦ་པ་དེ་ས་ཝ་ནྟེ་ཧི, ན ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་སེ་ན པ་ཋ་མཾ ཕུ་ས་ཏི, ན ཨེ་ཀེ་ན པ་ཙྪཱ, ས་བྦེ་ཧེ་ཝ པཱ་ད་ཏ་ལེ་ཧི ས་མཾ ཕུ་ས་ཏི, ས་མཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི. ས་ཙེ་པི ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་པོ་རི་སཾ ན་ར་ཀཾ ཨ་ཀྐ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པཱ་དཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ནི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ་ཏ་པཱུ་རི་ཏཱ ཝི་ཡ ཀ་མྨཱ་ར་བྷ་སྟཱ ཨུ་ནྣ་མི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ས་མཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ནྣ་ཏ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ས་ཏི. ‘‘དཱུ་རེ ཨ་ཀྐ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ སི་ནེ་རུ་པྤ་མཱ་ཎོ་པི པ་བྦ་ཏོ སུ་སེ་དི་ཏ་ཝེ་ཏྟ་ངྐུ་རོ ཝི་ཡ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ པཱ་ད་ས་མཱི་པཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་ཀྐ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པཱ་དེ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ཊེ པ་བྦ་ཏོ ཨོ་ན་མི་ཏྭཱ པཱ་ད་ས་མཱི་པཾ ཨཱ་ག་ཏོ. སོ་པི ཏཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་པཱ་དེ་ན ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ཀྐ་མི. ན ཧི ཙ་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ས་མཾ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཁཱ་ཎུ ཝཱ ཀ་ཎྚ་ཀོ ཝཱ ས་ཀྑ་རཱ ཝཱ ཀ་ཐ་ལཱ ཝཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཁེ་ལ༹་སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀཱ་དཱི་ནི ཝཱ པུ་རི་མ་ཏ་རཾ ཝཱ ཨ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝཱ པ་ཐ་ཝིཾ པ་ཝི་ས་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧི སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན པུ་ཉྙ་ཏེ་ཛེ་ན དྷ་མྨ་ཏེ་ཛེ་ན ད་ས་ནྣཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ས་མྨཱ མུ་དུ་པུ་པྥཱ་བྷི་ཀི་ཎྞཱ ཧོ་ཏི.
༢༠༢. སཱ་ག་ར་པ་རི་ཡ་ནྟནྟི སཱ་ག་ར་སཱི་མཾ. ན ཧི ཏ་སྶ ར་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ རུ་ཀྑོ ཝཱ པ་བྦ་ཏོ ཝཱ ན་དཱི ཝཱ སཱི་མཱ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ་ཝ སཱི་མཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སཱ་ག་ར་པ་རི་ཡ་ནྟ’’ནྟི. ཨ་ཁི་ལ་མ་ནི་མི་ཏྟ་མ་ཀ་ཎྚ་ཀནྟི ནི་ཙྩོ་རཾ. ཙོ་རཱ ཧི ཁ་ར་ས་མྥ་སྶ་ཊྛེ་ན ཁི་ལཱ, ཨུ་པ་དྡ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན ནི་མི་ཏྟཱ, ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཀ་ཎྚ་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་དྡྷནྟི ས་མི་དྡྷཾ. ཕཱི་ཏནྟི ས་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ཕཱ་ལི་ཕུ་ལླཾ. ཁེ་མནྟི ནི་བྦྷ་ཡཾ. སི་ཝནྟི ནི་རུ་པ་དྡ་ཝཾ. ནི་ར་བྦུ་དནྟི ཨ་བྦུ་ད་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ, གུ་མྦཾ གུ་མྦཾ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟེ་ཧི ཙོ་རེ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཀྑ་མྦྷི་ཡོཏི ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཱི་ཡོ. ན ནཾ ཀོ་ཙི ཋཱ་ན་ཏོ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ནཱཏི པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན. པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ་ནཱཏི པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷེ་ན ཨ་མི་ཏྟེ་ན. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ས་པ་ཏྟ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཧཱིཏི ཨ་ནྟོ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་ཧི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི.
བཱ་ཧི་རེ་ཧཱིཏི ས་མ་ཎཱ་དཱི་ཧི. ཏ་ཐཱ ཧི ནཾ བཱ་ཧི་རཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀཱ་ད་ཡོ ས་མ་ཎཱ་པི སོ་ཎ་ད་ཎྜ་ཀཱུ་ཊ་ད་ཎྜཱ་ད་ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་པི ས་ཀྐ་ས་དི་སཱ དེ་ཝ་ཏཱ་པི ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནོ མཱ་རོ་པི བ་ཀཱ་ད་ཡོ བྲ་ཧྨཱ་ནོ་པི ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་མྨ་ཉྩ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཉྩ ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི་སཾ་སོ ཙ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ད་ལ༹ྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ད་ལ༹ྷེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པཱ་ད་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པཱ་ད་ཏཱ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི་སཾ་སོ ནཱ་མ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཱི་ཡ་ཏཱ.
༢༠༣. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟེ ཀ་མྨཱ་དི་བྷེ་དེ ཨ་པ་ར་མྤི ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏཱ པ་ན གཱ་ཐཱ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཏྠེ་རཱ ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རེ་ན ཋ་པི་ཏཱ ཝ་ཎྞ་ནཱ་གཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ཏཱ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཐེ་རཱ ‘‘ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀོ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ.
ཏ་ཏྠ ས་ཙྩེཏི ཝ་ཙཱི་ས་ཙྩེ. དྷ་མྨེཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་དྷ་མྨེ. ད་མེཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ད་མ་ནེ. སཾ་ཡ་མེཏི སཱི་ལ་སཾ་ཡ་མེ. ‘‘སོ་ཙེ་ཡྻ་སཱི་ལཱ་ལ་ཡུ་པོ་ས་ཐེ་སུ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻཱ་དི ཏི་ཝི་དྷཾ སོ་ཙེ་ཡྻཾ. ཨཱ་ལ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ སཱི་ལ་མེ་ཝ སཱི་ལཱ་ལ་ཡོ. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པོ་ས་ཐོ. ཨ་ཧིཾ་སཱ་ཡཱཏི ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡ. ས་མ་ཏྟ་མཱ་ཙ་རཱིཏི ས་ཀ་ལཾ ཨ་ཙ་རི.
ཨ་ནྭ་བྷཱིཏི ཨ་ནུ་བྷ་ཝི. ཝེ་ཡྻ་ཉྫ་ནི་ཀཱཏི ལ་ཀྑ་ཎ་པཱ་ཋ་ཀཱ. པ་རཱ་བྷི་བྷཱུཏི པ་རེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ས་མ་ཏྠོ. ས་ཏྟུ་བྷཱིཏི ས་པ་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཀྑ་མྦྷི་ཡོ ཧོ་ཏི.
ན སོ ག་ཙྪ་ཏི ཛཱ་ཏུ ཁ་མྦྷ་ནནྟི སོ ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལོ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏ་བྦ་ཏཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་སཱ ཧི ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཏཱཏི ཏ་སྶ ཧི ཨེ་སཱ དྷ་མྨ་ཏཱ ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝོ.
