༡༠. པཱ་ཡཱ་སི་རཱ་ཛ་ཉྙ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི པཱ་ཡཱ་སི་རཱ་ཛ་ཉྙ་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཨཱ་ཡ་སྨཱཏི པི་ཡ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀ་སྶ་པཾ པ་ཀྐོ་ས་ཐ, ཨི་དཾ ཕ་ལཾ ཝཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཀ་སྶ་པ་སྶ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀ་ཏ་ར་ཀ་སྶ་པ་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་ཏྟཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝུ་ཌྜྷ་ཀཱ་ལེ་པི ‘‘ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ’’ ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ར་ཉྙོ པོ་སཱ་ཝ་ནི་ཀ་པུ་ཏྟ་ཏྟཱ་པི ཏཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ་ཏི ས་ཉྫཱ་ནིཾ་སུ.
ཨ་ཡཾ པ་ན་སྶ པུ་བྦ་ཡོ་ག་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཐཱ – ཐེ་རོ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཙི་ཏྲ་ཀ་ཐིཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ཝ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ ཝི་ཡ ཙི་ཏྲ་ཀ་ཐཱི སཱ་ཝ་ཀོ བྷ་ཝཱ་མཱི’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཏ་དཱ ཀི་ར པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནེ ཨོ་ས་ཀྐ་ནྟེ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ ནི་སྶེ་ཎིཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ, ཨ་ནུ་ཐེ་རོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་དི་ཝ་སེ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཨ་ཧོ་སི, ཨི་ཏ་རེ ཏ་ཡོ ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ.
ཏེ་སཾ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཀྐུ་སཱ་ཏི ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཏྟོ. ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མུ་དྡ་པ་ཊྚ་ནེ ཀུ་ལ་གྷ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ནཱ་ཝཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ བྷི་ནྣ་ནཱ་ཝོ དཱ་རུ་ཙཱི་རཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ལཱ་བྷ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ན ཏྭཾ ཨ་ར་ཧཱ, ག་ཙྪ, ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪཱ’’ཏི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཙོ་དི་ཏོ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ པ་ཏྟོ.
ཨེ་ཀོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཨེ་ཀི་སྶཱ ཀུ་ལ་དཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་མྷི ཨུ་པྤ་ནྣོ. སཱ ཙ པ་ཋ་མཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ཀུ་ལ་གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷི. ག་བྦྷ་ས་ཎྛི་ཏ་མྤི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟི སཱ་མི་ཀཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཏ་སྶཱ ག་བྦྷ་ནི་མི་ཏྟཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ ‘‘ཨ་སྶ་མ་ཎཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ད་ས་བ་ལཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་སི. ཐེ་རོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཝི་སཱ་ཁ་ཉྩ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ནྟོ ‘‘པུ་རེ ལ་དྡྷོ ག་བྦྷོ, པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་རོ་གཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ‘‘སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི ཐེ་ར་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་མ་དཱ་སི. སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི སུ་ཝ་ཎྞ་བི་མྦ་ས་དི་སཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ པོ་སཱ་པེ་སི. ‘‘ཀ་སྶ་པོ’’ཏི ཙ་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཨི་ཏི ནཾ ར་ཉྙོ པོ་སཱ་ཝ་ནི་ཀ་པུ་ཏྟ་ཏྟཱ་པི ‘‘ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པོ’’ཏི ས་ཉྫཱ་ནིཾ་སཱུ་ཏི. ཏཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ནྡྷ་ཝ་ནེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཾ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ པ་ཉྷེ ཨུ་གྒ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ པ་ཉྷེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་ཉྷེ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཏཾ ཙི་ཏྲ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི.
སེ་ཏ་བྱཱཏི ཏ་སྶ ན་ག་ར་སྶ ནཱ་མཾ. ཨུ་ཏྟ་རེ་ན སེ་ཏ་བྱནྟི སེ་ཏ་བྱ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་ཡ. རཱ་ཛ་ཉྙོཏི ཨ་ན་བྷི་སི་ཏྟ་ཀ་རཱ་ཛཱ. དི་ཊྛི་ག་ཏནྟི དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ གཱུ་ཐ་ག་ཏཾ མུ་ཏྟ་ག་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟེ ན གཱུ་ཐཱ་དི་ཏོ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ. ཨི་ཏི་པི ན་ཏྠཱིཏི ཏཾ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་པ་དི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མྤི ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. པུ་རཱ…པེ… ས་ཉྙཱ་པེ་ཏཱིཏི ཡཱ་ཝ ན ས་ཉྙཱ་པེ་ཏི.
ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡ་ཨུ་པ་མཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡༡. ཨི་མེ བྷོ, ཀ་སྶ་པ, ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱཏི སོ ཀི་ར ཐེ་རེ་ན པུ་ཙྪི་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ པ་ཋ་མཾ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡེ ཨུ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་རི, ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡ་ས་དི་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཨ་ཉྙེ་ན, ས་ཙེ པ་ནཱ་ཧཾ ‘ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ’ཏི བྷ་ཎི་སྶཱ་མི, ‘ཀིཾ ནི་སྶི་ཏཱ ཨེ་ཏེ, ཀི་ཏྟ་ཀ་པ་མཱ་ཎཱ, ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཨུ་ཙྩཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ལི་ཝེ་ཋེ་སྶ་ཏི. ཨ་ཧཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ནི་བྦེ་ཋེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ‘པ་ར་སྨིཾ ལོ་ཀེ’ ཨི་ཙྩེ་ཝ་སྶ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ སུ་དྷཱ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཙ་ནྡེ ཙ་ནྡོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, སཱུ་རི་ཡེ སཱུ་རི་ཡོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ ཀ་ཐི་ཏཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝཱ སུ་ཏྟ་ནྟཾ ཝཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ པ་ཏྠ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན སོ ‘‘ཨེ་ཏྠ ནི་ཝཱ་སི་ནོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི ན ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུ་ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ དེ་ཝཱ ཏེ ན མ་ནུ་སྶཱཏི ཨཱ་ཧ.
༤༡༢. ཨ་ཏྠི པ་ན, རཱ་ཛ་ཉྙ, པ་རི་ཡཱ་ཡོཏི ཨ་ཏྠི པ་ན ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀཱཏི ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. དུ་ཀྑི་ཏཱཏི དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟཱ. བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནཱཏི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་གི་ལཱ་ནཱ. ས་དྡྷཱ་ཡི་ཀཱཏི ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ ས་དྡ་ཧཱ་མི, ཏུ་མྷེ མ་ཡ྄ཧཾ ས་དྡྷཱ་ཡི་ཀཱ ས་དྡྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཝ་ཙ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཙྩ་ཡི་ཀཱཏི ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ པ་ཏྟི་ཡཱ་མི, ཏུ་མྷེ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཙྩ་ཡི་ཀཱ པ་ཏྟི་ཡཱ་ཡི་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཙོ་རཱ་དི་ཨུ་པ་མཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༡༣. ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱཏི ཏེ་སཾ ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་སཱ་མི་ཏ་བྷ་ཎྜ་ཀ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་པྤ་ལ་པ་ནྟ་སྶཱཏི ‘‘པུ་ཏྟོ མེ, དྷཱི་ཏཱ མེ, དྷ་ནཾ མེ’’ཏི ཝི་ཝི་དྷཾ པ་ལ་པ་ནྟ་སྶ. ནི་ར་ཡ་པཱ་ལེ་སཱུཏི ནི་ར་ཡེ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎི་ཀ་ས་ཏྟེ་སུ. ཡེ པ་ན ‘‘ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ན་ཏྠི ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ ‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ’’ཏི དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟི. མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ་སུ ཀཱ་ར་ཎི་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཡ ཧི ནི་ར་ཡེ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ཧོ་ནྟི.
