ཨཱ་ན་ནྡ་ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༧. ཝི་ཧཱ་རནྟི ཨི་དྷ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལོ ཝི་ཧཱ་རོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ཏཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ. ཀ་པི་སཱི་སནྟི དྭཱ་ར་བཱ་ཧ་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཋི་ཏཾ ཨ་གྒ་ལ༹་རུ་ཀྑཾ. རོ་ད་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སཱིཏི སོ ཀི་རཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཏྠཱ་རཱ མ་མ སཾ་ཝེ་ག་ཛ་ན་ཀཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཙེ་ཏི་ཡ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཡ སཱ་ཏྠ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཀ་ཐི་ཏོ, མཱ་ཏུ་གཱ་མེ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་རེ པ་ཊི་པ་ཏྟི ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཐཱུ་པཱ་ར་ཧཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, དྷུ་ཝཾ ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི, ཏ་སྶེ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡ་ཏོ བ་ལ་ཝ་དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ རོ་ད་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ སོ་ཀཾ ཏ་ནུ་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི, སོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘རོ་ད་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སཱི’’ཏི.
ཨ་ཧ་ཉྩ ཝ་ཏ་མྷཱིཏི ཨ་ཧ་ཉྩ ཝ་ཏ ཨ་མྷི, ཨ་ཧཾ ཝ་ཏ་མྷཱི་ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཡོ མ་མ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོཏི ཡོ མཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི, སྭེ དཱ་ནི པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་སྶ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནཾ ད་སྶཱ་མི, ཀ་སྶ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མི, ཀ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶཱ་མི, ཀ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི བ་ཧུཾ ཝི་ལ་པི. ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ནྟ་རེ ཐེ་རཾ ཨ་དི་སྭཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི.
མེ་ཏྟེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ནཱཏི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ་ན མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་དཱ་ནཱ་དི་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན. ཧི་ཏེ་ནཱཏི ཧི་ཏ་ཝུ་དྡྷི་ཡཱ ཀ་ཏེ་ན. སུ་ཁེ་ནཱཏི སུ་ཁ་སོ་མ་ན་སྶེ་ནེ་ཝ ཀ་ཏེ་ན, ན དུ་ཀྑི་ནཱ དུ་མྨ་ནེ་ན ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དྭ་ཡེ་ནཱཏི དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ཏེ་ན. ཡ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀོ ས་མྨུ་ཁཱ་ཝ ཀ་རོ་ཏི ན པ་ར་མྨུ་ཁཱ, ཨེ་ཀོ པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ཝ ཀ་རོ་ཏི ན ས་མྨུ་ཁཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནཱཏི པ་མཱ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་ན. ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མྤི ཧི ཨ་ཏི་ས་མྦཱ་དྷཾ, བྷ་ཝ་གྒ་མྤི ཨ་ཏི་ནཱི་ཙཾ, ཏ་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ བ་ཧུ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
མེ་ཏྟེ་ན ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ནཱཏི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ་ན མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ན་ཀཱ་ལཱ་རོ་ཙ་ནཱ་དི་ནཱ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན. ཨ་པི ཙ ཨོ་ཝཱ་དཾ སུ་ཏྭཱ – ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མྤི མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མེ་ཝ. མེ་ཏྟེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ནཱཏི ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཏྠཱ ཨ་རོ་གོ ཧོ་ཏུ, ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫོ སུ་ཁཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ་ན མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན. ཀ་ཏ་པུ་ཉྙོ་སཱིཏི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ་སཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀ་ཏ་པུ་ཉྙོ་སཱི་ཏི ཙ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཝི་སྶ་ཏྠོ མཱ པ་མཱ་ད་མཱ་པ་ཛྫི, ཨ་ཐ ཁོ པ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཁི་པྤཾ ཧོ་ཧི་སི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ, དྷ་མྨ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ལེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་སི. ན ཧི མཱ་དི་ས་སྶ ཀ་ཏ་པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ ནི་པྥ་ལཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༢༠༨. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ པ་ཏྠ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་གི་རིཾ ཨོ་སཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ སི་ནེ་རུཾ ཨུ་ཀྑི་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་མྦུཾ ཁ་ནྡྷེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙཱ་ལེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟོ ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡེ་པི ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧཱི’’ཏི ཀ་སྨཱ ན ཝུ་ཏྟཾ? ཨ་ཉྙ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ‘‘ཡ་ཐཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ནྟ་རེ་པི ཨ་ཉྙོ བུ་དྡྷོ ན་ཏྠཱི’’ཏི. པ་ཎྜི་ཏོཏི བྱ་ཏྟོ. མེ་དྷཱ་ཝཱིཏི ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ཀུ་ས་ལོ.
༢༠༩. བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ ཨཱ་ན་ནྡཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ཡེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི, ཡེ ཙ ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀི་རཱ་ན་ནྡོ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ས་ངྒྷ་སོ་བྷ་ནོ’’ཏི ཐེ་ར་སྶ གུ་ཎེ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ ཨཱ་ན་ནྡཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱཏི ས་ཝ་ནེ་ན ནོ ད་སྶ་ནཾ ས་མེ་ཏཱི་ཏི ས་ཀ་མ་ནཱ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ. དྷ་མྨནྟི ‘‘ཀ་ཙྩི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་དྷ་མྨཾ. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཐཱ’’ཏི ཨི་ད་མྤི ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་སུ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ན ཏེ ཀ་ཙྩི སཱི་སཾ ཝཱ ཨ་ངྒཾ ཝཱ རུ་ཛྫ་ཏི, ཨ་རོ་གཱ ཏེ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཏ་རོ’’ཏི ན ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཀ་རོ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཏཱི་ཎི ས་ར་ཎཱ་ནི པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑ་ཐ, མཱ་ས་སྶ ཨ་ཊྛ ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཀ་རོ་ཐ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཐ, དྷ་མྨི་ཀ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཐཱ’’ཏི. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་མཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཁ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨ་བྷི་སི་ཏྟཱ ཙ ཨ་ན་བྷི་སི་ཏྟཱ ཙ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ. ཏེ ཀི་ར – ‘‘རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ནཱ་མ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ར་ཛྫཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི དྷ་མྨི་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཏ་སྶ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཝ་ནེ་ན ད་སྶ་ན་མྤི ས་མ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི. བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ཀ་ཐེ་ནྟོ – ‘‘ཀ་ཐཾ, ཏཱ་ཏཱ, རཱ་ཛ་དྷ་མྨཾ པཱུ་རེ་ཐ, པ་ཝེ་ཎིཾ ར་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ པ་ན – ‘‘ཀ་ཐཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ མ་ནྟེ ཝཱ་ཙེ་ཐ, ཀ་ཐཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ མ་ནྟེ ག་ཎྷ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཾ ཝཱ ཝ་ཏྠཱ་ནི ཝཱ ཀ་པི་ལཾ ཝཱ ཨ་ལ་ཏྠཱ’’ཏི པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ག་ཧ་པ་ཏཱི་སུ – ‘‘ཀ་ཐཾ ཏཱ་ཏཱ, ན ཝོ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་ཏོ ད་ཎྜེ་ན ཝཱ བ་ལི་ནཱ ཝཱ པཱི་ལཱ༹ ཨ་ཏྠི, ས་མྨཱ དེ་ཝོ དྷཱ་རཾ ཨ་ནུ་པ་ཝེ་ཙྪ་ཏི, ས་སྶཱ་ནི ས་མྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ས་མ་ཎེ་སུ – ‘‘ཀ་ཐཾ, བྷ་ནྟེ, པ་བྦ་ཛི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ སུ་ལ་བྷཱ, ས་མ་ཎ་དྷ་མྨེ ན པ་མ་ཛྫ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི.