མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༣༡. པཱ་ཝཱ་ཡ ཀུ་སི་ནཱ་རནྟི པཱ་ཝཱ་ན་ག་རེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་སི་ནཱ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་སྨཱ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ནྟི ན ཝུ་ཏྟཾ? དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནི་སི་ནྣ་ཏྟཱ. ཐེ་ར་སྶ ཧི པ་རི་ཝཱ་རཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་བྦེ སུ་ཁ་སཾ་ཝ་དྡྷི་ཏཱ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ. ཏེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡེ ཏ་ཏྟ་པཱ་སཱ་ཎ་ས་དི་སཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ད་སཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཀི་ལ་མིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཏེ དི་སྭཱ – ‘‘བྷི་ཀྑཱུ ཀི་ལ་མ་ནྟི, ག་ནྟ་བྦ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ན དཱུ་རཾ, ཐོ་ཀཾ ཝི་སྶ་མི་ཏྭཱ ད་ར་ཐཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཀུ་སི་ནཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ད་ས་བ་ལཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏུ་མྦ་ཏོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ སཱི་ཏ་ལེ ཀ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. པ་རི་ཝཱ་ར་བྷི་ཀྑཱུ་པི་སྶ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ཀ་མྨཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ བྷ་ཎ་མཱ་ནཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨི་ཏི ད་ར་ཐ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་སི་ནྣ་ཏྟཱ ‘‘དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་ར’’ནྟི ན ཝུ་ཏྟཾ.

མ་ནྡཱ་ར་ཝ་པུ་པྥཾ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི མ་ཧཱ་པཱ་ཏི་པྤ་མཱ་ཎཾ པུ་པྥཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ད་ཎྜ་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཚ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཨ་དྡ་ས ཁོཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དཱུ་ར་ཏོ ཨ་དྡ་ས. དི་སྭཱ ཙ པ་ན ཙི་ནྟེ་སི –

‘‘ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠེ མ་ནྡཱ་ར་ཝ་པུ་པྥཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཏ་ཉྩ ན ས་བྦ་དཱ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐེ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཡ་དཱ པ་ན ཀོ་ཙི ཨི་དྡྷི་མཱ ཨི་དྡྷིཾ ཝི་ཀུ་བྦ་ཏི, ཏ་དཱ ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཙ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཨོ་ཀྐ་མ་ནཱ་དཱི་སུ ཧོ་ཏི. ན ཁོ པ་ན ཨ་ཛྫ ཀེ་ན་ཙི ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ཀ་ཏཾ, ན མེ ས་ཏྠཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ, ན ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ, ནཱ་པི་སྶ ཨ་ཛྫ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི, ན དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནཾ, ན ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ, ན དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ཎཾ, ན ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རོ་སྶ་ཛྫ་ནཾ. མ་ཧ་ལླ་ཀོ པ་ན མེ ས་ཏྠཱ དྷུ་ཝཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

ཏ་ཏོ – ‘‘པུ་ཙྪཱ་མི ན’’ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ན ནི་སི་ནྣ་ཀོ་ཝ པུ་ཙྪཱ་མི, ས་ཏྠ་རི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཀ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་པ་ཀྐ་མྨ ཚ་དྡ་ནྟོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ མ་ཎི་ཙ་མྨཾ ཝི་ཡ ད་ས་བ་ལ་ད་ཏྟི་ཡཾ མེ་གྷ་ཝ་ཎྞཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ད་ས་ན་ཁ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ སི་ར་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་རི ཀ་ཏེ་ན གཱ་ར་ཝེ་ན ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་བྷི་མུ་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀིཾ པ་ན ས་ཏྠུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ནྟོ པུ་ཙྪི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ་ཏི? ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ནཾ, ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ པ་ནེ་ས ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ པུ་ཙྪཱི་ཏི ཨེ་ཀེ. ཐེ་རོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལོ, ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ལེ་ཎ་མ་ཎྜ་པཱ་དཱི་སུ ནི་ཙྩཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་བ་ལེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་ཏི, ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀ་མྤི གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དྭཱ་རེ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ་ཝ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཐེ་རོ ཀི་ར ཨི་མི་ནཱ པ་ཙྪི་མེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ནཱ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི – ‘‘ཡེ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑཾ ཝཱ དེ་ནྟི ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.

