བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཨ་བྷི་ཝེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༧. ཝཱ་སཱུ་པ་ག་ཏ་སྶཱཏི བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏ་སྶ. ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶཱཏི ར་ཧ་སི ག་ཏ་སྶ. པ་ཊི་ས་ལླཱི་ན་སྶཱཏི ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ནི་ལཱི་ན་སྶ. ཀི་ཙྪནྟི དུ་ཀྑཾ. ཙ་ཝ་ཏི ཙ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙཱཏི ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ པ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟོ ཛི་ཎྞ་བྱཱ་དྷི་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ དི་སྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཏ་སྨཱ་སྶ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶཱ’’ཏི. ཨི་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ མཱུ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛ་སྶ བྷ་ཝ་གྒ་ཏོ ཨོ་ཏ་ར་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ – ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་པ་སྶི་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི.
ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱཏི ཨུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ པ་ཐ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཧི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ་ཝ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྩ – ‘‘ཀི་སྨིཾ ནུ ཁོ ས་ཏི་ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཧོ་ནྟི, ཀི་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ན ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ. ