༥. ས་མྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ས་མྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡནྟི ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ, ཏཾ ན་ག་རཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ. པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེཏི དུ་སྶ་པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་སེ་ཊྛི་ནོ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ. ཏཾ ཀི་ར ཏ་སྶ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་ས་ནྣོ ཏ་སྨིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཀུ་ཊི་ལེ་ཎ་མ་ཎྜ་པཱ་དི་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་སི. སོ ཝི་ཧཱ་རོ ཛཱི་ཝ་ཀ་མྦ་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ ‘‘པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ན’’ནྟྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཏོ, ཏ་སྨིཾ པཱ་ཝཱ་རི་ཀ་མྦ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱི’’ཏི. ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝོ་ཙ? ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པྤ་ནྣ་སོ་མ་ན་སྶ་པ་ཝེ་ད་ན་ཏྠཾ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཐེ་རོ ཀི་ར ཏཾ་དི་ཝ་སཾ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ས་རཱི་ར་པྤ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ནི་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝཱ་ས་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་དཱི་ཧི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་སཱ་དཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ནྟོ ནཱ་ལ༹་ནྡ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡ་ནྟོ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་རི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ཊྛེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ་སུ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙ་མྨ་ཀྑ་ཎྜཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏུ་མྦ་ཏོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ སཱི་ཏ་ལེ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ས་ནྡྷི་པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི.
སོ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུ་མཱ་ར་དྡྷོ. ཨ་ཐ་སྶ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ སཱི་ལཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཏཾ. ཏ་ཏོ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་ཝ ས་མཱ་དྷི པ་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟི ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཝི་ཉྙཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ མ་ནོ་མ་ཡི་དྡྷི་ཉཱ་ཎཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎཾ དི་བྦ་སོ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཾ…པེ… སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ. ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀ་སྶ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་སྶ ཨུ་པ་རི ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི་བུ་དྡྷ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཀ་ཏཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཡཱ་ཝ ནི་སི་ནྣ་པ་ལླ་ངྐཱ གུ་ཎཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་མཱ་ནོ གུ་ཎཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཝཱ ད་ཊྛུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཏཱ་ཝ པ་དེ་ས་ཉཱ་ཎེ ཋི་ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ གུ་ཎཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝཱ ན་ཏྠི. ཨ་ཧཾ པ་ན ཡཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀཱི་དི་སཱ ནུ ཁོ ཏ་སྶ གུ་ཎཱ’’ཏི ད་ས་བ་ལ་སྶ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ, ས་མཱ་དྷིཾ པ་ཉྙཾ ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སྶཱ་ཡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒེ ཙ་ཏྟཱ་རི ཕ་ལཱ་ནི ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཙ་ཏུ་ཡོ་ནི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་ཉཱ་ཎཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་སེ ནི་སྶཱ་ཡ ད་ས་བ་ལ་སྶ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུ་མཱ་ར་དྡྷོ.
ཏ་ཐཱ པ་ཉྩ པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒཱ་ནི, པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ་ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷིཾ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི, པ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎི་ཡཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ, པ་ཉྩ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, པ་ཉྩ ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཙ་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ, ཚ སཱ་ར་ཎཱི་ཡེ དྷ་མྨེ, ཚ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཚ གཱ་ར་ཝེ, ཚ ནི་སྶ་ར་ཎི་ཡཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ཚ ས་ཏ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རེ, ཚ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནི, ཚ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡཱ པ་ཉྙཱ, ཚ ཨ་བྷི་ཉྙཱ, ཚ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནི, ས་ཏྟ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ, ས་ཏྟ ཨ་རི་ཡ་དྷ་ནཱ་ནི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ, ས་ཏྟ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ, ས་ཏྟ ནི་ཛྫ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནི, ས་ཏྟ པ་ཉྙཱ, ས་ཏྟ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻ་པུ་གྒ་ལེ, ས་ཏྟ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བ་ལཱ་ནི, ཨ་ཊྛ པ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཧེ་ཏཱུ, ཨ་ཊྛ ས་མྨ་ཏྟཱ་ནི, ཨ་ཊྛ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ཏི་ཀྐ་མེ, ཨ་ཊྛ ཨཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི, ཨ་ཊྛ ཨ་ཀྑ་ཎ་དེ་ས་ནཱ, ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ཝི་ཏ་ཀྐེ, ཨ་ཊྛ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ, ན་ཝ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀེ དྷ་མྨེ, ན་ཝ པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒཱ་ནི, ན་ཝ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་ས་དེ་ས་ནཱ, ན་ཝ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་པྤ་ཊི་ཝི་ན་ཡེ, ན་ཝ པ་ཉྙཱ, ན་ཝ ནཱ་ན་ཏྟཱ་ནི, ན་ཝ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཝི་ཧཱ་རེ, ད་ས ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎེ དྷ་མྨེ, ད་ས ཀ་སི་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ, ད་ས ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ནི, ད་ས ས་མྨ་ཏྟཱ་ནི, ད་ས ཨ་རི་ཡ་ཝཱ་སེ, ད་ས ཨ་སེ་ཀྑ་དྷ་མྨེ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས མེ་ཏྟཱ་ནི་སཾ་སེ, དྭཱ་ད་ས དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཱ་ཀཱ་རེ, ཏེ་ར་ས དྷུ་ཏ་ངྒ་གུ་ཎེ, ཙུ་དྡ་ས བུ་དྡྷ་ཉཱ་ཎཱ་ནི, པ་ཉྩ་ད་ས ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཙ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ, སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷཾ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏིཾ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས བུ་དྡྷ་དྷ་མྨེ, ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནི, ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི, པ་རོ་པ་ཎྞཱ་ས ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ, ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་ཏི ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་ཉྩ་ར་མ་ཧཱ་ཝ་ཛི་ར་ཉཱ་ཎཾ ནི་སྶཱ་ཡ ད་ས་བ་ལ་སྶ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙ དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སི་ནྣོ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་རི ‘‘ཨ་པ་རཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ’’ནྟི ཨཱ་ག་མི་སྶ་ནྟི སོ་ལ༹་ས ཨ་པ་ར་མྤ་རི་ཡ་དྷ་མྨཱ, ཏེ་པི ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. སོ ‘‘ཀུ་ས་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཏྠཱ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་ཝི་དྷཱ་སུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, པ་དྷཱ་ནེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, པ་ཊི་པ་དཱ་སུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, བྷ་སྶ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, པུ་རི་ས་སཱི་ལ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་ཝི་དྷཱ་སུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, པ་ར་པུ་གྒ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དེ་སུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ, ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ གུ་ཎཱ་ནཾ ནེ་ཝ ཨ་ནྟཾ, ན པ་མཱ་ཎཾ པ་སྶི. ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི ཏཱ་ཝ གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནྟཾ ཝཱ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ ནཱ་དྡ་ས, བྷ་ག་ཝ་ཏོ གུ་ཎཱ་ནཾ ཀིཾ པ་སྶི་སྶ་ཏི? ཡ་སྶ ཡ་སྶ ཧི པ་ཉྙཱ མ་ཧ་ཏཱི ཉཱ་ཎཾ ཝི་ས་དཾ, སོ སོ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ མ་ཧ་ནྟ་ཏོ ས་དྡ་ཧ་ཏི. ལོ་ཀི་ཡ་མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏྭཱ་པི ཁི་པི་ཏྭཱ་པི ‘‘ན་མོ བུ་དྡྷཱ་ན’’ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ཋ་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ས་བྦ་ལོ་ཀི་ཡ་མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཏོ ཨེ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ མ་ཧ་ནྟ་ཏོ ས་དྡ་ཧ་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ས་ཏ་ཏོ་པི ས་ཧ་སྶ་ཏོ་པི ཨེ་ཀོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི་ནཾ ས་ཏ་ཏོ་པི ས་ཧ་སྶ་ཏོ་པི ཨེ་ཀོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི. ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ནཾ ས་ཏ་ཏོ་པི ས་ཧ་སྶ་ཏོ་པི ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཧཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ མ་ཧ་ནྟ་ཏོ ས་དྡ་ཧ་ཏི. ཨ་ཝ་སེ་ས་ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི ཨ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ མ་ཧ་ནྟ་ཏོ ས་དྡ་ཧ་ནྟི. ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ. ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ཧི དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ. ཏེ་སུ་པི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཏོ་པི ཨེ་ཀོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ མ་ཧ་ནྟ་ཏོ ས་དྡ་ཧ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷེ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞེ་ན ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞཾ པ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་སི་ནྣཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻུཾ, ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧི་པི ཨེ་ཀོ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷོ་ཝ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ མ་ཧ་ནྟ་ཏོ ས་དྡ་ཧ་ཏི.
སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ‘‘མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ག་མྦྷཱི་རོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ’’ཏི ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ཡོ་ཏྟཱ་ནི ཝ་ཊྚེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙི བྱཱ་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཡོ་ཏྟཾ ཝ་ཊྚེ་ཡྻ, ཀོ་ཙི དྭེ བྱཱ་མཾ, ཀོ་ཙི ད་ས་བྱཱ་མཾ, ཀོ་ཙི ཝཱི་ས་ཏི་བྱཱ་མཾ, ཀོ་ཙི ཏིཾ་ས་བྱཱ་མཾ, ཀོ་ཙི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་བྱཱ་མཾ, ཀོ་ཙི པ་ཉྙཱ་ས་བྱཱ་མཾ, ཀོ་ཙི ས་ཏ་བྱཱ་མཾ, ཀོ་ཙི ས་ཧ་སྶ་བྱཱ་མཾ, ཀོ་ཙི ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་བྱཱ་མ་ས་ཧ་སྶཾ. ཏེ ནཱ་ཝཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ, ས་མུ་དྡ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨུ་གྒ་ཏ་པ་བྦ་ཏཱ་དི་མྷི ཝཱ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡོ་ཏྟཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཡྻུཾ, ཏེ་སུ ཡ་སྶ ཡོ་ཏྟཾ བྱཱ་མ་མ་ཏྟཾ, སོ བྱཱ་མ་མ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ཡ་སྶ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་བྱཱ་མ་ས་ཧ་སྶཾ, སོ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་བྱཱ་མ་ས་ཧ་སྶ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་ར་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ཨེ་ཏྟ་ཀ་ནྟི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ པ་ན ན ཏ་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ན་ནྟ་མ་པ་རི་མཱ་ཎཾ. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཾ ག་མྦྷཱི་རོ ཧི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་བྱཱ་མ་ཡོ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན་ཝ་བྱཱ་མ་ཡོ་ཏྟེ་ན ཉཱ་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ལོ་ཀི་ཡ་མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན དི་ཊྛ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ད་ས་བྱཱ་མ་ཡོ་ཏྟེ་ན ད་ས་བྱཱ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཉཱ་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ནྣེ་ན དི་ཊྛ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ. ཝཱི་ས་ཏི་བྱཱ་མ་ཡོ་ཏྟེ་ན ཝཱི་ས་ཏི་བྱཱ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཉཱ་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནཱ དི་ཊྛ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ. ཏིཾ་ས་བྱཱ་མ་ཡོ་ཏྟེ་ན ཏིཾ་ས་བྱཱ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཉཱ་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནཱ དི་ཊྛ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ. ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་བྱཱ་མ་ཡོ་ཏྟེ་ན ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་བྱཱ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཉཱ་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ དི་ཊྛ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ. པ་ཉྙཱ་ས་བྱཱ་མ་ཡོ་ཏྟེ་ན པ་ཉྙཱ་ས་བྱཱ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཉཱ་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ཧི དི་ཊྛ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ. ས་ཏ་བྱཱ་མ་ཡོ་ཏྟེ་ན ས་ཏ་བྱཱ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཉཱ་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ཧི དི་ཊྛ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ. ས་ཧ་སྶ་བྱཱ་མ་ཡོ་ཏྟེ་ན ས་ཧ་སྶ་བྱཱ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཉཱ་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རེ་ན དི་ཊྛ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་བྱཱ་མ་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཏྟེ་ན ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་བྱཱ་མ་ས་ཧ་སྶ་ཊྛཱ་ནེ ཉཱ་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རེ་ན དི་ཊྛ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ སོ པུ་རི་སོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ནཱ་མ ན ཨེ་ཏྟ་ཀཾ་ཡེ་ཝ, ཨ་ན་ནྟ་མ་པ་རི་མཱ་ཎ་ནྟི ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ དྷ་མྨ་ནྭ་ཡེ་ན ཨ་ནྭ་ཡ་བུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ནུ་མཱ་ནེ་ན ན་ཡ་གྒཱ་ཧེ་ན སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ ཋ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ‘‘བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ ཨ་ན་ནྟཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ’’ཏི ས་དྡ་ཧི.
ཐེ་རེ་ན ཧི དི་ཊྛ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ་ཧི དྷ་མྨ་ནྭ་ཡེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ཡེ་ཝ བ་ཧུ་ཏ་རཱ. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ ཝི་ཡ? ཡ་ཐཱ ཨི་ཏོ ན་ཝ ཨི་ཏོ ན་ཝཱ་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ཝ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ ཙ་ནྡ་བྷཱ་གཱ་ཡ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡཱ པུ་རི་སོ སཱུ་ཙི་པཱ་སེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, སཱུ་ཙི་པཱ་སེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ བ་ཧུ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན པུ་རི་སོ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ པཾ་སུཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ག་ཧི་ཏ་པཾ་སུ་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་ས་པཾ་སུ་ཡེ་ཝ བ་ཧུ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན པུ་རི་སོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཱ་བྷི་མུ་ཁིཾ ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་ངྒུ་ལི་ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཨུ་ད་ཀཾ་ཡེ་ཝ བ་ཧུ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ པུ་རི་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་བྷི་མུ་ཁིཾ ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨ་ངྒུ་ལི་ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ སེ་ས་ཨཱ་ཀཱ་ས་པྤ་དེ་སོ་ཝ བ་ཧུ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན དི་ཊྛ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ་ཧི ཨ་དི་ཊྛཱ གུ་ཎཱ་ཝ བ་ཧཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘བུ་དྡྷོ་པི བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ཎེ་ཡྻ ཝ་ཎྞཾ,
ཀ་པྤ་མྤི ཙེ ཨ་ཉྙ་མ་བྷཱ་ས་མཱ་ནོ;
ཁཱི་ཡེ་ཐ ཀ་པྤོ ཙི་ར་དཱི་གྷ་མ་ནྟ་རེ,
ཝ་ཎྞོ ན ཁཱི་ཡེ་ཐ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ས་ཏྠུ ཙ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ ཡ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་ན་དཱི་མ་ཧོ་གྷོ ཝི་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨ་ཝ་ཏྠ་ར་མཱ་ནཾ ཝཱ་ཏོ ཝི་ཡ བྷ་སྟཾ, ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ར་ཧ་དཾ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པཱུ་རེ་ཏི. ཏ་ཏོ ཐེ་ར་སྶ ‘‘སུ་པ་ཏྠི་ཏཱ ཝ་ཏ མེ པ་ཏྠ་ནཱ, སུ་ལ་དྡྷཱ མེ པ་བྦ་ཛྫཱ, ཡྭཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་སྶ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི.
ཨ་ཐ ཐེ་རོ ‘‘ཀ་སྶཱ་ཧཾ ཨི་མཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ མ་མ ཨི་མཾ པ་སཱ་དཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ས་ཏྠུ་ནོ་ཡེ་ཝ པ་ཝེ་དེ་ཡྻཱ་མི, ས་ཏྠཱ་ཝ མེ པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, སོ ཧི ཏི་ཊྛ་ཏུ མ་མ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ, མཱ་དི་ས་སྶ ས་མ་ཎ་ས་ཏ་སྶ ཝཱ ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཝཱ ས་མ་ཎ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཝཱ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟ་སྶ ས་བྦེ་སཾ མ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ཝ་ཏྠ་ར་མཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟིཾ ཙ་ནྡ་བྷཱ་ག་མ་ཧཱ་ན་དིཾ ཀུ་སུ་མྦྷཱ ཝཱ ཀ་ནྡ་རཱ ཝཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ་ཝ ཏཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི. མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཧི ཏི་ཊྛ་ཏུ ཙ་ནྡ་བྷཱ་གཱ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ན་དཱི་ནཾ ས་ཏ་མྤི ས་ཧ་སྶ་མྤི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, ན ཙ་སྶ ཏེ་ན ཨཱུ་ན་ཏྟཾ ཝཱ པཱུ་ར་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ཏྠཱ མཱ་དི་ས་སྶ ས་མ་ཎ་ས་ཏ་སྶ ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ས་མ་ཎ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཝཱ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟ་སྶ ས་བྦེ་སཾ མ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟོ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. སེ་སཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ ཙ་ནྡ་བྷཱ་གཾ ཀུ་སུ་མྦྷ་ཀ་ནྡ་རཱ ཝི་ཡ མ་མ སོ་མ་ན་སྶཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ མ་མ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ས་ཏྠུ་ནོ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་མཱི་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཙ་མྨ་ཀྑ་ཎྜཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ པུ་པྥཱ་ནཾ ཝ་ཎྚ་ཏོ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཝེ་དེ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་དྡྷོ, ཨེ་ཝཾ ས་དྡ་ཧཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོཏི བྷི་ཡྻ་ཏ་རོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏོ, བྷི་ཡྻ་ཏ་རཱ་བྷི་ཉྙོ ཝཱ, ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་ར་ཉཱ་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྦོ་དྷི་ཡནྟི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ ཝཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཧི བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ ནི་པྤ་དེ་སཱ ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. དྭེ ཧི ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ. བུ་དྡྷཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ ས་ཀ་ལེ ཙ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ. ས་བྦ་ཉྷི ནེ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ས་མྦོ་དྷི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ན་ཏྠི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ཡ་དི་དཾ ས་མྦོ་དྷི་ཡ’’ནྟི.
༡༤༢. ཨུ་ལཱ༹་རཱཏི སེ་ཊྛཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨུ་ལཱ༹་ར་ས་དྡོ ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༣༦༦) མ་དྷུ་རེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཡ ཁ་ལུ བྷ་ཝཾ, ཝ་ཙྪཱ་ཡ་ནོ, ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ པ་སཾ་སཱ་ཡ པ་སཾ་ས་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༢༨༠) སེ་ཊྛེ. ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨུ་ལཱ༹་རོ ཨོ་བྷཱ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༣༢) ཝི་པུ་ལེ. སྭཱ་ཡ་མི་དྷ སེ་ཊྛེ ཨཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ཏི སེ་ཊྛཱ’’ཏི. ཨཱ་ས་བྷཱིཏི ཨུ་ས་བྷ་སྶ ཝཱ་ཙཱ་ས་དི་སཱི ཨ་ཙ་ལཱ ཨ་ས་མྤ་ཝེ་དྷཱི. ཨེ་ཀཾ་སོ ག་ཧི་ཏོཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཝཱ ཨི་ཏི་ཀི་རཱ་ཡ ཝཱ པི་ཊ་ཀ་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝཱ དི་ཊྛི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ཝཱ ཏ་ཀྐ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ན་ཡ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཾ་སོ ག་ཧི་ཏོ, ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སཱི་ཧ་ནཱ་དོཏི སེ་ཊྛ་ནཱ་དོ, ནེ་ཝ ད་ནྡྷཱ་ཡ་ནྟེ་ན ན ག་གྒ་རཱ་ཡ་ནྟེ་ན སཱི་ཧེ་ན ཝི་ཡ ཨུ་ཏྟ་མ་ནཱ་དོ ན་དི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ ཏེ སཱ་རི་པུ་ཏྟཱཏི ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་བྷཱི་ཏི? ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དཱ་པ་ན་ཏྠཾ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ནི་གྷཾ་ས་ནཾ ན་ཀྑ་མ་ཏི, ལེ་པེ པ་ཏི་ཏ་མ་ཀྐ་ཊོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ དྷ་མ་མཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ལོ་ཧཾ ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཛྷཱ་མ་ཨ་ངྒཱ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་མ་ངྒཱ་རོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀོ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ དཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ནི་གྷཾ་ས་ནཾ ཁ་མ་ཏི, དྷ་མ་མཱ་ནཾ ནི་དྡོ་ས་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ སོ་བྷ་ཏི, ཏཱ་དི་སོ ཐེ་རོ. ཏེ་ན ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཀྑ་མོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དེ ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཨི་མ་མྤི དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་ཏྠ ས་བྦེ ཏེཏི ས་བྦེ ཏེ ཏ་ཡཱ. ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན སཱི་ལཱ་དཱི་ནི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏེ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ མ་ཧཱ་པ་དཱ་ནེ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཝ.