༤༡༥. ཝེ་ལུ༹་པེ་སི་ཀཱ་ཧཱིཏི ཝེ་ལུ༹་ཝི་ལཱི་ཝེ་ཧི. སུ་ནི་མྨ་ཛྫ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ སུ་ཊྛུ ནི་མྨ་ཛྫི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་མྨ་ཛྫ་ཐ, ཨ་པ་ནེ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་སུ་ཙཱིཏི ཨ་མ་ནཱ་པོ. ཨ་སུ་ཙི་ས་ངྑཱ་ཏོཏི ཨ་སུ་ཙི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་བྷཱུ་ཏོ ཨ་སུ་ཙཱི་ཏི ཉཱ་ཏོ ཝཱ. དུ་གྒ་ནྡྷོཏི ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷོ. ཛེ་གུ་ཙྪོཏི ཛི་གུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟོ. པ་ཊི་ཀཱུ་ལོཏི ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་གྷཱ་ཝ་ཧོ. ཨུ་བྦཱ་དྷ་ཏཱིཏི དི་ཝ་ས་སྶ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ནྷ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་ཏྠཱ་ནི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ན་མྤི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ག་ནྡྷོ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ ཋི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཎྛེ ཨཱ་ས་ཏྟ་ཀུ་ཎ་པཾ ཝི་ཡ བཱ་དྷ་ཏི.
༤༡༦. པུ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ་ནི ས་མཱ་དཱ་ཡ་ཝ་ཏྟེ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ཏི. ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནནྟི ཨི་ད་ཉྩ དཱུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཏཱ་ཝ མཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟུ, ཨི་མེ ཀ་སྨཱ ན ཨེ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.
༤༡༨. ཛ་ཙྩ་ནྡྷཱུ་པ་མོ མ་ཉྙེ པ་ཊི་བྷཱ་སཱིཏི ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ར་ཉྙ་ཝ་ན་པ་ཏྠཱ་ནཱིཏི ཨ་ར་ཉྙ་ཀ་ངྒ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི, མ་ཧཱ་ཝ་ན་ས་ཎྜ་ཏཱ་ཡ ཝ་ན་པ་ཏྠཱ་ནི. པ་ནྟཱ་ནཱིཏི དཱུ་རཱ་ནི.
༤༡༩. ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨེཏི ཏེ་ནེ་ཝ སཱི་ལེ་ན སུ་ནྡ་ར་དྷ་མྨེ. དུ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀཱུ་ལེཏི དུ་ཀྑཾ ཨ་པ་ཏྠེ་ནྟེ. སེ་ཡྻོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི པ་ར་ལོ་ཀེ སུ་ག་ཏི་སུ་ཁཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༤༢༠. ཨུ་པ་ཝི་ཛ་ཉྙཱཏི ཨུ་པ་ག་ཏ་ཝི་ཛཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལཱ, པ་རི་པ་ཀྐ་ག་བྦྷཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་པ་བྷོ་གྒཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི པཱ་ད་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནནྟི མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ. ཨ་ཡོ་ཏི སུ་ཁཾ, ན ཨ་ཡོ ཨ་ན་ཡོ, དུ་ཀྑཾ. ཏ་དེ་ཏཾ ས་བྦ་སོ སུ་ཁཾ བྱ་ས་ཏི ཝི་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི བྱ་ས་ནཾ. ཨི་ཏི ཨ་ན་ཡོ་ཝ བྱ་ས་ནཾ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ, མ་ཧཱ་དུ་ཀྑ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡོ་ནི་སོཏི ཨ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན. ཨ་པ་ཀྐཾ ན པ་རི་པཱ་ཙེ་ནྟཱིཏི ཨ་པ་རི་ཎ་ཏཾ ཨ་ཁཱི་ཎཾ ཨཱ་ཡུཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ན ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡ་ནྟི. པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མེ་ནྟཱིཏི ཨཱ་ཡུ་པ་རི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ག་མེ་ནྟི. དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ་པེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི མ་ར་ཎཾ, ནཱ་བྷི་ན་ནྡཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ཀཱ་ལ་ཉྩ པ་ཊི་ཀ་ངྑཱ་མི, ནི་བྦི་སཾ བྷ་ཏ་ཀོ ཡ་ཐཱ་ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༡༠༠༡)
༤༢༡. ཨུ་བྦྷི་ནྡི་ཏྭཱཏི མ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ་པཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ.
༤༢༢. རཱ་མ་ཎེ་ཡྻ་ཀནྟི ར་མ་ཎཱི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ. ཝེ་ལཱ་སི་ཀཱཏི ཁི་ཌྜཱ་པ་རཱ་དྷི་ཀཱ. ཀོ་མཱ་རི་ཀཱཏི ཏ་རུ་ཎ་དཱ་རི་ཀཱ. ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཛཱི་ཝནྟི སུ་པི་ན་ད་སྶ་ན་ཀཱ་ལེ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཾ ཝཱ པ་ཝི་ས་ནྟཾ ཝཱ ཛཱི་ཝཾ ཨ་པི ནུ པ་སྶ་ནྟི. ཨི་དྷ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ‘‘ཛཱི་ཝ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ. སོ ཧི ཏ་ཏྠ ཛཱི་ཝ་ས་ཉྙཱི་ཏི.
༤༢༣. ཛི་ཡཱ་ཡཱཏི དྷ་ནུ་ཛི་ཡཱ་ཡ, གཱི་ཝཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཏྠི་ནྣ་ཏ་རོཏི ཐ་དྡྷ་ཏ་རོ. ཨི་མི་ནཱ ཀིཾ ད་སྶེ་ཏི? ཏུ་མྷེ ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྟ་སྶ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཙ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཝ་སི་སྶ་ཏི, ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཝ་སི་ཊྛེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ལ་ཧུ་ཏ་རེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ག་རུ་ཀ་ཏ་རོ ཙ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ན་ཏྠི ཀོ་ཙི ཀུ་ཧིཾ ག་ནྟཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི.
༤༢༤. ནི་བྦུ་ཏནྟི ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏེ་ཛཾ.
༤༢༥. ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩཱཏི ཨ་ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ. ཨཱ་མ་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་དྡྷ་མ་ཏོ མ་རི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨོ་དྷུ་ནཱ་ཐཱཏི ཨོ་ར་ཏོ ཀ་རོ་ཐ. ས་ནྡྷུ་ནཱ་ཐཱཏི པ་ར་ཏོ ཀ་རོ་ཐ. ནི་དྡྷུ་ནཱ་ཐཱཏི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཀ་རོ་ཐ. ཏ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱིཏི ཏེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཏཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ན ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
༤༢༦. ས་ངྑ་དྷ་མོཏི ས་ངྑ་དྷ་མ་ཀོ. ཨུ་པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱཏི དྷ་མི་ཏྭཱ.
༤༢༨. ཨ་གྒི་ཀོཏི ཨ་གྒི་པ་རི་ཙཱ་ར་ཀོ. ཨཱ་པཱ་དེ་ཡྻནྟི ནི་པྥཱ་དེ་ཡྻཾ, ཨཱ་ཡུཾ ཝཱ པཱ་པུ་ཎཱ་པེ་ཡྻཾ. པོ་སེ་ཡྻནྟི བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ཧི བྷ་རེ་ཡྻཾ. ཝ་ཌྜྷེ་ཡྻནྟི ཝ་ཌྜྷིཾ ག་མེ་ཡྻཾ. ཨ་ར་ཎཱི་ས་ཧི་ཏནྟི ཨ་ར་ཎཱི་ཡུ་ག་ལ༹ཾ.
༤༢༩. ཏི་རོ་རཱ་ཛཱ་ནོ་པཱིཏི ཏི་རོ་ར་ཊྛེ ཨ་ཉྙ་སྨི་མྤི ཛ་ན་པ་དེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཛཱ་ན་ནྟི. ཨ་བྱ་ཏྟོཏི ཨ་ཝི་ས་དོ ཨ་ཚེ་ཀོ. ཀོ་པེ་ན་པཱིཏི ཡེ མཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཀྑ་ནྟི, ཏེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀེ་ན ཀོ་པེ་ན་པི ཨེ་ཏཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཾ ཧ་རི་སྶཱ་མི པ་རི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་རི་སྶཱ་མི. མ་ཀྑེ་ནཱཏི ཏ་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎ་མ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན མ་ཀྑེ་ནཱ་པི. པ་ལཱ་སེ་ནཱཏི ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཡུ་ག་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་ལཱ་སེ་ནཱ་པི.
