༧. མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ནི་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ས་ཀྐེ་སཱུཏི ཨ་མྦ་ཊྛ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་ན་ཡེ་ན ‘‘ས་ཀྱཱ ཝ་ཏ, བྷོ ཀུ་མཱ་རཱ’’ཏི ཨུ་དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་ཀྐཱཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ནཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཀོ་པི ཛ་ན་པ་དོ རུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡེ་ན ‘‘ས་ཀྐཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་ཀྐེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ. མ་ཧཱ་ཝ་ནེཏི ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏེ ཨ་རོ་པི་ཏེ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེ མ་ཧ་ཏི ཝ་ནེ. ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧཱིཏི ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ པ་ཏྟ་ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ཧི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – སཱ་ཀི་ཡ་ཀོ་ལི་ཡཱ ཀི་ར ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ན་ག་ར་སྶ ཙ ཀོ་ལི་ཡ་ན་ག་ར་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རེ རོ་ཧི་ཎིཾ ནཱ་མ ན་དིཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་སྶཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཐ ཛེ་ཊྛ་མཱུ་ལ་མཱ་སེ ས་སྶེ་སུ མི་ལཱ་ཡ་ནྟེ་སུ ཨུ་བྷ་ཡ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ཀཱ་ན་མྤི ཀ་མྨ་ཀ་རཱ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཀོ་ལི་ཡ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་བྷ་ཏོ ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཧོ་སྶ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན ས་སྶཾ ཨེ་ཀེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ནེ་ཝ ནི་པྥ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཏུ་མྷེ་སུ ཀོ་ཊྛེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་སུ མ་ཡཾ ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་ནཱི་ལ་མ་ཎི་ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་པ་སི་བྦ་ཀཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཝི་ཙ་རི་ཏུཾ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ས་སྶཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཀེ་ན ནི་པྥ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན མ་ཡཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘མ་ཡ་མྤི ན ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ལ་ཧཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཧཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི, སོ་པི ཨ་ཉྙ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ཛཱ་ཏིཾ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ཧཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡིཾ་སུ.
ཀོ་ལི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཏུ་མྷེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཝཱ་སི་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཛྫ་ཐ, ཡེ སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་གི་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝ་སིཾ་སུ. ཨེ་ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠི་ནོ ཙ ཨ་སྶཱ ཙ ཕ་ལ་ཀཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ཙ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? སཱ་ཀི་ཡ་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་པི ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཏུ་མྷེ དཱ་ནི ཀུ་ཊྛི་ནོ དཱ་ར་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཛྫ་ཐ, ཡེ ཨ་ནཱ་ཐཱ ནི་གྒ་ཏི་ཀཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཀོ་ལ་རུ་ཀྑེ ཝ་སིཾ་སུ, ཨེ་ཏེ་སཾ ཧ་ཏྠི་ནོ ཙ ཨ་སྶཱ ཙ ཕ་ལ་ཀཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ཙ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? ཏེ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨེ ནི་ཡུ་ཏྟ་ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སུཾ, ཨ་མ་ཙྩཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སུཾ, ཏ་ཏོ སཱ་ཀི་ཡཱ – ‘‘བྷ་གི་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཐཱ་མ་ཉྩ བ་ལ་ཉྩ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཡུ་དྡྷ་ས་ཛྫཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཀོ་ལི་ཡཱ་པི – ‘‘ཀོ་ལ་རུ་ཀྑ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཐཱ་མ་ཉྩ བ་ལ་ཉྩ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཡུ་དྡྷ་ས་ཛྫཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝཱ་པི ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨི་མེ ཨེ་ཝཾ ཡུ་དྡྷ་ས་ཛྫེ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ ཨ་དྡ་ས. དི་སྭཱ – ‘‘མ་ཡི ག་ཏེ ཨ་ཡཾ ཀ་ལ་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་མི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ – ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཀ་ལ་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཾ ཏཱི་ཎི ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ཏ་ཏོ ཀ་ལ་ཧོ ཝཱུ་པ་ས་མི་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ སཱ་མ་གྒི་དཱི་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ དྭེ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜ་སུ་ཏྟཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ་པི ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡཱ་ནི ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡཱ་ནི ཀུ་མཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི ད་སྶ་ནྟི, ཨ་ཧཾ ཏེ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, ཏ་དཱ མ་ཧཱ་ས་མཱ་ག་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་མ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ་སུ ཡུ་དྡྷ་ས་ཛྫེ་སུ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་སུ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ དྭི་ནྣཾ སེ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཚ་བྦ་ཎྞ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི.
ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཝཱ་སི་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ་ཝ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏི་སེ་ཊྛོ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཏོ, དི་ཊྛོ ནུ ཁོ ཏེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ན ཁོ པ་ན ས་ཀྐཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་ག་ཏེ ཨ་མྷེ་ཧི པ་ར་སྶ ས་རཱི་རེ ས་ཏྠཾ པཱ་ཏེ་ཏུཾ, ཀོ་ལི་ཡ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཨ་མྷེ ཧ་ན་ནྟུ ཝཱ པ་ཙ་ནྟུ ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཀོ་ལི་ཡ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ – ‘‘ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. བྷ་ག་ཝཱ, ན ཏི་ཏྠ་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ ན པ་བྦ་ཏ་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ ན ན་དཱི་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ ན གི་རི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ས་ངྒཱ་མཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ་ཏི. ཀིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝོ ཀ་ལ་ཧོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི? ཨུ་ད་ཀཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨུ་ད་ཀཾ ཀིཾ ཨ་གྒྷ་ཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི? ཨ་པྤ་གྒྷཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི. པ་ཐ་ཝཱི ནཱ་མ ཀིཾ ཨ་གྒྷ་ཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི? ཨ་ན་གྒྷཱ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཀིཾ ཨ་གྒྷ་ནྟི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི? ཁ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་མ ཨ་ན་གྒྷཱ བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨ་པྤ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀི་མ་ཏྠཾ ཨ་ན་གྒྷེ ཁ་ཏྟི་ཡེ ནཱ་སེ་ཐ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི? ‘‘ཀ་ལ་ཧེ ཨ་སྶཱ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀ་ལ་ཧ་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཝེ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧེ་ན ས་དྡྷིཾ བ་དྡྷཱ་གྷཱ་ཏོ ས་ཀ་ལ་མྤི ཨི་མཾ ཀ་པྤཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཕ་ནྡ་ན་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏོ ‘‘པ་ར་པ་ཏྟི་ཡེ་ན ནཱ་མ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. པ་ར་པ་ཏྟི་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ ཧི ཨེ་ཀ་སྶ ས་ས་ཀ་སྶ ཀ་ཐཱ་ཡ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ཝི་ཏྠ་ཏེ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཙ་ཏུ་པྤ་ད་ག་ཎཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཀྑ་ནྡི་ནོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་སྨཱ པ་ར་པ་ཏྟི་ཡེ་ན ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཨུ་ནྡྲི་ཡ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏོ – ‘‘ཀ་དཱ་ཙི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, དུ་བྦ་ལོ་པི མ་ཧ་བྦ་ལ་སྶ ར་ནྡྷཾ ཝི་ཝ་རཾ པ་སྶ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི མ་ཧ་བྦ་ལོ དུ་བྦ་ལ་སྶ. ལ་ཊུ་ཀི་ཀཱ་པི ཧི ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གཾ གྷཱ་ཏེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ལ་ཊུ་ཀི་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ལ་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ ཏཱི་ཎི ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐེ་ཏྭཱ སཱ་མ་གྒི་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ དྭེ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐེ་སི. ཀ་ཐཾ? ས་མ་གྒཱ་ན་ཉྷི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཀོ་ཙི ཨོ་ཏཱ་རཾ ནཱ་མ པ་སྶི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ རུ་ཀྑ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏོ ‘‘ས་མ་གྒཱ་ནཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཀོ་ཙི ཝི་ཝ་རཾ པ་སྶི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཡ་དཱ པ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ཝཱ་ད་མ་ཀཾ་སུ, ཨ་ཐ ཏེ ནེ་སཱ་ད་པུ་ཏྟོ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཏོ. ཝི་ཝཱ་དེ ཨ་སྶཱ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜ་སུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་སི.
རཱ་ཛཱ་ནོ པ་ས་ནྣཱ – ‘‘ས་ཙེ ས་ཏྠཱ ནཱ་ག་མི་སྶ, མ་ཡཾ ས་ཧ་ཏྠཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ་ཡེ་ཝ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏ་ན་དིཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཏ་རོ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ན པ་སྶེ་ཡྻཱ་མ, སཱ་ས་ན་པ་ཊི་སཱ་ས་ན་མྤི ནོ ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་ཀོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ལ་དྡྷཾ. ས་ཙེ པ་ན ས་ཏྠཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི་སྶ, དྭི་ས་ཧ་སྶ་དཱི་པ་པ་རི་ཝཱ་རེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་དཱི་པེ་སུ ར་ཛྫ་མ་སྶ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཧ་སྶཾ ཁོ པ་ན་སྶ པུ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ་སུ, ཏ་ཏོ ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་རོ་ཝ ཨ་ཝི་ཙ་རི་སྶ. ཏཾ ཁོ པ་ནེ་ས ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཧཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྟོ, ཨི་དཱ་ནི་པི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་རོ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏཱུ’’ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡཱ་ནི ཨ་ཌྜྷ་ཏི་ཡཱ་ནི ཀུ་མཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི ཨ་དཾ་སུ. བྷ་ག་ཝཱ ཏེ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་སཾ ག་རུ་གཱ་ར་ཝ་ཝ་སེ་ན ན ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཡཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. པུ་རཱ་ཎ་དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ་ཡོ་པི ནེ་སཾ ‘‘ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནྟུ, གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ན ས་ཎྛཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་ནྟི. ཏེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ ཨུ་ཀྐ་ཎྛིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ཏེ་སཾ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ མཱ་དི་སེ་ན བུ་དྡྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ས་ནྟཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནྟི, ཧ་ནྡ ནེ་སཾ ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནེ་ཏྭཱ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིཾ ཝི་ནོ་དེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ ཏཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧ་ནྟི? ཨཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, ཨེ་ཐ, ག་ཙྪཱ་མཱ་ཏི. ཨི་དྡྷི་མ་ནྟཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ག་མ་ན་ཊྛཱ་ནཾ མ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ་ཏི? ཏུ་མྷེ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ཐ, ཨ་ཧཾ མ་མཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི. སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧེ ཡེ་སཾ མ་ཙྪཱ་ནཾ ནཱ་མཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཏེ་སཾ ནཱ་མཾ པུ་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི.
ཏེ པུ་ཙྪིཾ་སུ, བྷ་ག་ཝཱ པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏཾ ཀ་ཐེ་སི. ན ཀེ་ཝ་ལཾ མ་ཙྪཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ རུ་ཀྑཱ་ན་མྤི པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་ད་ས་ཀུ་ཎཱ་ན་མྤི ནཱ་མཱ་ནི པུ་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ཐ དྭཱི་ཧི ས་ཀུ་ཎེ་ཧི མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཌཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ད་ཎྜ་ཀེ ནི་སི་ནྣོ ཀུ་ཎཱ་ལ་ས་ཀུ་ཎ་རཱ་ཛཱ པུ་ར་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ས་ཀུ་ཎ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཨེ་ས, བྷ་ནྟེ, ཨི་མེ་སཾ ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་རི་ཝཱ་རཱ ཨེ་ཏེ ཨེ་ཏ་སྶཱ’’ཏི མ་ཉྙཱ་མཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡ་མྤི མ་མ ཝཾ་སོ མ་མ པ་ཝེ་ཎཱི་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ཝ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏེ ས་ཀུ་ཎེ པ་སྶཱ་མ. ཡཾ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཡ་མྤི མ་མ ཝཾ་སོ མ་མ པ་ཝེ་ཎཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, ཏཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་མྷཱ་ཏི. སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏྠ བྷི་ཀྑ་ཝེ་ཏི? ཨཱ་མ, བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི སུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི ཏཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ས་ཏེ་ཧི མ་ཎྜེ་ཏྭཱ ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིཾ ཝི་ནོ་དེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་བྦེ་པི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཙ ནེ་སཾ ཨི་དྡྷི་པི ཨཱ་ག་ཏཱ. བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཧོ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨེ་ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཨོ་ཏ་རིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སཱི་ད་ཐ, ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. བྷི་ཀྑཱུ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧཾ ནེ་ཏྭཱ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིཾ ཝི་ནོ་དེ་སི, ཏ་ཏྠ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ནོ ཨི་དཱ་ནི ཨི་དྷ ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ན ཁོ པ་ན་མྷེ་ཧི ‘སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ མ་ཡ’ནྟི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་ས་ས་དི་སེ་ཧི ནོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཏེ ད་ས་བ་ལ་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་སཱི་ད་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ པ་བྦྷཱ་ར་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ་སུ ནི་སཱི་དིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཨ་ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ, ལ་དྡྷུ་པཱ་ཡ་སྶ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀི་ལ་མ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ག་ཙྪ་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱ’ཏི མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་སུ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་པ་ཏི་སྶ་ནྟི, མ་ཧཱ་ས་མ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཝི་ཝི་ཏྟེ ཨོ་ཀཱ་སེ མ་ཡཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ཝི་ཝི་ཏྟེ ཨོ་ཀཱ་སེ བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི.
ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏ་ཐེ་རོ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་ཏོ ཨ་པ་རོ ཏ་ཏོ ཨ་པ་རོ་ཏི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་པི པ་དུ་མི་ནི་ཡཾ པ་དུ་མཱ་ནི ཝི་ཡ ཝི་ཀ་སིཾ་སུ. ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་བྷི་ཀྑུ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ད་ས་བ་ལཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རོ་པི ཨ་པ་རོ་པཱི་ཏི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་པི བྷ་ཏྟ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱ ཝི་ཡ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་ཝ ཨཱ་ག་མཾ་སུ. པ་ཋ་མཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི, ན་ཏྠཱི’’ཏི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་པ་ར་མྤི ཨ་དྡ་ས ཨ་པ་ར་མྤི ཨ་དྡ་ས. ཨི་ཏི ས་བྦེ་པི ཏེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནོ ན ཀ་ཐེ་སི, ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནོ ན ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཀི་ར དྭེ ཨཱ་ཀཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མ་ཡཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ ཁི་པྤ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པ་ཊི་ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ པ་ན ནི་དྷི་ལ་དྡྷ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨོ་སཱི་ད་མ་ཏྟེ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཨ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལེ པཱ་ཙཱི་ན་ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོ ཨ་བྦྷཱ, མ་ཧི་ཀཱ, དྷཱུ་མོ, ར་ཛོ, རཱ་ཧཱུ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཱ་ཡ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཡ་མ་ཧཱ་ཨཱ་དཱ་ས་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ, ནེ་མི་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ན་ར་ཛ་ཏ་ཙ་ཀྐ་ས་སྶི་རི་ཀཾ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ ཨ་ནི་ལ་པ་ཐཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྠ. ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཁ་ཎེ ལ་ཡེ མུ་ཧུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི.
ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ་པི མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་སྶ ཝཾ་སེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏེ་པི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་སྶ ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཁ་ཏྟི་ཡ་ག་བྦྷེ ཛཱ་ཏོ, ཏེ་པི ཁ་ཏྟི་ཡ་ག་བྦྷེ ཛཱ་ཏཱ. བྷ་ག་ཝཱ་པི རཱ་ཛ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཏེ་པི རཱ་ཛ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ. བྷ་ག་ཝཱ་པི སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ པ་ཧཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ ནི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཏེ་པི སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ པ་ཧཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཱ་ནི ར་ཛྫཱ་ནི ནི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་སུ་དྡྷེ ཨོ་ཀཱ་སེ པ་རི་སུ་དྡྷེ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ས་ཡཾ པ་རི་སུ་དྡྷོ པ་རི་སུ་དྡྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་པ་རི་ཝཱ་རོ ཝཱི་ཏ་དོ་སོ ཝཱི་ཏ་དོ་ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧོ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧ་པ་རི་ཝཱ་རོ ནི་ཏྟ་ཎྷོ ནི་ཏྟ་ཎྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ ནི་ཀྐི་ལེ་སོ ནི་ཀྐི་ལེ་ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ས་ནྟོ ས་ནྟ་པ་རི་ཝཱ་རོ ད་ནྟོ ད་ནྟ་པ་རི་ཝཱ་རོ མུ་ཏྟོ མུ་ཏྟ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙ་ཏཱི་ཏི. ཝ་ཎྞ་བྷཱུ་མི ནཱ་མེ་སཱ, ཡ་ཏྟ་ཀཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨི་ཏི ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པ་ཉྩ་མ་ཏྟེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧཱི’’ཏི.
ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ནཱཏི བ་ཧུ་ཏ་རཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ, མ་ནྡཱ ན ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ས་ཉྙཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ནྣ་དེ་ཝ་ཏཱ ཙ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཀྐ་མོ མ་ཧཱ་ཝ་ན་སྶ ཀི་ར སཱ་མ་ནྟཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཙ་ལིཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ, བྷོ བུ་དྡྷ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ, དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ད་སྶ་ནཾ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ, ཨཱ་ཡཱ་མ ཨཱ་ཡཱ་མཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ས་དྡཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྩ ཏཾ་མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ ཙ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཏཱ་སཾ ཏཱ་སཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ས་དྡ་ནྟ་ར་ཨ་ཌྜྷ་གཱ་ཝུ་ཏ་གཱ་ཝུ་ཏ་ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཡོ་ཛ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ཝི་ཏྠ་ཏེ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ, ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏེ་ས་ཊྛི་ཡཱ ན་ག་ར་ས་ཧ་སྶེ་སུ, ན་ཝ་ན་ཝུ་ཏི་ཡཱ དོ་ཎ་མུ་ཁ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་སུ, ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཡཱ པ་ཊྚ་ན་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་སུ, ཚ་པ་ཎྞཱ་སཱ་ཡ ར་ཏ་ནཱ་ཀ་རེ་སཱུ་ཏི ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ, པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧེ, ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ནེ, ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་མྷི, དྭཱི་སུ པ་རི་ཏྟ་དཱི་པ་ས་ཧ་སྶེ་སཱུ་ཏི ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹, ཏ་ཏོ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ཏི ཨེ་ཝཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཉྷི ཨི་དྷ ད་ས་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ད་ས་ཧི ཙ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ཧི དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷཾ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ ནི་ར་ནྟ་རཾ པ་ཀྑི་ཏྟ་སཱུ་ཙཱི་ཧི ཝི་ཡ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཙྩ་ཏྟ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ལོ་ཧ་པཱ་སཱ་དེ ཀི་ར ས་ཏྟ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ས་མོ པཱ་སཱ་ཎོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་དྷོ ཁི་ཏྟོ ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི པ་ཐ་ཝིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་ནྟེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཡ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཋ་ཏྭཱ ཁི་ཏྟཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཝཱ དྷཱུ་མོ ཝཱ ཨུ་པ་རི ག་ནྟུཾ, ཨུ་པ་རི ཝཱ ཋ་ཏྭཱ ཁི་ཏྟ་སཱ་ས་པཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ ཨ་ནྟ་རཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཡ་ཐཱ ཁོ པ་ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ས་མྦཱ་དྷཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ, པ་ར་ཏོ པ་ར་ཏོ པ་ན ཨ་ཏི་ས་མྦཱ་དྷཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ས་མྦཱ་དྷཾ, ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཙ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཙ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཨ་པི་སུ་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ས་ནྣཱ་ས་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ མ་ཧཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝཱ་ལ་གྒ་ཀོ་ཊི་ནི་ཏུ་ད་ན་མ་ཏྟེ པ་དེ་སེ ད་ས་པི ཝཱི་ས་མྤི ས་བྦ་པ་ར་ཏོ ཏིཾ་ས་མྤི དེ་ཝ་ཏཱ སུ་ཁུ་མེ སུ་ཁུ་མེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ས་ཊྛི ས་ཊྛི དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནནྟི སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ཝཱ་སཱི་ནཾ. སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ ནཱ་མ སུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སཱ པ་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ. ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨ་ཧོ་སི? ཏེ ཀི་ར བྲ་ཧྨཱ་ནོ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝུ་ཊྛི་ཏཱ བྲ་ཧྨ་བྷ་ཝ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟེ བྷ་ཏྟ་གེ་ཧཾ ཝི་ཡ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. ཏ་ཏོ ‘‘ཀུ་ཧིཾ བྲ་ཧྨཱ་ནོ ག་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟཱ མ་ཧཱ་ས་མཱ་ག་མཾ ཉ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མཱ་ག་མོ མ་ཧཱ, མ་ཡཾ ཨོ་ཧཱི་ནཱ, ཨོ་ཧཱི་ན་ཀཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ དུ་ལླ་བྷོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨ་ཏུ་ཙྪ་ཧ་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪཱ་མ. ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མཱ་ག་མེ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་སྶཱ་མ, ད་ས་བ་ལ་སྶ ཙ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨི་ཏི ཏེ་སཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི.
༣༣༢. བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུནྟི པཱ་ལི༹་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨོ་ཏི་ཎྞཱ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ, ན ཁོ པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ པ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཋི་ཏཱ་ཡེ་ཝ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ པུ་ར་ཏྠི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏ་རི, ཨེ་ཀོ ད་ཀྑི་ཎ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ, ཨེ་ཀོ པ་ཙྪི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ, ཨེ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏ་རི. ཏ་ཏོ པུ་ར་ཏྠི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་བྲ་ཧྨཱ ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནཱི་ལ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ མ་ཎི་ཙ་མྨཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཝཱི་ཐི ནཱ་མ ཀེ་ན་ཙི ཨོ་ཏྠ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ པ་ཧ་ཊ་བུ་དྡྷ་ཝཱི་ཐི་ཡཱ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ད་ཀྑི་ཎ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་བྲ་ཧྨཱ་པི པཱི་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པཱི་ཏ་ར་སྨི་ཡོ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་བྷཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊཾ པཱ་རུ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. པ་ཙྪི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་བྲ་ཧྨཱ་པི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏ་ར་སྨི་ཡོ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ར་ཏྟ་ཝ་ར་ཀ་མྦ་ལེ་ན པ་རི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨུ་ཏྟ་ར་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ཏི་ཎྞ་བྲ་ཧྨཱ་པི ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ར་སྨི་ཡོ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སུ་མ་ན་པ་ཊཾ པཱ་རུ་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎཾ ཝི་ཡ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝུ་ཏྟོ, སོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པ་ན ད་སྶི་ཏོ. གཱ་ཐཱ་བྷཱ་ས་ནཾ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ས་མ་ཡོཏི མ་ཧཱ་ས་མཱུ་ཧོ. པ་ཝ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝ་ན་ས་ཎྜོ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཨ་ཛྫ མ་ཧཱ་ས་མཱུ་ཧོ མ་ཧཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ཡེ་སཾ སོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ, ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ས་མཱ་ག་ཏཱཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱཏི དེ་ཝ་གྷ་ཊཱ. ཨཱ་ག་ཏ་མྷ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ས་མ་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ག་ཏེ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡེ དི་སྭཱ མ་ཡ་མྤི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ས་མཱུ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ད་ཀྑི་ཏཱ་ཡེ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་ས་ངྒྷཾ, ཀེ་ན་ཙི ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏཾ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཏ་ཡོ མཱ་རེ མ་དྡི་ཏྭཱ ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མཾ ཨི་མཾ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་ས་ངྒྷཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སོ པ་ན བྲ་ཧྨཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ བྷཱ་སི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏྠི་མ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ དུ་ཏི་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྲ བྷི་ཀྑ་ཝོཏི ཏ་སྨིཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ. ས་མཱ་ད་ཧཾ་སཱུཏི ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཡོ་ཛེ་སུཾ. ཙི་ཏྟ་མ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སཱུཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་བྦེ ཝ་ངྐ་ཀུ་ཊི་ལ་ཛི་མྷ་བྷཱ་ཝེ ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཨ་ཀ་རིཾ་སུ. སཱ་ར་ཐཱི་ཝ ནེ་ཏྟཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ཡ་ཐཱ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་སུ སི་ནྡྷ་ཝེ་སུ ཨོ་དྷ་སྟ་པ་ཏོ་དོ སཱ་ར་ཐི ས་བྦ་ཡོ་ཏྟཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཙོ་དེ་ནྟོ ཨ་ཝཱ་རེ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རཱ ས་བྦེ་པེ་ཏེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ར་ཀྑ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ, ཨེ་ཏེ ད་ཊྛུཾ ཨི་དྷཱ་ག་ཏ་མྷ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. སོ་པི ག་ནྟྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ ཏ་ཏི་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཚེ་ཏྭཱ ཁཱི་ལནྟི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ཁཱི་ལཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ. པ་ལི་གྷནྟི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་པ་ལི་གྷ་མེ་ཝ. ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལནྟི་པི རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་མེ་ཝ. ཨཱུ་ཧ་ཙྩ མ་ནེ་ཛཱཏི ཨེ་ཏེ ཏ་ཎྷཱ་ཨེ་ཛཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནེ་ཛཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཾ ཨཱུ་ཧ་ཙྩ ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱ. ཏེ ཙ་ར་ནྟཱིཏི ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟི. སུ་དྡྷཱཏི ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ. ཝི་མ་ལཱཏི ནི་མྨ་ལཱ. ཨི་དཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཙ་ཀྑུ་མ་ཏཱཏི པ་ཉྩ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟེ་ན. སུ་ད་ནྟཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཏོ་པི ད་ནྟཱ, སོ་ཏ་ཏོ་པི གྷཱ་ན་ཏོ་པི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏོ་པི ཀཱ་ཡ་ཏོ་པི མ་ན་ཏོ་པི ད་ནྟཱ. སུ་སུ་ནཱ་གཱཏི ཏ་རུ་ཎ་ནཱ་གཱ. ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ་ན ཡོ་གཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ད་མི་ཏེ ཏ་རུ་ཎ་ནཱ་གེ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་མྷ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. སོ་པི ག་ནྟྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ག་ཏཱ་སེཏི ནི་བྦེ་མ་ཏི་ཀ་ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ན ག་ཏཱ. སོ་པི ག་ནྟྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༣. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་ཐ་ཝཱི་ཏ་ལ་ཏོ ཡཱ་ཝ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་པ་རི་ཙྪེ་དཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཧཱ ཨ་ཡཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་མཱ་ག་མོ, བྷི་ཀྑཱུ པ་ན ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་ག་མོ་ཏི ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཧ་ནྡ, ནེ་སཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མཱི’’ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི’’ཏི ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏ་པ་ར་མཱཏི ཨེ་ཏཾ པ་ར་མཾ པ་མཱ་ཎཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨེ་ཏ་པ་ར་མཱ. ཨི་དཱ་ནི བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན ཨ་བྷཱ་ཝཱ ‘‘ཡེ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧཱི’’ཏི ཏ་ཏི་ཡོ ཝཱ་རོ ན ཝུ་ཏྟོ. ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ཧ? དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཀ་ལླ་ཏཱ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ. དེ་ཝ་ཏཱ ཀི་ར ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ མ་ཧ་ནྟེ ས་མཱ་ག་མེ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཨ་པྤེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ཀིཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨི་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཀིཾ ཙི་ནྟེ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ མུ་ཁེ་ན ཧ་ཏྠཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ མ་དྡ་ནྟོ ཝི་ཡ ས་བྷ་ཎྜཾ ཙོ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ཏཾ ཏཱ་སཾ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ – ‘‘ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤེ་ས་ཀྑ་མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ ས་བྦཱ་ས་མྤི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི.
བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ མ་ཧ་ནྟཱ ཨེ་ཏེ ས་ཏྟ་ཝི་སེ་སཱ, ཡཾ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཏྠ་ཙི ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ བྷེ་རཱི་ས་དྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟ་ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་སུ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ས་དྡཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཏྠི, ཡཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཡཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མ་ཧཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཏ་མ་ཧཾ པ་སྶཱ་མི, ཏ་མ་ཧཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི’’ནྟི (ཨ. ནི. ༤.༢༤).
ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎོ བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦཱ་པི ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་བྦཱ་བྷ་བྦ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཀཱ་སི. ‘‘ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན ཝཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ ཨ་བྷ་བྦཱ ནཱ་མ. ཏེ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟེ་པི བུ་དྡྷཱ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི. ཝི་པ་རཱི་ཏཱ པ་ན བྷ་བྦཱ ནཱ་མ, ཏེ དཱུ་རེ ཝ་ས་ནྟེ་པི ག་ནྟྭཱ ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཏ་སྨི་མྤི དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ཡེ ཨ་བྷ་བྦཱ, ཏེ པ་ཧཱ་ཡ བྷ་བྦེ པ་རི་གྒ་ཧེ་སི. པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨེ་ཏྠ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ དོ་ས་ཙ་རི་ཏཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏཱ’’ཏི ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཚ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ས་པྤཱ་ཡཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཡ་ནྟོ – ‘‘རཱ་ག་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་མྨཱ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ནི་ཡ་སུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, དོ་ས་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ, མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ མ་ཧཱ་བྱཱུ་ཧ་སུ་ཏྟཾ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ཙཱུ་ལ༹་བྱཱུ་ཧ་སུ་ཏྟཾ, ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ཏུ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ, བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ པུ་རཱ་བྷེ་ད་སུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི དེ་ས་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ པ་རི་སཾ མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི – ‘‘ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ནུ ཁོ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཀེ་ན པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ‘‘པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཀོ་ཙི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ’’ཏི ‘‘ཏེ་སུ པ་ཉྩ་ས་ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨེ་ཀོ་པི ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་དྡ་ས. ཏ་ཏོ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་པི ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི’’ཏི དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ས་ཙེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ ནུ ཁོ’’ཏི ‘‘སོ་པི ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཀྐ་སུ་ཡཱ་མཱ་དཱི་སུ ཀོ་ཙི ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི. ས་ཙེ ཧི ཏེ་སུ ཀོ་ཙི ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, ཏཾ པུ་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ, ན པ་ན ཏེ་སུ་པི ཀོ་ཙི ས་ཀྐོ་ཏི.
ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མཱ་དི་སོ བུ་དྡྷོ་ཡེ་ཝ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, ཨ་ཏྠི པ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཉྙོ བུ་དྡྷོ’’ཏི ཨ་ན་ནྟཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ཉྙཾ བུ་དྡྷཾ ན ཨ་དྡ་ས. ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཉྩེ་ཏཾ, ཡཾ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཾ ན པ་སྶེ་ཡྻ, སོ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ་པི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ – ‘‘ཨ་གྒོ་ཧ་མ་སྨི ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཾ ཨ་པ་སྶི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཧཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ. ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་ན བུ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ པུ་ཙྪ་ནྟེ མ་ཡི ཙ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནྟེ ཨ་ཙྪེ་ར་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི ཙ དེ་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ནི་མྨི་ཏ་བུ་དྡྷཾ མཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ – ‘‘པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ག་ཧ་ཎཾ ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏ་ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ ས་མི་ཉྫི་ཏ་པ་སཱ་རི་ཏ་ཉྩ མ་མ ས་དི་སཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟེ་ཧི པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་ཙཱི་ན་ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོ ཨུ་ལླ་ངྒྷ་མཱ་ནཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཾ ཝི་ཡ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི.
དེ་ཝ་ས་ངྒྷོ ཏཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཨ་ཉྙོ་པི ནུ ཁོ, བྷོ, ཙ་ནྡོ ཨུ་གྒ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཙ་ནྡཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རེ ཛཱ་ཏེ ‘‘ན ཙ་ནྡོ, སཱུ་རི་ཡོ ཨུ་གྒ་ཏོ’’ཏི, པུ་ན ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རེ ཛཱ་ཏེ ‘‘ན སཱུ་རི་ཡོ, དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀ’’ནྟི, པུ་ན ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རེ ཛཱ་ཏེ ‘‘ན དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ, དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀོ’’ཏི, པུ་ན ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རེ ཛཱ་ཏེ ‘‘ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཨེ་ཀོ’’ཏི, པུ་ན ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རེ ཛཱ་ཏེ ‘‘ན མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ, ཨ་པ་རོ་པི བྷོ བུ་དྡྷོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་དེ་ཝ་ཏཱ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཏཱ་ཝ ཨ་ཡཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ, དྭི་ནྣཾ ཀཱི་ཝ མ་ཧ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་རི་ཡ་དེ་ཝ་ཏཱ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དྭེ བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་སོ ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཀོ བུ་དྡྷོ ནི་མྨི་ཏོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཏ་སྶ དེ་ཝ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ནི་མྨི་ཏ་བུ་དྡྷོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ད་ས་བ་ལཾ ཨ་ཝ་ནྡི་ཏྭཱ་ཝ ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ ས་མ་ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་པི་ཏེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི དྭ་ཏྟིཾ་ས མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི, ནི་མྨི་ཏ་སྶཱ་པི དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཝ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ས་རཱི་རཱ ཚ་བྦ་ཎྞ་ར་སྨི་ཡོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ནི་མྨི་ཏ་སྶཱ་པི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་ར་ར་སྨི་ཡོ ནི་མྨི་ཏ་སྶ ས་རཱི་རེ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ནྟི, ནི་མྨི་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་ར་སྨི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡེ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ནྟི. ཏཱ དྭི་ནྣ་མྤི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་ཏོ ཨུ་གྒ་མྨ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྷ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏ་ཏོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷཾ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡ་ཝ་ངྐ་གོ་པཱ་ན་སཱི་ཝི་ན་དྡྷ་མི་ཝ ཙེ་ཏི་ཡ་གྷ་རཾ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏཱ དྭི་ནྣཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ར་སྨི་ག་བྦྷ་ནྟ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ནི་མྨི་ཏ་བུ་དྡྷོ ནི་སཱི་ད་ནྟོ་ཡེ་ཝ ད་ས་བ་ལ་སྶ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝ་ནྟོ –
‘‘པུ་ཙྪཱ་མི མུ་ནིཾ པ་ཧཱུ་ཏ་པ་ཉྙཾ,
ཏི་ཎྞཾ པཱ་ར་ངྒ་ཏཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཾ ཋི་ཏ་ཏྟཾ;
ནི་ཀྑ་མྨ གྷ་རཱ པ་ནུ་ཛྫ ཀཱ་མེ,
ཀ་ཐཾ བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ སོ ལོ་ཀེ པ་རི་བྦ་ཛེ་ཡྻཱ’’ཏི. (སུ. ནི. ༣༦༡) –
གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི. ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཀ་ལླ་ཏཱ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཱ་ནི ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༣༣༤. ཏ་ཏྠ སི་ལོ་ཀ་མ་ནུ་ཀ་སྶཱ་མཱིཏི ཨ་ཀྑ་ར་པ་ད་ནི་ཡ་མི་ཏཾ ཝ་ཙ་ན་ས་ངྒྷཱ་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི. ཡ་ཏྠ བྷུ་མྨཱ ཏ་ད་སྶི་ཏཱཏི ཡེ་སུ ཡེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ བྷུ་མྨཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཏཾ ཏཾ ནི་སྶི་ཏཱ. ཡེ སི་ཏཱ གི་རི་ག་བྦྷ་རནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི, ཡེ བྷི་ཀྑཱུ གི་རི་ཀུ་ཙྪིཾ ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཧི་ཏ་ཏྟཱཏི པེ་སི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ. ས་མཱ་ཧི་ཏཱཏི ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟཱ.
པུ་ཐཱུཏི བ་ཧུ་ཛ་ནཱ. སཱི་ཧཱ་ཝ ས་ལླཱི་ནཱཏི སཱི་ཧཱ ཝི་ཡ ནི་ལཱི་ནཱ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ. ལོ་མ་ཧཾ་སཱ་བྷི་ས་མྦྷུ་ནོཏི ལོ་མ་ཧཾ་སཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ, ནི་བྦྷ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨོ་དཱ་ཏ་མ་ན་སཱ སུ་དྡྷཱཏི ཨོ་དཱ་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་དྡྷཱ. ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་མ་ནཱ་ཝི་ལཱཏི ཝི་པྤ་ས་ནྣ་ཨ་ནཱ་ཝི་ལཱ.
བྷི་ཡྻོ་པ་ཉྩ་ས་ཏེ ཉ་ཏྭཱཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཉྩ་ས་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཝ་ནེ ཀཱ་པི་ལ་ཝ་ཏྠ་ཝེཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ས་མཱི་པ་མྷི ཛཱ་ཏེ ཝ་ན་ས་ཎྜེ. ཏ་ཏོ ཨཱ་མ་ནྟ་ཡཱི ས་ཏྠཱཏི ཏ་དཱ ཨཱ་མ་ནྟ་ཡི. སཱ་ཝ་ཀེ སཱ་ས་ནེ ར་ཏེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ཝ་ན་ནྟེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ སཱ་ཝ་ཀེ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་སཱ་ས་ནེ ར་ཏ་ཏྟཱ སཱ་ས་ནེ ར་ཏེ. ཨི་དཾ ས་བྦཾ – ‘‘སི་ལོ་ཀ་མ་ནུ་ཀ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི.
དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ, ཏེ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོཏི ཏེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཐཱ་ཏི ནེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ ཙ ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ཀ་རུཾ, སུ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནནྟི ཏེ ཙ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རིཾ་སུ.
ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཏ་པྤཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཏེ་སཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧུ ཉཱ་ཎཾ. ཀཱི་དི་སཾ? ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ན ཏཾ ཏེ་ཧི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཧི ཏཾ ནི་པྥ་ནྣཾ. ཨ་མ་ནུ་སྶ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པ་ན་སྶ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་ཏཾ. ས་ཏྠཱ་པི – ‘‘ཨ་ཏྠི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ, ཏཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏེ་ན ཧི ཏེ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཏེ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨ་པྤེ་ཀེ ས་ཏ་མ་དྡ་ཀྑུནྟི ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་ཏཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ཐ ས་ཏྟ་རིནྟི ཨེ་ཀེ ས་ཧ་སྶཾ. ཨེ་ཀེ ས་ཏྟ་ཏི ས་ཧ་སྶཱ་ནི.
ས་ཏཾ ཨེ་ཀེ ས་ཧ་སྶཱ་ནནྟི ཨེ་ཀེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. ཨ་པྤེ་ཀེ་ན་ནྟ་མ་དྡ་ཀྑུནྟི ཝི་པུ་ལཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ, ས་ཏ་ཝ་སེ་ན ས་ཧ་སྶ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་པི ཨ་དྡ་སཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ དི་སཱ ས་བྦཱ ཕུ་ཊཱ ཨ་ཧུཾ, བྷ་རི་ཏཱ ས་མྤུ་ཎྞཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཏ་ཉྩ ས་བྦཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཡཾ ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཀེ་ན དི་ཊྛཾ, ཏ་ཉྩ ས་བྦཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏྭཱ་ན ཙ་ཀྑུ་མཱཏི ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ལེ་ཁཾ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མཱ ས་ཏྠཱ. ཏ་ཏོ ཨཱ་མ་ནྟ་ཡཱིཏི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་གཱ་ཐ་མེ་ཝ ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཀི་ཏྟ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧ. ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏེ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཐ, པ་སྶ་ཐ, ཨོ་ལོ་ཀེ་ཐ, ཡེ ཝོ་ཧཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་མྦ་ནྡྷོ. གི་རཱ་ཧཱིཏི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི. ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སོཏི ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ.
༣༣༥. ས་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཱ ཏེ ཡ་ཀྑཱ, བྷུ་མྨཱ ཀཱ་པི་ལ་ཝ་ཏྠ་ཝཱཏི ས་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཱ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ནི་བྦ་ཏྟཱ བྷུ་མྨཱ ཡ་ཀྑཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོཏི དི་བྦ་ཨི་དྡྷི་ཡུ་ཏྟཱ. ཛུ་ཏི་མ་ནྟོཏི ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣཱ. ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོཏི ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཱ. ཡ་ས་སྶི་ནོཏི པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ. མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུནྟི ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནནྟི ཨི་མཾ མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་མི་ཏིནྟི ས་མཱུ་ཧཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་མཱུ་ཧཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ.
ཚ་ས་ཧ་སྶཱ ཧེ་མ་ཝ་ཏཱ, ཡ་ཀྑཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོཏི ཚ་ས་ཧ་སྶཱ ཧེ་མ་ཝ་ཏ་པ་བྦ་ཏེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཡ་ཀྑཱ, ཏེ ཙ ས་བྦེ་པི ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞཱ.
སཱ་ཏཱ་གི་རཱ ཏི་ས་ཧ་སྶཱཏི སཱ་ཏཱ་གི་རི་པ་བྦ་ཏེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཡ་ཀྑཱ ཏི་ས་ཧ་སྶཱ.
ཨི་ཙྩེ་ཏེ སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶཱཏི ཨེ་ཏེ ས་བྦེ་པི སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶཱ ཧོ་ནྟི.
ཝེ་སྶཱ་མི་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱཏི ཝེ་སྶཱ་མི་ཏྟ་པ་བྦ་ཏེ ནི་བྦ་ཏྟཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ.