པཱ་ད་ཏ་ལ་ཙ་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༤. ཨུ་བྦེ་ག་ཨུ་ཏྟཱ་ས་བྷ་ཡནྟི ཨུ་བྦེ་ག་བྷ་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཨུ་ཏྟཱ་ས་བྷ་ཡ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཙོ་ར་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཏོ ཝཱ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ཏོ ཝཱ ཝི་ལོ་པ་ན་བ་ནྡྷ་ནཱ་དི་ནི་སྶ་ཡཾ བྷ་ཡཾ ཨུ་བྦེ་གོ ནཱ་མ, ཏཾ་མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀཾ ཙ་ཎྜ་ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཨ་ཧི་ཡ་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཝཱ པ་ཊི་ཙྩ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ན་ཀ་རཾ བྷ་ཡཾ ཨུ་ཏྟཱ་ས་བྷ་ཡཾ ནཱ་མ. ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་པ་ནུ་དི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏཱ. སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏཱཏི སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏཱ. ཀ་ཐཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི? ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ སཱ་ས་ངྐ་ཊྛཱ་ནེ་སུ དཱ་ན་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏེ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶེ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཝཱ་ཧེ་ཏི, ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶེ པེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཝེ་སེ་ཏི. ན་ག་རཱ་དཱི་སུ་པི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི. ས་པ་རི་ཝཱ་ར་ཉྩ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སཱིཏི ཨ་ནྣཾ པཱ་ན་ནྟི ད་ས་ཝི་དྷཾ དཱ་ན་ཝ་ཏྠུཾ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ནྣནྟི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ. ཏཾ ད་ད་ནྟོ ན དྭཱ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནྟོ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཧ་རི་ཏུ་པ་ལི་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ལཱ་ཛཱ ཙེ་ཝ པུ་པྥཱ་ནི ཙ ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་དྷཱུ་མཱ་དཱི་ཧི ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུཾ ཨ་དཱ་སི. ཡཱ་གུཾ དེ་ནྟོ ཙ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཡཱ་གུ་པཱ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཏེ་ལེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨ་ན་ནྟཾ ཁ་ཛྫ་ཀཾ ད་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་ནེ་ཀ་སཱུ་པཾ ཨ་ནེ་ཀ་བྱ་ཉྫ་ནཾ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. པཱ་ནཾ དེ་ནྟོ ཨ་མྦ་པཱ་ནཱ་དི་ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཾ པཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ཏ་མྤི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ. ཝ་ཏྠཾ དེ་ནྟོ ན སུ་དྡྷ་ཝ་ཏྠ་མེ་ཝ ཨ་དཱ་སི, ཨེ་ཀ་པ་ཊྚ་དུ་པ་ཊྚཱ་དི་པ་ཧོ་ན་ཀཾ པ་ན ད་ཏྭཱ སུ་ཙི་མྤི ཨ་དཱ་སི, སུ་ཏྟ་མྤི ཨ་དཱ་སི, སུ་ཏྟཾ ཝ་ཊྚེ་སི, སཱུ་ཙི་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི, ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ, པཱ་ད་མ་ཀྑ་ནཾ, པི་ཊྛི་མ་ཀྑ་ནཾ, ར་ཛ་ནཾ, པ་ཎྜུ་པ་ལཱ་སཾ, ར་ཛ་ན་དོ་ཎི་ཀཾ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙཱི་ཝ་ར་ར་ཛ་ན་ཀཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀ་མྤི ཨ་དཱ་སི.
ཡཱ་ནནྟི ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ. ཏཾ ད་ད་ནྟོ་པི ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཏྠ་ཝི་ཀཾ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ད་ཎྜ་ཀཾ མ་ཀྑ་ན་ཏེ་ལཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཙ ཨ་ནྣཱ་དཱི་ནི ཏ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. མཱ་ལཾ དེ་ནྟོ་པི ན སུ་དྡྷ་མཱ་ལ་མེ་ཝ ཨ་དཱ་སི, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ ག་ནྡྷེ་ཧི མི་སྶེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཏ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. བོ་དྷི་ཙེ་ཏི་ཡ་ཨཱ་ས་ན་པོ་ཏྠ་ཀཱ་དི་པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཙེ་ཏི་ཡ་གྷ་ར་དྷཱུ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙ ག་ནྡྷཾ དེ་ནྟོ་པི ན སུ་དྡྷ་ག་ནྡྷ་མེ་ཝ ཨ་དཱ་སི, ག་ནྡྷ་པི་ས་ན་ཀ་ནི་ས་དཱ་ཡ ཙེ་ཝ པ་ཀྑི་པ་ན་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ་ན ཙ ས་དྡྷིཾ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཙེ་ཏི་ཡ་པཱུ་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཱ་ཙཱི་ན་པི་ཊྛཱ་དིཝི་ལེ་པ་ནཾ དེ་ནྟོ་པི ན སུ་དྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་མེ་ཝ ཨ་དཱ་སི, ཝི་ལེ་པ་ན་བྷཱ་ཛ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནི ཚ ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སེ་ཡྻཱཏི མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ. ཏཾ དེ་ནྟོ་པི ན སུ་དྡྷ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་དཱ་སི, ཀོ་ཛ་ཝ་ཀ་མྦ་ལ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་མ་ཉྩ་པྤ་ཊི་པཱ་ད་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ མ་ངྒུ་ལ་སོ་དྷ་ན་ད་ཎྜ་ཀཾ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནི ཙ ས་ཏྟ ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ དེ་ནྟོ་པི ན གེ་ཧ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་དཱ་སི, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ མཱ་ལཱ་ཀ་མྨ་ལ་ཏཱ་ཀ་མྨ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. པ་དཱི་པེ་ཡྻནྟི པ་དཱི་པ་ཏེ་ལཾ. ཏཾ དེ་ནྟོ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎེ བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་གྒེ ཝ་ས་ན་གེ་ཧེ པོ་ཏྠ་ཀ་ཝཱ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨི་མི་ནཱ དཱི་པཾ ཛཱ་ལཱ་པེ་ཐཱ་ཏི ན སུ་དྡྷ་ཏེ་ལ་མེ་ཝ ཨ་དཱ་སི, ཝ་ཊྚི ཀ་པ་ལླ་ཀ་ཏེ་ལ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཧེ་ཊྛི་མཱ་ནི ན་ཝ ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སུ་ཝི་བྷ་ཏྟ་ནྟ་རཱ་ནཱིཏི སུ་ཝི་བྷ་ཏྟ་ཨ་ནྟ་རཱ་ནི.
རཱ་ཛཱ་ནོཏི ཨ་བྷི་སི་ཏྟཱ. བྷོ་གི་ཡཱཏི བྷོ་ཛ་ཀཱ ཀུ་མཱ་རཱཏི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ. ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ས་པ་རི་ཝཱ་རཾ དཱ་ནཾ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ས་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟཾ ཙ་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཏ་དེ་ཝ ཙ་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་ར་ཏཱ.
༢༠༥. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨི་མཱ ཏ་ད་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཱ གཱ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. དུ་ཝི་དྷཱ ཧི གཱ་ཐཱ ཧོ་ནྟི – ཏ་ད་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཱ ཙ ཝི་སེ་ས་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཱ ཙ. ཏ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ པ་རི་དཱི་པ་ནཱ ཏ་ད་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཱ ནཱ་མ. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་རི་དཱི་པ་ནཱ ཝི་སེ་ས་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཱ ནཱ་མ. ཨི་མཱ པ་ན ཏ་ད་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ནཱ. ཏ་ཏྠ པུ་རེཏི པུ་བྦེ. པུ་ར་ཏྠཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. པུ་རི་མཱ་སུ ཛཱ་ཏཱི་སཱུཏི ཨི་མི་སྶཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་དཱི་པ་ནཾ. ཨུ་བྦེ་ག་ཨུ་ཏྟཱ་ས་བྷ་ཡཱ་པ་ནཱུ་ད་ནོཏི ཨུ་བྦེ་ག་བྷ་ཡ་སྶ ཙ ཨུ་ཏྟཱ་ས་བྷ་ཡ་སྶ ཙ ཨ་པ་ནཱུ་ད་ནོ. ཨུ་སྶུ་ཀོཏི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ.
ས་ཏ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎནྟི ས་ཏེ་ན ས་ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཡོ ཀོ་ཙི བུ་དྡྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ན རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ, ཨ་ན་ནྟེ་སུ པ་ན ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཀ་མྨཾ ས་ཏ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཀ་རེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཛ་ནེ་ཧི ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀོ་ཝ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ས་ཏ་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ཏ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎོ’’ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ་སུ་ར་ས་ཀྐ་ར་ཀྑ་སཱཏི མ་ནུ་སྶཱ ཙ ཨ་སུ་རཱ ཙ ས་ཀྐཱ ཙ ར་ཀྑ་སཱ ཙ.
ཨཱ་ཡ་ཏ་པ་ཎྷི་ཏཱ་དི་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༦. ཨ་ནྟ་རཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ ས་ར་ས་ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རེ. ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་ཏི. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ད་ས་དྡ་ས་ཝ་ན་བྷ་ཡཱ ཨ་གྒ་གྒ་པཱ་དེ་ཧི ཨ་ཀྐ་མ་ནྟཱ ག་ནྟྭཱ པ་རཾ པཱ་ཏེ་ནྟི. ཨ་ཐ ཏེ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏེ་སཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ནྟོ་ཝ་ངྐ་པཱ་དཱ ཝཱ བ་ཧི་ཝ་ངྐ་པཱ་དཱ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པཱ་དཱ ཝཱ ཨ་གྒ་ཀོ་ཎྜཱ ཝཱ པ་ཎྷི་ཀོ་ཎྜཱ ཝཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་གྒ་པཱ་དེ་ཧི ག་ནྟྭཱ པ་ར་སྶ ཨ་མཱ་རི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་པ་ཎྷི མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཐཱ པ་རཾ གྷཱ་ཏེ་ནྟཱ ཨུ་ནྣ་ཏ་ཀཱ་ཡེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ཉྙེ པ་སྶི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨོ་ན་ཏཱ ག་ནྟྭཱ པ་རཾ གྷཱ་ཏེ་ནྟི. ཨ་ཐ ཏེ ཨེ་ཝ་མི་མེ ག་ནྟྭཱ པ་རཾ གྷཱ་ཏ་ཡིཾ་སཱུ་ཏི ནེ་སཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་རོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཁུ་ཛྫཱ ཝཱ ཝཱ་མ་ནཱ ཝཱ པཱི་ཋ་ས་པྤི ཝཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཨེ་ཝཾ ག་ནྟྭཱ པ་རེ་སཾ ཨ་གྷཱ་ཏི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི བྲ་ཧྨུ་ཛུ་ག་ཏྟམ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཐཱ པ་རཾ གྷཱ་ཏེ་ནྟཱ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ཝཱ མུ་གྒ་རཾ ཝཱ ག་ཎྷི་ཏྭཱ མུ་ཊྛི་ཀ་ཏ་ཧ་ཏྠཱ པ་རཾ གྷཱ་ཏེ་ནྟི. ཏེ ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ པ་ར་སྶ གྷཱ་ཏི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ར་སྶ་ངྒུ་ལཱི ཝཱ ར་སྶ་ཧ་ཏྠཱ ཝཱ ཝ་ངྐ་ངྒུ་ལཱི ཝཱ ཕ་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཀཱ ཝཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ཨེ་ཝཾ པ་རེ་སཾ ཨ་གྷཱ་ཏི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི དཱི་གྷ་ངྒུ་ལིམ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ. ཨི་ད་མེ་ཝ པ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ. དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༠༧. མ་ར་ཎ་ཝ་དྷ་བྷ་ཡ་ཏྟ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ མ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཝ་དྷོ མ་ར་ཎ་ཝ་དྷོ, མ་ར་ཎ་ཝ་དྷ་ཏོ བྷ་ཡཾ མ་ར་ཎ་ཝ་དྷ་བྷ་ཡཾ, ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ པ་རཾ་མཱ་ར་ཎཱ་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ར་ཎ་ཏོ བྷ་ཡཾ མ་མ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པི་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ པ་རེ་ས་མྤཱི་ཏི ཉ་ཏྭཱ པ་རཾ མཱ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. སུ་ཙ་རི་ཏེ་ནཱཏི སུ་ཙི་ཎྞེ་ན. ས་གྒ་མ་ག་མཱཏི ས་གྒཾ ག་ཏོ.
ཙ་ཝི་ཡ པུ་ན་རི་དྷཱ་ག་ཏོཏི ཙ་ཝི་ཏྭཱ པུ་ན ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ. དཱི་གྷ་པཱ་ས་ཎྷི་ཀོཏི དཱི་གྷ་པ་ཎྷི་ཀོ. བྲ་ཧྨཱ་ཝ སུ་ཛཱུཏི བྲ་ཧྨཱ ཝི་ཡ སུ་ཊྛུ ཨུ་ཛུ.
སུ་བྷུ་ཛོཏི སུ་ནྡ་ར་བྷུ་ཛོ. སུ་སཱུཏི མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ་པི ཏ་རུ་ཎ་རཱུ་པོ. སུ་ས་ཎྛི་ཏོཏི སུ་ས་ཎྛཱ་ན་ས་མྤ་ནྣོ. མུ་དུ་ཏ་ལུ་ན་ངྒུ་ལི་ཡ་སྶཱཏི མུ་དཱུ ཙ ཏ་ལུ་ནཱ ཙ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ ཨ་སྶ. ཏཱི་བྷཱིཏི ཏཱི་ཧི. པུ་རི་ས་ཝ་ར་གྒ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧཱིཏི པུ་རི་ས་ཝ་ར་སྶ ཨ་གྒ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི. ཙི་ར་ཡ་པ་ནཱ་ཡཱཏི ཙི་རཾ ཡཱ་པ་ནཱ་ཡ, དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ.
ཙི་རཾ ཡ་པེ་ཏཱིཏི ཙི་རཾ ཡཱ་པེ་ཏི. ཙི་ར་ཏ་རཾ པ་བྦ་ཛ་ཏི ཡ་དི ཏ་ཏོཏི ཏ་ཏོ ཙི་ར་ཏ་རཾ ཡཱ་པེ་ཏི, ཡ་དི པ་བྦ་ཛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ་པ་ཡ་ཏི ཙ ཝ་སི་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱཏི ཝ་སི་པྤ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཡཱ་པེ་ཏི.
ས་ཏྟུ་སྶ་ད་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༨. ར་སི་ཏཱ་ནནྟི ར་ས་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ. ‘‘ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནི ནཱ་མ པི་ཊྛ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་དཱི་ནི. བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཱིཏི པ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི. སཱ་ཡ་ནཱི་ཡཱ་ནཱིཏི སཱ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ནི ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དཱི་ནི. ལེ་ཧ་ནཱི་ཡཱ་ནཱིཏི ནི་ལླེ་ཧི་ཏ་བྦཱ་ནི པི་ཊྛ་པཱ་ཡཱ་སཱ་དཱི་ནི. པཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཨ་ཊྛ པཱ་ན་ཀཱ་ནི.
ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི དི་ནྣཾ ཨི་དཾ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་དཱ་ནཾ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ལཱུ་ཁ་བྷོ་ཛ་ནེ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏེ ལོ་ཧི་ཏཾ སུ་སྶ་ཏི, མཾ་སཾ མི་ལཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ལཱུ་ཁ་དཱ་ཡ་ཀཱ ས་ཏྟཱ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནེ་སཾ ལཱུ་ཁ་བྷོ་ཛ་ན་སྶ དི་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་པྤ་མཾ་སཱ ཨ་པྤ་ལོ་ཧི་ཏཱ མ་ནུ་སྶ་པེ་ཏཱ ཝི་ཡ དུ་ལླ་བྷ་ནྣ་པཱ་ནཱ བྷ་ཝ་ནྟི. པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནེ པ་ན ཀུ་ཙྪི་ག་ཏེ མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ཡཱ པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་དཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ས་ཏྟུ་སྶ་ད་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ས་ཏྟུ་སྶ་ད་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ. པ་ཎཱི་ཏ་ལཱ་བྷི་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༠༩. ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫ་མ་ཐ་ལེ་ཡྻ་སཱ་ཡི་ཏནྟི ཁ་ཛྫ་ཀ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ན་ཉྩ ལེ་ཧ་ནཱི་ཡ་ཉྩ སཱ་ཡ་ནཱི་ཡ་ཉྩ. ཨུ་ཏྟ་མ་གྒ་ར་ས་དཱ་ཡ་ཀོཏི ཨུ་ཏྟ་མོ ཨ་གྒ་ར་ས་དཱ་ཡ་ཀོ, ཨུ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་གྒ་ར་སཱ་ནཾ དཱ་ཡ་ཀོ.
ས་ཏྟ ཙུ་སྶ་དེཏི ས་ཏྟ ཙ ཨུ་སྶ་དེ. ཏ་ད་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀནྟི ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫཱ་དི་ཛོ་ཏ་ཀཾ, ཏེ་སཾ ལཱ་བྷ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་བྦ་ཛ་མྤི ཙཱཏི པ་བྦ་ཛ་མཱ་ནོ་པི ཙ. ཏ་དཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ལཱ་བྷི་རུ་ཏྟ་མནྟི ལཱ་བྷི ཨུ་ཏྟ་མཾ.
ཀ་ར་ཙ་ར་ཎཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡༠. དཱ་ནེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཙྩོ དཱ་ནེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཎྷི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཏཾ དཱ་ནེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་སི. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ, གི་ཧཱི་ནཾ གི་ཧི་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི.
པེ་ཡྻ་ཝ་ཛྫེ་ནཱཏི ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ‘‘ཨ་ཡཾ དཱ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ དེ་ཏི, ཨེ་ཀེ་ན པ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་བྦཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནཱ་སེ་ཏི, ཀིཾ ཨེ་ཏ་སྶ དཱ་ན’’ནྟི ཝ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་པི དཱ་ནཾ ན དེ་ཏི, ཀ་ཐེ་ནྟོ པ་ན ཏེ་ལེ་ན ཝི་ཡ མ་ཀྑེ་ཏི. ཨེ་སོ དེ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཏ་སྶ ས་ཧ་སྶཾ ཨ་གྒྷ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ དཱ་ནཾ ན པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི, པི་ཡ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི. ཏཾ པི་ཡ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ངྒ་ཧེ་སི.
ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ནེ་ཝ དཱ་ནཾ, ན པི་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཧི་ཏ་ཀ་ཐཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀ་ཐ་མེ་ཝ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པུ་གྒ་ལཾ ‘‘ཨི་དཾ ཏེ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཨི་དཾ ཏེ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ས་ངྒ་ཧེ་སི.
ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་མཱ་ན་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི དཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ན པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི, ཨེ་ཀཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫཾ, ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ ས་ཡ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཏོ བྷོ་ཛ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ན་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཏཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཧཱི་ནོ བྷོ་གེ་ན ཨ་དྷི་ཀོ དུ་སྶ་ངྒ་ཧོ ཧོ་ཏི. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་པ་རི་བྷོ་གོ ཀཱ་ཏུཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཙ སོ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. བྷོ་གེ་ན ཧཱི་ནོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་དྷི་ཀོ་པི དུ་སྶ་ངྒ་ཧོ ཧོ་ཏི. སོ ཧི ‘‘ཨ་ཧཾ ཛཱ་ཏི་མཱ’’ཏི བྷོ་ག་ས་མྤ་ནྣེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་པ་རི་བྷོ་གཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨུ་བྷོ་ཧི་པི ཧཱི་ནོ པ་ན སུ་ས་ངྒ་ཧོ ཧོ་ཏི. ན ཧི སོ ཨི་ཏ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་པ་རི་བྷོ་གཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ན ཨ་ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཙ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨུ་བྷོ་ཧི ས་དི་སོ་པི སུ་ས་ངྒ་ཧོ་ཡེ་ཝ. བྷི་ཀྑཱུ་སུ དུ་སྶཱི་ལོ དུ་སྶ་ངྒ་ཧོ ཧོ་ཏི. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་པ་རི་བྷོ་གོ ཀཱ་ཏུཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཙ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སཱི་ལ་ཝཱ སུ་ས་ངྒ་ཧོ ཧོ་ཏི. སཱི་ལ་ཝཱ ཧི ཨ་དཱི་ཡ་མཱ་ནེ་པི ཨ་ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ་པི ན ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ པ་རི་བྷོ་གཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་མྤི ན པཱ་པ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་སྶ་ཏི. པ་རི་བྷོ་གོ་པི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ སུ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ས་ངྒ་ཧེ་སི.
སུ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་སྶ ཧོ་ནྟཱིཏི སུ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ཨ་སྶ ཧོ་ནྟི. དེ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ དེ་ཏུ, ཀ་རོ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ ཀ་རོ་ཏུ, སུ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ན བྷི་ཛྫ་ནྟི. ‘‘ཡ་དཱ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ དེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི མ་ཉྙེ ན་ཏྠི, ཏེ་ན ན དེ་ཏི. ཀིཾ མ་ཡཾ ད་ད་མཱ་ན་མེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧཱ་མ? ཨ་དེ་ནྟཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟཾ ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ནྟི.
ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ དཱ་ནཱ་དི་ས་ངྒ་ཧ་ཀ་མྨཾ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཡོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀོ ཧོ་ཏི, སོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན་སྶ ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཐ་དྡྷ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཝི་ས་མ་ཊྛི་ཏཱ་ཝ་ཡ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཙ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭེ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་དྭ་ཡཾ. སུ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཛ་ན་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༡༡. ཀ་རི་ཡཱཏི ཀ་རི་ཏྭཱ. ཙ་རི་ཡཱཏི ཙ་རི་ཏྭཱ. ཨ་ན་ཝ་མ་ཏེ་ནཱཏི ཨ་ན་ཝ་ཉྙཱ་ཏེ་ན. ‘‘ཨ་ན་པ་མོ་དེ་ནཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ན ཨ་པྤ་མོ་དེ་ན, ན དཱི་ནེ་ན ན ག་བྦྷི་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཙ་ཝི་ཡཱཏི ཙ་ཝི་ཏྭཱ. ཨ་ཏི་རུ་ཙི་ར སུ་ཝ་གྒུ ད་སྶ་ནེ་ཡྻནྟི ཨ་ཏི་རུ་ཙི་ར་ཉྩ སུ་པཱ་སཱ་དི་ཀཾ སུ་ཝ་གྒུ ཙ སུ་ཊྛུ ཚེ་ཀཾ ད་སྶ་ནེ་ཡྻ་ཉྩ ད་ཊྛ་བྦ་ཡུ་ཏྟཾ. སུ་སུ ཀུ་མཱ་རོཏི སུ་ཊྛུ སུ་ཀུ་མཱ་རོ.
པ་རི་ཛ་ན་སྶ་ཝོཏི པ་རི་ཛ་ནོ ཨ་སྶ་ཝོ ཝ་ཙ་ན་ཀ་རོ. ཝི་དྷེ་ཡྻོཏི ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ཀ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཝི་དྷཱ་ཏ་བྦོ. མ་ཧི་མནྟི མ་ཧིཾ ཨི་མཾ. པི་ཡ་ཝ་དཱུ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ཏཾ ཛི་གཱི་ས་མཱ་ནོཏི པི་ཡ་ཝ་དོ ཧུ་ཏྭཱ ཧི་ཏ་ཉྩ སུ་ཁ་ཉྩ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ. ཝ་ཙ་ན་པ་ཊི་ཀ་ར་སྶཱ བྷི་པྤ་ས་ནྣཱཏི ཝ་ཙ་ན་པ་ཊི་ཀ་རཱ ཨ་སྶ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣཱ. དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨནྟི དྷ་མྨ་ཉྩ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཉྩ.
ཨུ་སྶ་ངྑ་པཱ་དཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡༢. ཨ་ཏྠཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏནྟི ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏཾ. དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏནྟི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ནི་སྶི་ཏཾ. བ་ཧུ་ཛ་ནཾ ནི་དཾ་སེ་སཱིཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ ནི་དཾ་ས་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. པཱ་ཎཱི་ནནྟི ས་ཏྟཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་གྒོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཨུ་དྡྷ་ངྒ་མ་ནཱི་ཡཱ ཨ་ཏྠཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་གྒ་ཏ་ཝཱ་ཙཾ ན བྷཱ་ས་ཏི, སོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨུ་གྒ་ཏ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ས་ནཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་དྷོ་ས་ངྑ་པཱ་དོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་དྷོ་ན་ཏ་ལོ་མོ ཙ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ཨུ་གྒ་ཏ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨུ་སྶ་ངྑ་པཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་གྒ་ལོ་མ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་དྭ་ཡཾ. ཨུ་ཏྟ་མ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༡༣. ཨེ་ར་ཡནྟི བྷ་ཎ་ནྟོ. བ་ཧུ་ཛ་ནཾ ནི་དཾ་ས་ཡཱིཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ ཧི་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. དྷ་མྨ་ཡཱ་གནྟི དྷ་མྨ་དཱ་ན་ཡ་ཉྙཾ.
ཨུ་བྦྷ་མུ་པྤ་ཏི་ཏ་ལོ་མ་ཝཱ ས་སོཏི སོ ཨེ་ས ཨུ་དྡྷ་གྒ་ཏ་ལོ་མ་ཝཱ ཧོ་ཏི. པཱ་ད་ག་ཎྛི་ར་ཧཱུཏི པཱ་ད་གོ་པྥ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སཱ་དྷུ་ས་ཎྛི་ཏཱཏི སུ་ཊྛུ ས་ཎྛི་ཏཱ. མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཱ་ཙི་ཏཱཏི མཾ་སེ་ན ཙ ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཙ ཨཱ་ཙི་ཏཱ. ཏ་ཙོ་ཏྠ་ཏཱཏི ཏ་ཙེ་ན པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཱ ནི་གུ་ལ༹ྷཱ. ཝ་ཛ་ཏཱིཏི ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ནོ་མ་ནི་ཀྐ་མོཏི ཨ་ནོ་མ་ཝི་ཧཱ་རཱི སེ་ཊྛ་ཝི་ཧཱ་རཱི.
ཨེ་ཎི་ཛ་ངྒྷ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡༤. སི་པྤཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སི་པྤཾ ནཱ་མ དྭེ སི་པྤཱ་ནི – ཧཱི་ན་ཉྩ སི་པྤཾ, ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཉྩ སི་པྤཾ. ཧཱི་ནཾ ནཱ་མ སི་པྤཾ ན་ལ༹་ཀཱ་ར་སི་པྤཾ, ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སི་པྤཾ པེ་ས་ཀཱ་ར་སི་པྤཾ ན་ཧཱ་པི་ཏ་སི་པྤཾ. ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ ནཱ་མ སི་པྤཾ ལེ་ཁཱ མུ་དྡཱ ག་ཎ་ནཱ. ཝི་ཛྫཱཏི ཨ་ཧི་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཱ. ཙ་ར་ཎནྟི པ་ཉྩ་སཱི་ལཾ ད་ས་སཱི་ལཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ. ཀ་མྨནྟི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་ཛཱ་ན་ན་པ་ཉྙཱ. ཀི་ལི་སྶེ་ཡྻུནྟི ཀི་ལ་མེ་ཡྻུཾ. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མ དུ་ཀྑཾ, ཏཾ ནེ་སཾ མཱ ཙི་ར་མ་ཧོ་སཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་སི.
རཱ་ཛཱ་ར་ཧཱ་ནཱིཏི ར་ཉྙོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ་ནི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་ནི, ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ ར་ཉྙོ སེ་ནཱ་ཡ ཨ་ངྒ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ རཱ་ཛ་ངྒཱ་ནཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. རཱ་ཛཱུ་པ་བྷོ་གཱ་ནཱིཏི ར་ཉྙོ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་བྷ་ཎྜཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ནཱ་ནི ཙ. རཱ་ཛཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནཱིཏི ར་ཉྙོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནི. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་བྦེ་སཾ ཨི་དཾ ག་ཧ་ཎཾ. ས་མ་ཎཱ་ར་ཧཱ་ནཱིཏི ས་མ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི. ས་མ་ཎ་ངྒཱ་ནཱིཏི ས་མ་ཎཱ་ནཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་བྷཱུ་ཏཱ ཙ་ཏ་སྶོ པ་རི་སཱ. ས་མ་ཎཱུ་པ་བྷོ་གཱ་ནཱིཏི ས་མ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ. ས་མ་ཎཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནཱིཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨི་དྷ པ་ན ཀ་མྨཾ ནཱ་མ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ སི་པྤཱ་དི་ཝཱ་ཙ་ནཾ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཡོ ཨེ་ཝཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ སི་པྤཾ ཨ་ཝཱ་ཙེ་ནྟོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཱ་ས་ན་ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཀི་ལ་མེ་ཏི, ཏ་སྶ ཛ་ངྒྷ་མཾ་སཾ ལི་ཁི་ཏྭཱ པཱ་ཏི་ཏཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཝཱ་ཙི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཨུ་གྒ་ཏ་ཝ་ཊྚི་ཏཾ ཨེ་ཎི་ཛ་ངྒྷ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ལཱ་བྷི་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༡༥. ཡ་དཱུ་པ་གྷཱ་ཏཱ་ཡཱཏི ཡཾ སི་པྤཾ ཀ་སྶ་ཙི ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཱ་ཡ ན ཧོ་ཏི. ཀི་ལི་སྶ་ཏཱིཏི ཀི་ལ་མི་སྶ་ཏི. སུ་ཁུ་མ་ཏྟ་ཙོ་ཏྠ་ཏཱཏི སུ་ཁུ་མ་ཏྟ་ཙེ་ན པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཱ. ཀིཾ པ་ན ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཉྙཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི? ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཡཾ པ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟཾ.
སུ་ཁུ་མ་ཙྪ་ཝི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡༦. ས་མ་ཎཾ ཝཱཏི ས་མི་ཏ་པཱ་པ་ཊྛེ་ན ས་མ་ཎཾ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱཏི བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཊྛེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
མ་ཧཱ་པ་ཉྙོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྲི་དཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ? མ་ཧ་ནྟེ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ, མ་ཧ་ནྟེ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ ཝི་མུ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ. མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ཋཱ་ནཱ་ནི མ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི མ་ཧ་ནྟེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བ་ལཱ་ནི མ་ཧ་ནྟེ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ མ་ཧ་ནྟེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ མ་ཧ་ནྟཱ་ནི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི མ་ཧ་ནྟཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ མ་ཧ་ནྟཾ པ་ར་མ་ཏྠཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ.
ཀ་ཏ་མཱ པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱ? པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་ཁ་ནྡྷེ་སུ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱ. པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ་སུ པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་སུ་ཉྙ་ཏ་མ་ནུ་པ་ལ་བྦྷེ་སུ པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་ཨ་ཏྠེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ནི་རུ་ཏྟཱི་སུ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་སུ. པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་ཋཱ་ནཱ་ཋཱ་ནེ་སུ པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ་སུ ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ བ་ལེ་སུ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་སུ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལེ་སུ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སུ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ དྷ་མྨེ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་ར་མ་ཏྠེ ནི་བྦཱ་ནེ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པུ་ཐུ་པ་ཉྙཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ ཝེ་ད་བ་ཧུ་ལོ ཏུ་ཊྛི་བ་ཧུ་ལོ པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ སཱི་ལཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཾ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གཾ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཾ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཝི་མུ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ. ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ…པེ… པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ ཋཱ་ནཱ་ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ. ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ. ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བ་ལཱ་ནི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ. ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ. ཧཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ ཝེ་ད་ཏུ་ཊྛི་པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ པ་ར་མ་ཏྠཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཧཱ་ས་པ་ཉྙཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ? ཡཾ་ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཡཾ དཱུ་རེ ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. དུ་ཀྑ་ཏོ ཁི་པྤཾ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. ཙ་ཀྑུ…པེ… ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑཾ བྷ་ཡ་ཊྛེ་ན ཨ་ན་ཏྟཱ ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷེ ནི་བྦཱ་ནེ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ…པེ… ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ན…པེ… ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷེ ནི་བྦཱ་ནེ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ. རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཙ་ཀྑུཾ…པེ… ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ས་ངྑ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝི་རཱ་ག་དྷ་མྨཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ་ནྟི ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷེ ནི་བྦཱ་ནེ ཁི་པྤཾ ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཛ་ཝ་ན་པ་ཉྙཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ? ཁི་པྤཾ ཀི་ལེ་སེ ཚི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ. ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ རཱ་གཾ དོ་སཾ མོ་ཧཾ ཀོ་དྷཾ ཨུ་པ་ནཱ་ཧཾ མ་ཀྑཾ པ་ལཱ༹་སཾ ཨི་སྶཾ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ མཱ་ཡཾ སཱ་ཋེ་ཡྻཾ ཐ་མྦྷཾ སཱ་ར་མྦྷཾ མཱ་ནཾ ཨ་ཏི་མཱ་ནཾ མ་དཾ པ་མཱ་དཾ ས་བྦེ ཀི་ལེ་སེ ས་བྦེ དུ་ཙྩ་རི་ཏེ ས་བྦེ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ ས་བྦེ བྷ་ཝ་གཱ་མི་ཀ་མྨེ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི པ་ཛ་ཧ་ཏི ཝི་ནོ་དེ་ཏི བྱ་ནྟཱི ཀ་རོ་ཏི ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏཱི་ཏི ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ ཙ་ཏྟཱ་རི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡོ ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ ཕ་སྶི་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཡཱ་ཏི ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཱ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་བྦེ་ག་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ས་བ་ཧུ་ལོ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ན་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ར་ཏི་བ་ཧུ་ལོ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་བ་ཧུ་ལོ བ་ཧི་མུ་ཁོ ན ར་མ་ཏི ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ, ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཱ. ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ དོ་ས་ཀྑ་ནྡྷཾ མོ་ཧ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཀོ་དྷཾ ཨུ་པ་ནཱ་ཧཾ…པེ… ས་བྦེ བྷ་ཝ་གཱ་མི་ཀ་མྨེ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙཱ་ཏི (པ་ཊི. མ. ༣.༣).
༢༡༧. པ་བྦ་ཛི་ཏཾ ཨུ་པཱ་སི་ཏཱཏི པ་ཎྜི་ཏཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏཱ. ཨ་ཏྠ་ནྟ་རོཏི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀེ ར་ནྡྷ་ག་ཝེ་སི་ནོ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ དོ་སཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ནི་སཱ་མ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་སཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཐཾ ནི་སཱ་མ་ཡི ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཡི.
པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ག་ཏེ་ནཱཏི པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏེ་ན. ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་མི་ཏྟ་ཀོ་ཝི་དཱཏི ཨུ་པྤཱ་དེ ཙ ནི་མི་ཏྟེ ཙ ཚེ་ཀཱ. ཨ་ཝེ་ཙྩ ད་ཀྑི་ཏཱིཏི ཉ་ཏྭཱ པ་སྶི་སྶ་ཏི.
ཨ་ཏྠཱ་ནུ་སི་ཊྛཱི་སུ པ་རི་གྒ་ཧེ་སུ ཙཱཏི ཡེ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་ས་ནེ་སུ པ་རི་གྒ་ཧཱ ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནི ཉཱ་ཎཱ་ནི, ཏེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡༨. ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོཏི ན ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཀོ་དྷ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ, ཨ་ཐ ཁོ ས་ཙེ་པི མེ ཀོ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ནཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དེ་ཡྻ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ཝ་སི་ཀ་ཏྟཱ. ནཱ་བྷི་ས་ཛྫཱིཏི ཀུ་ཊི་ལ་ཀ་ཎྚ་ཀོ ཝི་ཡ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ མ་མྨཾ ཏུ་ད་ནྟོ ཝི་ཡ ན ལ་གྒི. ན ཀུ་པྤི ན བྱཱ་པ་ཛྫཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པུ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀོ ཀོ་པོ. ཏ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ བྱཱ་པཱ་དོ. ཏ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཱ པ་ཏི་ཏྠི་ཡ་ནཱ. ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ན ཀུ་པྤི ན བྱཱ་པ་ཛྫི ན པ་ཏི་ཏྠི་ཡི. ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡནྟི དོ་མ་ན་སྶཾ. ན པཱ་ཏྭཱ་ཀཱ་སཱིཏི ན ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཀཱ་རེ་ན ཝཱ པཱ་ཀ་ཊ་མ་ཀཱ་སི.
ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ན་ཏཱ ཙེ་ཝ སུ་ཁུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཱ་དི་དཱ་ན་ཉྩ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཀོ་དྷ་ན་སྶ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ ཨཱ་ཝི་ལོ ཧོ་ཏི མུ་ཁཾ དུ་དྡ་སི་ཡཾ ཝ་ཏྠ་ཙྪཱ་ད་ན་ས་དི་ས་ཉྩ མ་ཎྜ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཡོ ཀོ་དྷ་ནོ ཙེ་ཝ ཝ་ཏྠ་ཙྪཱ་ད་ནཱ་ན་ཉྩ ཨ་དཱ་ཏཱ, སོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན་སྶ ཛ་ནོ ཀོ་དྷ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི དུ་བྦ་ཎྞོ ཧོ་ཏི དུ་སྶ་ཎྛཱ་ནོ. ཨ་ཀྐོ་དྷ་ན་སྶ པ་ན མུ་ཁཾ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ ཝི་པྤ་སཱི་ད་ཏི. ས་ཏྟཱ ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ཧོ་ནྟི ཨཱ་མི་ས་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ཝ་ཏྠ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ས་མྨ་ཛྫ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ཀྐོ་དྷ་ན་ཏཱ་ཡ ཝཱ. ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཀ་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཏེ་ན་སྶ ཨི་མེ་སཾ ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཾ. སུ་ཁུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཱ་དི་ལཱ་བྷི་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༡༩. ཨ་བྷི་ཝི་སྶ་ཛཱིཏི ཨ་བྷི་ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. མ་ཧི་མི་ཝ སུ་རོ ཨ་བྷི་ཝ་སྶནྟི སུ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏི དེ་ཝོ, མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་བྷི་ཝ་སྶ་ནྟོ དེ་ཝོ ཝི་ཡ.
སུ་ར་ཝ་ར་ཏ་རོ་རི་ཝ ཨི་ནྡོཏི སུ་རཱ་ནཾ ཝ་ར་ཏ་རོ ཨི་ནྡོ ཝི་ཡ.
ཨ་པ་བྦ་ཛྫ་མི་ཙྪནྟི ཨ་པ་བྦ་ཛྫཾ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ. མ་ཧ་ཏི་མ་ཧིནྟི མ་ཧ་ནྟིཾ པ་ཐ་ཝིཾ.
ཨ་ཙྪཱ་ད་ན་ཝ་ཏྠ་མོ་ཀྑ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ་ནནྟི ཨ་ཙྪཱ་ད་ནཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་མ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཱ་ན་ཉྩ. པ་ནཱ་སོཏི ཝི་ནཱ་སོ.
ཀོ་སོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༠. མཱ་ཏ་ར་མྤི པུ་ཏྟེ་ན ས་མཱ་ནེ་ཏཱ ཨ་ཧོ་སཱིཏི ཨི་མཾ ཀ་མྨཾ ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུཾ. ཏ་སྨཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ར་ཛྫཾ ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རེ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ་སུ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཨི་མཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི མ་ནུ་སྶེ ཋ་པེ་སི. ཏེ མཱ་ཏ་རཾ ཀུ་ཧིཾ མེ པུ་ཏྟོ པུ་ཏྟཾ ན པ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝི་ལ་པ་ནྟིཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཧི, ཨ་མྨ, པུ་ཏྟཾ ད་ཀྑ་སཱི་ཏི ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ན་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་མ་སྶཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ས་མ་ངྒི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཉཱ་ཏ་ཡོ ཧི ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཝ་ཛྫཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི ཏེ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ལེ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་སྶ པ་ན དོ་སེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་ཉྙཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ཨེ་ཏ་སྶ དོ་སོ་ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་བྦེ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཀེ་ན དི་ཊྛཾ ཀེ་ན སུ་ཏཾ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏཱི་སུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ཏྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཙ ཏཾ ཉཱ་ཏི་ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨི་དཾ ཝ་ཛྫ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཀོ་སོ་ཧི་ཏ་ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཾ. པ་ཧཱུ་ཏ་པུ་ཏྟ་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༢༡. ཝ་ཏྠ་ཚཱ་དི་ཡནྟི ཝ་ཏྠེ་ན ཚཱ་དེ་ཏ་བྦཾ ཝ་ཏྠ་གུ་ཡ྄ཧཾ.
ཨ་མི་ཏྟ་ཏཱ་པ་ནཱཏི ཨ་མི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཏཱ་པ་ནཱ. གི་ཧི་སྶ པཱི་ཏིཾ ཛ་ན་ནཱཏི གི་ཧི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་ཏོ པཱི་ཏི་ཛ་ན་ནཱ.
པ་རི་མ་ཎྜ་ལཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༢. ས་མཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ ཏཱ་རུ་ཀྑ་ས་མོ ཨ་ཡཾ པོ་ཀྑ་ར་སཱ་ཏི་ས་མོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ན ཏེ་ན ས་མཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. སཱ་མཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ས་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. པུ་རི་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ སེ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏོ’’ཏི པུ་རི་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. པུ་རི་ས་ཝི་སེ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི མུ་གྒཾ མཱ་སེ་ན ས་མཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ གུ་ཎ་ཝི་སི་ཊྛ་སྶ ཝི་སེ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མི་ད་མ་ར་ཧ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཨི་དཾ ནཱ་མ དཱ་ན་ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. པུ་རི་ས་ཝི་སེ་ས་ཀ་རོ ཨ་ཧོ་སཱིཏི པུ་རི་ས་ཝི་སེ་སཾ ཉ་ཏྭཱ ཀཱ་ར་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཡོ ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཝ ཏཾ ཨ་དཱ་སི. ཡོ ཧི ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཌྜྷཾ དེ་ཏི, སོ པ་ར་སྶ ཨ་ཌྜྷཾ ནཱ་སེ་ཏི. ཡོ དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ དེ་ཏི, སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ནཱ་སེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་དཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡོ ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་དེ་ཝ ཨ་དཱ་སི. ས་དྡྷཱ་དྷ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཊྛེ་ན ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ དྷ་ན་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པུ་རི་ས་ཝི་སེ་སཾ ཉ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ས་མ་ས་ངྒ་ཧ་ཀ་མྨཾ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཏ་ད་སྶ ཀ་མྨཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭེ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་དྭ་ཡཾ. དྷ་ན་ས་མྤ་ཏྟི ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༢༣. ཏུ་ལི་ཡཱཏི ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ. པ་ཊི་ཝི་ཙ་ཡཱཏི པ་ཊི་ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ. མ་ཧཱ་ཛ་ན་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀནྟི མ་ཧཱ་ཛ་ན་ས་ངྒ་ཧ་ཎཾ. ས་མེ་ཀྑ་མཱ་ནོཏི ས་མཾ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ. ཨ་ཏི་ནི་པུ་ཎཱ མ་ནུ་ཛཱཏི ཨ་ཏི་ནི་པུ་ཎཱ སུ་ཁུ་མ་པ་ཉྙཱ ལ་ཀྑ་ཎ་པཱ་ཋ་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ. བ་ཧུ་ཝི་ཝི་དྷཱ གི་ཧཱི་ནཾ ཨ་ར་ཧཱ་ནཱིཏི བ་ཧཱུ ཝི་ཝི་དྷཱ་ནི གི་ཧཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནི པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ད་ཧ་རོ སུ་སུ ཀུ་མཱ་རོ ‘‘ཨ་ཡཾ ད་ཧ་རོ ཀུ་མཱ་རོ པ་ཊི་ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཾ་སུ མ་ཧཱི་པ་ཏི་སྶཱཏི ར་ཉྙོ.
སཱི་ཧ་པུ་བྦ་དྡྷ་ཀཱ་ཡཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༤. ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་ཀཱ་མོཏི ཡོ་ག་ཏོ ཁེ་མ་ཀཱ་མོ. པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་པ་ཉྙཱ་ཡ. ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཏཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷི་མེ་ཝ པ་ཙྩཱ་སཱི་སི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ས་མ་ནྟ་པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནཱ་ནི ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡཾ. དྷ་ནཱ་དཱི་ཧི ཙེ་ཝ ས་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཙ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༢༥. ས་དྡྷཱ་ཡཱཏི ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ས་དྡྷཱ་ཡ པ་སཱ་ད་ས་དྡྷཱ་ཡ. སཱི་ལེ་ནཱཏི པ་ཉྩ་སཱི་ལེ་ན ད་ས་སཱི་ལེ་ན. སུ་ཏེ་ནཱཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་ཝ་ནེ་ན. བུ་དྡྷི་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་སཾ བུ་དྡྷི་ཡཱ, ‘‘ཀི་ནྟི ཨེ་ཏེ་ཧི ཝ་ཌྜྷེ་ཡྻུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨེ་ནཱཏི ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨེ་ན. བ་ཧཱུ་ཧི སཱ་དྷཱུ་ཧཱིཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི་པི བ་ཧཱུ་ཧི ཨུ་ཏྟ་མ་གུ་ཎེ་ཧི. ཨ་ས་ཧཱ་ན་དྷ་མྨ་ཏནྟི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་དྷ་མྨཾ.
ར་ས་གྒ་ས་གྒི་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༦. ས་མཱ་བྷི་ཝཱ་ཧི་ནི་ཡོཏི ཡ་ཐཱ ཏི་ལ་ཕ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ ཋ་པི་ཏཾ ས་བྦ་ཏྠ ཕ་ར་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ནྟི. ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཨ་ཝི་ཧེ་ཋ་ན་ཀ་མྨཾ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ པཱ་ཎི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ཧཱ་རཾ ལ་དྡྷ་སྶ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ལོ་ཧི་ཏཾ ས་ཎྛཱ་ཏི, ག་ཎྛི ག་ཎྛི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཝ པུ་བྦཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་ནྟོ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སོ བ་ཧུ་རོ་གོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ན དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨི་མཾ ཨཱ་རོ་གྱ་ཀ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ. ཏ་ད་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨཱ་རོ་གྱ་ཀ་རཾ ར་ས་གྒ་ས་གྒི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷ་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༢༧. མ་ར་ཎ་ཝ་དྷེ་ནཱཏི ‘‘ཨེ་ཏཾ མཱ་རེ་ཐ ཨེ་ཏཾ གྷཱ་ཏེ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟེ་ན མ་ར་ཎ་ཝ་དྷེ་ན. ཨུ་བྦཱ་དྷ་ནཱ་ཡཱཏི བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ནེ་ན.
ཨ་བྷི་ནཱི་ལ་ནེ་ཏྟཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༨. ན ཙ ཝི་ས་ཊནྟི ཀ་ཀྐ་ཊ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ཀྑཱི་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ན ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན པེ་ཀྑི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི. ན ཙ ཝི་སཱ་ཙཱིཏི ཝ་ངྐ་ཀྑི་ཀོ་ཊི་ཡཱ པེ་ཀྑི་ཏཱ་པི ནཱ་ཧོ་སི. ན ཙ པ་ན ཝི་ཙེ་ཡྻ པེ་ཀྑི་ཏཱཏི ཝི་ཙེ་ཡྻ པེ་ཀྑི་ཏཱ ནཱ་མ ཡོ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཡ་དཱ ནཾ པ་རོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཏ་དཱ ནི་མྨཱི་ལེ་ཏི ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, པུ་ན ག་ཙྪ་ནྟཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ནཱ་ཧོ་སི. ‘‘ཝི་ནེ་ཡྻ་པེ་ཀྑི་ཏཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. ཨུ་ཛུཾ ཏ་ཐཱ པ་ས་ཊ་མུ་ཛུ་མ་ནོཏི ཨུ་ཛུ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ཛུ པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ ཨུ་ཛུཾ, ཏ་ཐཱ པ་ས་ཊཾ ཝི་པུ་ལཾ ཝི་ཏྠ་ཏཾ པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི. པི་ཡ་ད་སྶ་ནོཏི པི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནེ་ཧི པ་སྶི་ཏ་བྦོ.
ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པི་ཡ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ཀ་མྨཾ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀཱ་ཎོ ཝི་ཡ ཀཱ་ཀ་ཀྑི ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཝ་ངྐ་ཀྑི པ་ན ཨཱ་ཝི་ལ་ཀྑི ཙ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ན ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞོ པ་སཱ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ ཏ་ཐཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཏཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ནེ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཀ་རཱ་ནི དྭེ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་དྭ་ཡཾ. པི་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ. ཨ་བྷི་ཡོ་གི་ནོཏི ལ་ཀྑ་ཎ་ས་ཏྠེ ཡུ་ཏྟཱ.
ཨུ་ཎྷཱི་ས་སཱི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༠. བ་ཧུ་ཛ་ན་པུ་བྦ་ངྒ་མོ ཨ་ཧོ་སཱིཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ པུ་བྦ་ངྒ་མོ ཨ་ཧོ་སི ག་ཎ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ. ཏ་སྶ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨ་ཉྙེ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཏཱ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཡོ པུ་བྦ་ངྒ་མོ ཧུ་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, སོ ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་སཱི་སོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཙ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་དཾ པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཀ་མྨཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨུ་ཎྷཱི་ས་སཱི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཾ. མ་ཧཱ་ཛ་ནཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༣༡. བ་ཧུ་ཛ་ནཾ ཧེ་སྶ་ཏཱིཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. པ་ཊི་བྷོ་གི་ཡཱཏི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཱ, ཨེ་ཏ་སྶ བ་ཧཱུ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟི ཏ་དཱཏི ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཏ་དཱ ཨེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟི. པ་ཊི་ཧཱ་ར་ཀནྟི ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་ར་བྷཱ་ཝཾ. ཝི་ས་ཝཱིཏི ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི.
ཨེ་ཀེ་ཀ་ལོ་མ་ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༢. ཨུ་པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་ཙྩ་ཀ་ཐ་ནཾ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་དྭེ་ཛ྄ཛྷ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏ་བྷཱ་ཝ་མ་སྶ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་ལོ་མ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཨུ་ཎྞཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་དྭ་ཡཾ. མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལེ་ན ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ. ཨེ་ཀེ་ཀ་ལོ་མཱུ་པ་ཙི་ཏ་ངྒ་ཝཱཏི ཨེ་ཀེ་ཀེ་ཧི ལོ་མེ་ཧི ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ས་རཱི་རོ.
ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༤. ཨ་བྷེ་ཛྫ་པ་རི་སོཏི ཨ་བྷི་ནྡི་ཏ་བྦ་པ་རི་སོ. ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀ་ཐ་ནཾ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙ་སྶ ཀི་ར ས་མ་གྒ་བྷཱ་ཝཾ བྷི་ནྡ་ན་ཏོ ད་ནྟཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི ཝི་ར་ལཱ༹ ཙ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙ་ཏཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎ་དྭ་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་དྭ་ཡཾ. ཨ་བྷེ་ཛྫ་པ་རི་ས་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ. ཙ་ཏུ་རོ ད་སཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ད་ས ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ.
པ་ཧཱུ་ཏ་ཛི་ཝ྄ཧཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༦. ཨཱ་དེ་ཡྻ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏཱིཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཝ་ཙ་ནོ ཧོ་ཏི. ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཕ་རུ་ས་ཝཱ་དི་ཏཱ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཡེ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནེ་སཾ ཛི་ཝ྄ཧཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི བ་དྡྷ་ཛི་ཝ྄ཧཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི, གཱུ་ལ༹ྷ་ཛི་ཝ྄ཧཱ ཝཱ དྭི་ཛི་ཝ྄ཧཱ ཝཱ མ་མྨ་ནཱ ཝཱ. ཡེ པ་ན ཛི་ཝ྄ཧཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཾ ན ཝ་ད་ནྟི, ཏེ བ་དྡྷ་ཛི་ཝ྄ཧཱ གཱུ་ལ༹ྷ་ཛི་ཝ྄ཧཱ དྭི་ཛི་ཝ྄ཧཱ ན ཧོ་ནྟི. མུ་དུ ནེ་སཾ ཛི་ཝ྄ཧཱ ཧོ་ཏི ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་ཝ་ཎྞཱ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཛི་ཝ྄ཧཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཐི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི པ་ཧཱུ་ཏ་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ས་དྡོ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཏེ ས་དྡ་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཚི་ནྣ་སྶ་རཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི བྷི་ནྣ་སྶ་རཱ ཝཱ ཀཱ་ཀ་སྶ་རཱ ཝཱ. ཡེ པ་ན ས་ར་བྷེ་ད་ཀ་རཾ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཾ ན ཀ་ཐེ་ནྟི, ཏེ་སཾ ས་དྡོ མ་དྷུ་རོ ཙ ཧོ་ཏི པེ་མ་ནཱི་ཡོ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ས་ར་བྷེ་ད་ཀ་རཱ་ཡ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཐི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི བྲ་ཧྨ་སྶ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་དྭ་ཡཾ. ཨཱ་དེ་ཡྻ་ཝ་ཙ་ན་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༣༧. ཨུ་བྦཱ་དྷི་ཀནྟི ཨ་ཀྐོ་ས་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཀ་རིཾ བ་ཧུ་ཛ་ན་པྤ་མ་དྡ་ནནྟི བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་མ་དྡ་ནིཾ ཨ་བཱ་ལ༹ྷཾ གི་རཾ སོ ན བྷ་ཎི ཕ་རུ་སནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཀཱ་རོ པ་ར་ཏོ བྷ་ཎི་ས་དྡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. བཱ་ལ༹ྷནྟི བ་ལ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཕ་རུ་སཾ. བཱ་ལ༹ྷཾ གི་རཾ སོ ན ཨ་བྷ་ཎཱིཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. སུ་སཾ་ཧི་ཏནྟི སུ་ཊྛུ པེ་མ་ས་ཉྷི་ཏཾ. ས་ཁི་ལནྟི མུ་དུ་ཀཾ. ཝཱ་ཙཱཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡོ. ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱཏི ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ་ཡོ. ‘‘ཀ་ཎྞ་སུ་ཁ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཡ་ཐཱ ཀ་ཎྞཱ་ནཾ སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ར་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝེ་ད་ཡ་ཐཱཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏྠ. བྲ་ཧྨ་སྶ་ར་ཏྟནྟི བྲ་ཧྨ་སྶ་ར་ཏཾ. བ་ཧུ་ནོ བ་ཧུནྟི བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ བ་ཧུཾ. ‘‘བ་ཧཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ནྟི’’པི པཱ་ཋོ, བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་ནཾ བ་ཧུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
སཱི་ཧ་ཧ་ནུ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣༨. ཨ་པྤ་དྷཾ་སི་ཀོ ཧོ་ཏཱིཏི གུ་ཎ་ཏོ ཝཱ ཋཱ་ན་ཏོ ཝཱ པ་དྷཾ་སེ་ཏུཾ ཙཱ་ཝེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻོ. ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ པ་ལཱ་པ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཐ་ནཾ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཡེ ཏཾ ཀ་ཐེ་ནྟི, ཏེ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནེ་སཾ ཧ་ནུ་ཀཾ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་པ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ནྟོ་པ་ཝི་ཊྛ་ཧ་ནུ་ཀཱ ཝཱ ཝ་ངྐ་ཧ་ནུ་ཀཱ ཝཱ པ་བྦྷཱ་ར་ཧ་ནུ་ཀཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ན ཏ་ཐཱ ན ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ན་སྶ ཧ་ནུ་ཀཾ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པ་ལཱ་པ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཐི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི སཱི་ཧ་ཧ་ནུ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨ་པྤ་དྷཾ་སི་ཀ་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༣༩. ཨ་ཝི་ཀི་ཎྞ་ཝ་ཙ་ན་བྱ་པྤ་ཐོ ཙཱཏི ཨ་ཝི་ཀི་ཎྞ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནཾ ཝི་ཡ པུ་རི་མ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཀི་ཎྞ་ཝ་ཙ་ན་བྱ་པྤ་ཐོ. དྭི་དུ་ག་མ་ཝ་ར་ཏ་ར་ཧ་ནུ་ཏྟ་མ་ལ་ཏྠཱཏི དྭཱི་ཧི དྭཱི་ཧི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི དྭི་དུ་ག་མོ, དྭཱི་ཧི དྭཱི་ཧཱི་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི, ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་ནཾ ཝ་ར་ཏ་ར་སྶ སཱི་ཧ་སྶེ་ཝ ཧ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ལ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ནུ་ཛཱ་དྷི་པ་ཏཱིཏི མ་ནུ་ཛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི. ཏ་ཐ་ཏྟོཏི ཏ་ཐ་ས་བྷཱ་ཝོ.
ས་མ་ད་ནྟཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༠. སུ་ཙི་པ་རི་ཝཱ་རོཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ. ཨི་དྷ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ས་མྨཱ་ཛཱི་ཝ་ཏཱ. ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ནཱ་མ ཡོ ཝི་ས་མེ་ན སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཏ་སྶ ད་ནྟཱ་པི ཝི་ས་མཱ ཧོ་ནྟི དཱ་ཋཱ་པི ཀི་ལི་ཊྛཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན ས་མེ་ན སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཀ་པྤི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ས་མ་ད་ནྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ སུ་སུ་ཀྐ་དཱ་ཋཱ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་དྭ་ཡཾ. སུ་ཙི་པ་རི་ཝཱ་ར་ཏཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ.
༢༤༡. ཨ་ཝ་སྶ་ཛཱིཏི པ་ཧཱ་སི ཏི་དི་ཝ་པུ་ར་ཝ་ར་ས་མོཏི ཏི་དི་ཝ་པུ་ར་ཝ་རེ་ན ས་ཀྐེ་ན ས་མོ. ལ་པ་ན་ཛནྟི མུ་ཁ་ཛཾ, ད་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དི་ཛ་ས་མ་སུ་ཀྐ་སུ་ཙི་སོ་བྷ་ན་ད་ནྟོཏི དྭེ ཝཱ་རེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ དི་ཛ་ནཱ་མ་ཀཱ སུ་ཀྐཱ སུ་ཙི སོ་བྷ་ནཱ ཙ ད་ནྟཱ ཨ་སྶཱ་ཏི དི་ཛ་ས་མ་སུ་ཀྐ་སུ་ཙི་སོ་བྷ་ན་ད་ནྟོ. ན ཙ ཛ་ན་པ་ད་ཏུ་ད་ནནྟི ཡོ ཏ་སྶ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཙྪི་ནྣོ ཛ་ན་པ་དོ, ཏ་སྶ ཨ་ཉྙེ་ན ཏུ་ད་ནཾ པཱི་ལཱ༹ ཝཱ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཝཱ ན་ཏྠི. ཧི་ཏ་མ་པི ཙ བ་ཧུ་ཛ་ན སུ་ཁ་ཉྩ ཙ་ར་ནྟཱིཏི བ་ཧུ་ཛ་ནཱ ས་མཱ་ན་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཧི་ཏ་ཉྩེ་ཝ སུ་ཁ་ཉྩ ཙ་ར་ནྟི. ཝི་པཱ་པོཏི ཝི་ག་ཏ་པཱ་པོ. ཝི་ག་ཏ་ད་ར་ཐ་ཀི་ལ་མ་ཐོཏི ཝི་ག་ཏ་ཀཱ་ཡི་ཀ་ད་ར་ཐ་ཀི་ལ་མ་ཐོ. མ་ལ་ཁི་ལ་ཀ་ལི་ཀི་ལེ་སེ པ་ནུ་དེ་ཧཱིཏི རཱ་གཱ་དི་མ་ལཱ་ན་ཉྩེ་ཝ རཱ་གཱ་དི་ཁི་ལཱ་ན་ཉྩ དོ་ས་ཀ་ལཱི་ན་ཉྩ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ན་ཉྩ ཨ་པ་ནུ་དེ་ཧི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.