ཀིཾ པ་ན ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡེ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཙ ཏཱ་ཝ ནི་རུ་དྡྷཱ, ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ དཱི་པ་སི་ཁཱ ཝི་ཡ ནི་བྦུ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ནི་རུ་དྡྷེ ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏེ ཏྭཾ ཀ་ཐཾ ཛཱ་ནི་སྶ་སི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན གུ་ཎཱ ཀི་ནྟི ཏ་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་དི་ཏཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཀིཾ པ་ན ཏེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧཱིཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་པི བུ་དྡྷཱ ཨ་ཛཱ་ཏཱ ཨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ, ཏེ་པི ཀ་ཐཾ ཏྭཾ ཛཱ་ནི་སྶ་སི? ཏེ་ས་ཉྷི ཛཱ་ན་ནཾ ཨ་པ་དེ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ད་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་སི, ཨེ་ཀ་ཏོ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་སི, དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ནི་སཱི་ད་སི, ཀིཾ པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ གུ་ཎཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙེ་ཏ་སཱ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་དི་ཏཱ ཏ་ཡཱ་ཏི ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཐེ་རོ པ་ན པུ་ཙྪི་ཏེ པུ་ཙྪི་ཏེ ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཙ ཝི་དི་ཏ་མྤི ཨ་ཏྠི ཨ་ཝི་དི་ཏ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཀིཾ སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཊི་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཏི? ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི. ཐེ་རོ ཀི་ར ཨ་ནུ་ཡོ་གེ ཨཱ་ར་དྡྷེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་སི. ན ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ པ་ཊི་ཀྑེ་པཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ པ་ཊི་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ཨི་ད་མྤི དཱི་པེ་ཏི ‘‘བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི.
ཨེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ བུ་དྡྷེ་སུ. ཨ་ཐ ཀི་ཉྩ་ར་ཧཱིཏི ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎེ ཨ་ས་ཏི ཏ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝ་ད་ཏི.
༡༤༣. དྷ་མྨ་ནྭ་ཡོཏི དྷ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནུ་མཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ན་ཡ་གྒཱ་ཧོ ཝི་དི་ཏོ. སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ ཋ་ཏྭཱ་ཝ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཛཱ་ནཱ་མི བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཧི ན་ཡ་གྒཱ་ཧོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟོ. ཡ་ཐཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ པ་རི་ཡ་ནྟོ ཝཱ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ན་ཡ་གྒཱ་ཧ་སྶ. ཏེ་ན སོ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ས་ཏྠཱ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཧི ན་ཡ་གྒཱ་ཧོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ག་ཏི་ཀོ ཨེ་ཝ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ན་ཡ་གྒཱ་ཧཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ད་སྶེ་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་དེ་སེ ན་ག་ར་སྶ ཨུ་དྡྷཱ་པ་པཱ་ཀཱ་རཱ་དཱི་ནི ཐི་རཱ་ནི ཝཱ ཧོ་ནྟུ, དུ་བྦ་ལཱ་ནི ཝཱ, ས་བྦ་སོ ཝཱ པ་ན མཱ ཧོ་ནྟུ, ཙོ་རཱ་ས་ངྐཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མ་ན་ག་ར་ནྟི ཨཱ་ཧ. ད་ལ༹ྷུ་དྡྷཱ་པནྟི ཐི་ར་པཱ་ཀཱ་ར་པཱ་དཾ. ད་ལ༹ྷ་པཱ་ཀཱ་ར་ཏོ་ར་ཎནྟི ཐི་ར་པཱ་ཀཱ་ར་ཉྩེ་ཝ ཐི་ར་པི་ཊྛ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཉྩ. ཨེ་ཀ་དྭཱ་རནྟི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ཧ? བ་ཧུ་དྭཱ་རེ ཧི ན་ག་རེ བ་ཧཱུ་ཧི པ་ཎྜི་ཏ་དོ་ཝཱ་རི་ཀེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀ་དྭཱ་རེ ཨེ་ཀོ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་དི་སོ ཨ་ཉྙོ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨོ་པ་མྨ་ཏྠཾ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ དོ་ཝཱ་རི་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཀ་དྭཱ་ར’’ནྟི ཨཱ་ཧ. པ་ཎྜི་ཏོཏི པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. བྱ་ཏྟོཏི ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ. མེ་དྷཱ་ཝཱིཏི ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ མེ་དྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐནྟི ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནཱ་མ་ཀཾ པཱ་ཀཱ་ར་མ་གྒཾ. པཱ་ཀཱ་ར་ས་ནྡྷིནྟི དྭི་ནྣཾ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ. པཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ཝ་རནྟི པཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ.
ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེཏི པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ནྟི ཀི་ལི་ཊྛཾ ཀ་རོ་ནྟི ཨུ་པ་ཏཱ་པེ་ནྟི ཝི་བཱ་དྷེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེཏི ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ན དེ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷི་ཏུཾ ན དེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སུ་ཊྛུ ཋ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ. ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏནྟི ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཝཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ་སཱུ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ མ་གྒོ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝཱ མ་གྒཱ་ཏི ཝཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མི་སྶ་ཀཱ. ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ. དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀ་མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ མ་གྒོ ཙ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ག་ཧི་ཏེ སུ་ནྡ་རོ པ་ཉྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན པ་ནེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏ’’ནྟི. ཨི་ཏི ཐེ་རོ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷི་ཡ་ཉྩ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཡ ནཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ ཨུ་པ་མཱ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཱ – ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཧི སཱ་རི་པུ་ཏྟོ པ་ཙྩ་ནྟ་ན་ག་རཾ ད་སྶེ་སི, པཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི, པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐཾ ད་སྶེ་སི, དྭཱ་རཾ ད་སྶེ་སི, པ་ཎྜི་ཏ་དོ་ཝཱ་རི་ཀཾ ད་སྶེ་སི, ན་ག་རཾ པ་ཝེ་ས་ན་ཀ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ པཱ་ཎེ ད་སྶེ་སི, པ་ཎྜི་ཏ་དོ་ཝཱ་རི་ཀ་སྶ ཏེ་སཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ད་སྶེ་སི. ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཀེ་ན ས་དི་ས་ནྟི ཙེ. ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ཧི ནི་བྦཱ་ནཾ, པཱ་ཀཱ་རོ ཝི་ཡ སཱི་ལཾ, པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐོ ཝི་ཡ ཧི་རཱི, དྭཱ་རཾ ཝི་ཡ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, པ་ཎྜི་ཏ་དོ་ཝཱ་རི་ཀོ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི, ན་ག་ར་པྤ་ཝི་ས་ན་ཀ་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀ་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་པཱ་ཎཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ བུ་དྡྷཱ, དོ་ཝཱ་རི་ཀ་སྶ ཏེ་སཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱི་ལ་ས་མ་ཐཱ་དཱི་ཧི པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཐེ་རེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ནྭ་ཡེ་ན ན་ཡ་གྒཱ་ཧེ་ན ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སྶ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ དི་ནྣོ ཧོ་ཏི.
༡༤༤. ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱཏི ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཀ་སྨཱ ཨཱ་ར་བྷི? སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎ་སྶ ནི་པྥ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཧཾ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟོ པ་ཉྩ་ན་ཝུ་ཏི་པཱ་ས་ཎྜེ ན ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀ་མྤི ས་མ་ཎཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎ་མྤི པ་ཊི་ལ་བྷིཾ, ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏུ་མྷེ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟོ པ་ཊི་ལ་བྷི་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨི་དྷཱཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ དྷ་མྨ་ས་ཝ་ནཱ་ཡཱཏི ཏུ་མྷེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ པ་ནཱ་ཧཾ ན ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཧེ་ཏུ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ, དྷ་མྨ་ས་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ. ཀ་དཱ པ་ན ཐེ་རོ དྷ་མྨ་ས་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ་ཏི. སཱུ་ཀ་ར་ཁ་ཏ་ལེ་ཎེ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་དཱི་གྷ་ན་ཁ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟ་ནྟ་ཀ་ཐ་ན་དི་ཝ་སེ (མ. ནི. ༢.༢༠༥) ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ, ཏ་དཱ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ལ་བྷཱི་ཏི. ཏཾ་དི་ཝ་ས་ཉྷི ཐེ་རོ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བཱི་ཛ་མཱ་ནོ ཋི་ཏོ ཏཾ དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨུ་ཏྟ་རུ་ཏྟ་རཾ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏནྟི ཨུ་ཏྟ་རུ་ཏྟ་ར་ཉྩེ་ཝ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་སི. ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གནྟི ཀ་ཎྷ་ཉྩེ་ཝ སུ་ཀྐ་ཉྩ. ཏ་ཉྩ ཁོ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ས་ཝི་པ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ. ཀ་ཎྷཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ སུ་ཀྐཾ, སུ་ཀྐཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཀ་ཎྷ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཾ དེ་སེ་སི, ཀ་ཎྷཾ དེ་སེ་ནྟོ་པི ཙ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ས་ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་སེ་སི, སུ་ཀྐཾ དེ་སེ་ནྟོ་པི ས་ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ས་ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་སེ་སི.
ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ དྷ་མྨེ་སུ ནི་ཊྛ་མ་ག་མནྟི ཏ་སྨིཾ དེ་སི་ཏེ དྷ་མྨེ ཨེ་ཀ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་སུ ནི་ཊྛ་མ་ག་མཾ. ཀ་ཏ་མེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ་ཏི? ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ་སུ. ཨེ་ཏྠཱ་ཡཾ ཐེ་ར་ས་ལླཱ་པོ, ཀཱ་ལ༹་ཝ་ལླ་ཝཱ་སཱི སུ་མ་ཏྠེ་རོ ཏཱ་ཝ ཝ་ད་ཏི ‘‘ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ་སུ ཨི་དཱ་ནི ནི་ཊྛ་ག་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི. ཨ་སྶ་ཛི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཧི དི་ཊྛ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ སོ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ་སུ ནི་ཊྛཾ ག་ཏོ, ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ སཱུ་ཀ་ར་ཁ་ཏ་ལེ་ཎ་དྭཱ་རེ ཨུ་པ་རི ཏཱི་ཧི མ་གྒེ་ཧི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ་སུ ནི་ཊྛཾ ག་ཏོ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ‘དྷ་མྨེ་སཱུ’ཏི བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ་སུ ནི་ཊྛཾ ག་ཏོ’’ཏི. ལོ་ཀ་ནྟ་ར་ཝཱ་སཱི ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ས་བྦཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ‘དྷ་མྨེ་སཱུ’ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ ནི་ཊྛཾ ག་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀ་ཏི་པི་ཊ་ཀ་མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ཏ་ཐེ་ཝ པུ་རི་མ་ཝཱ་དཾ ཝ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ‘དྷ་མྨེ་སཱུ’ཏི སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎེ ནི་ཊྛཾ ག་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ པ་ན ན་ཡ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ས་ཏྠ་རི པ་སཱི་དིནྟི ཨེ་ཝཾ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎ་དྷ་མྨེ་སུ ནི་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝ་ཏ སོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ས་ཏྠ་རི པ་སཱི་དིཾ. སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོཏི སུ་ཊྛུ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ སུ་ཀ་ཐི་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ མ་གྒོ ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཡྻཱ་ཏི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ནི་མྨ་ད་ན་ས་མ་ཏྠོ.
སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ས་ངྒྷོཏི བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ་པི ཝ་ངྐཱ་དི་དོ་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི པ་ས་ནྣོ་མྷི བྷ་ག་ཝ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༥. ཨི་དཱ་ནི དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏེ སོ་ལ༹་ས ཨ་པ་རཱ་པ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་པ་རཾ པ་ན བྷ་ནྟེ ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡནྟི དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡནྟི ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝོ. ཡ་ཐཱ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཡཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, སཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ས་ནཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཏཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ དེ་སི་ཏེ་སུ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ་པི བྷ་ག་ཝཱ་ཝ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཡཱ ཝཱ སཱ དེ་ས་ནཱ, ཏ་སྶཱ བྷཱུ་མིཾ ད་སྶེ་ནྟོ་པི ‘‘ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྲི་མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱཏི ཏ་ཏྲ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟ་པ་དེ ཨི་མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་རོ་གྱ་ཊྛེ་ན, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཊྛེ་ན, ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཊྛེ་ན, ནི་དྡ་ར་ཐ་ཊྛེ་ན, སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི པ་ཉྩ་དྷཱ ཀུ་ས་ལཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་སུ ཛཱ་ཏ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ པ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་གྱ་ཊྛེ་ན ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཊྛེ་ན. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ པ་ཏྭཱ ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ནི་དྡ་ར་ཐ་སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀ་ཊྛེ་ན. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ བཱ་ཧི་ཏི་ཀ་སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན (མ. ནི. ༢.༣༥༨) ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཊྛེ་ན ཀུ་ས་ལཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱཏི ཙུ་དྡ་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ན་ཝ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷེ་ན ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ནཱ་ནཱ་ན་ཡེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ དེ་སི་ཏཱ. ཕ་ལ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ན ཨི་དྷ ཨ་ན་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱཏི པ་གྒ་ཧ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་ཀི་ཙྩཱ. ‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ དེ་སི་ཏཱ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱཏི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧཱ, ཚ་ནྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ. ‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི་པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ དེ་སི་ཏཱ.
པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ནི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི. པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནཱིཏི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧཱ་ནི, ས་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནི. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ནི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི. ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱཏི ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧཱ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ནཱ ས་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ དེ་སི་ཏཱ.
ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོཏི ཧེ་ཏུ་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧོ, ད་སྶ་ནཱ་དི་ནཱ ས་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝོ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀོ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ དེ་སི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ཀི་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ? སཱ་ས་ན་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. སཱ་ས་ན་སྶ ཧི ན ཀེ་ཝ་ལཾ མ་གྒེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ་ན པ་ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་ད་མཱ་ར་དྡྷ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི བྷ་ནྟེ ཡཱ ཨ་ཡཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨེ་ཝཾ་དེ་ས་ནཱ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཏཾ བྷ་ག་ཝཱཏི ཏཾ དེ་ས་ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་སེ་སཾ ས་ཀ་ལཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོཏི ཏཾ དེ་ས་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་སེ་སཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ཏོ. ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ ན་ཏྠཱིཏི ཏ་དུ་ཏྟ་རི ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙོ དྷ་མྨོ ཝཱ པུ་གྒ་ལོ ཝཱ ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ན་ཏྠི. ཡ་ད་བྷི་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱཏི ཡཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ཨ་སྶ, ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ར་པ་ཉྙོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཡ་དི་དཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་དི་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ་ཏྠོ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ་ཝ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱི’’ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ ཨ་པ་རཾ པ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. པུ་རི་མ་ཝཱ་ར་ས་དི་སཾ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཎྞ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༦. ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཎྞ་ཏྟཱི་སཱུཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནཱ་སུ. ཨི་དཱ་ནི ཏཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ད་སྶེ་ནྟོ ཚ་ཡི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ པ་ནེ་སཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ, ཏེ་ན ན ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡི་སྶཱ་མ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཎྞ་ཏྟཱི་སཱུཏི ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཎྞ་ཏྟཱི་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་ར་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ དེ་ས་ནཱ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི་དེ་ས་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༧. ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟཱི་སཱུཏི ག་བྦྷོ་ཀྐ་མ་ནེ་སུ. ཏཱ ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི་ཡོ ད་སྶེ་ནྟོ ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱ, བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཧུ་ཏྭཱ. མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཝི་ས་ཏི. ཋཱ་ཏཱིཏི ཝ་ས་ཏི. ནི་ཀྑ་མ་ཏཱིཏི ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ་པི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མཱཏི ཨ་ཡཾ པ་ཀ་ཏི་ལོ་ཀི་ཡ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ཋ་མཱ ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི.
ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི.
ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཱཏི ཨ་ཡཾ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དུ་ཏི་ཡཱ ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི. ཏེ ཧི པ་ཝི་ས་ནྟཱ་ཝ ཛཱ་ན་ནྟི, ཝ་ས་ནྟཱ ཙ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱ ཙ ན ཛཱ་ན་ནྟི.
ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཱཏི ཨ་ཡཾ དྭི་ནྣ་ཉྩ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཏ་ཏི་ཡཱ ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི. ཏེ ཀི་ར ཀ་མྨ་ཛེ་ཧི ཝཱ་ཏེ་ཧི ཨ་དྷོ་སི་རཱ ཨུ་དྡྷཾ་པཱ་དཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་པོ་རི་སེ པ་པཱ་ཏེ ཝི་ཡ ཡོ་ནི་མུ་ཁེ ཁི་ཏྟཱ ཏཱ་ལ༹་ཙྪི་གྒ་ལེ༹་ན ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ ས་མྦཱ་དྷེ་ན ཡོ་ནི་མུ་ཁེ་ན ནི་ཀྑ་མ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ནྟཾ དུ་ཀྑཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཏེ་ན ནེ་སཾ ‘‘མ་ཡཾ ནི་ཀྑ་མ་མྷཱ’’ཏི ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཏཱ ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མཱི་ན་མྤི ཙ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཋཱ་ནེ མ་ཧ་ནྟཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ལ་མེ་ཝ ག་བྦྷཱ་ཝཱ་སེ ནི་བྦི་ནྡི་ཏུཾ ཨ་ལཾ ཝི་ར་ཛྫི་ཏུཾ.
ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཱཏི ཨ་ཡཾ ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠཱ ག་བྦྷཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟི. ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ཧི མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟཱ་པི ཛཱ་ན་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟཱ་པི ཛཱ་ན་ནྟི, ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱ་པི ཛཱ་ན་ནྟི, ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལེ་པི ཙ ཏེ ཀ་མྨ་ཛ་ཝཱ་ཏཱ ཨུ་དྡྷཾ་པཱ་དེ ཨ་དྷོ་སི་རེ ཀ་ཏྭཱ ཁི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, དྭེ ཧ་ཏྠེ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི. བྷ་ཝ་གྒཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཨ་ནྟ་རེ ཨ་ཉྙོ ཏཱི་སུ ཀཱ་ལེ་སུ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ནཱ་མ ན་ཏྠི ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟེ. ཏེ་ནེ་ཝ ནེ་སཾ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨཱ་དེ་ས་ན་ཝི་དྷཱ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༨. ཨཱ་དེ་ས་ན་ཝི་དྷཱ་སཱུཏི ཨཱ་དེ་ས་ན་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ. ཨི་དཱ་ནི ཏཱ ཨཱ་དེ་ས་ན་ཝི་དྷཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཙ་ཏ་སྶོ ཨི་མཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ས་ཏཱིཏི ཨཱ་ག་ཏ་ནི་མི་ཏྟེ་ན ག་ཏ་ནི་མི་ཏྟེ་ན ཋི་ཏ་ནི་མི་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨི་དཾ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཐེ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ རཱ་ཛཱ ཏི་སྶོ མུ་ཏྟཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་རོ་ཧི་ཏཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཀིཾ མེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཧ་ཏྠེ’’ཏི? སོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཨེ་ཀཱ ས་ར་བཱུ ‘‘མ་ཀྑི་ཀཾ ག་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཀྑ་ནྡི, ག་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ མ་ཀྑི་ཀཱ པ་ལཱ་ཏཱ, སོ མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡ མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘‘མུ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མུ་ཏྟཱ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏུ, ཀ་ཏི མུ་ཏྟཱ་ཏི? སོ པུ་ན ནི་མི་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨ་ཐ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཀུ་ཀྐུ་ཊོ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ས་དྡཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཏི་སྶོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨཱ་ག་ཏ་ནི་མི་ཏྟེ་ན ཀ་ཐེ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ག་ཏ་ཋི་ཏ་ནི མི་ཏྟེ་ཧི་པི ཀ་ཐ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནནྟི ཡ་ཀྑ་པི་སཱ་ཙཱ་དཱི་ནཾ. དེ་ཝ་ཏཱ་ནནྟི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་ནཾ. ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱཏི ཨ་ཉྙ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ས་དྡནྟི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་པྥཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་པྤ་ལ་པ་ནྟཱ་ནཾ སུ་ཏྟ་པ་མ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ས་དྡཾ. སུ་ཏྭཱཏི ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ. ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཏ་སྶ སོ ས་དྡོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ‘‘ཨེ་ཝ་མྤི ཏེ མ་ནོ’’ཏི ཨཱ་དི་ས་ཏི. མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཱ པ་ཎི་ཧི་ཏཱཏི ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ སུ་ཊྛ་པི་ཏཱ. ཝི་ཏ་ཀྐེ་སྶ་ཏཱིཏི ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡི་སྶ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་སྶ་ཏཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཛཱ་ན་ནྟོ ཙ ཨཱ་ག་མ་ནེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨཱ་ག་མ་ནེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨེ་ས ཀ་སི་ཎ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨེ་ས ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶ་ཏི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒཾ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶ་ཏི, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཾ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨི་མ་སྶ མ་ནོ་ས་ངྑཱ་རཱ སུ་ཊྛ་པི་ཏཱ, ཨི་མ་སྶ ནཱ་མ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨི་མཾ ནཱ་མ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཨེ་ཏ་སྶ ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡོ ཝཱ ས་མཱ་དྷི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ཡོ ཝཱ ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡོ ཝཱ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡོ ཝཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷཱི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ. ཨ་རི་ཡེ་སུ་པི ཧེ་ཊྛི་མོ ཧེ་ཊྛི་མོ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨུ་པ་རི་མོ པ་ན ཧེ་ཊྛི་མ་སྶ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཏེ་སུ ཙ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི, ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི, ཨ་ར་ཧཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་པ་རི་མོ ཧེ་ཊྛི་མཾ ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ས་ཉྷི ཧེ་ཊྛི་མཱ ཧེ་ཊྛི་མཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི ཏ་ཏྲུ་པ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཏ་ཉྷི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཱི ནཱ་མ ན་ཏྠི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༩. ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ནྭཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཨཱ་ཏ་པྤནྟི ཝཱི་རི་ཡཾ. ཏ་དེ་ཝ པ་ད་ཧི་ཏ་བྦ་ཏོ པ་དྷཱ་ནཾ. ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ.ཨ་པྤ་མཱ་དནྟི ས་ཏི་ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཾ. ས་མྨཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རནྟི ཨ་ནི་ཙྩེ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཨུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཾ. ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིནྟི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷིཾ. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཨ་ཡཾ དྭ་ཏྟིཾ སཱ་ཀཱ་རཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི པ་ཋ་མཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ, ས་ཙེ པ་ན ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཋ་མཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི.
ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཙཱཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཙ. ཚ་ཝི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏནྟི ཚ་ཝི་ཉྩ མཾ་ས་ཉྩ ལོ་ཧི་ཏ་ཉྩ. ཨ་ཊྛིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨ་ཊྛི ཨ་ཊྛཱི་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཊྛི ཨ་ཊྛཱི་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ ཨ་ཊྛི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི དུ་ཏི་ཡཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ. ས་ཙེ པ་ན ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དུ་ཏི་ཡཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཀཱ་ལ༹་ཝ་ལླ་ཝཱ་སཱི སུ་མ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ཡཱ་ཝ ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒཱ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སོ་ཏནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣནྟི དྭཱི་ཧི་པི བྷཱ་གེ་ཧི ཨ་ཙྪི་ནྣཾ. ཨི་དྷ ལོ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཉྩཱཏི ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ལོ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨི་དྷ ལོ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ནཱ་མ. ཀ་མྨ་བྷ་ཝཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཾ པ་ར་ལོ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ནཱ་མ. ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ? སེ་ཀྑ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. སེ་ཀྑ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ན་ཉྷི ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཏི་ཡཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ.
ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཉྩཱཏི ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་ག་ཏྟཱ ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཙ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ཏོ ན ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ནཱ་མ. ཀ་མྨ་བྷ་ཝཾ ཨ་ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཾ པ་ར་ལོ་ཀེ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ནཱ་མ. ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ? ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཧི ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ནཱ་མ.
ཨ་པི་ཙ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རེ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པི པ་ཋ་མཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཨ་ཊྛི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི. སེ་ཀྑ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ནྟི ཨི་དཾ པ་ད་དྭ་ཡཾ ནི་ཙྩ་ལ་མེ་ཝ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ཋ་མཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི. དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ དུ་ཏི་ཡཱ. ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཏ་ཏི་ཡཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མ་མ་གྒོ པ་ཋ་མཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི. དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒོ དུ་ཏི་ཡཱ. ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ ད་སྶ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
པུ་གྒ་ལ་པ་ཎྞ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༠. པུ་གྒ་ལ་པ་ཎྞ་ཏྟཱི་སཱུཏི ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ‘‘ས་ཏྟོ པུ་གྒ་ལོ ན་རོ པོ་སོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦཱ་སུ ལོ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟཱི་སུ. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི དྭེ ཀ་ཐཱ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཱ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ་ཏི པོ་ཊྛ་པཱ་ད་སུ་ཏྟེ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༤༣༩-༤༤༣) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་པ་ཎྞ་ཏྟཱི་སཱུ་ཏི ཨ་ཡཾ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཱ. ཨི་དཱ་ནི ཡེ པུ་གྒ་ལེ པ་ཉྙ་པེ་ནྟོ པུ་གྒ་ལ་པ་ཎྞ་ཏྟཱི་སུ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ཧོ་ཏི, ཏེ ད་སྶེ་ནྟོ ས་ཏྟི་མེ བྷ་ནྟེ པུ་གྒ་ལཱ. ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོཏི དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོ, ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ, མ་གྒེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ. སོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ, ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཙ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི.
པཱ་ལི༹ པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (དྷཱ་ཏུ. ༢༤) ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷི་ནོ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. སོ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཙ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ་ཝ ཧོ་ཏི.
པཱ་ལི༹ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི (དྷཱ་ཏུ. ༢༥).
ཕུ་ཊྛ་ནྟཾ ས་ཙྪི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི. སོ ཛྷཱ་ན་ཕ་སྶཾ པ་ཋ་མཾ ཕུ་ས་ཏི, པ་ཙྪཱ ནི་རོ་དྷཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, སོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཊྛཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཊྛཱ ཚ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི’’ཏི (དྷཱ་ཏུ. ༢༦).
དི་ཊྛ་ནྟཾ པ་ཏྟོ་ཏི དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ. ཏ་ཏྲི་དཾ ས་ངྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, དུ་ཀྑཱ ས་ངྑཱ་རཱ སུ་ཁོ ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཉཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི དི་ཊྛཾ ཝི་དི་ཏཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ པ་སྶི་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡཱ་ཏི དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་སོ་པི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི ཝི་ཡ ཚ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཱ ཙ་སྶ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝོ་དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི ཝོ་ཙ་རི་ཏཱ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ’’ཏི (དྷཱ་ཏུ. ༢༧).
ས་དྡྷཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. སོ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཚ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཱ ཙ་སྶ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝོ་དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི ཝོ་ཙ་རི་ཏཱ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི ནོ ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི (དྷཱ་ཏུ. ༢༨). ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡ་ཧ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ, ཨོ་ཀ་པྤེ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ, ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཙ ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡོ ཧོ་ཏི. དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཀི་ལེ་ས་ཙྪེ་ད་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ད་ནྡྷཾ ཏི་ཁི་ཎཾ སཱུ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ནཱ་ཏི་ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལིཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ན མ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨ་སི ན སཱི་གྷཾ ཝ་ཧ་ཏི, ས་དྡོ སུ་ཡྻ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཀཱ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཏི་ནི་སི་ཏེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལིཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨ་སི སཱི་གྷཾ ཝ་ཧ་ཏི, ས་དྡོ ན སུ་ཡྻ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཝཱ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི. དྷ་མྨོཏི པ་ཉྙཱ, པ་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་མྷི་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ, ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛཱ་ཡེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཝཱ་ཧིཾ པ་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི’’ཏི.
ཏ་ཐཱ ‘‘ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷཱ་ཝཱ་ཧིཾ ས་དྡྷཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི’’ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་སཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཱ་དི་ཀ་ཐཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་རེ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
པ་དྷཱ་ན་དེ་ས་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༡. པ་དྷཱ་ནེ་སཱུཏི ཨི་དྷ པ་ད་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ པ་དྷཱ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
པ་ཊི་པ་དཱ་དེ་ས་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༢. དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཱདཱི་སུ ཨ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡོ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ? དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ད་ནྡྷཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཡཱ པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ན་ནཱ…པེ… ཨ་མོ་ཧོ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ? དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཁི་པྤཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཡཱ པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ན་ནཱ…པེ… ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ? ཨ་ཀི་ཙྪེ་ན ཨ་ཀ་སི་རེ་ན ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ད་ནྡྷཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཡཱ པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ན་ནཱ…པེ… ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ? ཨ་ཀི་ཙྪེ་ན ཨ་ཀ་སི་རེ་ན ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཁི་པྤཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ཡཱ པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ན་ནཱ…པེ… ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༠༡). ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟོ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
བྷ་སྶ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༣. ན ཙེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏནྟི བྷ་སྶ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ ཋི་ཏོ་པི ཀ་ཐཱ་མ་གྒཾ ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟོ་པི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ བྷི་ཀྑུ ན ཙེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཨ་ཊྛ ཨ་ན་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ཨ་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་ར་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ བྷཱ་ས་ཏི. ན ཙ ཝེ་བྷཱུ་ཏི་ཡནྟི བྷ་སྶ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ ཋི་ཏོ་པི བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝཱ་ཙཾ ན བྷཱ་ས་ཏི. ན ཙ པེ་སུ་ཎི་ཡནྟི ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝེ་ཏཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝེ་བྷཱུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་ཙཱ ཧི པི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ སུ་ཉྙ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ‘‘པེ་སུ་ཎི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནཱ་མ་མེ་ཝ་སྶཱ ཨེ་ཏ་ནྟི མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཝོ་ཙ. ན ཙ སཱ་ར་མྦྷ་ཛནྟི སཱ་ར་མྦྷ་ཛཱ ཙ ཡཱ ཝཱ་ཙཱ, ཏ་ཉྩ ན བྷཱ་ས་ཏི. ‘‘ཏྭཾ དུ་སྶཱི་ལོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཏྭཾ དུ་སྶཱི་ལོ ཏ་ཝཱ་ཙ་རི་ཡོ དུ་སྶཱི་ལོ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ཨ་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཾ ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ ཝི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟཾ ཝཱ ཀ་ར་ཎུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཝཱ་ཙཾ ན བྷཱ་ས་ཏི. ཛ་ཡཱ་པེ་ཀྑོཏི ཛ་ཡ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ, ཡ་ཐཱ ཧ་ཏྠ་ཀོ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟོ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ནཱ་མ དྷ་མྨེ་ན་པི ཨ་དྷ་མྨེ་ན་པི ཛེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ས་ཙྩཱ་ལི་ཀཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི བྷཱ་ས་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཛ་ཡཱ་པེ་ཀྑོ ཛ་ཡ་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ན བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ནྟཱ མ་ནྟཱ ཙ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ མ་ནྟཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྙཱ, མ་ནྟཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ. པུ་ན མ་ནྟཱ་ཏི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, བྷ་སྶ་ས་མཱ་ཙཱ་རེ ཋི་ཏོ དི་ཝ་ས་བྷཱ་ག་མྤི ཀ་ཐེ་ནྟོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི. ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིནྟི ཧ་ད་ཡེ་པི ནི་ད་ཧི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟཾ. ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ཡུ་ཏྟ་པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ་ན.