ན ཧེ་ཏྠ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི. ཨ་བྷི་ལ་ཀྑི་ཏཾ ས་ཏྠུ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི, ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྤ་ནཱ་དཱི་ཧི ནི་མི་ཏྟེ་ཧི. ཐེ་ར་སྶ པ་ན པ་རི་སཱ་ཡ ཀེ་ཧི་ཙི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, ཀེ་ཧི་ཙི ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, ཏ་ཏྠ ཡེ་ཧི་པི དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, ཏེ་པི པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ཝ, ཡེ་ཧི་པི ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, ཏེ་པི པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཡེ་ཧི ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, ཏེ ཨ་ཏི་ད་སྶ་ན་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀུ་ཧིཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟཱ ‘‘པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ པ་ཏྟ་ཉྩ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠཱ ཝཱ དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཱ ཝཱ དུ་པྤཱ་རུ་ཏཱ ཝཱ ཨུ་རཱ་ནི པ་ཊི་པི་ས་ནྟཱ པ་རོ་དི་སྶ་ནྟི. ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶཱ – ‘‘མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཏཱ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀཱ ས་ཡ་མྤི ཨི་ཏྠི་ཡོ ཝི་ཡ པ་རོ་ད་ནྟི, ཏེ ཀིཾ ཨ་མྷེ ས་མ་སྶཱ་སེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི མ་ཡ྄ཧཾ དོ་སཾ ད་སྶ་ནྟི. ཨི་དཾ པ་ན སུ་ཉྙཾ མ་ཧཱ་ཨ་ར་ཉྙཾ, ཨི་དྷ ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ རོ་ད་ནྟེ་སུ དོ་སོ ན་ཏྠི. པུ་རི་མ་ཏ་རཾ སུ་ཏྭཱ ནཱ་མ སོ་ཀོ་པི ཏ་ནུ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཏུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ པུ་ཙྪི.

ཨ་ཛྫ ས་ཏྟཱ་ཧ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོཏི ཨ་ཛྫ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ས་ཏྟཱ་ཧ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ཏ་ཏོ མེ ཨི་དནྟི ཏ་ཏོ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ.

༢༣༢. སུ་བྷ་དྡོ ནཱ་མ ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏོཏི ‘‘སུ་བྷ་དྡོ’’ཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཝུ་ཌྜྷ་ཀཱ་ལེ པ་ན པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ? བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏེ་ན. ཨ་ཡཾ ཀི་རེ་སོ ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཨཱ་ག་ཏེ ཨཱ་ཏུ་མཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ན་ཧཱ་པི་ཏ་པུ་བྦ་ཀོ ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཀུ་སི་ནཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ༹་སེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ཏུ་མཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི སུ་ཏྭཱ – ‘‘ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཡཱ་གུ་པཱ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱ་མ་ཎེ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋི་ཏེ དྭེ པུ་ཏྟེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར, ཏཱ་ཏཱ, ཨཱ་ཏུ་མཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ༹་སེ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི; ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཏཱ་ཏཱ, ཁུ་ར་བྷ་ཎྜཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནཱ་ལི༹་ཡཱ་ཝཱ་པ་ཀེ་ན ཨ་ནུ་གྷ་ར་ཀཾ ཨ་ནུ་གྷ་ར་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ཐ ལོ་ཎ་མྤི ཏེ་ལ་མྤི ཏ་ཎྜུ་ལ་མྤི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་མྤི སཾ་ཧ་ར་ཐ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ཡཱ་གུ་པཱ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༠༣). ཏེ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ.

མ་ནུ་སྶཱ ཏེ དཱ་ར་ཀེ མ་ཉྫུ་ཀེ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ཡྻ་ཀེ དི་སྭཱ ཀཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་པི ཨ་ཀཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་པི ཀཱ་རེ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཀ་ཏ་ཀཱ་ལེ – ‘‘ཀིཾ ག་ཎྷི་སྶ་ཐ ཏཱ་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟི. ཏེ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཏྠོ, པི་ཏཱ པ་ན ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཡཱ་གུ་དཱ་ནཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་པ་རི་ག་ཎེ་ཏྭཱ་ཝ ཡཾ ཏེ ས་ཀྐོ་ནྟི ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ, ས་བྦཾ དེ་ནྟི. ཡ་མྤི ན ས་ཀྐོ་ནྟི, མ་ནུ་སྶེ་ཧི པེ་སེ་ནྟི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་ཏུ་མཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷུ་སཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛེ སུ་བྷ་དྡོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ གཱ་མ་དྭཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ མ་ནུ་སྶེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ, ནཱ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཱ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི པ་ཙྩཱ་སཱི་སཱ་མི, མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ར་ཀེ་ཧི ཨཱ་བྷ་ཏཱ་ནི ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནི་ཡེ་ཝ ས་ངྒྷ་སྶ པ་ཧོ་ནྟི. ཡཾ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ, ཏཾ མེ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ས་བྦཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་དྡྷ་ནཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ཀཱ་སཱ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ – ‘‘ཨི་དཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨི་དཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ནྟོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ་ཉྩ མ་དྷུ་གོ་ལ༹་ཀ་ཉྩ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་སི. བྷོ་ཛྫ་ཡཱ་གུ ནཱ་མ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པཱ་ཏ་བྦ་ཡཱ་གུ, ཏ་ཏྠ ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏ་མ་ཙྪ་མཾ་ས་པུ་པྥ་ཕ་ལ་ར་སཱ་དི ཡཾ ཀི་ཉྩི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ ས་བྦཾ པ་ཀྑི་པ་ཏི ཀཱི་ལི༹་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ནཾ སཱི་ས་མ་ཀྑ་ན་ཡོ་གྒཱ ཧོ་ཏི སུ་ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷཱ.

ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏུཾ ཨཱ་ཏུ་མ་ན་ག་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ པཱ་ཡཱ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཏ་ཡཱ ཀ་སྶ ཡཱ་གུ པ་ཊི་ཡཱ་དི་ཏཱ’’ཏི. སོ ཡ་ཐཱ་ནི་ཝ་ཏྠ་པཱ་རུ་ཏེ་ཧེ་ཝ ཏེ་ཧི ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཀཱ་སཱ་ཝེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ད་བྦི་ཉྩ ཀ་ཊ་ཙྪུ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨཱ ཝི་ཡ ད་ཀྑི་ཎ་ཛཱ་ཎུ་མ་ཎྜ་ལཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ – ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཡཱ་གུ’’ནྟི ཨཱ་ཧ.

ཏ་ཏོ ‘‘ཛཱ་ན་ནྟཱ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ པུ་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཙ སུ་ཏྭཱ ཙ ཏཾ ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏཾ ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་མཱ་དཱ་ན་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ, ཁུ་ར་བྷ་ཎྜ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩཱ་ཏི དྭེ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནེ་ཀ་ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ཡོ བྷོ་ཛ་ནཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟེ་ཧེ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མི་ཏཱ, ཨི་དཾ པ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཾ, ཨི་མཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་པཱ་ཡེ་སྭེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ནྟི, ཨ་པེ་ཐ མཱ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ནཱ་པི ན ཀི་ཉྩི ག་ཧི་ཏཾ.

སུ་བྷ་དྡོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ‘‘ས་བྦཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ཏི. ས་ཙེ ན ག་ཧི་ཏུ་ཀཱ་མོ, པེ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པ་ཀྐཱ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ས་བྦ་ཙི་རཾ ཏི་ཊྛ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ཧ་མ་ཏྟཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཨི་ད་ཉྷི མ་མ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་ཡ་ཏྟཾ ཨ་སྶ. ས་བྦཾ ཏེ་ན ནཱ་སི་ཏཾ, ཨ་ཧི་ཏ་ཀཱ་མོ ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧ་ནྟི བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལེ དྷ་ར་ནྟེ ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨུ་ཙྩཱ ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ, ས་ཙེ ཀི་ཉྩི ཝ་ཀྑཱ་མི, མཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྟ་ཛྫེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སྭཱ་ཡཾ ཨ་ཛྫ ‘‘པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་སྶཱ་སོ ཝི་ཡ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.

ཐེ་རོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡེ པ་ཧཱ་ར་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ མ་ཏྠ་ཀེ པ་ཏི་ཏ་སུ་ཀྑཱ་ས་ནི ཝི་ཡ མ་ཉྙི, དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་གོ ཙ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫི – ‘‘ས་ཏྟཱ་ཧ་མ་ཏྟ་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཛྫཱ་པི་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ས་རཱི་རཾ དྷ་ར་ཏི་ཡེ་ཝ, དུ་ཀྑེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨཱ་རཱ་དྷི་ཏ་སཱ་ས་ནེ ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ ལ་ཧུ མ་ཧ་ནྟཾ པཱ་པ་ཀ་ས་ཊཾ ཀ་ཎྚ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཨ་ལཾ ཁོ པ་ནེ་ས པཱ་པོ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙེ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ས་ཧཱ་ཡེ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ སཱ་ས་ནཾ ཨོ་ས་ཀྐཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི. ཏ་ཏོ ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི –

‘‘ས་ཙེ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ མ་ཧ་ལླ་ཀཾ ཨི་དྷེ་ཝ པི་ལོ་ཏི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཚཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨོ་ཀི་རཱ་པེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་སྶཱ་མི, མ་ནུ་སྶཱ ‘ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་རཱི་རེ དྷ་ར་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཝ་ད་ནྟཱི’ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ དོ་སཾ ད་སྶེ་སྶ་ནྟི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་མི ཏཱ་ཝ.

བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི དེ་སི་ཏོ དྷ་མྨོ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པུ་པྥ་རཱ་སི་ས་དི་སོ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཝཱ་ཏེ་ན པ་ཧ་ཊ་པུ་པྥཱ་ནི ཡ་ཏོ ཝཱ ཏ་ཏོ ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཝི་ན་ཡེ ཨེ་ཀཾ དྭེ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ན་སྶི་སྶ་ནྟི, སུ་ཏྟེ ཨེ་ཀོ དྭེ པ་ཉྷཱ་ཝཱ་རཱ ན་སྶི་སྶ་ནྟི, ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨེ་ཀཾ དྭེ བྷཱུ་མ་ནྟ་རཱ་ནི ན་སྶི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མཱུ་ལེ ན་ཊྛེ པི་སཱ་ཙ་ས་དི་སཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ; ཏ་སྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ད་ལ༹ྷཾ སུ་ཏྟེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཡ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ ནི་ཙྩ་ལོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.

ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་ཉྷི བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཏཱི་ཎི གཱ་ཝུ་ཏཱ་ནི པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཏཱི་ཧི ཨོ་ཝཱ་དེ་ཧི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་དཱ་སི, ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡེ ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨཱ་ཀཱ་སེ པཱ་ཎིཾ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ཙ་ནྡཱུ་པ་མཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ མཾ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི, ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ས་ཀ་ལ་སཱ་ས་ན་དཱ་ཡ་ཛྫཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་སི. མཱ་དི་སེ བྷི་ཀྑུ་མྷི ཏི་ཊྛ་མཱ་ནེ ཨ་ཡཾ པཱ་པོ སཱ་ས་ནེ ཝུ་ཌྜྷིཾ མཱ ཨ་ལ་ཏྠ. ཡཱ་ཝ ཨ་དྷ་མྨོ ན དི་པྤ་ཏི, དྷ་མྨོ ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཡ་ཏི. ཨ་ཝི་ན་ཡོ ན དི་པྤ་ཏི ཝི་ན་ཡོ ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཡ་ཏི. ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ན བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ ན དུ་བྦ་ལཱ ཧོ་ནྟི; ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དི་ནོ ན བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧོ་ནྟི, ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དི་ནོ ན དུ་བྦ་ལཱ ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ཝ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡི་སྶཱ་མི. ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཧོ་ན་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ནྟི. ཨ་ཐཱ་ཡཾ པཱ་པོ ས་ཡ་མེ་ཝ ནི་གྒ་ཧཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི, པུ་ན སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, སཱ་ས་ནཾ ཨི་དྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཕཱི་ཏ་ཉྩ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

སོ ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་མ་སྶཱ་སེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ…པེ… ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.

༢༣༣. ཙི་ཏ་ཀནྟི ཝཱི་ས་ར་ཏ་ན་ས་ཏི་ཀཾ ཙ་ནྡ་ན་ཙི་ཏ་ཀཾ. ཨཱ་ལི༹་མྤེ་སྶཱ་མཱཏི ཨ་གྒིཾ གཱ་ཧཱ་པེ་སྶཱ་མ. ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཨཱ་ལི༹་མྤེ་ཏུནྟི ཨ་ཊྛ་པི སོ་ལ༹་ས་པི དྭ་ཏྟིཾ་ས་པི ཛ་ནཱ ཛཱ་ལ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཡ་མ་ཀ་ཡ་མ་ཀ་ཨུ་ཀྐཱ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚེ་ཧི བཱི་ཛ་ནྟཱ བྷ་སྟཱ་ཧི དྷ་མ་ནྟཱ ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ་པི ན ས་ཀྐོ་ནྟི་ཡེ་ཝ ཨ་གྒིཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏུཾ. དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ཏཱ ཀི་ར དེ་ཝ་ཏཱ ཐེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཝ. ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ ཧི ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནི ཨ་སཱི་ཏི་ཀུ་ལ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཐེ་རེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་སྨིཾ ས་མཱ་ག་མེ ཐེ་རཾ ཨ་དི་སྭཱ – ‘‘ཀུ་ཧིཾ ནུ ཁོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་ཏྠེ་རོ’’ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ པ་ཊི་པ་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་ཏྠེ་རེ་ན ཨ་ཝ་ནྡི་ཏེ ཙི་ཏ་ཀོ མཱ པ་ཛྫ་ལི་ཏྠཱ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ.

མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ སུ་ཏྭཱ – ‘‘མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཀི་ར ནཱ་མ བྷོ བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ‘ད་ས་བ་ལ་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཀི་ར ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཙི་ཏ་ཀོ ན པ་ཛྫ་ལི་སྶ་ཏི. ཀཱི་དི་སོ བྷོ སོ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ལོ༹ ཨོ་དཱ་ཏོ དཱི་གྷོ ར་སྶོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནཱ་མ བྷོ བྷི་ཀྑུ་མྷི ཋི་ཏེ ཀིཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཀེ་ཙི ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ པ་ཊི་པ་ཐཾ ག་ཙྪིཾ་སུ. ཀེ་ཙི ཝཱི་ཐི་ཡོ ཝི་ཙི་ཏྟཱ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ.

༢༣༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཡེ་ན ཀུ་སི་ནཱ་རཱ…པེ… སི་ར་སཱ ཝ་ནྡཱིཏི ཐེ་རོ ཀི་ར ཙི་ཏ་ཀཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ་ཝ ས་ལླ་ཀྑེ་སི – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ སཱི་སཾ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པཱ་དཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ པཱ་དཱ་ནཾ ས་མཱི་པེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ – ‘‘ཨ་རཱ་ས་ཧ་སྶ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ཙ་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ པཱ་དཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་པྤཱ་ས་པ་ཊ་ལེ་ཧི པ་ཉྩ དུ་སྶ་ཡུ་ག་ས་ཏཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་དོ་ཎིཾ ཙ་ནྡ་ན་ཙི་ཏ་ཀ་ཉྩ དྭེ་དྷཱ ཀ་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒེ སི་ར་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. ས་ཧ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཙི་ཏྟེ་ན ཏཱ་ནི པ་ཉྩ དུ་སྶ་ཡུ་ག་ས་ཏཱ་ནི དྭེ་དྷཱ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ནྟ་རཱ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ པཱ་དཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཝི་ཀ་སི་ཏ་ར་ཏྟ་པ་དུ་མ་ས་དི་སེ ཧ་ཏྠེ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞེ ས་ཏྠུ་པཱ་དེ ཡཱ་ཝ གོ་པྥ་ཀཱ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སི་ར་ཝ་རེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡཱི’’ཏི.

མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཏཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་ནཱ་དཾ ན་དི, ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཝ་ནྡི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཐེ་རེ་ན ཙ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ཙ ཏེ་ཧི ཙ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ཝ་ནྡི་ཏ་མ་ཏྟེ པུ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. པ་ཀ་ཏི་ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཐེ་ར་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཨ་ལ་ཏྟ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི ཙ་ནྡ་ན་དཱ་རུ་ཨཱ་དཱི་སུ ཀི་ཉྩི ཨ་ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ་ཝ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི པཱ་དེ་སུ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་སུ ཝཱ པ་ཝི་ས་ནྟེ་སུ ཝཱ ཀ་པྤཱ་ས་ཨཾ་སུ ཝཱ ད་སི་ཀ་ཏ་ནྟཾ ཝཱ ཏེ་ལ་བི་ནྡུ ཝཱ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཝཱ ཋཱ་ནཱ ཙ་ལི་ཏཾ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི. ས་བྦཾ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ ཋི་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་ན ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ ཙ་ནྡེ ཝི་ཡ སཱུ་རི་ཡེ ཝི་ཡ ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པཱ་དེ་སུ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ་སུ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ མ་ཧཱ་ཀ་ནྡི་ཏཾ ཀ་ནྡི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཾ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ ཨ་ཧོ་སི.

ས་ཡ་མེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙི་ཏ་ཀོ པ་ཛྫ་ལཱིཏི ཨི་དཾ པ་ན ཀ་སྶ་ཙི པ་ཛྫ་ལཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟ་སྶ ཨ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ནེ་ས ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཛྫ་ལི.

༢༣༥. ས་རཱི་རཱ་ནེ་ཝ ཨ་ཝ་སི་སྶིཾ་སཱུཏི པུ་བྦེ ཨེ་ཀ་གྒྷ་ནེ་ན ཋི་ཏ་ཏྟཱ ས་རཱི་རཾ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་དཱ་ནི ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཏྟཱ ས་རཱི་རཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ སུ་མ་ན་མ་ཀུ་ལ༹་ས་དི་སཱ ཙ དྷོ་ཏ་མུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་དི་སཱ ཙ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨ་ཝ་སི་སྶིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ས་རཱི་རཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་སཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན – ‘‘ཨ་ཧཾ ན ཙི་རཾ ཋ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱ་མི, མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནཾ ཏཱ་ཝ ས་བྦ་ཏྠ ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶཱ་པི མེ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟ་མྤི དྷཱ་ཏུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ཙ་ར་ནྟོ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ས་གྒ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཝི་ཀི་ར་ཎཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. ཀ་ཏི, པ་ན་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞཱ, ཀ་ཏི ན ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞཱ་ཏི. ཙ་ཏ་སྶོ དཱ་ཋཱ, དྭེ ཨ་ཀྑ་ཀཱ, ཨུ་ཎྷཱི་ས་ནྟི ཨི་མཱ ས་ཏྟ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ན ཝི་པྤ་ཀི་རིཾ་སུ, སེ་སཱ ཝི་པྤ་ཀི་རིཾ་སཱུ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་ཁུ་དྡ་ཀཱ དྷཱ་ཏུ སཱ་ས་པ་བཱི་ཛ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཧོ་སི, མ་ཧཱ་དྷཱ་ཏུ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣ་ཏ་ཎྜུ་ལ་མ་ཏྟཱ, ཨ་ཏི་མ་ཧ་ཏཱི མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣ་མུ་གྒ་མ་ཏྟཱ་ཏི.

ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱཏི ཨ་གྒ་བཱ་ཧུ་མ་ཏྟཱ་པི ཛ་ངྒྷ་མ་ཏྟཱ་པི ཏཱ་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་མ་ཏྟཱ་པི ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་ཏི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་པེ་སི. ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ལ་ཏོཏི པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སཱ་ལ་རུ་ཀྑེ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ་ས་མྤི ཧི ཁ་ནྡྷ་ནྟ་ར་ཝི་ཊ་པ་ནྟ་རེ་ཧི ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་པེ་སུཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙི་ཏ་ཀོ མ་ཧ་ནྟོ. ས་མ་ནྟཱ པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ་པི ན་ངྒ་ལ་སཱི་ས་མ་ཏྟཱ ཨུ་ད་ཀ་ཝ་ཊྚི ཕ་ལི་ཀ་ཝ་ཊཾ་ས་ཀ་ས་དི་སཱ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཙི་ཏ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཎྷ་ནྟི. ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ནཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊེ ར་ཛ་ཏ་གྷ་ཊེ ཙ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་བྷ་ཏ་ནཱ་ནཱ་ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན. ནི་བྦཱ་པེ་སུནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཡེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ ཙ་ནྡ་ན་ཙི་ཏ་ཀཾ ནི་བྦཱ་པེ་སུཾ.