༤༣༠. ཧ་རི་ཏ་ཀ་པ་ཎྞནྟི ཡཾ ཀི་ཉྩི ཧ་རི་ཏ་ཀཾ, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ལླ་ཏི་ཎ་པ་ཎྞ་མྤི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྣ་དྡྷ་ཀ་ལཱ་པནྟི ས་ནྣ་དྡྷ་དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ. ཨཱ་སི་ཏྟོ་ད་ཀཱ་ནི ཝ་ཊུ་མཱ་ནཱིཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ལི་ལཱ མ་གྒཱ ཙ ཀ་ནྡ་རཱ ཙ. ཡོ་གྒཱ་ནཱིཏི བ་ལི་བ་དྡེ.
བ་ཧུ་ནི་ཀྑ་ནྟ་རོ་ཏི བ་ཧུ་ནི་ཀྑ་ནྟོ ཙི་ར་ནི་ཀྑ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏེ་ན བྷ་ཎྜེ་ནཱཏི ཡཾ ཝོ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛོ་ད་ཀ་བྷ་ཎྜ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏཾ, ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏེ་ན ཡ་ཐཱ་རོ་པི་ཏེ་ན, ཡ་ཐཱ་ག་ཧི་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་པྤ་སཱ་རཱ་ནཱིཏི ཨ་པྤ་གྒྷཱ་ནི. པ་ཎི་ཡཱ་ནཱིཏི བྷ་ཎྜཱ་ནི.
གཱུ་ཐ་བྷཱ་རི་ཀཱ་དི་ཨུ་པ་མཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༣༢. མ་མ ཙ སཱུ་ཀ་ར་བྷ་ཏྟནྟི མ་མ ཙ སཱུ་ཀ་རཱ་ནཾ ཨི་དཾ བྷ་ཏྟཾ. ཨུ་གྒྷ་ར་ནྟནྟི ཨུ་པ་རི གྷ་ར་ནྟཾ. པ་གྒྷ་ར་ནྟནྟི ཧེ་ཊྛཱ པ་རི་སྶ་ཝ་ནྟཾ. ཏུ་མྷེ ཁྭེ་ཏྠ བྷ་ཎེཏི ཏུ་མྷེ ཁོ ཨེ་ཏྠ བྷ་ཎེ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན མེ སཱུ་ཀ་ར་བྷ་ཏྟནྟི ཏ་ཐཱ ཧི པ་ན མེ ཨ་ཡཾ གཱུ་ཐོ སཱུ་ཀ་རཱ་ནཾ བྷ་ཏྟཾ.
༤༣༤. ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཾ ཀ་ལིཾ གི་ལ་ཏཱིཏི ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཾ པ་རཱ་ཛ་ཡ་གུ་ལ༹ཾ གི་ལ་ཏི. པ་ཛྫོ་ཧི་སྶཱ་མཱིཏི པ་ཛྫོ་ཧ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཀྑེ་ཧི དི་བྦི་སྶཱ་མཱཏི གུ་ལེ༹་ཧི ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མ. ལི་ཏྟཾ པ་ར་མེ་ན ཏེ་ཛ་སཱཏི པ་ར་མ་ཏེ་ཛེ་ན ཝི་སེ་ན ལི་ཏྟཾ.
༤༣༦. གཱ་མ་པ་ཊྚནྟི ཝུ་ཊྛི་ཏ་གཱ་མ་པ་དེ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘གཱ་མ་པ་ད’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. སཱ་ཎ་བྷཱ་རནྟི སཱ་ཎ་ཝཱ་ཀ་བྷཱ་རཾ. སུ་ས་ནྣ་དྡྷོཏི སུ་བ་དྡྷོ. ཏྭཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཧཱིཏི ཏྭཾ ཛཱ་ན. ས་ཙེ ག་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མོ་སི, ག་ཎྷཱ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཁོ་མནྟི ཁོ་མ་ཝཱ་ཀཾ. ཨ་ཡནྟི ཀཱ་ལ༹་ལོ་ཧཾ. ལོ་ཧནྟི ཏ་མྦ་ལོ་ཧཾ. ས་ཛ྄ཛྷནྟི ར་ཛ་ཏཾ. སུ་ཝ་ཎྞནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ས་ཀཾ. ཨ་བྷི་ན་ནྡིཾ་སཱུཏི ཏུ་སྶིཾ་སུ.
༤༣༧. ཨ་ཏྟ་མ་ནོཏི ས་ཀ་མ་ནོ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ. ཨ་བྷི་ར་དྡྷོཏི ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ. པ་ཉྷཱ་པ་ཊི་བྷཱ་ནཱ་ནཱིཏི པ་ཉྷུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི. པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཾ ཀ་ཏྟ་བྦནྟི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཾ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་མ་ཉྙི་སྶཾ, པ་ཊི་ལོ་མ་གཱ་ཧཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༤༣༨. ས་ངྒྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ས་ངྒྷཱ་ཏཾ ཝི་ནཱ་སཾ མ་ར་ཎཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ན མ་ཧ་པྥ་ལོཏི ཝི་པཱ་ཀ་ཕ་ལེ་ན ན མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི. ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོཏི གུ་ཎཱ་ནི་སཾ་སེ་ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ ན ཧོ་ཏི. ན མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོཏི ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཛུ་ཏི་ཡཱ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ ན ཧོ་ཏི. ན མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོཏི ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་པྥཱ་ར་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ ན ཧོ་ཏི. བཱི་ཛ་ན་ངྒ་ལནྟི བཱི་ཛ་ཉྩ ན་ངྒ་ལ་ཉྩ. དུ་ཀྑེ་ཏྟེཏི དུ་ཊྛུ་ཁེ་ཏྟེ ནི་སྶཱ་ར་ཁེ་ཏྟེ. དུ་བྦྷཱུ་མེཏི ཝི་ས་མ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ. པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻཱཏི ཋ་པེ་ཡྻ. ཁ་ཎྜཱ་ནཱིཏི ཚི་ནྣ་བྷི་ནྣཱ་ནི. པཱུ་ཏཱི་ནཱིཏི ནི་སྶཱ་རཱ་ནི. ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ཧ་ཏཱ་ནཱིཏི ཝཱ་ཏེ་ན ཙ ཨཱ་ཏ་པེ་ན ཙ ཧ་ཏཱ་ནི པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣ་ཏེ་ཛཱ་ནི. ཨ་སཱ་རཱ་དཱ་ནཱིཏི ཏ་ཎྜུ་ལ་སཱ་རཱ་དཱ་ན་ར་ཧི་ཏཱ་ནི པ་ལཱ་ལཱ་ནི. ཨ་སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏཱ་ནཱིཏི ཡཱ་ནི སུ་ཀྑཱ་པེ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྛེ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་ནི, ཏཱ་ནི སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏཱ་ནི ནཱ་མ. ཨེ་ཏཱ་ནི པ་ན ན ཏཱ་དི་སཱ་ནི. ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནུ་པ་ཝེ་སེ་ཡྻ, ན ས་མྨཱ ཝ་སྶེ་ཡྻ, ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཨ་ནུ་ད་སཱ་ཧཾ ཨ་ནུ་པ་ཉྩཱ་ཧཾ ན ཝ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི ནུ ཏཱ་ནཱིཏི ཨ་པི ནུ ཨེ་ཝཾ ཁེ་ཏྟ་བཱི་ཛ་ཝུ་ཊྛི་དོ་སེ ས་ཏི ཏཱ་ནི བཱི་ཛཱ་ནི ཨ་ངྐུ་ར་མཱུ་ལ་པ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཨུ་དྡྷཾ ཝུ་དྡྷིཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཙ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻུ་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཁོ རཱ་ཛ་ཉྙ ཡ་ཉྙོཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ རཱ་ཛ་ཉྙ དཱ་ནཾ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ་པི དཱ་ཡ་ཀ་ཏོ་པི པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཏོ་པི ཨ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཁོ རཱ་ཛ་ཉྙ ཡ་ཉྙོཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ རཱ་ཛ་ཉྙ་དཱ་ནཾ ཨ་པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ་པི ཨ་པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏི་ཏཱ་ཡ སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏོ་པི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣ་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཏོ་པི མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན གུ་ཎཱ་ཏི་རེ་ཀཾ ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛི་ཏཾ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཾ ལ་བྷ་ཏི, ཙེ་ཏ་ནཱ ཙ ཝི་པུ་ལཱ ཧོ་ཏི, དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏཱི་ཏི.
