༤. ཨ་གྒ་ཉྙ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝཱ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨ་གྒ་ཉྙ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – པུ་བྦཱ་རཱ་མེ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དེཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ. ཨ་ཏཱི་ཏེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤ་མ་ཏྠ་ཀེ ཨེ་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཏུ་མྷཱ་དི་ས་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་གྒུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ ཧོ་མཱི’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. སཱ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ དེ་ཝེ་སུ ཙེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རེ མེ་ཎྜ་ཀ་སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ དྷ་ན་ཉྩ་ཡ་སེ་ཊྛི་ནོ གེ་ཧེ སུ་མ་ན་དེ་ཝི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཏ་སྶཱ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སཱ ཡ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རཾ ཨཱ་ག་མཱ་སི, ཏ་དཱ པ་ཉྩ་དཱ་སི་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ད་སྶ་ན་མྷི་ཡེ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ མི་གཱ་ར་སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ པུ་ཎྞ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀུ་མཱ་ར་སྶ གེ་ཧཾ ག་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ནཾ མི་གཱ་ར་སེ་ཊྛི མཱ་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. ཏ་སྨཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཏི་ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡཱ ཙ་སྶཱ པི་ཏཱ མ་ཧཱ་ལ་ཏཱ་པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ནཱ་མ ཀཱ་རཱ་པེ་སི. ཏ་སྨིཾ པི་ལ༹་ནྡྷ་ནེ ཙ་ཏ་སྶོ ཝ་ཛི་ར་ནཱ་ལི༹་ཡོ ཨུ་པ་ཡོ་གཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, མུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ནཱ་ལི༹་ཡོ, པ་ཝཱ་ལ༹་སྶ དྭཱ་ཝཱི་ས་ཏི ནཱ་ལི༹་ཡོ, མ་ཎཱི་ནཾ ཏེ་ཏྟིཾ་ས ནཱ་ལི༹་ཡོ. ཨི་ཏི ཨེ་ཏེ་ཧི ཙ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ ས་ཏྟ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི ནི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏཾ སཱི་སེ པ་ཊི་མུ་ཀྐཾ ཡཱ་ཝ པཱ་ད་པི་ཊྛི་ཡཱ བྷ་སྶ་ཏི. པ་ཉྩ་ནྣཾ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ བ་ལཾ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ་ཝ ནཾ ཨི་ཏྠཱི དྷཱ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. སཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨ་གྒུ་པ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏཾ པ་སཱ་དྷ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ན་ཝ་ཧི ཀོ་ཊཱི་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ པཱ་སཱ་དཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཉྩ ག་བྦྷ་ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཧེ་ཊྛི་མ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཉྩཱ་ཏི ག་བྦྷ་ས་ཧ་སྶ་པྤ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ‘‘སུ་དྡྷ་པཱ་སཱ་དོ་ཝ ན སོ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཏཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ དུ་ཝ་ཌྜྷ་གེ་ཧ་ས་ཏཱ་ནི, པ་ཉྩ ཙཱུ་ལ༹་པཱ་སཱ་ད་ས་ཏཱ་ནི, པ་ཉྩ དཱི་གྷ་སཱ་ལ་ས་ཏཱ་ནི ཙ ཀཱ་རཱ་པེ་སི. ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཧོ ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ནི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ་ཡ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙི་སྶཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ དྷ་ན་པ་རི་ཙྩཱ་གོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, པུ་རི་ས་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་སྶཱ་ཏི. སོ ཧི ཙ་ཏུ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀོ་ཊི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ད་ཀྑི་ཎ་བྷཱ་གེ ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་ར་སྶ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་དི་སེ ཋཱ་ནེ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནཱ་མ ཀཱ་རེ་སི. ཝི་སཱ་ཁཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ པཱ་ཙཱི་ན་བྷཱ་གེ ཨུ་ཏྟ་ར་དེ་ཝི་ཡཱ ཝི་ཧཱ་ར་ས་དི་སེ ཋཱ་ནེ པུ་བྦཱ་རཱ་མཾ ནཱ་མ ཀཱ་རེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ནི་བ་དྡྷ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི. ཨེ་ཀཾ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝ་ས་ཏི, ཨེ་ཀཾ པུ་བྦཱ་རཱ་མེ. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦཱ་རཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པུ་བྦཱ་རཱ་མེ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དེ’’ཏི.
ཝཱ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཱཏི ཝཱ་སེ་ཊྛོ ཙ སཱ་མ་ཎེ་རོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཙ. བྷི་ཀྑཱུ་སུ པ་རི་ཝ་ས་ནྟཱིཏི ཏེ ནེ་ཝ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟི, ན ཨཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་ཝཱ་སཾ. ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝ་སྶ་ཏྟཱ པ་ན བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝ་ས་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ ‘‘བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནཱ’’ཏི. ཨུ་བྷོ་པི ཧེ་ཏེ ཨུ་དི་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝཱ ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ནཾ པཱ་ར་གཱུ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཝཱ་སེ་ཊྛ་སུ་ཏྟཾ སུ་ཏྭཱ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ, ཏེ་ཝི་ཛྫ་སུ་ཏྟཾ སུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནཱ པ་རི་ཝ་ས་ནྟི. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ཏཱིཏི ཨུ་ཏྟ་ར་ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་སྶ པཱ་སཱ་ད་སྶ པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཱ་བྷཱ་གེ པཱ་སཱ་ད་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡཾ ཡ་ནྟ་ར་ཛྫཱུ་ཧི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ནཾ ར་ཏ་ན་ས་ཏུ་བྦེ་དྷཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཨ་གྒྷི་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་ནི་ལ་པ་ཐེ ཝི་དྷཱ་ཝ་ནྟཱི་ཧི ཚ་བྦ་ཎྞཱ་ཧི བུ་དྡྷ་ར་སྨཱི་ཧི སོ་བྷ་མཱ་ནོ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཙ་ངྐ་མ་ཏི.
༡༡༣. ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མིཾ་སཱུཏི ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨོ་ན་ཏ་ས་རཱི་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཙ་ངྐ་མིཾ་སུ. ཝཱ་སེ་ཊྛཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི སོ ཏེ་སཾ པ་ཎྜི་ཏ་ཏ་རོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦ་ཉྩ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. ཏུ་མྷེ ཁྭ་ཏྠཱཏི ཏུ་མྷེ ཁོ ཨ་ཏྠ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛ་ཙྩཱཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལཱི་ནཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཀུ་ལཱི་ནཱ ཀུ་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལ་ཏོ, བྷོ་གཱ་དི་ས་མྤ་ནྣཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལཾ པ་ཧཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཱིཏི ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ན ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི. ན པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟཱིཏི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ཡ པ་རི་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཱ་ཡ ན པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨི་མེ སཱ་མ་ཎེ་རེ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟཱི’’ཏི ཛཱ་ན་མཱ་ནོ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨི་མེ མ་ཡཱ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ན ཀ་ཐེ་སྶ་ནྟི, ཨ་ཀ་ཐི་ཏེ ཀ་ཐཱ ན ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཐཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཏ་གྒྷཱཏི ཨེ་ཀཾ་ས་ཝ་ཙ་ནེ ནི་པཱ་ཏོ, ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ. པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ་ཡ. ནོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡཱཏི ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཊྛ་པི་ཏཱ་ཡ ནི་ར་ནྟ་རཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ.
ཀ་སྨཱ པ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨི་མེ སཱ་མ་ཎེ་རེ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟཱི་ཏི? ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ. ཨི་མེ ཧི སཱ་མ་ཎེ་རཱ ཨ་གྒ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པུ་ཏྟཱ ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ནཾ པཱ་ར་གཱུ ཛ་མྦུ་དཱི་པེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ པཱ་ཀ་ཊཱ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏཱ ཏེ་སཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པུ་ཏྟཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘ཨ་པ་ཏི་ཊྛཱ མ་ཡཾ ཛཱ་ཏཱ’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ གཱ་མ་དྭཱ་རེ་པི ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ་པི ཏེ དི་སྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མ་ཡོ བྷི་ནྣོ, མུ་ཎྜ་ས་མ་ཎ་ཀ་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ ར་ས་གི་དྡྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཝ་ཎྞོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི. སཱ་མ་ཎེ་རཱ ཏེ་སུ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟེ་སུ་པི ཀོ་པཾ ཝཱ ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པུ་ཊྛཱ ‘‘ཏ་གྒྷ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨ་ཐ ནེ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཀྐོ་ས་ནཱ་ཀཱ་རཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན ཝོཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏེ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཾ་སུ.
ཏ་ཏྠ སེ་ཊྛོ ཝ་ཎྞོཏི ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཊྛཱ་ནེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟི. ཧཱི་ནཱ ཨ་ཉྙེ ཝ་ཎྞཱཏི ཨི་ཏ་རེ ཏ་ཡོ ཝ་ཎྞཱ ཧཱི་ནཱ ལཱ་མ་ཀཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. སུ་ཀྐོཏི པ་ཎྜ་རོ. ཀ་ཎྷོཏི ཀཱ་ལ༹་ཀོ. སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཊྛཱ་ནེ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. བྲ་ཧྨུ་ནོ པུ་ཏྟཱཏི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ པུ་ཏྟཱ. ཨོ་ར་སཱ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏཱཏི ཨུ་རེ ཝ་སི་ཏྭཱ མུ་ཁ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ, ཨུ་རེ ཀ་ཏྭཱ སཾ་ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ་ཏི ཝཱ ཨོ་ར་སཱ. བྲ་ཧྨ་ཛཱཏི བྲ་ཧྨ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟཱ. བྲ་ཧྨ་ནི་མྨི་ཏཱཏི བྲ་ཧྨུ་ནཱ ནི་མྨི་ཏཱ. བྲ་ཧྨ་དཱ་ཡཱ་དཱཏི བྲ་ཧྨུ་ནོ དཱ་ཡཱ་དཱ. ཧཱི་ན་མ་ཏྠ ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏཱཏི ཧཱི་ནཾ ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏཱ ཨ་ཏྠ. མུ་ཎྜ་ཀེ ས་མ་ཎ་ཀེཏི ནི་ནྡ་ནྟཱ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟཱ ཝ་ད་ནྟི, ན མུ་ཎྜ་ཀ་མ་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ས་མ་ཎ་མ་ཏྟ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ. ཨི་བྦྷེཏི ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ. ཀ་ཎྷེཏི ཀཱ་ལ༹་ཀེ. བ་ནྡྷཱུཏི མཱ་ར་སྶ བ་ནྡྷུ་བྷཱུ་ཏེ མཱ་ར་པ་ཀྑི་ཀེ. པཱ་དཱ་པ་ཙྩེཏི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙྩ་བྷཱུ་ཏེ པཱ་ད་ཏོ ཛཱ་ཏེ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༡༡༤. ‘‘ཏ་གྒྷ ཝོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པོ་རཱ་ཎཾ ཨ་སྶ་ར་ནྟཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སཱུ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝོཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པོ་རཱ་ཎནྟི པོ་རཱ་ཎ་ཀཾ ཨ་གྒ་ཉྙཾ ལོ་ཀུ་པྤ་ཏྟི་ཙ་རི་ཡ་ཝཾ་སཾ. ཨ་སྶ་ར་ནྟཱཏི ཨ་སྶ་ར་མཱ་ནཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཝོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པོ་རཱ་ཎཾ ལོ་ཀུ་པྤ་ཏྟིཾ ཨ་ན་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི. ‘‘དི་སྶ་ནྟི ཁོ པ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཏེ་སཾ ལ་དྡྷི་བྷི་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡོཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཝཱ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཀུ་ལཾ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡོ དི་སྶ་ནྟི. ཏཱ ཁོ པ་ནེ་ཏཱ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་ཏུ་ནི་ཡོ་པི ཧོ་ནྟི, ས་ཉྫཱ་ཏ་པུ་པྥཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ག་བྦྷི་ནི་ཡོཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་ག་བྦྷཱ. ཝི་ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱཏི པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ ཛ་ན་ཡ་མཱ་ནཱ. པཱ་ཡ་མཱ་ནཱཏི དཱ་ར་ཀེ ཐ་ཉྙཾ པཱ་ཡ་ནྟི་ཡོ. ཡོ་ནི་ཛཱ་ཝ ས་མཱ་ནཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ནཾ པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒེ་ན ཛཱ་ཏཱ ས་མཱ་ནཱ. ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སཱུཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི. ཀ་ཐཾ? ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཝ་ཎྞོ…པེ… བྲ་ཧྨ་དཱ་ཡཱ་དཱ’’ཏི. ཡ་དི པ་ན ནེ་སཾ ཏཾ ས་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནཾ སི་ཡཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ནཾ ཀུ་ཙྪི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨ་སྶ ཨུ་རོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ནཾ པ་སྶཱ་ཝ་མ་གྒོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ མུ་ཁཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཏེ ཙ བྲ་ཧྨཱུ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཙ་ཏུ་ཝ་ཎྞ་སུ་དྡྷི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘མ་ཡཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨུ་རེ ཝ་སི་ཏྭཱ མུ་ཁ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟཱ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ མཱ ལ་བྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཨི་མཾ མུ་ཁ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཝཱ་དཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཝ་ཎྞཱ ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནྟཱ་ཝ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཝ་ཎྞཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཏི ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་བྷཱུ་ཏཱ ཝཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ན ཨ་ལ་མ་རི་ཡཱཏི ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ. ཀ་ཎྷཱཏི པ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ལ༹་ཀཱ. ཀ་ཎྷ་ཝི་པཱ་ཀཱཏི ཝི་པཱ་ཀོ་པི ནེ་སཾ ཀ་ཎྷོ དུ་ཀྑོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁ་ཏྟི་ཡེ་པི ཏེཏི ཁ་ཏྟི་ཡ་མྷི་པི ཏེ. ཨེ་ཀ་ཙྩེཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
སུ་ཀྐཱཏི ནི་ཀྐི་ལེ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཎྜ་རཱ. སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀཱཏི ཝི་པཱ་ཀོ་པི ནེ་སཾ སུ་ཀྐོ སུ་ཁོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༡༦. ཨུ་བྷ་ཡ་ཝོ་ཀི་ཎྞེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སཱུཏི ཨུ་བྷ་ཡེ་སུ ཝོ་ཀི་ཎྞེ་སུ མི་སྶཱི་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ. ཀ་ཏ་མེ་སུ ཨུ་བྷ་ཡེ་སཱུ་ཏི? ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏེ་སུ ཙེ་ཝ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠེ་སུ ཙ. ཡ་དེ་ཏྠ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏེ་སུ ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་དྷ་མྨེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཡ་དེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཝ སེ་ཊྛོ ཝ་ཎྞོ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏཾ ནེ་སཾ ཝི་ཉྙཱུ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟཱིཏི ཡེ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ, ཏེ ནཱ་ནུ་མོ་ད་ནྟི, ན པ་སཾ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨི་མེ་ས་ཉྷི ཝཱ་སེ་ཊྛཱཏི་ཨཱ་དི་མྷི ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ. ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི, ཏཾ ཀ་སྨཱ་ཏི ཙེ? ཡ་སྨཱ ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ…པེ… ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ, སོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ཏེ ཙ ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ. ཏ་སྨཱ ནེ་སཾ ཝི་ཉྙཱུ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ན་ནྟི.
ཨ་ར་ཧནྟི་ཨཱ་དི་པ་དེ་སུ ཙེ་ཏྠ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ར་ཧཾ. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁཱི་ཎ་ཏྟཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ. ས་ཏྟ སེ་ཀྑཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀཱ ཙ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟི ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྠ་ཝཱ་སོ་ཏི ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ. ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ པ་རི་ཛཱ་ན་ནཱ་དི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀ་ཏཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ. ཀི་ལེ་ས་བྷཱ་རོ ཙ ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་རོ ཙ ཨོ་ཧི་ཏོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ. ཨོ་ཧི་ཏོ་ཏི ཨོ་ཧཱ་རི་ཏོ. སུ་ནྡ་རོ ཨ་ཏྠོ, ས་ཀོ ཝཱ ཨ་ཏྠོ ས་ད་ཏྠོ, ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ ས་ད་ཏྠོ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ. བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཎྷཱ, སཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཨ་སྶཱ་ཏི པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ. ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོཏི ས་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝི་མུ་ཏྟོ. ཛ་ནེ་ཏ་སྨིནྟི ཛ་ནེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ, ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱཏི ཨི་དྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཙ པ་ར་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ.
༡༡༧. ཨ་ན་ནྟ་རཱཏི ཨ་ནྟ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལེ་ན ས་དི་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱཏི ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནོ. ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རནྟི མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏ་རཱ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟི. ད་ཧ་ར་ཏ་རཱ ཨ་བྷི་ཝཱ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨནྟི ཏཾ་ཏཾ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཱ་དི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ཀ་མྨཾ.
༡༡༨. ནི་ཝི་ཊྛཱཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛཱ ཨ་ཙ་ལ་ཊྛི་ཏཱ. ཀ་སྶ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ས་དྡྷཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི? སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ. སོ ཧི ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ ཨ་སི་ནཱ སཱི་སེ ཚེ་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི བུ་དྡྷོ ཨ་བུ་དྡྷོ་ཏི ཝཱ, དྷ་མྨོ ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི ཝཱ, ས་ངྒྷོ ཨ་ས་ངྒྷོ་ཏི ཝཱ ན ཝ་ད་ཏི. པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ས་དྡྷོ ཧོ་ཏི སཱུ་ར་མྦ་ཊྛོ ཝི་ཡ.
སོ ཀི་ར ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ མཱ་རོ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ བུ་དྡྷ་རཱུ་པཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཎི. སཱུ་ར་མྦ་ཊྛོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཀིཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. མཱ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྦ་ཊྛ, ཡཾ ཏེ མ་ཡཱ ‘རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏཾ དུ་ཀྐ་ཐི་ཏཾ. ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ཧི མ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཏྭཾ ‘རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་ཙྩ’ནྟི ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཡཾ བུ་དྡྷཱ ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ཡྻུཾ, ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཝི་ཙྪི་ནྡ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ མཱ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ ‘‘ཏྭཾ མཱ་རོ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ‘‘ཨཱ་མ མཱ་རོ་སྨཱི’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘‘ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི? ཏ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཙཱ་ལ་ན་ཏྠ་ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀ་ཎྷ པཱ་པི་མ, ཏྭཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀོ ཏི་ཊྛ, ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ མཱ་རཱ་ནཾ ས་ཏ་མྤི ས་ཧ་སྶ་མྤི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི མ་མ ས་དྡྷཾ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཾ, མ་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ས་དྡྷཱ ནཱ་མ ཐི་རཱ སི་ལཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་སི་ནེ་རུ ཝི་ཡ ཨ་ཙ་ལཱ ཧོ་ཏི, ཀིཾ ཏྭཾ ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི ཨ་ཙྪ་རཾ པ་ཧ་རི. སོ ཋཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་དྡྷཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ནི་ཝི་ཊྛཱ’’ཏི.
མཱུ་ལ་ཛཱ་ཏཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱཏི མ་གྒ་མཱུ་ལ་སྶ ས་ཉྫཱ་ཏ་ཏྟཱ ཏེ་ན མ་གྒ་མཱུ་ལེ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. ད་ལ༹ྷཱཏི ཐི་རཱ. ཨ་སཾ་ཧཱ་རི་ཡཱཏི སུ་ནི་ཁཱ་ཏ་ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལོ ཝི་ཡ ཀེ་ན་ཙི ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ. ཏ་སྶེ་ཏཾ ཀ་ལླཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡཱཏི ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ ཝ་ཏྟུཾ. ཀི་ནྟི? ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ་མྷི པུ་ཏྟོ ཨོ་ར་སོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. སོ ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཛཱ་ཏོ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ཏྟོ. ཨུ་རེ ཝ་སི་ཏྭཱ མུ་ཁ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་དྷ་མྨ་གྷོ་ས་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ཕ་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཨོ་ར་སོ མུ་ཁ་ཏོ ཛཱ་ཏོ. ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཏོ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ་ན ཙ ནི་མྨི་ཏ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་ཛོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ. ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་དཱ་ཡ་ཛྫཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དོ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏཱུཏི ཡ་དེ་ཏཾ ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ་མྷི པུ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘དྷ་མྨ་ཛོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀ་སྨཱ་ཏི ཙེ? ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧེ་ཏནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ‘‘དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡོ ཨི་ཏི་པཱི’’ཏི ཀ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ‘‘དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ? ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧི ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཧ་ད་ཡེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི. ཏེ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ དྷ་མྨ་མ་ཡ་ཏྟཱ དྷ་མྨོ་ཝ. ཨི་ཏི དྷ་མྨོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡོ. དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡོ. དྷ་མྨོ ཧི སེ་ཊྛ་ཏྠེ་ན བྲ་ཧྨཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏོཏི དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝོ. དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ.
༡༡༩. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝཱ སེ་ཊྛ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཝཱ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་པ་རེ་ན་པི ན་ཡེ་ན སེ་ཊྛ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཝཱ་ད་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ཧོ་ཏི ཁོ སོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ས་མ་ཡོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཱ བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཝ. ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཨི་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་དྷ ཧོ་ནྟི མ་ནོ་མ་ཡཱཏི ཏེ ཨི་དྷ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་པི ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ མ་ནེ་ནེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཏི མ་ནོ་མ་ཡཱ. བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཝི་ཡ ཨི་དྷཱ་པི ནེ་སཾ པཱི་ཏི་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏཱི་ཏི པཱི་ཏི་བྷ་ཀྑཱ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ས་ཡཾ་པ་བྷཱདཱི་ནི་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི.