ཀུ་མྦྷཱི་རོ རཱ་ཛ་ག་ཧི་ཀོཏི རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཀུ་མྦྷཱི་རོ ནཱ་མ ཡ་ཀྑོ. ཝེ་པུ་ལླ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནནྟི ཏ་སྶ ཝེ་པུ་ལླ་པ་བྦ་ཏོ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྷི་ཡྻོ ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ཡ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏཱིཏི ཏཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཡ་ཀྑཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏི. ཀུ་མྦྷཱི་རོ རཱ་ཛ་ག་ཧི་ཀོ, སོ་པཱ་གཱ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནནྟི སོ་པི ཀུ་མྦྷཱི་རོ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨི་མཾ ཝ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ས་མི་ཏིཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ.
༣༣༦. པུ་རི་མ་ཉྩ དི་སཾ རཱ་ཛཱ, དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ པ་སཱ་ས་ཏཱིཏི པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི. ག་ནྡྷ་བྦཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏཱིཏི ཙ་ཏཱུ་སུ་པི དི་སཱ་སུ ག་ནྡྷ་བྦཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀོ. ས་བྦེ ཏེ ཏ་སྶ ཝ་སེ ཝ་ཏྟ་ནྟི. མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡ་ས་སྶི་སོཏི མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨེ་སོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ.
པུ་ཏྟཱ་པི ཏ་སྶ བ་ཧ་ཝོ, ཨི་ནྡ་ནཱ་མཱ མ་ཧ་བྦ་ལཱཏི ཏ་སྶ དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་སྶ བ་ཧ་ཝོ མ་ཧ་བྦ་ལཱ པུ་ཏྟཱ, ཏེ ས་བྦེ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ ནཱ་མ་དྷཱ་ར་ཀཱ.
ཝི་རཱུ་ལ༹ྷོ ཏཾ པ་སཱ་ས་ཏཱིཏི ཏཾ དི་སཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷོ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི.
པུ་ཏྟཱ་པི ཏ་སྶཱཏི ཏ་སྶཱ་པི ཏཱ་དི་སཱ་ཡེ་ཝ པུ་ཏྟཱ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘མ་ཧ་བྦ་ལཱ’’ཏི ལི་ཁ་ནྟི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ‘‘མ་ཧཱ་བ་ལཱ’’ཏི པཱ་ཋོ.
‘‘པུ་རི་མཾ དི་སཾ དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ, ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་ཀོ;
པ་ཙྪི་མེ་ན ཝི་རཱུ་པ་ཀྑོ, ཀུ་ཝེ་རོ ཨུ་ཏྟ་རཾ དི་སཾ.
ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏེ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་རོ དི་སཱ;
ད་དྡ་ལླ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཝ་ནེ ཀཱ་པི་ལ་ཝ་ཏྠ་ཝེ’’ཏི.
ཨི་མཱ པ་ན གཱ་ཐཱ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ.
ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ དྷ་ཏ་ར་ཊྛཱ ནཱ་མ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་ཏྠི. ཏེ ས་བྦེ་པི ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ག་ནྡྷ་བྦ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་མ་ཧཱ་ཝ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་དཱི་སུ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ད་ཡོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་རོ དི་སཱ, ད་དྡ་ལླ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཾ་སཱུ’’ཏི. ཨི་ད་ཉྷི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ‘‘ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ཧི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཙ་ཏུ་རོ དི་སཱ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ་སུ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱ ཝི་ཡ སུ་ཊྛུ ཛ་ལ་མཱ་ནཱ ཋི་ཏཱ’’ཏི. ཏེ པ་ན ཡ་སྨཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ན་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ན ས་མ་ས་མཱ ཋི་ཏཱ་པི – ‘‘ཝ་ནེ ཀཱ་པི་ལ་ཝ་ཏྠ་ཝེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ.
༣༣༧. ཏེ་སཾ མཱ་ཡཱ་ཝི་ནོ དཱ་སཱ, ཨཱ་གུཾ ཝ་ཉྩ་ནི་ཀཱ ས་ཋཱཏི ཏེ་སཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཀ་ཏ་པཱ་པ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ མཱ་ཡཱ་ཡ ཡུ་ཏྟཱ ཀུ་ཊི་ལཱ་ཙཱ་རཱ དཱ་སཱ ཨ་ཏྠི, ཡེ ས་མྨུ་ཁ་པ་ར་མྨུ་ཁ་ཝ་ཉྩ་ནཱ་ཧི ལོ་ཀཾ ཝ་ཉྩ་ན་ཏོ ‘‘ཝ་ཉྩ་ནི་ཀཱ’’ཏི ཙ, ཀེ་རཱ་ཊི་ཡ་སཱ་ཋེ་ཡྻེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ས་ཋཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏེ་པི ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཱ་ཡཱ ཀུ་ཊེ་ཎྜུ ཝི་ཊེ་ཎྜུ, ཝི་ཊུ་ཙྩ ཝི་ཊུ་ཊོ ས་ཧཱཏི ཏེ དཱ་སཱ ས་བྦེ་པི མཱ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ཝ. ནཱ་མེ་ན པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཀོ ཀུ་ཊེ་ཎྜུ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ཝི་ཊེ་ཎྜུ ནཱ་མ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ཝེ་ཊེ་ཎྜཱུ’’ཏི ལི་ཁ་ནྟི. ཨེ་ཀོ ཝི་ཊུ་ཙྩ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ཝི་ཊུ་ཊོ ནཱ་མ. ས་ཧཱཏི སོ་པི ཝི་ཊུ་ཊོ ཏེ་ཧི ས་ཧེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ.
ཙ་ནྡ་ནོ ཀཱ་མ་སེ་ཊྛོ ཙ, ཀི་ནྣི་གྷ་ཎྜུ ནི་གྷ་ཎྜུ ཙཱཏི ཨ་པ་རོ ཀི་ནྣི་གྷ་ཎྜུ ནཱ་མ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ཀི་ནྣུ་གྷ་ཎྜཱུ’’ཏི ལི་ཁ་ནྟི. ནི་གྷ་ཎྜུ ཙཱཏི ཨ་ཉྙོ ནི་གྷ་ཎྜུ ནཱ་མ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ དཱ་སཱ. ཨི་ཏོ པ་རེ པ་ན –
‘‘པ་ནཱ་དོ ཨོ་པ་མ་ཉྙོ ཙ, དེ་ཝ་སུ་ཏོ ཙ མཱ་ཏ་ལི;
ཙི་ཏྟ་སེ་ནོ ཙ ག་ནྡྷ་བྦོ, ན་ལོ༹ རཱ་ཛཱ ཛ་ནེ་ས་བྷོ;
ཨཱ་གུཾ པ་ཉྩ་སི་ཁོ ཙེ་ཝ, ཏི་མྦ་རཱུ སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྪ་སཱ’’ཏི. –
ཨི་མེ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནོ. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་སུ་ཏོཏི དེ་ཝ་སཱ་ར་ཐི. ཙི་ཏྟ་སེ་ནོཏི ཙི་ཏྟོ ཙ སེ་ནོ ཙ ཙི་ཏྟ་སེ་ནོ ཙ. ག་ནྡྷ་བྦོཏི ཨ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་སེ་ནོ ག་ནྡྷ་བྦ་ཀཱ་ཡི་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཙེ་ས, ས་བྦེ པེ་ཏེ པ་ནཱ་དཱ་ད་ཡོ ག་ནྡྷ་བྦཱ ཨེ་ཝ. ན་ལོ༹་རཱ་ཛཱཏི ན་ལ༹་ཀཱ་ར་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ནཱ་མེ་ཀོ. ཛ་ནེ་ས་བྷོཏི ཛ་ན་ཝ་ས་བྷོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ. ཨཱ་གུཾ པ་ཉྩ་སི་ཁོ ཙེ་ཝཱཏི པ་ཉྩ་སི་ཁོ ཙེ་ཝ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ག་ཏོ. ཏི་མྦ་རཱུཏི ཏི་མྦ་རཱུ ནཱ་མ ག་ནྡྷ་བྦ་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ. སཱུ་རི་ཡ་ཝ་ཙྪ་སཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ དྷཱི་ཏཱ.
ཨེ་ཏེ ཙ་ཉྙེ ཙ རཱ་ཛཱ་ནོ, ག་ནྡྷ་བྦཱ ས་ཧ རཱ་ཛུ་བྷཱིཏི ཨེ་ཏེ ཙ ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ག་ནྡྷ་བྦ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་ཉྙེ ཙ ཨེ་ཏེ་ཧི རཱ་ཛཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ བ་ཧཱུ ག་ནྡྷ་བྦཱ. མོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མུཾ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནནྟི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ས་མི་ཏིཾ ཨི་མཾ ཝ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༣༨. ཨ་ཐཱ་གུཾ ནཱ་ག་སཱ ནཱ་གཱ, ཝེ་སཱ་ལཱ ས་ཧ་ཏ་ཙྪ་ཀཱཏི ནཱ་ག་ས་ད་ཧ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཙ ཝེ་སཱ་ལཱི་ཝཱ་སི་ཀཱ ཙ ནཱ་གཱ ས་ཧ ཏ་ཙྪ་ཀ་ནཱ་ག་པ་རི་སཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྦ་ལ་སྶ་ཏ་རཱཏི ཀ་མྦ་ལོ ཙ ཨ་སྶ་ཏ་རོ ཙ. ཨེ་ཏེ ཀི་ར སི་ནེ་རུ་པཱ་དེ ཝ་ས་ནྟི, སུ་པ་ཎྞེ་ཧི་པི ཨ་ནུ་དྡྷ་ར་ཎཱི་ཡཱ མ་ཧེ་ས་ཀྑ་ནཱ་གཱ པཱ་ཡཱ་གཱ ས་ཧ ཉཱ་ཏི་བྷཱིཏི པ་ཡཱ་ག་ཏི་ཏྠ་ཝཱ་སི་ནོ ཙ ས་ཧ ཉཱ་ཏི་ས་ངྒྷེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ.
ཡཱ་མུ་ནཱ དྷ་ཏ་ར་ཊྛཱ ཙཱཏི ཡ་མུ་ན་ཝཱ་སི་ནོ ཙ དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ནཱ་གཱ ཙ. ཨེ་རཱ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་ནཱ་གོཏི ཨེ་རཱ་ཝ་ཎོ ཙ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ནཱ་གོ ན ཧོ་ཏི. ནཱ་ག་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན པ་ནེ་ས ཝོ་ཧ་རི་ཡ་ཏི. སོ་པཱ་གཱཏི སོ་པི ཨཱ་ག་ཏོ.
ཡེ ནཱ་ག་རཱ་ཛེ ས་ཧ་སཱ ཧ་ར་ནྟཱིཏི ཡེ ཨི་མེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ནཱ་གེ ལོ་བྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ སཱ་ཧ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ར་ནྟི ག་ཎྷ་ནྟི. དི་བྦཱ དི་ཛཱ པ་ཀྑཱི ཝི་སུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑཱུཏི དི་བྦཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དི་བྦཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ཙ ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་ཏོ ཙཱ་ཏི དྭེ ཝཱ་རེ ཛཱ་ཏཱ་ཏི དི་ཛཱ པ་ཀྑ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་ཀྑཱི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ནྟ་རེ་པི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ནྟ་རེ་པི ནཱ་གེ ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠ་ཙ་ཀྑུ་ཏཱ་ཡ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑཱུ. ཝེ་ཧཱ་ཡ་སཱ ཏེ ཝ་ན་མ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟཱཏི ཏེ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་མཾ མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟཱ. ཙི་ཏྲཱ སུ་པ་ཎྞཱ ཨི་ཏི ཏེ་ས ནཱ་མནྟི ཏེ་སཾ ‘‘ཙི་ཏྲ་སུ་པ་ཎྞཱ’’ཏི ནཱ་མཾ.
ཨ་བྷ་ཡཾ ཏ་དཱ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ན་མཱ་སི, སུ་པ་ཎྞ་ཏོ ཁེ་མ་མ་ཀཱ་སི བུ་དྡྷོཏི ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་པི ཏེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཎྷཱ་ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཧི ཨུ་པ་ཝ྄ཧ་ཡ་ནྟཱ མི་ཏྟཱ ཝི་ཡ བ་ནྡྷ་ཝཱ ཝི་ཡ ཙ ས་མུ་ལླ་པ་ནྟཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨཱ་ལི་ངྒ་ནྟཱ ཧ་ཏྠེ ག་ཎྷ་ནྟཱ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ ཧ་ཏྠཾ ཋ་པེ་ནྟཱ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ. ནཱ་གཱ སུ་པ་ཎྞཱ ས་ར་ཎ་མ་ཀཾ་སུ བུ་དྡྷནྟི བུ་དྡྷཾ་ཡེ་ཝ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ.
༣༣༩. ཛི་ཏཱ ཝ་ཛི་ར་ཧ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨི་ནྡེ་ན དེ་ཝ་ར་ཉྙཱ ཛི་ཏཱ. ས་མུ་དྡཾ ཨ་སུ་རཱ་སི་ཏཱཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཝཱ་སི་ནོ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ ཨ་སུ་ར་ཀ་ཉྙཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཱ ས་བྦེ་པི བྷཱ་ཏ་རོ ཝཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཏེ, ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ.
ཏེ་སུ ཀཱ་ལ་ཀ་ཉྩཱ མ་ཧཱ་བྷི་སྨཱཏི ཀཱ་ལ་ཀ་ཉྩཱ ཙ མ་ཧ་ནྟེ བྷིཾ་ས་ནེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. ཨ་སུ་རཱ དཱ་ན་ཝེ་གྷ་སཱ་ཏི དཱ་ན་ཝེ་གྷ་སཱ ནཱ་མ ཨ་ཉྙེ དྷ་ནུ་གྒ་ཧ་ཨ་སུ་རཱ. ཝེ་པ་ཙི་ཏྟི སུ་ཙི་ཏྟི ཙ, པ་ཧཱ་རཱ་དོ ན་མུ་ཙཱི ས་ཧཱཏི ཝེ་པ་ཙི་ཏྟི་ཨ་སུ་རོ, སུ་ཙི་ཏྟི་ཨ་སུ་རོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཏེ ཙ ཨ་སུ་རཱ ན་མུ་ཙི ཙ མཱ་རོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏེ་ཧི ས་ཧེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨི་མེ ཨ་སུ་རཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཝཱ་སི་ནོ, ཨ་ཡཾ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཝཱ་སཱི, ཀ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་ཧི ས་ཧཱ་ག་ཏོ་ཏི? ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཀ་ཏྟཱ. ཏེ་པི ཧི ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཀཱ ཨ་བྷ་བྦཱ, ཨ་ཡ་མྤི ཏཱ་དི་སོ་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ དྷཱ་ཏུ་སོ སཾ་ས་ནྡ་མཱ་ནོ ཨཱ་ག་ཏོ.
ས་ཏ་ཉྩ བ་ལི་པུ་ཏྟཱ་ནནྟི བ་ལི་ནོ མ་ཧཱ་ཨ་སུ་ར་སྶ པུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏཾ. ས་བྦེ ཝེ་རོ་ཙ་ནཱ་མ་ཀཱཏི ས་བྦེ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱ་ཏུ་ལ་སྶ རཱ་ཧུ་སྶེ་ཝ ནཱ་མ་དྷ་རཱ. ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ བ་ལི་སེ་ནནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལི་སེ་ནཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ས་བྦེ ཀ་ཏ་ས་ནྣཱ་ཧཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ. རཱ་ཧུ་བྷ་དྡ་མུ་པཱ་ག་མུནྟི རཱ་ཧུ་ཨ་སུ་རི་ནྡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. ས་མ་ཡོ དཱ་ནི བྷ་དྡ་ནྟེཏི བྷ་དྡཾ ཏ་ཝ ཧོ་ཏུ, ས་མ་ཡོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་མི་ཏིཾ ཝ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༤༠. ཨཱ་པོ ཙ དེ་ཝཱ པ་ཐ་ཝཱི, ཏེ་ཛོ ཝཱ་ཡོ ཏ་དཱ་ག་མུནྟི ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་སུ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨཱ་པོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ་མ་ཀཱ དེ་ཝཱ ཨཱ་ག་མུཾ. ཝ་རུ་ཎཱ ཝཱ་ར་ཎཱ དེ་ཝཱ, སོ་མོ ཙ ཡ་ས་སཱ ས་ཧཱཏི ཝ་རུ་ཎ་དེ་ཝ་ཏཱ, ཝཱ་ར་ཎ་དེ་ཝ་ཏཱ, སོ་མ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་ཀཱ ཙ དེ་ཝཱ ཡ་ས་སཱ ནཱ་མ དེ་ཝེ་ན ས་ཧཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མེ་ཏྟཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཀཱ་ཡི་ཀཱཏི མེ་ཏྟཱ་ཛྷཱ་ནེ ཙ ཀ་རུ་ཎཱ་ཛྷཱ་ནེ ཙ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟ་དེ་ཝཱ. ཨཱ་གུཾ དེ་ཝཱ ཡ་ས་སྶི་ནོཏི ཨེ་ཏེ་པི མ་ཧཱ་ཡ་སཱ དེ་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ.
ད་སེ་ཏེ ད་ས་དྷཱ ཀཱ་ཡཱ, ས་བྦེ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོཏི ཏེ ད་ས་དྷཱ ཋི་ཏཱ ད་ས དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ས་བྦེ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝེ་ཎྜཱུ ཙ དེ་ཝཱཏི ཝེ་ཎྜུ་དེ་ཝ་ཏཱ ཙ. ས་ཧ་ལི ཙཱཏི ས་ཧ་ལི་དེ་ཝ་ཏཱ ཙ. ཨ་ས་མཱ ཙ དུ་ཝེ ཡ་མཱཏི ཨ་ས་མ་དེ་ཝ་ཏཱ ཙ དྭེ ཙ ཡ་མ་ཀཱ དེ་ཝཱ. ཙ་ནྡ་སྶུ་པ་ནི་སཱ དེ་ཝཱ, ཙ་ནྡ་མཱ་གུཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱཏི ཙ་ནྡ་ནི་སྶི་ཏ་ཀཱ དེ་ཝཱ ཙ་ནྡཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཐཱ སཱུ་རི་ཡ་ནི་སྶི་ཏ་ཀཱ དེ་ཝཱ སཱུ་རི་ཡཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ. ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱཏི ན་ཀྑ་ཏྟ་ནི་སྶི་ཏཱ་པི དེ་ཝཱ ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ནི པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨཱ་གུཾ མ་ནྡ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱཏི ཝཱ་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ, ཨ་བྦྷ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ, ཨུ་ཎྷ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཨེ་ཏེ ས་བྦེ་པི ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ ‘‘མ་ནྡ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ’’ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ་པི ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་སཱུ་ནཾ ཝཱ་ས་ཝོ སེ་ཊྛོ, ས་ཀྐོ་པཱ་གཱ པུ་རི་ནྡ་དོཏི ཝ་སཱུ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སེ་ཊྛོ ཝཱ་ས་ཝོ ཡོ ས་ཀྐོ་ཏི ཙ, པུ་རི་ནྡ་དོ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི, སོ་པི ཨཱ་ག་ཏོ.
ད་སེ་ཏེ ད་ས་དྷཱ ཀཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་པི ད་ས དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ད་ས་དྷཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ. ས་བྦེ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོཏི ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞཱ.
ཨ་ཐཱ་གུཾ ས་ཧ་བྷཱུ དེ་ཝཱཏི ཨ་ཐ ས་ཧ་བྷཱུ ནཱ་མ དེ་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཛ་ལ་མ་གྒི་སི་ཁཱ་རི་ཝཱཏི ཨ་གྒི་སི་ཁཱ ཝི་ཡ ཛ་ལ་ནྟཱ. ཛ་ལ་མ་གྒི ཙ སི་ཁཱ་རི་ཝཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཏེ་སཾ ནཱ་མཱ་ནཱི་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་རི་ཊྛ་ཀཱ ཙ རོ་ཛཱ ཙཱཏི ཨ་རི་ཊྛ་ཀ་དེ་ཝཱ ཙ རོ་ཛ་དེ་ཝཱ ཙ. ཨུ་མཱ་པུ་པྥ་ནི་བྷཱ་སི་ནོཏི ཨུ་མཱ་པུ་པྥ་དེ་ཝཱ ནཱ་མ ཨེ་ཏེ དེ་ཝཱ. ཨུ་མཱ་པུ་པྥ་ས་དི་སཱ ཧི ཏེ་སཾ ས་རཱི་རཱ་བྷཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་མཱ་པུ་པྥ་ནི་བྷཱ་སི་ནོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
ཝ་རུ་ཎཱ ས་ཧ་དྷ་མྨཱ ཙཱཏི ཨེ་ཏེ ཙ དྭེ ཛ་ནཱ. ཨ་ཙྩུ་ཏཱ ཙ ཨ་ནེ་ཛ་ཀཱཏི ཨ་ཙྩུ་ཏ་དེ་ཝ་ཏཱ ཙ ཨ་ནེ་ཛ་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ ཙ. སུ་ལེ་ཡྻ་རུ་ཙི་རཱ ཨཱ་གུནྟི སུ་ལེ་ཡྻཱ ཙ རུ་ཙི་རཱ ཙ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨཱ་གུཾ ཝཱ་ས་ཝ་ནེ་སི་ནོཏི ཝཱ་ས་ཝ་ནེ་སཱི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ ཨཱ་ག་ཏཱ. ད་སེ་ཏེ ད་ས་དྷཱ ཀཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་པི ད་ས་དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ད་ས་དྷཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ.