༤༣༩. ཨི་མཾ པ་ན ཐེ་ར་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ པཱ་ཡཱ་སི་རཱ་ཛ་ཉྙོ ཐེ་རཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཐེ་ར་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ དཱ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཐ ཁོ པཱ་ཡཱ་སི རཱ་ཛ་ཉྙོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཎཱ་ཛ་ཀནྟི ས་ཀུ་ཎྜ་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལ་བྷ་ཏྟཾ. བི་ལ་ངྒ་དུ་ཏི་ཡནྟི ཀ་ཉྫི་ཀ་དུ་ཏི་ཡཾ. དྷོ་ར་ཀཱ་ནི ཙ ཝ་ཏྠཱ་ནཱིཏི ཐཱུ་ལཱ་ནི ཙ ཝ་ཏྠཱ་ནི. གུ་ལ༹་ཝཱ་ལ་ཀཱ་ནཱིཏི གུ་ལ༹་ད་སཱ་ནི, པུ་ཉྫ་པུ་ཉྫ་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏ་མ་ཧ་ནྟ་ད་སཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་དྡི་ས་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་དི་ས་ཏི. པཱ་དཱ་པཱིཏི པཱ་དེ་ན་པི.
༤༤༠. ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩནྟི ས་དྡྷཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་སྶ་དྡྷ་དཱ་ནཾ. ཨ་ས་ཧ་ཏྠཱཏི ན ས་ཧ་ཏྠེ་ན. ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏནྟི ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ, ན ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་མྤི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ན པ་ཎཱི་ཏ་ཙི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཨ་པ་ཝི་དྡྷནྟི ཚ་ཌྜི་ཏཾ ཝི་པྤ་ཏི་ཏཾ. སུ་ཉྙཾ སེ་རཱི་ས་ཀནྟི སེ་རཱི་ས་ཀཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ ཏུ་ཙྪཾ ར་ཛ་ཏ་ཝི་མཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཏ་སྶ ཀི་ར དྭཱ་རེ མ་ཧཱ་སི་རཱི་ས་རུ་ཀྑོ, ཏེ་ན ཏཾ ‘‘སེ་རཱི་ས་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༤༤༡. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ག་ཝཾ་པ་ཏཱིཏི ཐེ་རོ ཀི་ར པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་ཀཱ་ལེ གོ་པཱ་ལ་དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཧ་ཏོ སི་རཱི་ས་སྶ མཱུ་ལཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཝཱ་ལི་ཀཾ ཨོ་ཀི་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཏ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྨིཾ ར་ཛ་ཏ་ཝི་མཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི. སི་རཱི་ས་རུ་ཀྑོ ཝི་མཱ་ན་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ཝ་སྶེ་ཧི ཕ་ལ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ག་ཏཱ་ནཱི་ཏི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ སཾ་ཝེ་གཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ མ་ནུ་སྶེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ. པུ་བྦཱ་ཙི་ཎྞ་ཝ་སེ་ན པ་ན དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཏ་དེ་ཝ ཝི་མཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཀི་ར་སྶ ཨུ་ཏུ་སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ག་ཝཾ་པ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
སོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱཏི སོ པ་ར་སྶ ས་ནྟ་ཀ་མྤི དཱ་ནཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ ད་ཏྭཱ. ཨེ་ཝ་མཱ་རོ་ཙེ་སཱིཏི ‘‘ས་ཀྐ་ཙྩཾ དཱ་ནཾ དེ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏ་ཉྩ པ་ན ཐེ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ས་ཀྐ་ཙྩཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ. པཱ་ཡཱ་སི་སྶ པ་ན རཱ་ཛ་ཉྙ་སྶ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ་པི ནི་ཀ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཏཾ ཀི་ར དི་སཱ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝི་མཱ་ནཾ ཝ་ཊྚ་ནི་ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ཨ་ཧོ་སི. པཱ་ཡཱ་སི་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཙ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི.
ཨི་ཏི སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ
པཱ་ཡཱ་སི་རཱ་ཛ་ཉྙ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.