ཨེ་ཝཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧི ཝཱ་ཙཱ ཨ་མུ་སཱ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་པི་སུ་ཎཱ ཙ ཨ་ཕ་རུ་སཱ ཙ ཨ་ས་ཋཱ ཙ ཨ་ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ ཙ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཙ ཨ་ཡཾ ཝཱ་ཙཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི་པི སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི་པི ད་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི་པི ཏེ་ར་ས་དྷུ་ཏ་ངྒ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི་པི ས་ཏྟ་ཏྟིཾ་ས་བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི་པི མ་གྒ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་སྶ་ས་མཱ་ཙཱ་རེཏི ཏཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ས་ཙྩོ ཙ་སྶ ས་དྡྷོ ཙཱཏི སཱི་ལཱ་ཙཱ་རེ ཋི་ཏོ བྷི་ཀྑུ ས་ཙྩོ ཙ བྷ་ཝེ་ཡྻ ས་ཙྩ་ཀ་ཐོ ས་དྡྷོ ཙ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣོ. ན་ནུ ཧེ་ཊྛཱ ས་ཙྩཾ ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝ, ཨི་དྷ ཀ་སྨཱ པུ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ཧེ་ཊྛཱ ཝཱ་ཙཱ་ས་ཙྩཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. སཱི་ལཱ་ཙཱ་རེ ཋི་ཏོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཧ་ས་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ་པི མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཱ་ནི སོ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཀ་པྤེ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ན ཙ ཀུ་ཧ་ཀོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཀུ་ཧ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནི.
ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ, བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུཏི ཚ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ བྷོ་ཛ་ནེ་པི པ་མཱ་ཎ་ཉྙཱུ. ས་མ་ཀཱ་རཱིཏི ས་མ་ཙཱ་རཱི, ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ ཙ ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དཱི་ནི པ་ཧཱ་ཡ ས་མཾ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོཏི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཚ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ‘‘དི་ཝ་སཾ ཙ་ངྐ་མེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཏ་ནྡི་ཏོཏི ནི་ཏྟ་ནྡཱི ཀཱ་ཡཱ་ལ་སི་ཡ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡེ་ནཱ་པི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧོ་ཏི, ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨ་ཊྛ་ཨཱ་ར་བྦྷ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི. ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡེ་ནཱ་པི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཀི་ལེ་ས་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི. ཨ་པི ཙ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟིཾ ནི་ཝཱ་རེ་ནྟོ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧོ་ཏི. ཛྷཱ་ཡཱིཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ཡཱི. ས་ཏི་མཱཏི ཙི་ར་ཀ་ཏཱ་དི་ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
ཀ་ལྱཱ་ཎ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོཏི ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི པ་ཊི་བྷཱ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཙ. ཡུ་ཏྟ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི ནོ མུ་ཏྟ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ. སཱི་ལ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་སྨི་ཉྷི ཋི་ཏ་བྷི་ཀྑུ མུ་ཏྟ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ ན ཧོ་ཏི, ཡུ་ཏྟ་པ་ཊི་བྷཱ་ནོ པ་ན ཧོ་ཏི ཝ་ངྒཱི་ས་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. ག་ཏི་མཱཏི ག་མ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. དྷི་ཏི་མཱཏི དྷཱ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མ་ཏི་མཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན མ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ནཱ་མ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ པ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ཏཱི་ཧི་པི ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི པ་ཉྙཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨི་དྷ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་ག་ཎྷ་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨི་དྷ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་ག་ཎྷ་ན་པ་ཉྙཱ. ན ཙ ཀཱ་མེ་སུ གི་དྡྷོཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་སུ ཨ་གི་དྡྷོ. ས་ཏོ ཙ ནི་པ་ཀོ ཙཱཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་ཏི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཉཱ་ཎེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནེ་པ་ཀྐ་ནྟི པ་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ནི་པ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ནུ་སཱ་ས་ན་ཝི་དྷཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༤. པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན. ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོཏི ཡ་ཐཱ མ་ཡཱ ཨ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི དི་ནྣཱ, ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ. ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
༡༥༥. པ་ར་པུ་གྒ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎེཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཏེ་ན ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ཀི་ལེ་ས་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎེ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
༡༥༦. ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོཏི ཨེ་ཀོ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཀོ སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཨེ་ཀོ ཧི ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཀོ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཾ. ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ པ་ན ཀིཾ ཀ་རོ་ཏི? སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱཏི སོ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ས་སྶ་ཏོ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ ཙ ས་ཏྟཱ སཾ་ས་ར་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ པུ་བྦཱ་པ་ར་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ པ་ནེ་ས ཨེ་ཏཾ ན ས་ལླ་ཀྑེ་སི. དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་སྶ ཧི ཋཱ་ནཾ ཝཱ ནི་ཡ་མོ ཝཱ ན་ཏྠི. ཨི་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཨི་མཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝེ་ཏཾ. ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དོཏི ཐེ་རོ ལཱ་བྷི་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དེ ཨཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ན ཏ་ཀྐཱི་ཝཱ་ད་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞཾ ཝཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༣༠) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
༡༥༧. ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཝཱཏི པི་ཎྜ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ. ས་ངྑཱ་ནེ་ནཱཏི ཨ་ཙྪི་དྡ་ཀ་ཝ་སེ་ན མ་ནོ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི པི་ཎྜ་ག་ཎ་ན་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཝ་སྶཱ་ནཾ ས་ཏ་ཝ་སེ་ན ས་ཧ་སྶ་ཝ་སེ་ན ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཝ་སེ་ན ཀོ་ཊི་ཝ་སེ་ན པི་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ཡོ་ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཏུ་མྷེ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ད་ས་ནྣཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པཱུ་རི་ཏ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ ཡ་སྨཱ ཝོ ཨ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཾ སཱུ་རཾ ཝ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཀུ་ས་ལ་ཏཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཝ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ་པི པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་པྤ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ་པི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཏྟ་ཀ་ནྟི ད་སྶེ་ཐཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡ་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ་ཡེ་ཝ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
༡༥༨. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎེཏི བྷ་ནྟེ ཡཱ་པི ཨ་ཡཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཉཱ་ཎ་དེ་ས་ནཱ, སཱ་པི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ. ཨ་ཏཱི་ཏ་བུ་དྡྷཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དེ་སེ་སུཾ. ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དེ་སེ་སྶ་ནྟི. ཏུ་མྷེ ཏེ་སཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཉཱ་ཎེ་ན སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ་ཝ དེ་ས་ཡི་ཏྠ. ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏཱི’’ཏི དཱི་པེ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡ་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ་ཡེ་ཝ.
༡༥༩. སཱ་ས་ཝཱ ས་ཨུ་པ་དྷི་ཀཱཏི ས་དོ་སཱ ས་ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཱ. ནོ ཨ་རི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་རི་ཡི་དྡྷཱི་ཏི ན ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ཨ་ནུ་པ་དྷི་ཀཱཏི ནི་དྡོ་སཱ ཨ་ནུ་པཱ་ར་མྦྷཱ. ཨ་རི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་རི་ཡི་དྡྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཀ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི? པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ས་ཏྟེ མེ་ཏྟཾ ཕ་ར་ཏི, ས་ངྑཱ་རེ དྷཱ་ཏུ་ས་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི (པ་ཊི. མ. ༣.༩༧)? ཨ་ནི་ཊྛ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མེ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱ ཕ་ར་ཏི, དྷཱ་ཏུ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ ས་ཏྟེ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཾ ཕ་ར་ཏི, ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི? ཨི་ཊྛ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་སུ་བྷཱ་ཡ ཝཱ ཕ་ར་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨི་ཊྛེ ཨ་ར་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ནི་ཊྛེ ཨ་དུ་སྶ་ནྟོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ནེ་ན མོ་ཧཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་སཱུཏི, བྷ་ནྟེ, ཡཱ ཨ་ཡཾ དྭཱི་སུ ཨི་དྡྷཱི་སུ ཨེ་ཝཾ་དེ་ས་ནཱ, ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཏཾ བྷ་ག་ཝཱཏི ཏཾ དེ་ས་ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་སེ་སཾ ས་ཀ་ལཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོཏི ཏཾ དེ་ས་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་སེ་སཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ཏོ. ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ ན་ཏྠཱིཏི ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙོ དྷ་མྨོ ཝཱ པུ་གྒ་ལོ ཝཱ ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨི་དཾ ན་ཏྠི. ཡ་ད་བྷི་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱཏི ཡཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཏཾ ཨ་ཉྙོ ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷི་ཡྻོ་བྷི་ཉྙ་ཏ་རོ ཨ་སྶ, ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་ར་པ་ཉྙོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཡ་དི་དཾ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་དི་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་སུ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ན་ཏྠི. ཨ་ཏཱི་ཏ་བུ་དྡྷཱ་པི ཧི ཨི་མཱ དྭེ ཨི་དྡྷི་ཡོ དེ་སེ་སུཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་པི ཨི་མཱ་ཝ དེ་སེ་སྶ་ནྟི. ཏུ་མྷེ་པི ཏེ་སཾ ཉཱ་ཎེ་ན སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ཝ དེ་ས་ཡི་ཏྠ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་སུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཝཾ་པ་ས་ནྣོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱི’’ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཡེ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས ཨ་པ་ར་མྤ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ས་མྨ་སི, ཏེ་ཝ ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ནྟི.
ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ས་ཏྠུ་གུ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༠. ཨི་དཱ་ནི ཨ་པ་རེ་ན་པི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ གུ་ཎེ ད་སྶེ་ནྟོ ཡཾ ཏཾ བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷེ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ནཱཏི ས་དྡྷཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཡཾ ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན པ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀིཾ པ་ན ཏེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ? ན་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ཝཱི་རི་ཡཾ ཐཱ་མོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ནཱཏི པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན. ཐཱ་མ་ཝ་ཏཱཏི ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཐི་ར་ཝཱི་རི་ཡེ་ན. པུ་རི་ས་ཐཱ་མེ་ནཱཏི ཏེ་ན ཐཱ་མ་ཝ་ཏཱ ཡཾ པུ་རི་ས་ཐཱ་མེ་ན པ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་རི་ས་དྷོ་ར་ཡ྄ཧེ་ནཱཏི ཡཱ ཨ་ས་མ་དྷུ་རེ་ཧི བུ་དྡྷེ་ཧི ཝ་ཧི་ཏ་བྦཱ དྷུ་རཱ, ཏཾ དྷུ་རཾ ཝ་ཧ་ན་ས་མ་ཏྠེ་ན མ་ཧཱ་པུ་རི་སེ་ན. ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱཏི ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་བུ་དྡྷེ་ཧི པ་ཏྟ་བྦཾ, ས་བྦ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་གུ་ཎོ་པི ཨཱུ་ནོ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གནྟི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ ཀེ་ཎི་ཡ་ཛ་ཊི་ལཱ་ད་ཡོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘ཀོ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ར་ལོ་ཀཾ. སུ་ཁོ ཨི་མི་སྶཱ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ མུ་དུ་ཀཱ་ཡ ལོ་མ་སཱ་ཡ བཱ་ཧཱ་ཡ ས་མྥ་སྶོ’’ཏི མོ་ལི༹་བ་ནྡྷཱ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཧི པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟི ས་མྤ་ཏྟཾ ས་མྤ་ཏྟཾ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནཱ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ, ན ཨེ་ཝ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཧཱི་ནནྟི ལཱ་མ་ཀཾ. ག་མྨནྟི གཱ་མ་ཝཱ་སཱི་ནཾ དྷ་མྨཾ. པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀནྟི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་རི་ཡནྟི ན ནི་དྡོ་སཾ. ན ཝཱ ཨ་རི་ཡེ་ཧི སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ན་ཏྠ་ས་ཉྷི་ཏནྟི ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་གནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཏཱ་པ་ན་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. དུ་ཀྑནྟི དུ་ཀྑ་ཡུ་ཏྟཾ, དུ་ཀྑ་མཾ ཝཱ. ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ལླི་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ཀཱ་ཡ་ཀི་ལ་མ་ཐཾ ཨ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ནྟི, ཏ་ཏོ མུ་ཉྩི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ནྟི, ན ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཨུ་བྷོ ཨེ་ཏེ ཨ་ནྟེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཡཱ སཱ ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཙ་ཀྑུ་ཀ་ར་ཎཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི, ཏ་མེ་ཝ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཏ་སྨཱ ‘‘ན ཙ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནནྟི ཨ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནནྟི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ. པོ་ཊྛ་པཱ་ད་སུ་ཏྟ་ནྟསྨི་ཉྷི ས་པྤཱི་ཏི་ཀ་དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཀ་ཐི་ཏཱ (དཱི. ནི. ༡.༤༣༢). པཱ་སཱ་དི་ཀ་སུ་ཏྟ་ནྟེ ས་ཧ མ་གྒེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ. ད་སུ་ཏྟ་ར་སུ་ཏྟ་ནྟེ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི. ཨི་མ་སྨིཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱིཏི ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི. ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱིཏི ཨ་དུ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི. ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱིཏི ཝི་པུ་ལ་ལཱ་བྷཱི.