ར་ས་པ་ཐ་ཝི་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༠. ཨེ་ཀོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏནྟི ས་བྦཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨེ་ཀོ་ད་ཀ་མེ་ཝ བྷཱུ་ཏཾ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོཏི ཏ་མོ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ བ་ཧ་ལ་ཏ་མཾ. ས་མ་ཏ་ནཱིཏི པ་ཏི་ཊྛ་ཧི ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་ཏྠ་རི. པ་ཡ་སོ ཏ་ཏྟ་སྶཱཏི ཏ་ཏྟ་སྶ ཁཱི་ར་སྶ. ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཱཏི ཝ་ཎྞེ་ན ས་མྤ་ནྣཱ. ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥ་ས་དི་སོ ཧི་སྶཱ ཝ་ཎྞོ ཨ་ཧོ་སི. ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཱཏི ག་ནྡྷེ་ན ས་མྤ་ནྣཱ དི་བྦ་ག་ནྡྷཾ ཝཱ་ཡ་ཏི. ར་ས་ས་མྤ་ནྣཱཏི ར་སེ་ན ས་མྤ་ནྣཱ པ་ཀྑི་ཏྟ་དི་བྦོ་ཛཱ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཁུ་དྡ་མ་དྷུནྟི ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧི ཀ་ཏ་མ་དྷུཾ. ཨ་ནེ་ལ༹་ཀནྟི ནི་དྡོ་སཾ མ་ཀྑི་ཀ་ཎྜ་ཀ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ. ལོ་ལ་ཛཱ་ཏི་ཀོཏི ལོ་ལ་ས་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ན་ནྟ་རེ་པི ཀ་པྤེ ལོ་ལོ་ཡེ་ཝ. ཨ་མྦྷོཏི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཛཱ་ཏོ ཨཱ་ཧ. ཀི་མེ་ཝི་དཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཝ་ཎྞོ་པི་སྶཱ མ་ནཱ་པོ ག་ནྡྷོ་པི, ར་སོ པ་ན་སྶཱ ཀཱི་དི་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣ་ལོ་བྷོ, སོ ར་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ སཱ་ཡི, ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ ཋ་པེ་སི.
ཨ་ཙྪཱ་དེ་སཱིཏི ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟཱ ས་ཏྟ ར་ས་ཧ་ར་ཎཱི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཕ་རི་ཏྭཱ མ་ནཱ་པཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ ཙ་སྶ ཨོ་ཀྐ་མཱིཏི ཏ་ཏྠ ཙ་སྶ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི.
ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་དི་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༡. ཨཱ་ལུ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨུ་པ་ཀྐ་མིཾ་སུ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུནྟི ཨཱ་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ པི་ཎྜེ པི་ཎྜེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ. ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱཏི ཙ་ནྡི་མཱ ཙ སཱུ་རི་ཡོ ཙ. པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུནྟི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝིཾ་སུ.
ཀོ པ་ན ཏེ་སཾ པ་ཋ་མཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི, ཀོ ཀ་སྨིཾ ཝ་ས་ཏི, ཀ་སྶ ཀིཾ པ་མཱ་ཎཾ, ཀོ ཨུ་པ་རི, ཀོ སཱི་གྷཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཀ་ཏི ནེ་སཾ ཝཱི་ཐི་ཡོ, ཀ་ཐཾ ཙ་ར་ནྟི, ཀི་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི? ཨུ་བྷོ ཨེ་ཀ་ཏོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. སཱུ་རི་ཡོ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏེ་ས་ཉྷི ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཡཾ་པ་བྷཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏཱ ‘‘བྷ་དྡ་ཀཾ ཝ་ཏ་སྶ ས་ཙེ ཨཱ་ལོ་ཀོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ན་ཡ་མཱ་ནཾ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨུ་ཊྛ་ཧི. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ སཱུ་རི་ཡོ་ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སཾ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ པུ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ‘‘བྷ་དྡ་ཀཾ ཝ་ཏ་སྶ ས་ཙེ ཨ་ཉྙོ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཚ་ནྡཾ ཉ་ཏྭཱ་ཝ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨུ་ཊྛ་ཧི. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ཙ་ནྡོ་ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཏེ་སུ ཙ་ནྡོ ཨ་ནྟོ་མ་ཎི་ཝི་མཱ་ནེ ཝ་ས་ཏི. ཏཾ བ་ཧི ར་ཛ་ཏེ་ན པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི སཱི་ཏ་ལ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. སཱུ་རི་ཡོ ཨ་ནྟོ་ཀ་ན་ཀ་ཝི་མཱ་ནེ ཝ་ས་ཏི. ཏཾ བཱ་ཧི་རཾ ཕ་ལི་ཀ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨུ་ཎྷ་མེ་ཝ.
པ་མཱ་ཎ་ཏོ ཙ་ནྡོ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནོ. པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་ཏོ ཏཱི་ཧི ཡོ་ཛ་ནེ་ཧི ཨཱུ་ན་དི་ཡ་ཌྜྷ་ས་ཏ་ཡོ་ཛ་ནོ. སཱུ་རི་ཡོ ཨུ་ཛུ་ཀཾ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནོ, པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་ཏོ དི་ཡ་ཌྜྷ་ས་ཏ་ཡོ་ཛ་ནོ.