ཨེ་ཏྠ ཙ ཙི་ཏ་ཀེ ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནེ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སཱ་ལ་རུ་ཀྑཱ་ནཾ སཱ་ཁ་ནྟ་རེ་ཧི ཝི་ཊ་པ་ནྟ་རེ་ཧི པ་ཏྟ་ནྟ་རེ་ཧི ཛཱ་ལཱ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟི, པ་ཏྟཾ ཝཱ སཱ་ཁཱ ཝཱ པུ་པྥཾ ཝཱ ད་ཌྜྷཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་པི མ་ཀྐ་ཊ་ཀཱ་པི ཛཱ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ་ནེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ པ་ཏི་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ་སུ་པི སཱ་ལ་རུ་ཀྑེ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟ་ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ་སུ་པི པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ་སུ་པི དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏ་ཀཾ ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ན མ་ལླ་རཱ་ཛཱ་ནོ ས་ནྠཱ་གཱ་རེ ཙ་ཏུ་ཛྫཱ་ཏི་ཡ་ག་ནྡྷ་པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ལཱ་ཛ་པ་ཉྩ་མཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཙེ་ལ་ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀཱ་དཱི་ཧི ཁ་ཙི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྡྷ་དཱ་མ་མཱ་ལཱ་དཱ་མ་ར་ཏ་ན་དཱ་མཱ་ནི ཨོ་ལ་མྦེ་ཏྭཱ ས་ནྠཱ་གཱ་ར་ཏོ ཡཱ་ཝ མ་ཀུ་ཊ་བ་ནྡྷ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ སཱི་ས་པ་སཱ་དྷ་ན་མ་ངྒ་ལ་སཱ་ལཱ, ཏཱ་ཝ ཨུ་བྷོ་ཧི པ་སྶེ་ཧི སཱ་ཎི་ཀི་ལ་ཉྫ་པ་རི་ཀྑེ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཙེ་ལ་ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀཱ་དཱི་ཧི ཁ་ཙི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ་པི ག་ནྡྷ་དཱ་མ་མཱ་ལཱ་དཱ་མ་ར་ཏ་ན་དཱ་མཱ་ནི ཨོ་ལ་མྦེ་ཏྭཱ མ་ཎི་ད་ཎྜ་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཝེ་ཎཱུ་ཧི ཙ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞ་དྡྷ་ཛེ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ ཝཱ་ཏ་པ་ཊཱ་ཀཱ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ སུ་ས་མྨ་ཊྛཱ་སུ ཝཱི་ཐཱི་སུ ཀ་ད་ལི་ཡོ ཙ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊེ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་ཀ་དཱི་པི་ཀཱ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷེ ས་ཧ དྷཱ་ཏཱུ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་དོ་ཎིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ནྟཱ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལི༹་ཏཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ས་ནྠཱ་གཱ་རེ ས་ར་བྷ་མ་ཡ་པ་ལླ་ངྐེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་སི་ནཱ་ར་ཀཱ མ་ལླཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་རཱ་ནི ས་ཏྟཱ་ཧཾ ས་ནྠཱ་གཱ་རེ ས་ཏྟི་པ་ཉྫ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ’’ཏི ས་བྦཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཏ་ཏྠ ས་ཏྟི་པ་ཉྫ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱཏི ས་ཏྟི་ཧ་ཏྠེ་ཧི པུ་རི་སེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ. དྷ་ནུ་པཱ་ཀཱ་རནྟི པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཧ་ཏྠི་ཀུ་མྦྷེ་ན ཀུ་མྦྷཾ པ་ཧ་ར་ནྟེ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་སུཾ, ཏ་ཏོ ཨ་སྶེ གཱི་ཝཱ་ཡ གཱི་ཝཾ པ་ཧ་ར་ནྟེ, ཏ་ཏོ ར་ཐེ ཨཱ་ཎི་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨཱ་ཎི་ཀོ་ཊིཾ པ་ཧ་ར་ནྟེ, ཏ་ཏོ ཡོ་དྷེ བཱ་ཧུ་ནཱ བཱ་ཧུཾ པ་ཧ་ར་ནྟེ. ཏེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཀོ་ཊི་ཡཱ ཀོ་ཊིཾ པ་ཧ་ར་མཱ་ནཱ་ནི དྷ་ནཱུ་ནི པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་སུཾ. ཨི་ཏི ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ ཋཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ས་ནྣཱ་ཧ་ག་ཝ་ཙྪི་ཀཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཀྑཾ སཾ་ཝི་ད་ཧིཾ་སུ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘དྷ་ནུ་པཱ་ཀཱ་རཾ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི.

ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏེ ཨེ་ཝ་མ་ཀཾ་སཱུ་ཏི? ཨི་ཏོ པུ་རི་མེ་སུ ཧི དྭཱི་སུ ས་ཏྟཱ་ཧེ་སུ ཏེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ནྟཱ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལི༹་ཀཱ་ཡ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ལ་བྷིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ནེ་སཾ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་མཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལི༹་ཏཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མ, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཏ་ཐཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཾ་སུ.