ཨ་ནུ་ཡོ་ག་དཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༡. ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱཏི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ. ཏཱི་ཎི ཧི ཁེ་ཏྟཱ་ནི – ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟཾ ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟཾ ཝི་ས་ཡ་ཁེ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ. སཱ ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ས་མྦོ་དྷི་ཀཱ་ལེ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རོ་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ ཙ ཀ་མྤ་ཏི. ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ པ་ན ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡ་མོ་ར་པ་རི་ཏྟ་དྷ་ཛ་གྒ་པ་རི་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པ་རི་ཏྟཱ་དཱི་ན་ཉྷི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཎཱ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཝི་ས་ཡ་ཁེ་ཏྟ་སྶ པ་ན པ་རི་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི, བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ, ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉེ་ཡྻཾ, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉེ་ཡྻཾ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ, ཉཱ་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཉེ་ཡྻཾ, ཉེ་ཡྻ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ནི. ༥༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཝི་ས་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཨི་མེ་སུ པ་ན ཏཱི་སུ ཁེ་ཏྟེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི སུ་ཏྟཾ ན་ཏྠི, ནུ་པྤ་ཉྫ་ནྟཱི་ཏི པ་ན ཨ་ཏྠི. ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ, སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ. ཏི་སྶོ ས་ངྒཱི་ཏི་ཡོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ངྒཱི་ཏི, ཡ་ས་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ངྒཱི་ཏི, མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ངྒཱི་ཏཱི་ཏི. ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ས་ངྒཱི་ཏི་ཡོ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷེ ཏེ་པི་ཊ་ཀེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ ‘‘ཨི་མཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི སུ་ཏྟཾ ན་ཏྠི, ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་ན ཨ་ཏྠི.
ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མནྟི ཨ་པུ་རེ ཨ་པ་ཙྪཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, པུ་རེ ཝཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ‘‘བོ་དྷིཾ ཨ་པ་ཏྭཱ ན ཨུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ཏཱ་ཝ པུ་བྦེ་ཏི ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཧི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎེ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཀ་མྤ་ནེ་ནེ་ཝ ཁེ་ཏྟ་པ་རི་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ. ཨ་ཉྙ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་པི ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ ཧོ་ཏི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ ཡཱ་ཝ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟཱ་པི དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཏཱ་ཝ པ་ཙྪཱ་ཏི ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཧི ཋི་ཏཱ་སུ བུ་དྡྷཱ་པི ཋི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཨ་ཉྙ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. དྷཱ་ཏུ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ པ་ན ཛཱ་ཏེ ཨ་ཉྙ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ན ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ.
ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ན་ཀ་ཐཱ
ཏཱི་ཎི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ་ནི ནཱ་མ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ, པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ, པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡ་ཏྟཱིཏི ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི. པ་ཊི་ཝེ་དྷོཏི ས་ཙྩ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ. པ་ཊི་པ་ཏྟཱིཏི པ་ཊི་པ་དཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏི་པི ན ཧོ་ཏི་པི. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཀཱ་ལེ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཀ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧཱུ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ་ཏི ཨ་ངྒུ་ལིཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དཱི་པེ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷི་ཀྑུ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི. པ་ཊི་པ་ཏྟི་པཱུ་ར་ཀཱ་པི ཀ་དཱ་ཙི བ་ཧཱུ ཧོ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི ཨ་པྤཱ. ཨི་ཏི པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏི་པི ན ཧོ་ཏི་པི. སཱ་ས་ན་ཊྛི་ཏི་ཡཱ པ་ན པ་རི་ཡ་ཏྟི པ་མཱ་ཎཾ. པ་ཎྜི་ཏོ ཧི ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ སུ་ཏྭཱ དྭེ་པི པཱུ་རེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨཱ་ལཱ༹་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཏྟ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཀ་མྨཾ པུ་ཙྪི, སོ ན ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཝི་སེ་སཾ སཾ་ས་ནྡི་ཏྭཱ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ པ་རི་ཀ་མྨཾ པུ་ཙྪི, སོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི, ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ན་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མྤཱ་དེ་སི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཉྙ་ཝཱ བྷི་ཀྑུ པ་རི་ཡ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ དྭེ་པི པཱུ་རེ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཱ ཋི་ཏཱ་ཡ སཱ་ས་ནཾ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན སཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་དཱ པ་ཋ་མཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ ན་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་ཙྪཱ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧོ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ ཨི་ཏ་རེ་སུ དྭཱི་སུ པི་ཊ་ཀེ་སུ ཋི་ཏེ་སུ་པི སཱ་ས་ནཾ ཋི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀེ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཋ་མཾ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཀཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡོ ཙ་ཀྐ་པེ་ཡྻཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨོ་གྷ་ཏ་ར་ཎཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ མཱུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡོ ད་སུ་ཏྟ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཀི་སྶཱ་པི དྭི་ནྣ་མྤི གཱ་ཐཱ་ནཾ པུ་ཙྪཱ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, སཱ་ས་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ས་བྷི་ཡ་པུ་ཙྪཱ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་པུ་ཙྪཱ ཝི་ཡ ཙ. ཨེ་ཏཱ ཀི་ར ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལི་ཀཱ ཨ་ནྟ་རཱ སཱ་ས་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ.
དྭཱི་སུ པ་ན པི་ཊ་ཀེ་སུ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ་སུ་པི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀེ ཋི་ཏེ སཱ་ས་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. པ་རི་ཝཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ་སུ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཋི་ཏེ ཋི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ་པི ཋི་ཏཱ་ཡ ཋི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་སུ ཋི་ཏཱ་སུ སཱ་ས་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ལི་ངྒཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. སེ་ཏ་ཝ་ཏྠ་ས་མ་ཎ་ཝཾ་སོ པ་ན ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ་ས་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་ཏྟེ་ཧི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙེ་ཧི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཾ. ཏེ་ཝི་ཛྫེ་ཧི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཾ. སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀེ་ཧི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཾ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ་ཧི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. པ་ཙྪི་མ་ཀ་སྶ པ་ན ས་ཙྩ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏོ པ་ཙྪི་མ་ཀ་སྶ སཱི་ལ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ་ས་ནཾ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ན ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ.
སཱ་ས་ན་ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏཱི་ཎི པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི ནཱ་མ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ དྷཱ་ཏུ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཨ་ཧོ་སི. ཁ་ནྡྷ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ. དྷཱ་ཏུ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. སཱ་ས་ན་སྶ ཀི་ར ཨོ་ས་ཀྐ་ན་ཀཱ་ལེ ཨི་མ་སྨིཾ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པེ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ག་མི་སྶ་ནྟི. མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་ཏོ ནཱ་ག་དཱི་པེ རཱ་ཛཱ་ཡ་ཏ་ན་ཙེ་ཏི་ཡཾ. ཏ་ཏོ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐཾ ག་མི་སྶ་ནྟི. ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་ཏོ་པི དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ་པི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ཏོ་པི དྷཱ་ཏུ་ཡོ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐ་མེ་ཝ ག་མི་སྶ་ནྟི. སཱ་ས་པ་མ་ཏྟཱ་པི དྷཱ་ཏུ་ཡོ ན ཨ་ནྟ་རཱ ན་སྶི་སྶ་ནྟི. ས་བྦ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་གྒྷ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཚ་བྦ་ཎྞ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶ་ནྟི.
ཏཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཕ་རི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏོ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ས་ཏྠཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི, ཨ་ཛྫ སཱ་ས་ནཾ ཨོ་ས་ཀྐ་ཏི, པ་ཙྪི་མ་ད་སྶ་ནཾ དཱ་ནི ཨི་དཾ ཨ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི ད་ས་བ་ལ་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཾ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཨུ་གྒ་ཙྪི་སྶ་ཏི. སཱ་ས་པ་མ་ཏྟཱ་ཡ་པི དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ཏི ཨེ་ཀ་ཛཱ་ལཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. དྷཱ་ཏཱུ་སུ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་ཏཱ་སུ ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་སུ སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཡཱ་ཝ ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨ་ཙ་རི་མཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི? ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྟཱ. བུ་དྡྷཱ ཧི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶོ. ཀ་ཏ་མོ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ? ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༧༢). ཡ་དི ཙ དྭེ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ ཨ་ཊྛ ཝཱ སོ་ལ༹་ས ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཝི་ཧཱ་རེ དྭི་ནྣཾ ཙེ་ཏི་ཡཱ་ན་མྤི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨུ་ལཱ༹་རོ ན ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་པི བ་ཧུ་ཏཱ་ཡ ན ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཛཱ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷཱ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྨཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙ ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཉྷི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་བྷེ་དཾ དྷ་མྨཾ ཨེ་ཀོ དེ་སེ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ་པི སོ་ཝ དེ་སེ་ཏ་བྦོ སི་ཡཱ, ཏ་ཏོ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡོ སི་ཡཱ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟེ དེ་ས་ནཱ་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི, ཝི་ཝཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. བ་ཧཱུ་སུ ཧི བུ་དྡྷེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ བ་ཧཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཝི་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ མ་དྷུ་ར་སྶ་རོ ལཱ་བྷཱི པུ་ཉྙ་ཝཱ་ཏི ཝི་ཝ་དེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྨཱ་པི ཨེ་ཝཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་པི ཙེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ མི་ལི་ནྡ་ར་ཉྙཱ་པི པུ་ཊྛེ་ན ནཱ་ག་སེ་ན་ཏྠེ་རེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ –
བྷ་ནྟེ, ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ཧེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དྭེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. དེ་ས་ཡ་ནྟཱ ཙ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་བྦེ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་ནྟི, ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནཱ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི ཀ་ཐེ་ནྟི, སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟཱ ཙ ཏཱི་སུ སི་ཀྑཱ་སུ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི, ཨ་ནུ་སཱ་ས་མཱ་ནཱ ཙ ཨ་པྤ་མཱ་ད་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་བྦེ་ས་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ དེ་ས་ནཱ ཨེ་ཀཱ ཀ་ཐཱ ཨེ་ཀ་སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཀེ་ན་པི ཏཱ་ཝ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ་ན ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ, ཡ་དི དུ་ཏི་ཡོ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, དྭི་ནྣཾ པ་བྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨོ་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཙ དྭེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ སུ་ཁཾ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻུཾ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་མཱ་ནཱ ཙ སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻུཾ, ཏ་ཏྠ མེ ཀཱ་ར་ཎཾ དེ་སེ་ཧི, ཡ་ཐཱ་ཧཾ ནི་སྶཾ་ས་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི.
ཨ་ཡཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷཱ་ར་ཎཱི, ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ གུ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཡ་དི དུ་ཏི་ཡོ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ནཱ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ལེ་ཡྻ, ཀ་མྤེ་ཡྻ, ན་མེ་ཡྻ, ཨོ་ཎ་མེ་ཡྻ, ཝི་ན་མེ་ཡྻ, ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ, ཝི་དྷ་མེ་ཡྻ, ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ, ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ.
ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནཱ་ཝཱ ཨེ་ཀ་པུ་རི་ས་ས་ནྡྷཱ་ར་ཎཱི བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་པུ་རི་སེ ཨ་བྷི་རཱུ་ལ༹ྷེ སཱ ནཱ་ཝཱ ས་མུ་པཱ་དི་ཀཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ཐ དུ་ཏི་ཡོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཏཱ་དི་སོ ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཡེ་ན པ་མཱ་ཎེ་ན ཀི་ས་ཐཱུ་ལེ་ན ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒེ་ན, སོ ཏཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རཱུ་ཧེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ སཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནཱ་ཝཱ དྭི་ནྣ་མྤི དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཏི? ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཙ་ལེ་ཡྻ, ཀ་མྤེ་ཡྻ, ན་མེ་ཡྻ, ཨོ་ཎ་མེ་ཡྻ, ཝི་ན་མེ་ཡྻ, ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ, ཝི་དྷ་མེ་ཡྻ, ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ, ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཨོ་སཱི་དེ་ཡྻ ཨུ་ད་ཀེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷཱ་ར་ཎཱི, ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ གུ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཡ་དི དུ་ཏི་ཡོ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ནཱ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ དྷཱ་རེ་ཡྻ…པེ… ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ.
ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཚཱ་དེ་ནྟཾ ཡཱ་ཝ ཀ་ཎྛ་མ་བྷི་པཱུ་ར་ཡི་ཏྭཱ, སོ དྷཱ་ཏོ པཱི་ཎི་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞོ ནི་ར་ནྟ་རོ ཏ་ནྡཱི་ཀ་ཏོ ཨ་ནོ་ཎ་མི་ཏ་ད་ཎྜ་ཛཱ་ཏོ པུ་ན་དེ་ཝ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ སུ་ཁི་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི? ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ས་ཀིཾ བྷུ་ཏྟོ་ཝ མ་རེ་ཡྻཱ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷཱ་ར་ཎཱི …པེ… ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཏི.
ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཏི་དྷ་མྨ་བྷཱ་རེ་ན པ་ཐ་ཝཱི ཙ་ལ་ཏཱི་ཏི? ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ས་ཀ་ཊཱ ར་ཏ་ན་པཱུ་རི་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་ས་མཱ, ཨེ་ཀ་སྨཱ ས་ཀ་ཊ་ཏོ ར་ཏ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་ཀ་ཊེ ཨཱ་ཀི་རེ་ཡྻུཾ, ཨ་པི ནུ ཁོ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀ་ཊཾ དྭི་ནྣ་མྤི ས་ཀ་ཊཱ་ནཾ ར་ཏ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཏི? ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ནཱ་བྷི་པི ཏ་སྶ ཕ་ལེ་ཡྻ, ཨ་རཱ་པི ཏ་སྶ བྷི་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནེ་མི་པི ཏ་སྶ ཨོ་པ་ཏེ་ཡྻ, ཨ་ཀྑོ་པི ཏ་སྶ བྷི་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏི་ར་ཏ་ན་བྷཱ་རེ་ན ས་ཀ་ཊཾ བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ,ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏི་དྷ་མྨ་བྷཱ་རེ་ན པ་ཐ་ཝཱི ཙ་ལ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ བུ་དྡྷ་བ་ལ་པ་རི་དཱི་པ་ནཱ་ཡ ཨོ་སཱ་རི་ཏཾ ཨ་ཉྙ་མྤི ཏ་ཏྠ ཨ་ཏི་རཱུ་པཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཏེ་སཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ’’ཏི, ཨུ་བྷ་ཏོ པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭི་ནྣཾ བ་ལ་ཝཱ་མ་ཙྩཱ་ནཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩོ’’ཏི, ཨུ་བྷ་ཏོ པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་དི དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཏེ་སཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ’’ཏི, ཨུ་བྷ་ཏོ པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ‘‘ཨ་གྒོ བུ་དྡྷོ’’ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘‘ཛེ་ཊྛོ བུ་དྡྷོ’’ཏི, སེ་ཊྛོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཝི་སི་ཊྛོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་མོ བུ་དྡྷོ་ཏི, པ་ཝ་རོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཨ་ས་མོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཨ་ས་མ་ས་མོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་མོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷོ་ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་མ་མྤི ཁོ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
ཨ་པི་ཙ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཀ་ཏི ཨེ་སཱ, ཡཾ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཎཱ? མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ, ཡཾ ཨ་ཉྙ་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧ་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. པ་ཐ་ཝཱི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧ་ནྟཱི, སཱ ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ. སཱ་ག་རོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. སི་ནེ་རུ གི་རི་རཱ་ཛཱ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཨཱ་ཀཱ་སོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ས་ཀྐོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. མཱ་རོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཡ་ཏྠ ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. སུ་ཀ་ཐི་ཏོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཉྷོ ཨོ་པ་མྨེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧཱི་ཏི (མི. པ. ༥.༡.༡).
དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨནྟི ན་ཝ་ཝི་དྷ་སྶ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་དྷ་མྨཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པྤ་ཊི་པ་དཾ. ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོཏི ས་ཀཱ་ར་ཎོ. ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོཏི ཝཱ་དོ་ཡེ་ཝ.
ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཨ་བྦྷུ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༢. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཡཱིཏི ཏ་ཡོ ཐེ་རཱ ཨུ་དཱ་ཡཱི ནཱ་མ – ལཱ་ལུ༹་དཱ་ཡཱི, ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡཱི, མ་ཧཱ་ཨུ་དཱ་ཡཱི་ཏི. ཨི་དྷ མ་ཧཱ་ཨུ་དཱ་ཡཱི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་སྶ ཀི་ར ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱ་ད་པི་ཊྛི་ཏོ སཱི་ས་མ་ཏྠ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི, སཱི་ས་མ་ཏྠ་ཀ་ཏོ པཱ་ད་པི་ཊྛིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨུ་བྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཏོ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ནི་ར་ནྟ་རཾ པཱི་ཏི་ཡཱ ཕུ་ཊ་ས་རཱི་རོ བ་ལ་ཝ་སོ་མ་ན་སྶེ་ན ད་ས་བ་ལ་སྶ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱཏི ནི་ཏྟ་ཎྷ་ཏཱ. ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ནྟོ་སོ. ས་ལླེ་ཁ་ཏཱཏི ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ས་ལླི་ཁི་ཏ་བྷཱ་ཝོ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མཱཏི ཡོ ནཱ་མ. ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ ན ཨཱ་ཝི ཀ་རི་སྶ་ཏི. པ་ཊཱ་ཀཾ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻུནྟི ‘‘ཀོ ཨ་མྷེ་ཧི ས་དི་སོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ པ་ཊཱ་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནཱ་ལ༹་ནྡཾ ཝི་ཙ་རེ་ཡྻུཾ.
པ་སྶ ཁོ ཏྭཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱཏི པ་སྶ ཨུ་དཱ་ཡི ཡཱ་དི་སཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཏི ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཀིཾ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ནེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ཏི, ན ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན, ན ཀ་ཐེ་ཏི. ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ, ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཧེ་ཏུཾ ན ཀ་ཐེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘པ་སྶ ཁོ ཏྭཾ, ཨུ་དཱ་ཡི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ས་ཏྟཾ པ་ན ཨཱ་ག་མྨ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ན མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠི, ས་དི་སོ མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ས་དེ་ཝ་ཀ་སྨིཾ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ན་ཏྠི མེ པ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ’’ཏི. (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༡);
ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ གུ་ཎ་དཱི་པི་ཀཱ བ་ཧཱུ གཱ་ཐཱ་པི སུ་ཏྟ་ནྟཱ་པི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ.
༡༦༣. ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ བྷཱ་སེ་ཡྻཱ་སཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷཱ་སེ་ཡྻཱ་སི. པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ མེ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི མཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཱ་དཱི་སུ ན ཀ་ཐ་ཡི་ཏྠ. ཨ་ཛྫ ཝཱ མེ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི མཱ པ་ར་དི་ཝ་སཱ་དཱི་སུ ན ཀ་ཐ་ཡི་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཝེ་དེ་སཱིཏི ཀ་ཐེ་སི. ཨི་མ་སྶ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶཱཏི ནི་གྒཱ་ཐ་ཀ་ཏྟཱ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ‘‘ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ནཱ་མཾ. ཨི་དཾ པ་ན ‘‘ཨི་ཏི ཧི་ད’’ནྟི པ་ཊྛཱ་ཡ པ་དཾ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རེ་ཧི ཋ་པི་ཏཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ས་མྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.