ཙ་ནྡོ ཧེ་ཊྛཱ, སཱུ་རི་ཡོ ཨུ་པ་རི, ཨ་ནྟ་རཱ ནེ་སཾ ཡོ་ཛ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ནྡ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟ་ཏོ སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་རི་མ་ནྟ་ཏོ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཙ་ནྡོ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ས་ཎི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏི་རི་ཡཾ སཱི་གྷཾ. དྭཱི་སུ པ་སྶེ་སུ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཏཱ་ར་ཀཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཙ་ནྡོ དྷེ་ནུ ཝི་ཡ ཝ་ཙྪཾ ཏཾ ཏཾ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི. ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ནཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ནྟི. སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ག་མ་ནཾ སཱི་གྷཾ, ཏི་རི་ཡཾ ག་མ་ནཾ ད་ནྡྷཾ. སོ ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཏོ པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ ཙ་ནྡོ ལེ་ཁཱ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. པ་ཀྑ་སྶ དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ ཙ་ནྡོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ པ་རི་པུ་ཎྞོ ཧོ་ཏི. པུ་ན པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཙ་ནྡོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ས་བྦ་སོ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཙ་ནྡཾ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡོ ཨུ་པ་རི ཧོ་ཏི. མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པཱ་ཏི་ཡཱ ཁུ་དྡ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ པི་དྷཱི་ཡ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ གེ་ཧ་ཙྪཱ་ཡཱ ཝི་ཡ ཙ་ནྡ་སྶ ཚཱ་ཡཱ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. སོ ཚཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ དཱུ་རེ ཋི་ཏཱ་ནཾ དི་ཝཱ པ་དཱི་པོ ཝི་ཡ ས་ཡ་མྤི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
ཀ་ཏི ནེ་སཾ ཝཱི་ཐི་ཡོ་ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཛ་ཝཱི་ཐི, ནཱ་ག་ཝཱི་ཐི, གོ་ཝཱི་ཐཱི་ཏི ཏི་སྶོ ཝཱི་ཐི་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཱ་ནཾ མ་ནཱ་པཾ. གུ་ནྣཾ སཱི་ཏུ་ཎྷ་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཀཱ་ལཾ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཨ་ཛ་ཝཱི་ཐིཾ ཨཱ་རུ་ཧ་ནྟི, ཏ་དཱ དེ་ཝོ ཨེ་ཀ་བི་ནྡུ་མྤི ན ཝ་སྶ་ཏི. ཡ་དཱ ནཱ་ག་ཝཱི་ཐིཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི, ཏ་དཱ བྷི་ནྣཾ ཝི་ཡ ན་བྷཾ པ་གྒྷ་ར་ཏི. ཡ་དཱ གོ་ཝཱི་ཐིཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི, ཏ་དཱ ཨུ་ཏུ་ས་མ་ཏཱ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཚ་མཱ་སེ སི་ནེ་རུ་ཏོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ཚ་མཱ་སེ ཨ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏེ ཧི ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷ་མཱ་སེ སི་ནེ་རུ་ས་མཱི་པེ་ན ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏ་ཏོ པ་རེ དྭེ མཱ་སེ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ པ་ཋ་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་མཱ་སེ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་བྷི་མུ་ཁཱ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཡོ མཱ་སེ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་མཱི་པེ་ན ཙ་རི་ཏྭཱ པུ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཙི་ཏྲ་མཱ་སེ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ དྭེ མཱ་སེ སི་ནེ་རུ་བྷི་མུ་ཁཱ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷེ སི་ནེ་རུ་ས་མཱི་པེ་ན ཙ་ར་ནྟི.
ཀི་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི? ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཏཱི་སུ དཱི་པེ་སུ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཀ་ཐཾ? ཨི་མ་སྨི་ཉྷི དཱི་པེ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རཱུ་སུ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ, ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ནེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མོ. པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧ་མྷི ཨུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རཱུ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀོ, ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ནེ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ, ཨི་དྷ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མོ. ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རཱུ་སུ ཨུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ནེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀོ, ཨི་དྷ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ, པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མོ. ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ན་དཱི་པེ ཨུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཨི་དྷ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀོ, པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧེ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ, ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རཱུ་སུ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མོ་ཏི.
ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནཱིཏི ཀ་ཏྟི་ཀཱ་དི་ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི ཙེ་ཝ སེ་ས་ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི ཙ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱཏི ཏ་ཏོ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ཏོ ཡཱ་ཝ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནཱ ར་ཏྟི, ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ཏོ ཡཱ་ཝ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ནཱ དི་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ པ་ཉྩ་ད་ས ར་ཏྟི་ཡོ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སོ, དྭེ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཱ མཱ་སོ་ཏི ཨེ་ཝཾ མཱ་ས་ཌྜྷ་མཱ་སཱ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སཱ ཨུ་ཏུ, ཏ་ཡོ ཨུ་ཏཱུ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ.
༡༢༢. ཝ་ཎྞ་ཝེ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ ཙཱཏི ཝ་ཎྞ་སྶ ཝི་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་སཾ ཝ་ཎྞཱ་ཏི་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཏེ་སཾ ཝ་ཎྞཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཨ་ཏི་མཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ. མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནནྟི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ. ར་སཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱཏི ས་མྤ་ནྣ་ར་ས་ཏྟཱ ར་སཱ་ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ. ཨ་ནུ་ཏྠུ་ནིཾ་སཱུཏི ཨ་ནུ་བྷཱ་སིཾ་སུ. ཨ་ཧོ ར་སནྟི ཨ་ཧོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ མ་དྷུ་ར་ར་སཾ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཾ. ཨ་གྒ་ཉྙཾ ཨ་ཀྑ་རནྟི ལོ་ཀུ་པྤ་ཏྟི་ཝཾ་ས་ཀ་ཐཾ. ཨ་ནུ་ས་ར་ནྟཱིཏི ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟི.
བྷཱུ་མི་པ་པྤ་ཊ་ཀ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༣. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སཱིཏི ཨེ་དི་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི, ཨ་ནྟོ་ཝཱ་པི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀེ ཚི་ནྣེ སུ་ཀྑ་ཀ་ལ་ལ་པ་ཊ་ལཾ ཝི་ཡ ཙ ཨུ་ཊྛ་ཧི.
༡༢༤. པ་དཱ་ལ་ཏཱཏི ཨེ་ཀཱ མ་དྷུ་ར་ར་སཱ བྷ་དྡཱ་ལ་ཏཱ. ཀ་ལ་མྦུ་ཀཱཏི ནཱ་ལི༹་ཀཱ. ཨ་ཧུ ཝ་ཏ ནོཏི མ་དྷུ་ར་ར་སཱ ཝ་ཏ ནོ པ་དཱ་ལ་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཧཱ་ཡི ཝ་ཏ ནོཏི སཱ ནོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཏི.