ས་མཱ་ནཱ མ་ཧཱ་ས་མཱ་ནཱཏི ས་མཱ་ནཱ ཙ མ་ཧཱ་ས་མཱ་ནཱ ཙ. མཱ་ནུ་སཱ མཱ་ནུ་སུ་ཏྟ་མཱཏི མཱ་ནུ་སཱ ཙ མཱ་ནུ་སུ་ཏྟ་མཱ ཙ. ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སི་ཀཱ ཨཱ་གུཾ, ཨཱ་གུཾ མ་ནོ་པ་དོ་སི་ཀཱཏི ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སི་ཀཱ མ་ནོ་པ་དོ་སི་ཀཱ ཙ དེ་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ.
ཨ་ཐཱ་གུཾ ཧ་ར་ཡོ དེ་ཝཱཏི ཧ་རི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཡེ ཙ ལོ་ཧི་ཏ་ཝཱ་སི་ནོཏི ལོ་ཧི་ཏ་ཝཱ་སི་ནོ ཙ ཨཱ་ག་ཏཱ. པཱ་ར་གཱ མ་ཧཱ་པཱ་ར་གཱཏི ཨེ་ཏེ ཙ དུ་ཝི་དྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ད་སེ་ཏེ ད་ས་དྷཱ ཀཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་པི ད་ས་དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ད་ས་དྷཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ.
སུ་ཀྐཱ ཀ་ར་མྦྷཱ ཨ་རུ་ཎཱ, ཨཱ་གུཾ ཝེ་གྷ་ན་སཱ ས་ཧཱཏི ཨེ་ཏེ སུ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ, ཏེ་ཧི ས་ཧ ཝེ་གྷ་ན་སཱ ཙ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨོ་དཱ་ཏ་ག་ཡ྄ཧཱ པཱ་མོ་ཀྑཱཏི ཨོ་དཱ་ཏ་ག་ཡ྄ཧཱ ནཱ་མ པཱ་མོ་ཀྑ་དེ་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨཱ་གུཾ དེ་ཝཱ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎཱཏི ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ.
ས་དཱ་མ་ཏྟཱ ཧཱ་ར་ག་ཛཱཏི ས་དཱ་མ་ཏྟཱ ཙ ཧཱ་ར་ག་ཛཱ ཙ. མི་སྶ་ཀཱ ཙ ཡ་ས་སྶི་ནོཏི ཡ་ས་ས་མྤ་ནྣཱ མི་སྶ་ཀ་དེ་ཝཱ ཙ. ཐ་ན་ཡཾ ཨཱ་ག པ་ཛྫུ་ནྣོཏི པ་ཛྫུ་ནྣོ ཙ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཐ་ན་ཡ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཏོ. ཡོ དི་སཱ ཨ་བྷི་ཝ་སྶ་ཏཱིཏི ཡོ ཡཾ ཡཾ དི་སཾ ཡཱ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ དེ་ཝོ ཝ་སྶ་ཏི. ད་སེ་ཏེ ད་ས་དྷཱ ཀཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་པི ད་ས་དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ད་ས་དྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ.
ཁེ་མི་ཡཱ ཏུ་སི་ཏཱ ཡཱ་མཱཏི ཁེ་མི་ཡཱ དེ་ཝཱ ཏུ་སི་ཏ་པུ་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཙ ཡཱ་མཱ་དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཝཱ་སི་ནོ ཙ. ཀ་ཐ་ཀཱ ཙ ཡ་ས་སྶི་ནོཏི ཡ་ས་ས་མྤ་ནྣཱ ཀ་ཐ་ཀ་དེ་ཝཱ ཙ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ཀ་ཊྛ་ཀཱ ཙཱ’’ཏི ལི་ཁ་ནྟི. ལ་མྦཱི་ཏ་ཀཱ ལཱ་མ་སེ་ཊྛཱཏི ལ་མྦི་ཏ་ཀ་དེ་ཝཱ ཙ ལཱ་མ་སེ་ཊྛ་དེ་ཝཱ ཙ. ཛོ་ཏི་ནཱ་མཱ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱཏི པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཀ་ཏ་ན་ལ༹་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ཛོ་ཏ་མཱ་ནཱ ཛོ་ཏི་དེ་ཝཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏེ ཙ ཨཱ་སཱ ཙ དེ་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ཛཱ་ཏི་ནཱ་མཱ’’ཏི ལི་ཁ་ནྟི. ཨཱ་སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཚ་ནྡ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ས་ཝཱཏི ཝུ་ཏྟཱ. ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏི་ནོ ཨཱ་གུཾ, ཨ་ཐཱ་གུཾ པ་ར་ནི་མྨི་ཏཱ. ད་སེ་ཏེ ད་ས་དྷཱ ཀཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་པི ད་ས དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ད་ས་དྷཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ.
ས་ཊྛེ་ཏེ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ ཙ ཨཱ་པོ ཙ དེ་ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཚ ད་ས་ཀཱ ས་ཊྛི དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཱ ས་བྦེ ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཎྞི་ནོ. ནཱ་མ་ནྭ་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪུནྟི ནཱ་མ་བྷཱ་གེ་ན ནཱ་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ. ཡེ ཙ་ཉྙེ ས་དི་སཱ ས་ཧཱཏི ཡེ ཙ ཨ་ཉྙེ་པི ཏེ་ཧི ས་དི་སཱ ཝ་ཎྞ་ཏོ་པི ནཱ་མ་ཏོ་པི ཨེ་ཏཱ་དི་སཱ་ཡེ་ཝ སེ་ས་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ དེ་ཝཱ, ཏེ་པི ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཀ་པ་དེ་ནེ་ཝ ཀ་ལཱ་པཾ ཝི་ཡ པུ་ཊ་ཀཾ ཝི་ཡ ཙ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཱ དེ་ཝ་ཏཱ ནི་དྡི་ས་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ད་ས་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ས་ཧ་སྶེ་སུ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡེ ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་ད་ཏྠཾ ཏེ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ པ་ཝུ་ཊྛ་ཛཱ་ཏིནྟི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཝུ་ཊྛཱ ཝི་ག་ཏཱ ཛཱ་ཏི ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷོ པ་ཝུ་ཊྛ་ཛཱ་ཏི ནཱ་མ, ཏཾ པ་ཝུ་ཊྛ་ཛཱ་ཏིཾ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་ཁཱི་ལཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ཁཱི་ལཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨོ་གྷེ ཏ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨོ་གྷ་ཏི་ཎྞཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷཾ ད་ཀྑེ་མ པ་སྶི་སྶཱ་མ. ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཨོ་གྷཱ་ནཾ ཏི་ཎྞ་ཏྟཱ ཨོ་གྷ་ཏ་རཾ ཨཱ་གུཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ནཱ་གཾ. ཨ་སི་ཏཱ་ཏི་གནྟི ཀཱ་ལ༹་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཏཱི་ཏཾ ཙ་ནྡཾ་ཝ སི་རི་ཡཱ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཾ ད་ས་བ་ལ་ཉྩ ད་ཀྑེ་མ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཾ ས་བྦེ་པི ཏེ ནཱ་མ་ནྭ་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪུཾ, ཡེ ཙ་ཉྙེ ས་དི་སཱ ས་ཧཱ་ཏི.
༣༤༡. ཨི་དཱ་ནི བྲ་ཧྨཱ་ནོ ད་སྶེ་ནྟོ སུ་བྲ་ཧྨཱ པ་ར་མ་ཏྟོ ཙཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སུ་བྲ་ཧྨཱཏི ཨེ་ཀོ བྲ་ཧྨཱ. པ་ར་མ་ཏྟོ་པི བྲ་ཧྨཱ་ཝ. པུ་ཏྟཱ ཨི་དྡྷི་མ་ཏོ ས་ཧཱཏི ཨེ་ཏེ ཨི་དྡྷི་མ་ཏོ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡ་བྲ་ཧྨཱ་ནོ ས་ཧེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ. ས་ན་ངྐུ་མཱ་རོ ཏི་སྶོ ཙཱཏི ས་ན་ངྐུ་མཱ་རོ ཙ ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཙ. སོ་པཱ་གཱཏི སོ་པི ཨཱ་ག་ཏོ.
‘‘ས་ཧ་སྶཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་ནཾ, མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་བྷི་ཏི་ཊྛ་ཏི;
ཨུ་པ་པ་ནྣོ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, བྷི་སྨཱ་ཀཱ་ཡོ ཡ་ས་སྶི སོ’’ཏི. –
ཨེ་ཏྠ ས་ཧ་སྶཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ད་ས་ཧི ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཕ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་ག་ཏཾ. མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་བྷི་ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཨ་ཉྙེ བྲ་ཧྨེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨུ་པ་པ་ནྣོཏི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཛུ་ཏི་མ་ནྟོཏི ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ. བྷི་སྨཱ་ཀཱ་ཡོཏི མ་ཧཱ་ཀཱ་ཡོ, དྭཱི་ཧི ཏཱི་ཧི མཱ་ག་དྷི་ཀེ་ཧི གཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟེ་ཧི ས་མ་པྤ་མཱ་ཎ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ཡ་ས་སྶི་སོཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སི་རཱི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཡ་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
ད་སེ་ཏྠ ཨི་སྶ་རཱ ཨཱ་གུཾ, པ་ཙྩེ་ཀ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནོཏི ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ས་ཧ་སྶེ ཡེ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ད་ས ཨི་སྶ་རཱ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏེ་ས་ཉྩ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ ཨཱ་ག, ཧཱ་རི་ཏོ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོཏི ཏེ་སཾ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཧཱ་རི་ཏོ ནཱ་མ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་བྲ་ཧྨ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ.
༣༤༢. ཏེ ཙ ས་བྦེ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ, ས་ཨི་ནྡེ དེ་ཝེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེཏི ཏེ ས་བྦེ་པི ས་ཀྐཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡེ, ཧཱ་རི་ཏ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡེ ཙ. མཱ་ར་སེ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐཱ་མཱིཏི མཱ་ར་སེ་ནཱ ཨ་བྷི་ག་ཏཱ. པ་སྶ ཀ་ཎྷ་སྶ མ་ནྡི་ཡནྟི ཀཱ་ལ༹་ཀ་སྶ མཱ་ར་ས བཱ་ལ་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶ་ཐ.
ཨེ་ཐ ག་ཎྷ་ཐ བ་ནྡྷ་ཐཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. རཱ་གེ་ན བ་དྡྷ་མ་ཏྠུ ཝོཏི ས་བྦཾ ཝོ ཨི་དཾ དེ་ཝ་མ་ཎྜ་ལཾ རཱ་གེ་ན བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏུ. ས་མ་ནྟཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཐ, མཱ ཝོ མུ་ཉྩི་ཏྠ ཀོ་ཙི ནནྟི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཀོ་པི ཨེ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི མཱ མུ་ཉྩི. ‘‘མཱ ཝོ མུ་ཉྩེ་ཐཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨེ་སེ་ཝ་ཏྠོ.
ཨི་ཏི ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་སེ་ནོ, ཀ་ཎྷོ སེ་ནཾ ཨ་པེ་ས་ཡཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་སེ་ནོ མཱ་རོ མཱ་ར་སེ་ནཾ ཨ་པེ་ས་ཡི. པཱ་ཎི་ནཱ ཏ་ལ་མཱ་ཧ་ཙྩཱཏི ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཐ་ཝཱི་ཏ་ལཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ. ས་རཾ ཀ་ཏྭཱ་ན བྷེ་ར་ཝནྟི མཱ་ར་ཝི་བྷིཾ་ས་ཀ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ བྷ་ཡཱ་ན་ཀཾ ས་ར་ཉྩ ཀ་ཏྭཱ.
ཡ་ཐཱ པཱ་ཝུ་སྶ་ཀོ མེ་གྷོ, ཐ་ན་ཡ་ནྟོ ས་ཝི་ཛྫུ་ཀོཏི ས་ཝི་ཛྫུ་ཀོ པཱ་ཝུ་སྶ་ཀ་མེ་གྷོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ག་ཛྫི་ཏཾ ག་ཛྫ་ནྟོ. ཏ་དཱ སོ པ་ཙྩུ་དཱ་ཝ་ཏྟཱིཏི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ སོ མཱ་རོ ཏཾ ཝི་བྷིཾ་ས་ན་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟོ. ས་ངྐུ་དྡྷོ ཨ་ས་ཡཾ ཝ་སེཏི སུ་ཊྛུ ཀུ་དྡྷོ ཀུ་པི་ཏོ ཀ་ཉྩི ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ས་ཡཾ་ཝ་སེ ཨ་ས་ཡཾ་ཝ་སཱི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ་ན ཨ་ཀཱ་མ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ. བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ‘‘ཨ་ཡཾ མཱ་རོ ཨི་མཾ མ་ཧཱ་ས་མཱ་ག་མཾ དི་སྭཱ ‘ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རེ མཱ་ར་སེ་ནཾ པེ་སེ་ཏྭཱ མཱ་རཾ ཝི་བྷིཾ་ས་ཀཾ ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཱ་སི. པ་ཀ་ཏི ཙེ་སཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཡ་ཏྠ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྠ མཱ་རཾ ཝི་བྷིཾ་ས་ཀཾ ད་སྶེ་ནྟཾ ན ནི་ཝཱ་རེ་ཏི. ཡ་ཏྠ པ་ན ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ པ་རི་སཱ ནེ་ཝ མཱ་ར་སྶ རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཏི, ན ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་མཱ་ག་མེ མ་ཧཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ དེ་ཝ་ཏཱ ནེ་ཝ ཏ་སྶ རཱུ་པཾ པ་སྶ་ནྟི, ན ས་དྡཾ སུ་ཎ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –‘‘ཏ་དཱ སོ པ་ཙྩུ་དཱ་ཝ་ཏྟི, ས་ངྐུ་དྡྷོ ཨ་ས་ཡཾ་ཝ་སེ’’ཏི.
༣༤༣. ཏ་ཉྩ ས་བྦཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏྭཱ་ན ཙ་ཀྑུ་མཱཏི ཏཾ ས་བྦཾ བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཙ.
མཱ་ར་སེ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ, ཏེ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོཏི བྷི་ཀྑ་ཝེ མཱ་ར་སེ་ནཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ, ཏེ ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཐཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨཱ་ཏ་པྤ་མ་ཀ་རུནྟི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཝི་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ. ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ་ཧི པ་ཀྐཱ་མུནྟི མཱ་རོ ཙ མཱ་ར་སེ་ནཱ ཙ ཝཱི་ཏ་རཱ་གེ་ཧི ཨ་རི་ཡེ་ཧི དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨ་པ་ཀྐ་མུཾ. ནེ་སཾ ལོ་མཱ་པི ཨི་ཉྫ་ཡུནྟི ཏེ་སཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ་ནཾ ལོ་མཱ་ནི་པི ན ཙཱ་ལ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ མཱ་རོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ས་བྦེ ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མཱ, བྷ་ཡཱ་ཏཱི་ཏཱ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
མོ་ད་ནྟི ས་ཧ བྷཱུ་ཏེ་ཧི, སཱ་ཝ་ཀཱ ཏེ ཛ་ནེ་སུ་ཏཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ མོ་ད་ནྟི ས་ཧ བྷཱུ་ཏེ་ཧཱིཏི ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནེ བྷཱུ་ཏེ་ཧི ས་ཉྫཱ་ཏེ་ཧི ཨ་རི་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མོ་ད་ནྟི པ་མོ་ད་ནྟི. ཛ་ནེ་སུ་ཏཱཏི ཛ་ནེ ཝི་སྶུ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ.
ཨི་དཾ པ་ན མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟཾ ནཱ་མ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པི་ཡཾ མ་ནཱ་པཾ, ཏ་སྨཱ མ་ངྒ་ལཾ ཝ་ད་ནྟེ་ན ཨ་བྷི་ན་ཝ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨི་ད་མེ་ཝ སུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. དེ་ཝ་ཏཱ ཀི་ར –‘‘ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན་སྶ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ནཾ ག་ཎ་ནཱ ན་ཏྠི.
དེ་ཝ་ཏཱ་ན་ཉྩ་སྶ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་བྷཱ་ཝེ ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཀོ་ཊི་པ་བྦ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རེ ཀི་ར ནཱ་ག་ལེ་ཎ་དྭཱ་རེ ནཱ་ག་རུ་ཀྑེ ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ཝ་ས་ཏི. ཨེ་ཀོ ད་ཧ་རོ ཨ་ནྟོ་ལེ་ཎེ ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ སུ་ཏྭཱ སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ མ་ཧཱ་ས་དྡེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི. ཀོ ཨེ་སོ་ཏི. ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སཱི་ཏི? བྷ་ནྟེ, ད་ས་བ་ལེ་ན མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏ་དི་ཝ་སེ ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཛྫ ཨ་སྶོ་སིཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཐི་ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ར་མྤི ཨ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་གྒ་ཧི་ཏོ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཏུ་མྷེ་ཧཱི་ཏི. ད་ས་བ་ལ་སྶ ཀ་ཐ་ཡ་ཏོ སུ་ཏཾ ཏ་ཡཱ་ཏི? ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ་ཏི. མ་ཧཱ ཀི་ར དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, ཏྭཾ ཀ་ཏྠ ཋི་ཏཱ སུ་ཎཱི་ཏི?
ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ཝ་ན་ཝཱ་སི་ཡཱ དེ་ཝ་ཏཱ, མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་སུ པ་ན དེ་ཝ་ཏཱ་སུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི་སུ ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཨོ་ཀཱ་སཾ ནཱ་ལ་ཏྠཾ, ཨ་ཐ ཨི་མཾ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཛ་མྦུ་ཀོ་ལ་པ་ཊྚ་ནེ ཋ་ཏྭཱ སོ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་མྷི, ཏ་ཏྲཱ་པི མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ་སུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི་སུ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་ཊི་ཀྐ་མ་མཱ་ནཱ རོ་ཧ་ཎ་ཛ་ན་པ་དེ མ་ཧཱ་གཱ་མ་སྶ པི་ཊྛི་བྷཱ་ག་ཏོ ས་མུ་དྡེ ག་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ ཨ་སྶོ་སི་ནྟི. ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ དཱུ་རེ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶ་སི དེ་ཝ་ཏེ་ཏི? ཀིཾ ཀ་ཐེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྠཱ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ནི་ར་ནྟ་རཾ མ་མ་ཉྙེ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏཱི་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཨོ་ཏ་པྤ་མཱ་ནཱ ཨཱུ་མཱི་སུ ནི་ལ་ཡཱ་མཱི་ཏི.
ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཀི་ར ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ, ཏུ་མྷེ་པི ཏ་དཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ་ཏི? ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཏྟ་ཏྠ མ་ཉྙེ་ཏི? ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཏྟ་ཏྠ མ་ཉྙེ་ཏི? ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ. ཏ་ཡོ མ་གྒེ པ་ཏྟཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཀི་ར ག་ཎ་ན་པ་ཐཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཛཱ་ཏ་ཏྠ མ་ཉྙེ་ཏི? དེ་ཝ་ཏཱ ཏཾ དི་ཝ་སཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྟ་ཏྟཱ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནཱ –‘‘ཨ་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ པུ་ཙྪ་ཏི ཨ་ཡྻོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ནཾ སོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཀྐཱ པ་ན དེ་ཝ་ཏེ, ཏ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏུ’’ནྟི? ན ས་ཀྐཱ བྷ་ནྟེ ས་ཀ་ལ་ཀཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ཨ་ངྒུ་ལི་པ་བྦ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མི ཨ་ཡྻ་སྶཱ་ཏི ཀུ་ཉྩི་ཀ་ཚི་དྡེ་ན ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཨ་ནྟོ་ལེ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཙ་ནྡ་ས་ཧ་སྶ་སཱུ་རི་ཡ་ས་ཧ་སྶ་ཨུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ, བྷ་ནྟེ, ཧོ་ཐཱ’’ཏི ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པི་ཡཾ མ་ནཱ་པཾ, མ་མཱ་ཡ་ནྟི ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ཏི.
ཨི་ཏི སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ
མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.