༣. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨ་ཏྟ་དཱི་པ་ས་ར་ཎ་ཏཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༨༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – མཱ་ཏུ་ལཱ་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. ཏཾ ན་ག་རཾ གོ་ཙ་ར་གཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ‘‘ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ –

བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ས་མ་ཡེ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨི་མཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝཾ་ས་དཱི་པི་ཀཱ་ཡ སུ་ཏྟ་ནྟ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏུ་ལ་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡཾ དི་སྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ ཝཱི་ས་ཏི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ མཱ་ཏུ་ལ་ན་ག་རཾ ས་མྤ་ཏྟོ. མཱ་ཏུ་ལ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཁ་ཏྟི་ཡཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མྨ ད་ས་བ་ལཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རེ་ན ན་ག་རཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ནི་ས་ཛྫ་ཊྛཱ་ནཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ར་ཧེ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ. བྷ་ག་ཝཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨི་མེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཨ་ཡཾ པ་དེ་སོ ས་མྦཱ་དྷོ, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཋཱ་ཏུཾ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝཱ ཨོ་ཀཱ་སོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, མ་ཧ་ཏཱ ཁོ པ་ན ས་མཱ་ག་མེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི.

ཨ་ཐ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ བྷ་ཏྟཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ག་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི. མ་ནུ་སྶཱ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ས་ཏྠཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་མྤི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ བྷ་ཏྟ་གྒཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཨ་ཧོ་སི, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏུཾ, བུ་དྡྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་སྶཱ་ས་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ས་མུ་སྶི་ཏ་ཕ་ཎཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཾ གཱི་ཝཱ་ཡ ག་ཧ་ཎ་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཐ བྷོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཁ་མཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་ཧེ་ཝ ནི་ཀྑ་ནྟཱ. བྷ་ག་ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟོ་ཝ མ་ག་དྷ་ཀྑེ་ཏྟེ ཋི་ཏཾ སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡཾ ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟ་བྷཱུ་མི་པ་ཏྠ་ཊཾ ཨེ་ཀཾ མཱ་ཏུ་ལ་རུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ‘‘མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫ་ནོ་ཀཱ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཐེ་རོ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝ ‘‘ས་ཏྠཱ ནི་སཱི་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ. ཨ་ཐ་སྶ པུ་ར་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ, ཨཱ་ཀཱ་སེ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི.

ཏེ བྷི་ཀྑཱུཏི ཏ་ཏྲ ཨུ་པ་ཝི་ཊྛཱ དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ. ཨ་ཏྟ་དཱི་པཱཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ དཱི་པཾ ཏཱ་ཎཾ ལེ་ཎཾ ག་ཏིཾ པ་རཱ་ཡ་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ས་ར་ཎཱཏི ཨི་དཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ཉྙ་ས་ར་ཎ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ནཾ. ན ཧི ཨ་ཉྙོ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་སུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་ཐོ, ཀོ ཧི ནཱ་ཐོ པ་རོ སི་ཡཱ’’ཏི (དྷ. པ. ༡༦༠). ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎཱ’’ཏི. ཀོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ, ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ དྷ་མྨོ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘དྷ་མྨ་དཱི་པཱ དྷ་མྨ་ས་ར་ཎཱ ཨ་ན་ཉྙ་ས་ར་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི མ་ཧཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནི.

གོ་ཙ་རེཏི ཙ་རི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ. ས་ཀེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀེ. པེ་ཏྟི་ཀེ ཝི་ས་ཡེཏི པི་ཏི་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཝི་ས་ཡེ. ཙ་ར་ཏནྟི ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ. ‘‘ཙ་ར་ནྟ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. ན ལ་ཙྪ་ཏཱིཏི ན ལ་བྷི་སྶ་ཏི ན པ་སྶི་སྶ་ཏི. མཱ་རོཏི དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་རོ་པི, མ་ཙྩུ་མཱ་རོ་པི, ཀི་ལེ་ས་མཱ་རོ་པི. ཨོ་ཏཱ་རནྟི ར་ནྡྷཾ ཚི་དྡཾ ཝི་ཝ་རཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ ལེ་ཌྜུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ ཏོ་ར་ཎེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བཱ་ལཱ་ཏ་པཾ ཏ་པ་ནྟཾ ལཱ་པཾ ས་ཀུ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ. པ་ཀྑ་ནྡ་སེ་ན་ས་ཀུ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –

‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི ལཱ་པཾ ས་ཀུ་ཎཾ ས་ཧ་སཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལཱ་པོ ས་ཀུ་ཎོ ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི་ཡཱ ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ པ་རི་དེ་ཝ་སི ‘མ་ཡ་མེ་ཝ་མྷ ཨ་ལ་ཀྑི་ཀཱ, མ་ཡཾ ཨ་པྤ་པུ་ཉྙཱ, ཡེ མ་ཡཾ ཨ་གོ་ཙ་རེ ཙ་རི་མྷ པ་ར་ཝི་ས་ཡེ, ས་ཙེ་ཛྫ མ་ཡཾ གོ་ཙ་རེ ཙ་རེ་ཡྻཱ་མ ས་ཀེ པེ་ཏྟི་ཀེ ཝི་ས་ཡེ, ན མྱཱ་ཡཾ ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི ཨ་ལཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ཡ་དི་དཾ ཡུ་དྡྷཱ་ཡཱ’ཏི. ཀོ པ་ན ཏེ ལཱ་པ གོ་ཙ་རོ ས་ཀོ པེ་ཏྟི་ཀོ ཝི་ས་ཡོ་ཏི? ཡ་དི་དཾ ན་ངྒ་ལ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ར་ཎཾ ལེ་ཌྜུ་ཊྛཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི ས་ཀེ བ་ལེ ཨ་པ་ཏྠ་དྡྷཱ ས་ཀེ བ་ལེ ཨ་སཾ་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ལཱ་པཾ ས་ཀུ་ཎཾ པ་མུ་ཉྩི ག་ཙྪ ཁོ ཏྭཾ ལཱ་པ, ཏ་ཏྲ་པི ག་ནྟྭཱ ན མོ་ཀྑ་སཱི་ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལཱ་པོ ས་ཀུ་ཎོ ན་ངྒ་ལ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ར་ཎཾ ལེ་ཌྜུ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ལེ་ཌྜུཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཀུ་ཎ་གྒྷིཾ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི ‘‘ཨེ་ཧི ཁོ དཱ་ནི མེ ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི, ཨེ་ཧི ཁོ དཱ་ནི མེ ས་ཀུ་ཎ་གྒྷཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི ས་ཀེ བ་ལེ ཨ་པ་ཏྠ་དྡྷཱ ས་ཀེ བ་ལེ ཨ་སཾ་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཨུ་བྷོ པ་ཀྑེ ས་ནྣ་ཡ྄ཧ ལཱ་པཾ ས་ཀུ་ཎཾ ས་ཧ་སཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟཱ. ཡ་དཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙཱ་སི ལཱ་པོ ས་ཀུ་ཎོ བ་ཧུ་ཨཱ་ག་ཏཱ ཁོ མྱཱ་ཡཾ ས་ཀུ་ཎ་གྒྷཱི་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྶེ་ཝ ལེ་ཌྜུ་སྶ ཨ་ནྟ་རཾ པ་ཙྩུ་པཱ་དི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་རཾ པ་ཙྩ་ཏཱ་ལེ༹་སི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཧོ་ཏི ཡོ ཨ་གོ་ཙ་རེ ཙ་ར་ཏི པ་ར་ཝི་ས་ཡེ.

ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ ཨ་གོ་ཙ་རེ ཙ་རི་ཏྠ པ་ར་ཝི་ས་ཡེ, ཨ་གོ་ཙ་རེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ར་ཏཾ པ་ར་ཝི་ས་ཡེ ལ་ཙྪ་ཏི མཱ་རོ ཨོ་ཏཱ་རཾ, ལ་ཙྪ་ཏི མཱ་རོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་གོ་ཙ་རོ པ་ར་ཝི་ས་ཡོ, ཡ་དི་དཾ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ས་དྡཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ, གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ག་ནྡྷཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ར་སཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ པི་ཡ་རཱུ་པཱ ཀཱ་མཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཱ ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་གོ་ཙ་རོ པ་ར་ཝི་ས་ཡོ.

གོ་ཙ་རེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ར་ཐ…པེ… ན ལ་ཙྪ་ཏི མཱ་རོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ གོ་ཙ་རོ ས་ཀོ པེ་ཏྟི་ཀོ ཝི་ས་ཡོ, ཡ་དི་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ; དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཏཱ་པཱི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་ཏི་མཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཾ – ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ གོ་ཙ་རོ ས་ཀོ པེ་ཏྟི་ཀོ ཝི་ས་ཡོ་ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༧༡).

ཀུ་ས་ལཱ་ནནྟི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ. ས་མཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏཱུཏི ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ན་ཧེ་ཏུ. ཨེ་ཝ་མི་དཾ པུ་ཉྙཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་དཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, པུ་ཉྙ་ཕ་ལ་ནྟི ཙ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི པུ་ཉྙ་མྤི པུ་ཉྙ་ཝི་པཱ་ཀོ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ད་ལ༹ྷ་ནེ་མི་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༨༡. ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཾ ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཊྚ་གཱ་མཱི ཙ ཝི་ཝ་ཊྚ་གཱ་མཱི ཙ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀུ་ས་ལཾ ནཱ་མ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏཱ་སུ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏཱ་ན་ཉྩ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ སི་ནེ་ཧ་ཝ་སེ་ན མུ་དུ་མ་དྡ་ཝ་ཙི་ཏྟཾ. ཝི་ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀུ་ས་ལཾ ནཱ་མ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་བྷེ་དཱ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ. ཏེ་སུ ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་པུ་ཉྙ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སི་རཱི་ཝི་བྷ་ཝོ. ཝི་ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀུ་ས་ལ་སྶ མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ ཝི་ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ད་སྶེ་སྶ་ཏི.

ཨི་དྷ པ་ན ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་དཱ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དེ ན ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཏ་དཱ ཨཱ་ཡུ་ནཱ་པི ཝ་ཎྞེ་ནཱ་པི ཨི་སྶ་རི་ཡེ་ནཱ་པི པ་རི་ཧཱ་ཡིཾ་སུ. ཡ་དཱ པ་ན ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཏ་དཱ ཝ་ཌྜྷིཾ་སཱུ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀུ་ས་ལཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི མ་ཧཱ་པ་དཱ་ནེ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༣) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ.

༨༢. ཨོ་ས་ཀྐི་ཏནྟི ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ཨ་ཝ་ས་ཀྐི་ཏཾ. ཋཱ་ནཱ ཙུ་ཏནྟི ས་བྦ་སོ ཋཱ་ནཱ ཨ་པ་ག་ཏཾ. ཏཾ ཀི་ར ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་དྭཱ་རེ ཨ་ཀྑཱ་ཧ་ཏཾ ཝི་ཡ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ དྭེ ཁ་དི་ར་ཏྠ་མྦྷེ ནི་ཁ་ཎི་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་མ་ཏྠ་ཀེ ནེ་མི་ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨེ་ཀཾ སུ་ཏྟ་ཀཾ བ་ནྡྷིཾ་སུ. ཨ་དྷོ་བྷཱ་གེ་པི ནེ་མི་ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨེ་ཀཾ བ་ནྡྷིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཨུ་པ་རི་མ་སུ་ཏྟ་ཏོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཨོ་ག་ཏཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ སུ་ཏྟ་སྶ ཋཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ག་ཏཾ ཋཱ་ནཱ ཙུ་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་དེ་ཏཾ ཨ་ཏི་བ་ལ་ཝ་དོ་སེ ས་ཏི ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི. སུ་ཏྟ་མ་ཏྟ་མྤི ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལ་དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟཾ ཝཱ བྷ་ཊྛཾ ཋཱ་ནཱ ཙུ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨོ་ས་ཀྐི་ཏཾ ཋཱ་ནཱ ཙུ་ཏ’’ནྟི.

ཨ་ཐ མེ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་སཱིཏི ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ ཨ་ཛྫ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཝ་ས་སྶ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ, ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཡ་དཱ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ཨོ་ས་ཀྐི་ཏཾ ཋཱ་ནཱ ཙུ་ཏཾ པ་སྶ་སི, ཨ་ཐ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཱ་སི. ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྷི མེ ཏ་ཝ ཧ་ཏྠེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟི. ཨ་དྡ་སཱཏི ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ དི་ཝ་ས་སྶ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ག་ནྟྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་དྡ་ས.

༨༣. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ད་ལ༹ྷ་ནེ་མི ‘‘ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་བ་ལ་ཝ་དོ་མ་ན་སྶོ ‘‘ན དཱ་ནི མ་ཡཱ ཙི་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་པྤཱ་ཝ་སེ་སཾ མེ ཨཱ་ཡུ, ན མེ དཱ་ནི ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ལོ, པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀཱ་ལོ མེ ཨི་དཱ་ནཱི’’ཏི རོ་དི་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྭཱ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟཾ ཀུ་མཱ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ. ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟནྟི པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་ཨེ་ཀ་ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟ་མེ་ཝ. ཨི་དཾ ཧི་སྶ ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ. ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པ་ན པུ་ཉྙི་དྡྷི་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཾ, ན ཏཾ ས་ཀྐཱ དཱ་ཏུཾ. ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ པ་ན ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟོ ‘‘ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཀེ་ས་མ་སྶུནྟི ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟཱ་པི ཧི པ་ཋ་མཾ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ནྟི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རཱུ་ལ༹ྷ་ཀེ་སེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ’’ཏི.

ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནཱིཏི ཀ་སཱ་ཡ་ར་ས་པཱི་ཏཱ་ནི. ཨཱ་དི་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝ་ཀྐ་ལཱ་ནི་པི དྷཱ་རེ་ནྟི. པ་བྦ་ཛཱིཏི པ་བྦ་ཛི་ཏོ. པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ངྒ་ལ་ཝ་ནུ་ཡྻཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཝ་སི. རཱ་ཛི་སི་མྷཱིཏི རཱ་ཛ་ཨཱི་སི་མྷི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཧི ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ས་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཧཱ་ཡ རཱ་ཛ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ རཱ་ཛི་ས་ཡོ་ཏི. ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱིཏི ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཾ ནི་བྦུ་ཏ་དཱི་པ་སི་ཁཱ ཝི་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ. པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་སཱིཏི ཀ་ནྡ་ནྟོ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་པེ་སི. པེ་ཏྟི་ཀནྟི པི་ཏི་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཾ དཱ་ཡ་ཛྫཾ ན ཧོ་ཏི, ན ས་ཀྐཱ ཀུ་སཱི་ཏེ་ན ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ན པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན སུ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ནི་སྶཱ་ཡ ད་ས་ཝི་དྷཾ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཝཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ནྟེ་ནེ་ཝེ་ཏཾ པ་ཏྟ་བྦ་ནྟི དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཙོ་དེ་ནྟོ ‘‘ཨི་ངྒྷ ཏྭ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་རི་ཡེཏི ནི་དྡོ་སེ. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཏྟེཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ ཝ་ཏྟེ.

ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཨ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༨༤. དྷ་མྨནྟི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་དྷ་མྨཾ. ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཏ་ད་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཏ་མེ་ཝ ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ. དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོཏི ཡ་ཐཱ ཀ་ཏོ སོ དྷ་མྨོ སུ་ཊྛུ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོཏི ཏ་སྨིཾ གཱ་ར་ཝུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཏཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨཾ མཱ་ནེ་ནྟོཏི ཏ་མེ་ཝ དྷ་མྨཾ པི་ཡ་ཉྩ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ. དྷ་མྨཾ པཱུ་ཛེ་ནྟོཏི ཏཾ ཨ་པ་དི་སི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་པཱུ་ཛ་ནེ་ན་སྶ པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙ་ཡ་མཱ་ནོཏི ཏ་སྶེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏཱུཏི ཏཾ དྷ་མྨཾ དྷ་ཛ་མི་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཀེ་ཏུ་མི་ཝ ཙ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུ ཙ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོཏི དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎེ་ན དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ. དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་སྶཱུཏི དྷ་མྨོ ཨ་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི དྷ་མྨི་ཀཱ, ར་ཀྑཱ ཙ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉྩ གུ་ཏྟི ཙ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ ‘‘པ་རཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༨༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཁ་ནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ར་ཀྑཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ཏི. ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ ཨ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༨༥). ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་གེ་ཧཱ་དཱི་ནཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ, ཙོ་རཱ་དི་ཨུ་པ་དྡ་ཝ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ གོ་པཱ་ཡ་ནཱ གུ་ཏྟི, ཏཾ ས་བྦ་མྤི སུ་ཊྛུ སཾ་ཝི་ད་ཧ་སྶུ པ་ཝ་ཏྟ་ཡ ཋ་པེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཏྠ སཱ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏ་བྦཱ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་སྨིནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཏ་ཝ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཧི, ཝ་ཏྠ་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནི ཙ་སྶ དེ་ཧི, ས་བྦོ་པ་དྡ་ཝེ ཙ་སྶ ནི་ཝཱ་རེ་ཧི. བ་ལ་ཀཱ་ཡཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – བ་ལ་ཀཱ་ཡོ ཀཱ་ལཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ན་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན་པི ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་བྷི་སི་ཏྟ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྷ་དྲ་སྶཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་དི་ར་ཏ་ན་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན་པི ཨུ་པ་ས་ངྒ་ཎྷི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ནུ་ཡ་ནྟ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཡཱ་ན་ཝཱ་ཧ་ན་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན་པི པ་རི་ཏོ་སེ་ཏ་བྦཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ཝ་ཏྠཱ་དི་ནཱ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ་ན. ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ བྷ་ཏྟ་བཱི་ཛ་ན་ངྒ་ལ་ཕཱ་ལ་བ་ལི་བ་དྡཱ་དི་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན. ཏ་ཐཱ ནི་ག་མ་ཝཱ་སི་ནོ ནེ་ག་མཱ, ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སི་ནོ ཙ ཛཱ་ན་པ་དཱ. ས་མི་ཏ་པཱ་པ་བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མ་ཎ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན ས་ཀྐཱ་ཏ་བྦཱ. མི་ག་པ་ཀྑི་ནོ ཨ་བྷ་ཡ་དཱ་ནེ་ན ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏ་བྦཱ.

ཝི་ཛི་ཏེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ. ཨ་དྷ་མྨ་ཀཱ་རོཏི ཨ་དྷ་མྨ་ཀི་རི་ཡཱ. མཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏྠཱཏི ཡ་ཐཱ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཐཱ ནཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱཏི ས་མི་ཏ་པཱ་པ་བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པཱ. མ་ད་པྤ་མཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱཏི ན་ཝ་ཝི་དྷཱ མཱ་ན་མ་དཱ, པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཙི་ཏྟ་ཝོ་སྶ་ཛྫ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་མཱ་དཱ ཙ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ. ཁ་ནྟི་སོ་ར་ཙྩེ ནི་ཝི་ཊྛཱཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི་ཡ་ཉྩ སུ་ར་ཏ་བྷཱ་ཝེ ཙ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ད་མ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཀ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ད་མེ་ནྟི ས་མེ་ནྟི པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལནྟི ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལེ. ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻཱ་སཱིཏི གཱུ་ཐཾ ཝི་ཡ ཝི་སཾ ཝི་ཡ ཨ་གྒིཾ ཝི་ཡ ཙ སུ་ཊྛུ ཝ་ཛྫེ་ཡྻཱ་སི. ས་མཱ་དཱ་ཡཱཏི སུ་ར་བྷི་ཀུ་སུ་མ་དཱ་མཾ ཝི་ཡ ཨ་མ་ཏཾ ཝི་ཡ ཙ ས་མྨཱ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་སི.

ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ས་མཱ་ནེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་སྨིཾ བ་ལ་ཀཱ་ཡེ་པི ཨེ་ཀཾ, ཁ་ཏྟི་ཡེ་སུ ཨེ་ཀཾ, ཨ་ནུ་ཡ་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་སུ ཨེ་ཀཾ, ནེ་ག་མ་ཛཱ་ན་པ་དེ་སུ ཨེ་ཀཾ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨེ་ཀཾ, མི་ག་པ་ཀྑཱི་སུ ཨེ་ཀཾ, ཨ་དྷ་མྨ་ཀཱ་ར་པྤ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཨེ་ཀཾ, ཨ་དྷ་ནཱ་ནཾ དྷ་ནཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ད་ས་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ པ་ན པ་ཀྑི་ཛཱ་ཏེ ཙ ཝི་སུཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎེ་ནྟ་སྶ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. པུ་བྦེ ཨ་ཝུ་ཏྟཾ ཝཱ ག་ཎེ་ནྟེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་རཱ་ག་སྶ ཙ ཝི་ས་མ་ལོ་བྷ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཁོ ཏཱ་ཏ ཏནྟི ཨི་དཾ ད་ས་ཝི་དྷཾ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷ་ཉྩ ཨ་རི་ཡ་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶཱཏི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ. ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེཏི་ཨཱ་དི མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ནེ ཝུ་ཏྟཾ.

༩༠. ས་མ་ཏེ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཏི་ཡཱ. སུ་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. པ་སཱ་ས་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – པོ་རཱ་ཎ་ཀཾ རཱ་ཛ་ཝཾ་སཾ རཱ་ཛ་པ་ཝེ་ཎིཾ རཱ་ཛ་དྷ་མྨཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཏི་མ་ཏྟེ ཋ་ཏྭཱ ཛ་ན་པ་དཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ མ་གྷ་དེ་ཝ་ཝཾ་ས་སྶ ཀ་ལཱ༹་ར་ཛ་ན་ཀོ ཝི་ཡ ད་ལ༹ྷ་ནེ་མི་ཝཾ་ས་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀོ ཨ་ནྟི་མ་པུ་རི་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣོ. པུ་བྦེ་ནཱ་པ་རནྟི པུ་བྦ་ཀཱ་ལེ་ན ས་དི་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་ཀཱ་ལཾ. ཛ་ན་པ་དཱ ན པ་བྦ་ནྟཱིཏི ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཏཾ པུ་བྦ་ཀཱ་ནནྟི ཡ་ཐཱ པུ་བྦ་ཀཱ་ནཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ པུ་བྦེ ཙ པ་ཙྪཱ ཙ ས་དི་སཱ་ཡེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པ་བྦིཾ་སུ, ཏ་ཐཱ ན པ་བྦ་ནྟི. ཀ་ཏྠ་ཙི སུ་ཉྙཱ ཧོ་ནྟི ཧ་ཏ་ཝི་ལུ་ཏྟཱ, ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་སུ ཙེ་ཝ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ཙ ཨོ་ཛཱ་པི པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨ་མ་ཙྩཱ པཱ་རི་ས་ཛྫཱཏི ཨ་མ་ཙྩཱ ཙེ་ཝ པ་རི་སཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཙ. ག་ཎ་ཀ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱཏི ཨ་ཙྪི་དྡ་ཀཱ་དི་པཱ་ཋ་ག་ཎ་ཀཱ ཙེ་ཝ མ་ཧཱ་ཨ་མ་ཙྩཱ ཙ. ཨ་ནཱི་ཀ་ཊྛཱཏི ཧ་ཏྠི་ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ད་ཡོ. དོ་ཝཱ་རི་ཀཱཏི དྭཱ་ར་ར་ཀྑི་ནོ. མ་ནྟ་སྶཱ་ཛཱི་ཝི་ནོཏི མ་ནྟཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྙཱ, ཏཾ ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ ཛཱི་ཝ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ.

ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༩༡. ནོ ཙ ཁོ ཨ་དྷ་ནཱ་ནནྟི བ་ལ་ཝ་ལོ་བྷ་ཏྟཱ པ་ན ཨ་དྷ་ནཱ་ནཾ ད་ལི་དྡ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ དྷ་ནཾ ནཱ་ནུ་པྤ་དཱ་སི. ནཱ་ནུ་པྤ་དི་ཡ་མཱ་ནེཏི ཨ་ན་ནུ་པྤ་དི་ཡ་མཱ་ནེ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. དཱ་ལི་དྡི་ཡནྟི ད་ལི་དྡ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ཛཱི་ཝཱ་ཧཱིཏི ས་ཡ་ཉྩ ཛཱི་ཝཾ ཡཱ་པེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་དྡྷ་གྒི་ཀནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་བྷཱུ་མཱི་སུ ཕ་ལ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་མ་གྒ་མ་སྶཱ་ཏི ཨུ་དྡྷ་གྒི་ཀཱ. ས་གྒ་སྶ ཧི་ཏཱ ཏ་ཏྲུ་པ་པ་ཏྟི་ཛ་ན་ན་ཏོ་ཏི སོ་ཝ་གྒི་ཀཱ. ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ སུ་ཁོ ཝི་པཱ་ཀོ ཨ་སྶཱ་ཏི སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ. སུ་ཊྛུ ཨ་གྒཱ་ནཾ དི་བྦ་ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཝི་སེ་སཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཏོ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ད་ཀྑི་ཎཾ དཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༩༢. པ་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏཱིཏི ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏི བ་ཧུཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. སུ་ནི་སེ་དྷཾ ནི་སེ་དྷེ་ཡྻནྟི སུ་ཊྛུ ནི་སི་དྡྷཾ ནི་སེ་དྷེ་ཡྻཾ. མཱུ་ལ་གྷ་ཙྩནྟི མཱུ་ལ་ཧ་ཏཾ. ཁ་ར་སྶ་རེ་ནཱཏི ཕ་རུ་ས་ས་དྡེ་ན. པ་ཎ་ཝེ་ནཱཏི ཝ་ཛ྄ཛྷ་བྷེ་རི་ཡཱ.

༩༣. སཱི་སཱ་ནི ནེ་སཾ ཚི་ནྡི་སྶཱ་མཱཏི ཡེ་སཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱུ་ལ་ཀ་མུ་ཊྛི་མྤི ཧ་རི་སྶཱ་མ, ཏེ་སཾ ཏ་ཐེ་ཝ སཱི་སཱ་ནི ཚི་ནྡི་སྶཱ་མ, ཡ་ཐཱ ཀོ་ཙི ཧ་ཊ་བྷཱ་ཝ་མྤི ན ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་ནི ཀི་མེ་ཏྠ རཱ་ཛཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་རཾ མཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ནེ་སཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨུ་པ་ཀྐ་མིཾ་སཱུཏི ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ. པ་ནྠ་དུ་ཧ་ནནྟི པ་ནྠ་གྷཱ་ཏཾ, པ་ནྠེ ཋ་ཏྭཱ ཙོ་ར་ཀ་མྨཾ.

༩༤. ན ཧི, དེ་ཝཱཏི སོ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ ས་ཙྩཾ དེ་ཝཱ་ཏི མུ་ཁ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ དི་ནྣཱ་ཡ མཱ་རཱ་པེ་ཏི, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི, མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཱ ‘‘ན ཧི དེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཝོ་ཙ.

༩༦. ཨེ་ཀི་དནྟི ཨེ་ཏྠ ཨི་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཨེ་ཀེ ས་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙཱ་རི་ཏྟནྟི མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་བྱཱ་པཱ་དཱཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཙ བྱཱ་པཱ་དོ ཙ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱིཏི ན་ཏྠི དི་ནྣ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དི་ཊྛི.

༡༠༡. ཨ་དྷ་མྨ་རཱ་གོཏི མཱ་ཏཱ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ པི་ཏུ་ཙྪཱ མཱ་ཏུ་ལཱ་ནཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཀེ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ རཱ་གོ. ཝི་ས་མ་ལོ་བྷོཏི པ་རི་བྷོ་ག་ཡུ་ཏྟེ་སུ་པི ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏི་བ་ལ་ཝ་ལོ་བྷོ. མི་ཙྪཱ་དྷ་མྨོཏི པུ་རི་སཱ་ནཾ པུ་རི་སེ་སུ ཨི་ཏྠཱི་ན་ཉྩ ཨི་ཏྠཱི་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ.

ཨ་མ་ཏྟེ་ཡྻ་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མཱ་ཏུ ཧི་ཏོ མ་ཏྟེ་ཡྻོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ མ་ཏྟེ་ཡྻ་ཏཱ, མཱ་ཏ་རི ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏ་སྶཱ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཙེ་ཝ ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏཱ ཙ ཨ་མ་ཏྟེ་ཡྻ་ཏཱ. ཨ་པེ་ཏྟེ་ཡྻ་ཏཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ཏཱཏི ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙི་ཏི་ཡཱ ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ.

ད་ས་ཝ་སྶཱ་ཡུ་ཀ་ས་མ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༠༣. ཡཾ ཨི་མེ་སནྟི ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨི་མེ་སཾ. ཨ་ལཾ་པ་ཏེ་ཡྻཱཏི པ་ཏི་ནོ དཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཱ. ཨི་མཱ་ནི ར་སཱ་ནཱིཏི ཨི་མཱ་ནི ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་ར་སཱ་ནི. ཨ་ཏི་བྱཱ་དི་པྤི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ དི་པྤི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ཀུ་ས་ལ་ནྟི་པི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཀུ་ས་ལ་ནྟི ནཱ་མ་མྤི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཉྙ་ཏྟི་མ་ཏྟ་མྤི ན པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ཛྫཱ ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པཱ་སཾ་སཱ ཙཱཏི པཱུ་ཛཱ་ར་ཧཱ ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི པ་སཾ་སཱ་ར་ཧཱ ཙ. ཏ་དཱ ཀི་ར མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀེ་ན ནཱ་མ མཱ་ཏཱ པ་ཧ་ཏཱ, པི་ཏཱ པ་ཧ་ཏོ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པི་ཏཱ, ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཧོ པུ་རི་སོ’’ཏི ཏ་མེ་ཝ པཱུ་ཛེ་སྶ་ནྟི ཙེ་ཝ པ་སཾ་སི་སྶ་ནྟི ཙ.

ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི མཱ་ཏཱ་ཏི ཝཱཏི ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ཏཱ་ཏི ག་རུ་ཙི་ཏྟཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. གེ་ཧེ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ཝི་ཡ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཾ ཨ་ས་བྦྷི་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་གཱ་ར་ཝུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶ་ནྟི. མཱ་ཏུ་ཙྪཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ མཱ་ཏུ་ཙྪཱཏི མཱ་ཏུ་བྷ་གི་ནཱི. མཱ་ཏུ་ལཱ་ནཱིཏི མཱ་ཏུ་ལ་བྷ་རི་ཡཱ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷ་རི་ཡཱཏི སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ. ག་རཱུ་ནཾ དཱ་རཱཏི ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏུ་མ་ཧཱ་པི་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ བྷ་རི་ཡཱ. ས་མྦྷེ་དནྟི མི་སྶཱི་བྷཱ་ཝཾ, མ་རི་ཡཱ་ད་བྷེ་དཾ ཝཱ.

ཏི་བྦོ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི བ་ལ་ཝ་ཀོ་པོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་པ་རཱ་ནི དྭེ ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཀོ་པོ ཧི ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་གྷཱ་ཏེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙ ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ བྱཱ་པཱ་དེ་ཏཱི་ཏི བྱཱ་པཱ་དོ. མ་ནོ་པ་དཱུ་ས་ན་ཏོ མ་ནོ་པ་དོ་སོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏི་བྦཾ ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟནྟི པི་ཡ་མཱ་ན་སྶཱ་པི པ་རཾ མཱ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུཾ ད་སྶེ་ཏུཾ མཱ་ཏུ་པི པུ་ཏྟ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. མཱ་ག་ཝི་ཀ་སྶཱཏི མི་ག་ལུ་དྡ་ཀ་སྶ.

༡༠༤. ས་ཏྠ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོཏི ས་ཏྠེ་ན ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ. སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ལོ་ཀ་ཝི་ནཱ་སོ. ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ ཙ ནཱ་མེ་ས དུ་བྦྷི་ཀྑ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ རོ་ག་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ ས་ཏྠ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ་ཏི ཏི་ཝི་དྷོ. ཏ་ཏྠ ལོ་བྷུ་སྶ་དཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ དུ་བྦྷི་ཀྑ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ ཧོ་ཏི. མོ་ཧུ་སྶ་དཱ་ཡ རོ་ག་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ. དོ་སུ་སྶ་དཱ་ཡ ས་ཏྠ་ནྟ་ར་ཀ་པྤོ. ཏ་ཏྠ དུ་བྦྷི་ཀྑ་ནྟ་ར་ཀ་པྤེ་ན ན་ཊྛཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཨཱ་ཧཱ་ར་ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ བ་ལ་ཝ་ཏྟཱ. རོ་ག་ནྟ་ར་ཀ་པྤེ་ན ན་ཊྛཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི ཀ་སྨཱ? ཏེ་ས་ཉྷི ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ་ཉྙེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ རོ་གོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ས་ཏྠ་ནྟ་ར་ཀ་པྤེ་ན ན་ཊྛཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ནི་ར་ཡེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བ་ལ་ཝཱ་གྷཱ་ཏ་ཏཱ་ཡ.

མི་ག་ས་ཉྙནྟི ‘‘ཨ་ཡཾ མི་གོ, ཨ་ཡཾ མི་གོ’’ཏི ས་ཉྙཾ. ཏི་ཎྷཱ་ནི ས་ཏྠཱ་ནི ཧ་ཏྠེ་སུ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱིཏི ཏེ་སཾ ཀི་ར ཧ་ཏྠེ་ན ཕུ་ཊྛ་མ་ཏྟཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ཎ་པ་ཎྞཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཝུ་དྷ་མེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. མཱ ཙ མ་ཡཾ ཀ་ཉྩཱིཏི མ་ཡཾ ཀ་ཉྩི ཨེ་ཀ་པུ་རི་ས་མྤི ཛཱི་ཝི་ཏཱ མཱ ཝོ་རོ་པ་ཡི་མྷ. མཱ ཙ ཨ་མྷེ ཀོ་ཙཱིཏི ཨ་མྷེ་པི ཀོ་ཙི ཨེ་ཀ་པུ་རི་སོ ཛཱི་ཝི་ཏཱ མཱ ཝོ་རོ་པ་ཡི་ཏྠ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡནྟི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀ་ཝི་ནཱ་སོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ, ན ས་ཀྐཱ དྭཱི་ཧི ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏེ་ཧི ཛཱི་ཝི་ཏཾ ལ་དྡྷུ་ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ. ཝ་ན་ག་ཧ་ནནྟི ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཏི་ཎ་གུ་མྦ་ལ་ཏཱ་དཱི་ཧི ག་ཧ་ནཾ དུ་པྤ་ཝེ་ས་ཊྛཱ་ནཾ. རུ་ཀྑ་ག་ཧ་ནནྟི རུ་ཀྑེ་ཧི ག་ཧ་ནཾ དུ་པྤ་ཝེ་ས་ཊྛཱ་ནཾ. ན་དཱི་ཝི་དུ་གྒནྟི ན་དཱི་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་དཱི་པཱ་དཱི་སུ དུ་གྒ་མ་ན་ཊྛཱ་ནཾ. པ་བྦ་ཏ་ཝི་ས་མནྟི པ་བྦ་ཏེ་ཧི ཝི་ས་མཾ, པ་བྦ་ཏེ་སུ་པི ཝཱ ཝི་ས་མ་ཊྛཱ་ནཾ. ས་བྷཱ་གཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཧཾ ཛཱི་ཝཱ་མི དི་ཊྛཱ བྷོ ས་ཏྟཱ, ཏྭ་མྤི ཏ་ཐཱ ཛཱི་ཝ་སཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྨོ་ད་ན་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་བྷཱ་གེ ཀ་རི་སྶ་ནྟི.

ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༠༥. ཨཱ་ཡ་ཏནྟི མ་ཧ་ནྟཾ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་མེ་ཡྻཱ་མཱཏི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐེ་ཡྻཱ་མ. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ཝི་ར་མེ་ཡྻཱ་མཱ་ཏི་པི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་ཏྠ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ཡུ་ཀཱཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ, པུ་ཏྟཱ ཀ་སྨཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ཡུ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུ་ནྟི ཁེ་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ. ཏེ་ས་ཉྷི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཛཱ་ཏཱ. ཨི་ཏི སཱི་ལ་ག་བྦྷེ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་མཱ་ཡ ཁེ་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཡེ པ་ནེ་ཏྠ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ སཱི་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.

ཨ་སྶཱ་མཱཏི བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་མ. ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ས་ཝ་སྶཱ་ཡུ་ཀཱཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ས་ངྑ་རཱ་ཛ་ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༠༦. ཨི་ཙྪཱཏི མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཏྟཾ དེ་ཐཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཏ་ཎྷཱ. ཨ་ན་ས་ནནྟི ན ཨ་ས་ནཾ ཨ་ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཀཱ་ཡཱ་ལ་སི་ཡཾ, བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ནཾ བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་ད་པ་ཙྩ་ཡཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཛ་ན་ཀོ ཀཱ་ཡ་དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛ་རཱཏི པཱ་ཀ་ཊ་ཛ་རཱ. ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ས་མྤཱ་ཏི་ཀཱཏི ཨེ་ཀ་གཱ་མ་སྶ ཚ་ད་ན་པི་ཊྛ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨི་ཏ་ར་གཱ་མ་སྶ ཚ་ད་ན་པི་ཊྛེ པ་ཏ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ས་མྤཱ་ཏོ. ཨེ་ཏཱ་སུ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ས་མྤཱ་ཏི་ཀཱ. ‘‘ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ས་མྤཱ་དི་ཀཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, གཱ་མ་ནྟ་ར་ཏོ གཱ་མ་ནྟ་རཾ ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ་ནཾ པ་ད་སཱ ག་མ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ས་མྤཱ་དོ ཨེ་ཏཱ་སུ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ གྷ་ན་ནི་ཝཱ་ས་ཏཾ་ཡེ་ཝ དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ཝཱི་ཙི མ་ཉྙེ ཕུ་ཊོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡོ ཝི་ཡ ནི་ར་ནྟ་ར་པཱུ་རི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.

༡༠༧. ‘‘ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནུ་སྶེ་སུ མེ་ཏྟེ་ཡྻོ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ན ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི བུ་དྡྷཱ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནེ ཨཱ་ཡུ་མྷི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཧཱ་ཡ་མཱ་ནེ པ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཡ་དཱ ཏཾ ཨཱ་ཡུ ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻ་ཏཾ པ་ཏྭཱ པུ་ན ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཋ་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཧ་རི་སྶ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ པ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཡཱུ་པོཏི པཱ་སཱ་དོ. ར་ཉྙཱ མ་ཧཱ་པ་ནཱ་དེ་ན ཀཱ་རཱ་པི་ཏོཏི ར་ཉྙཱ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཏ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ས་ཀྐེ་ན དེ་ཝ་རཱ་ཛེ་ན ཝི་སྶ་ཀ་མྨ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་རཱ་པི་ཏོ. པུ་བྦེ ཀི་ར དྭེ པི་ཏཱ་པུ་ཏྟཱ ན་ལ༹་ཀཱ་རཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ན་ལེ༹་ཧི ཙ ཨུ་དུ་མྦ་རེ་ཧི ཙ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཏེ་སུ པི་ཏཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. པུ་ཏྟོ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ སུ་རུ་ཙི་སྶ ར་ཉྙོ དེ་ཝི་ཡཱ སུ་མེ་དྷཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟོ. མ་ཧཱ་པ་ནཱ་དོ ནཱ་མ ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ནཱ་དོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཐ་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཝི་སྶ་ཀ་མྨ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ར་ཉྙོ པཱ་སཱ་དཾ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི པ་ཧི་ཎི སོ ཏ་སྶ པཱ་སཱ་དཾ ནི་མྨི་ནི པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡོ་ཛ་ནུ་བྦེ་དྷཾ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ ས་ཏ་བྷཱུ་མ་ཀཾ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཛཱ་ཏ་ཀེ ཝུ་ཏྟཾ –

‘‘པ་ནཱ་དོ ནཱ་མ སོ རཱ་ཛཱ, ཡ་སྶ ཡཱུ་པོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཡོ;

ཏི་རི་ཡཾ སོ་ལ༹་སུ་བྦེ་དྷོ, ཨུ་དྡྷ་མཱ་ཧུ ས་ཧ་སྶ་དྷཱ.

ས་ཧ་སྶ་ཀ་ཎྜོ ས་ཏ་གེ་ཎྜུ, དྷ་ཛཱ་ལུ ཧ་རི་ཏཱ་མ་ཡོ;

ཨ་ན་ཙྩུཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྡྷ་བྦཱ, ཚ ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ཏྟ་དྷཱ.

ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏ་དཱ ཨཱ་སི, ཡ་ཐཱ བྷཱ་ས་སི བྷ་དྡ་ཛི;

ས་ཀྐོ ཨ་ཧཾ ཏ་དཱ ཨཱ་སིཾ, ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་རོ ཏ་ཝཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༥.༣.༤༢);

སོ རཱ་ཛཱ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྨིཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟེ སོ པཱ་སཱ་དོ མ་ཧཱ་ག་ངྒཱ་ཡ ཨ་ནུ་སོ་ཏཾ པ་ཏི. ཏ་སྶ དྷུ་ར་སོ་པཱ་ན་ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཡཱ་ག་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ མཱ་པི་ཏཾ. ཐུ་པི་ཀཱ་ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ ཀོ་ཊི་གཱ་མོ ནཱ་མ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ སོ ན་ལ༹་ཀཱ་ར་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐེ བྷ་དྡ་ཛི་སེ་ཊྛི ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. སོ ནཱ་ཝཱ་ཡ ག་ངྒཱ་ཏ་ར་ཎ་དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཏཾ པཱ་སཱ་དཾ ད་སྶེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྠུ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས པཱ་སཱ་དོ ན ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ་ཏི? ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ. ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ངྑོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་སྶ པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ སོ པཱ་སཱ་དོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ན ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ་ཏི.

༡༠༨. ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཏཾ པཱ་སཱ་དཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི་ཏྭཱཏི ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏྭཱ. ཏཾ ད་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱཏི ཏཾ པཱ་སཱ་དཾ དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ད་ཏྭཱ ནི་ར་པེ་ཀྑོ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཙ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ. ཀ་སྶ ཙ ཨེ་ཝཾ ད་ཏྭཱ་ཏི? ས་མ་ཎཱ་དཱི་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀ་ཝ་ནི་བྦ་ཀ་ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ’’ཏི. ཀ་ཐཾ པ་ན སོ ཨེ་ཀཾ པཱ་སཱ་དཾ བ་ཧཱུ་ནཾ ད་སྶ་ཏཱི་ཏི? ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི ‘‘ཨ་ཡཾ པཱ་སཱ་དོ ཝི་པྤ་ཀི་རི་ཡ་ཏཱུ’’ཏི. སོ ཁ་ཎྜ་ཁ་ཎྜ་སོ ཝི་པྤ་ཀི་རི་སྶ་ཏི. སོ ཏཾ ཨ་ལ་གྒ་མཱ་ནོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཡོ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, སོ ཏ་ཏྟ་ཀཾ ག་ཎྷ་ཏཱུ’’ཏི དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫི་སྶ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ མེ་ཏྟེ་ཡྻ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ…པེ… ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏི.

༡༠༩. ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ད་སྶེ་ནྟོ པུ་ན ཨ་ཏྟ་དཱི་པཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧ་ར་ཐཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཡུ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༡༠. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཡུ་སྨིནྟི བྷི་ཀྑ་ཝེ ཡཾ ཝོ ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཡུ་ནཱ་པི ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཝོ་ཙཾ, ཏ་ཏྠ ཨི་དཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ ཨི་དཾ ཨཱ་ཡུ་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྨཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ཧི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.

ཝ་ཎྞ་སྨིནྟི ཡཾ ཝོ ཨ་ཧཾ ཝ་ཎྞེ་ན་པི ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཝོ་ཙཾ, ཨི་དཾ ཏ་ཏྠ ཝ་ཎྞ་ཀཱ་ར་ཎཾ. སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཧི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞོ་པི ཀི་ཏྟི་ཝ་སེ་ན གུ་ཎ་ཝ་ཎྞོ་པི ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ཧི སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.

སུ་ཁ་སྨིནྟི ཡཾ ཝོ ཨ་ཧཾ སུ་ཁེ་ན་པི ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཝོ་ཙཾ, ཨི་དཾ ཏ་ཏྠ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཱ་དི་ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ. ཏ་སྨཱ ཏུ་མྷེ་ཧི སུ་ཁེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ཧི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ་ནི.

བྷོ་ག་སྨིནྟི ཡཾ ཝོ ཨ་ཧཾ བྷོ་གེ་ན་པི ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཝོ་ཙཾ, ཨ་ཡཾ སོ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏཱ་ཝ་ཧོ སུ་ཁ་ས་ཡ་ནཱ་དི ཨེ་ཀཱ་ད་སཱ་ནི་སཾ་སོ ས་བྦ་དི་སཱ་ཝི་པྥཱ་རི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་བྷོ་གོ. ཏ་སྨཱ ཏུ་མྷེ་ཧི བྷོ་གེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ཧི ཨི་མེ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ.

བ་ལ་སྨིནྟི ཡཾ ཝོ ཨ་ཧཾ བ་ལེ་ན་པི ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཝོ་ཙཾ, ཨི་དཾ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཾ བ་ལཾ. ཏ་སྨཱ ཏུ་མྷེ་ཧི བ་ལེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཡོ་གོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ.

ཡ་ཐ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ར་བ་ལནྟི ཡ་ཐཱ ཨི་དཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་ར་མ་ཙྩུ་མཱ་ར་ཀི་ལེ་ས་མཱ་རཱ་ནཾ བ་ལཾ དུ་པྤ་ས་ཧཾ དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ལོ་ཀེ ཨེ་ཀ་བ་ལ་མྤི ན ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི. ཏ་མྤི བ་ལཾ ཨི་ད་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ པ་ས་ཧ་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཡོ་གོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི.

ཨེ་ཝ་མི་དཾ པུ་ཉྙནྟི ཨེ་ཝཾ ཨི་དཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པུ་ཉྙ་མྤི ཡཱ་ཝ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀུ་ས་ལཱ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ནི་ཊྛ་པེ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛ་པེ་སི. སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཝཱི་ས་ཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ པི་ཝིཾ་སཱུ་ཏི.

སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.