༡༢༥. ཨ་ཀ་ཊྛ་པཱ་ཀོཏི ཨ་ཀ་ཊྛེ་ཡེ་ཝ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཨུ་པྤ་ནྣོ. ཨ་ཀ་ཎོཏི ནི་ཀྐུ་ཎྜ་ཀོ. ཨ་ཐུ་སོཏི ནི་ཏྠུ་སོ. སུ་ག་ནྡྷོཏི དི་བྦ་ག་ནྡྷཾ ཝཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཎྜུ་ལ་པྥ་ལོཏི སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་ཎྜ་རཾ ཏ་ཎྜུ་ལ་མེ་ཝ ཕ་ལ་ཏི. པ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷནྟི སཱ་ཡཾ ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་ཏོ པ་ཀྐཾ ཧོ་ཏི, པུ་ན ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཾ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ནཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ལཱ་ཡི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནཱུ་ན་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ལི་ངྒཱ་དི་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༦. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཙཱཏི ཡཱ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཨི་ཏྠཱི, ཏ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི, པུ་བྦེ པུ་རི་ས་སྶ པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ. མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ནཱ་མ ཧི པུ་རི་ས་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ལ་བྷ་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པུ་རི་ས་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡེ དྷ་མྨེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ལ་བྷ་ཏི. པུ་རི་སོ ཨི་ཏྠ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ལ་བྷ་ནྟོ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་བྷ་ཏི. ཏ་དཱ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ, པུ་རི་ས་སྶ པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏནྟི ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ནཾ. པ་རི་ལཱ༹་ཧོཏི རཱ་ག་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ. སེ་ཊྛིནྟི ཚཱ་རི་ཀཾ. ནི་བྦུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་ཡཱཏི ནི་ཡྻ་མཱ་ནཱ་ཡ.
༡༢༧. ཨ་དྷ་མྨ་ས་མྨ་ཏནྟི ཏཾ པཾ་སུ་ཁི་པ་ནཱ་དི ཨ་དྷ་མྨོ་ཏི ས་མྨ་ཏཾ. ཏ་དེ་ཏ་ར་ཧི དྷ་མྨ་ས་མྨ་ཏནྟི ཏཾ ཨི་དཱ་ནི དྷ་མྨོ་ཏི ས་མྨ་ཏཾ, དྷ་མྨོ་ཏི ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩེ་སུ ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ ཀ་ལ་ཧཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ‘‘ཏྭཾ ཀ་སྨཱ ཀ་ཐེ་སི? ཡཱ གོ་མ་ཡ་པི་ཎྜ་མ་ཏྟ་མྤི ནཱ་ལ་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. པཱ་ཏ་བྱ་ཏནྟི སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཏཾ. ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་ཀནྟི ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠཱཏི ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱུ་ན་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ས་ཎྜ་ས་ཎྜཱཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀ་ལཱ་པ་བ་ནྡྷཱ ཝི་ཡ གུ་མྦ་གུ་མྦཱ ཧུ་ཏྭཱ.
༡༢༨. མ་རི་ཡཱ་དཾ ཋ་པེ་ཡྻཱ་མཱཏི སཱི་མཾ ཋ་པེ་ཡྻཱ་མ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མཱཏི ཡོ ཧི ནཱ་མ. པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧ་རིཾ་སཱུཏི ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟཾ པཱ་ཎི་ནཱ པ་ཧ་རིཾ་སུ. ཏ་ད་གྒེ ཁོཏི ཏཾ ཨ་གྒཾ ཀ་ཏྭཱ.
མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་རཱ་ཛ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༠. ཁཱི་ཡི་ཏ་བྦཾ ཁཱི་ཡེ་ཡྻཱཏི པ་ཀཱ་སེ་ཏ་བྦཾ པ་ཀཱ་སེ་ཡྻ ཁི་པི་ཏ་བྦཾ ཁི་པེ་ཡྻ, ཧཱ་རེ་ཏ་བྦཾ ཧཱ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡོ ནེ་སཾ ས་ཏྟོཏི ཡོ ཏེ་སཾ ས་ཏྟོ. ཀོ པ་ན སོ་ཏི? ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ. སཱ་ལཱི་ནཾ བྷཱ་གཾ ཨ་ནུ་པ་ད་སྶཱ་མཱཏི མ་ཡཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཁེ་ཏྟ་ཏོ ཨ་མྦ་ཎ་མྦ་ཎཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ལི་བྷཱ་གཾ ད་སྶཱ་མ, ཏ་ཡཱ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཏྭཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛཱ་ཏི.
༡༣༡. ཨ་ཀྑ་རཾ ཨུ་པ་ནི་བྦ་ཏྟནྟི ས་ངྑཱ ས་མ་ཉྙཱ པ་ཉྙ་ཏྟི ཝོ་ཧཱ་རོ ཨུ་པྤ་ནྣོ. ཁ་ཏྟི་ཡོ ཁ་ཏྟི་ཡོ་ཏྭེ་ཝ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཀྑ་རནྟི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཀྑ་ར་མེ་ཝ, ཏེ པ་ན་སྶ ཁེ་ཏྟ་སཱ་མི་ནོ ཏཱི་ཧི ས་ངྑེ་ཧི ཨ་བྷི་སེ་ཀ་མྤི ཨ་ཀཾ་སུ. ར་ཉྫེ་ཏཱིཏི སུ་ཁེ་ཏི པི་ནེ་ཏི. ཨ་གྒ་ཉྙེ་ནཱཏི ཨ་གྒ་ནྟི ཉཱ་ཏེ་ན, ཨ་གྒེ ཝཱ ཉཱ་ཏེ་ན ལོ་ཀུ་པྤ་ཏྟི་ས་མ་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཎྜ་ལཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༢. ཝཱི་ཏ་ངྒཱ་རཱ ཝཱི་ཏ་དྷཱུ་མཱཏི པ་ཙི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏ་བྦཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ག་ཏ་དྷཱུ་མ་ངྒཱ་རཱ. པ་ནྣ་མུ་ས་ལཱཏི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་ཙི་ཏ་བྦཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཏི་ཏ་མུ་ས་ལཱ. གྷཱ་ས་མེ་ས་མཱ་ནཱཏི བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟཱ. ཏ་མེ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱཏི ཏེ ཨེ་ཏེ མ་ནུ་སྶཱ པ་སྶི་ཏྭཱ. ཨ་ན་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎ་མཱ་ནཱཏི ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནཱ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ. ག་ནྠེ ཀ་རོ་ནྟཱཏི ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱ ཙེ་ཝ ཝཱ་ཙེ་ནྟཱ ཙ. ཨ་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཝ་ས་ནྟི, ‘‘ཨ་ཙྪེ་ནྟཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨེ་སེ་ཝ་ཏྠོ. ཧཱི་ན་ས་མྨ་ཏནྟི ‘‘མ་ནྟེ དྷཱ་རེ་ནྟི མ་ནྟེ ཝཱ་ཙེ་ནྟཱི’’ཏི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨི་དཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཧཱི་ན་ས་མྨ་ཏཾ. ཏ་དེ་ཏ་ར་ཧི སེ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏནྟི ཏཾ ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ མ་ནྟེ དྷཱ་རེ་ནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀེ མ་ནྟེ ཝཱ་ཙེ་ནྟཱི’’ཏི སེ་ཊྛ་ས་མྨ་ཏཾ ཛཱ་ཏཾ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཎྜ་ལ་སྶཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཎ་སྶ.
༡༣༣. མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ ས་མཱ་དཱ་ཡཱཏི མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ. ཝི་སུ་ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛེ་སུནྟི གོ་ར་ཀྑ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀ་མྨཱ་དི་ཀེ ཝི་སྶུ་ཏེ ཨུ་གྒ་ཏེ ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛེ་སུཾ.
༡༣༤. སུ་དྡཱ སུ་དྡཱཏི ཏེ་ན ལུ་དྡཱ་ཙཱ་ར་ཀ་མྨ་ཁུ་དྡཱ་ཙཱ་ར་ཀ་མྨུ་ནཱ སུ་དྡཾ སུ་དྡཾ ལ་ཧུཾ ལ་ཧུཾ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཝི་ན་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཧུ ཁོཏི ཧོ་ཏི ཁོ.
༡༣༥. ས་ཀཾ དྷ་མྨཾ ག་ར་ཧ་མཱ་ནོཏི ན སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པ་ན་མ་ཏྟེ་ན སུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ཏྟི་ཡ་དྷ་མྨཾ ནི་ནྡ་མཱ་ནོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཎྜ་ལེ་ཧཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་མཾ ད་སྶེ་ཏི ‘‘ས་མ་ཎ་མ་ཎྜ་ལཾ ནཱ་མ ཝི་སུཾ ན་ཏྠི, ཡ་སྨཱ པ་ན ན ས་ཀྐཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ སུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷི ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཎྜ་ལེ་ཧི ས་མ་ཎ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི མ་ཎྜ་ལཱ་ནི ས་མ་ཎ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱ་ནི ཙ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ནོ ཨ་དྷ་མྨེ་ན. ས་མ་ཎ་མ་ཎྜ་ལ་ཉྷི ཨཱ་ག་མྨ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ སུ་དྡྷིཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི.
དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༦. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ན ས་ཀྐཱ སུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ, ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཝ སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏ་མ་ཏྠཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཁ་ཏྟི་ཡོ་པི ཁོ, ཝཱ་སེ་ཊྛཱཏི དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏཱུཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་དི་ནྣ་ཀ་མྨ་ཧེ་ཏུ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ.
༡༣༧. དྭ་ཡ་ཀཱ་རཱིཏི ཀཱ་ལེ་ན ཀུ་ས་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཡ་ཀཱ་རཱི. སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་བྷ་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡེ་ན པ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཾ བ་ཧུཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཀུ་ས་ལཾ མ་ནྡཾ, སོ ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལེ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཎ་མྤི ཀ་རོ་ཏི ཁུ་ཛྫ་མྤི པཱི་ཋ་ས་པྤི་མྤི. སོ ར་ཛྫ་སྶ ཝཱ ཨ་ན་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་སི་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ བྷོ་གེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་པ་ར་སྶ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ དྭེ བ་ལ་ཝ་མ་ལླཱ ཝི་ཡ ཏེ དྭེ་པི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པེ་ཏི. ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་མྤི པ་ཝ་ཏྟི་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠིཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི མ་ངྒ་ལ་ཨ་སྶཾ ཝཱ མ་ངྒ་ལ་ཨུ་ས་བྷཾ ཝཱ. སོ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༨. ས་ཏྟ་ནྣཾ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ་ནནྟི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི ཨཱ་དི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ནྣཾ, པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ན ས་ཏྟ་ཏིཾ་སཱ་ཡ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ. བྷཱ་ཝ་ན་མ་ནྭཱ་ཡཱཏི བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ, པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ཎྞེ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཙ་ཏུ་ས་ཙྩཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་མེ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སེ་ཊྛཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི.
༡༤༠. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ལོ་ཀ་ས་མྨ་ཏ་སྶ བྲ་ཧྨུ་ནོ་པི ཝ་ཙ་ན་ད་སྶ་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་མེ་ས་ཉྷི ཝཱ་སེ་ཊྛ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་ཎྞཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ‘‘བྲ་ཧྨུ་ནཱ་པེ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཨ་མྦ་ཊྛ་སུ་ཏྟེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཀ་ཐཱ་མ་གྒེ་ན སེ་ཊྛ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཝཱ་ད་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱ སུ་ཏྟ་ནྟཾ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཝཱ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཱཏི ཝཱ་སེ་ཊྛ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ སཱ་མ་ཎེ་རཱ་པི ཧི ས་ཀ་མ་ནཱ ཏུ་ཊྛ་མ་ནཱ ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷཱུ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡིཾ་སུ. ཨི་ད་མེ་ཝ སུ་ཏྟ་ནྟཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟཱ ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་ནྟཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨ་གྒ་ཉྙ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.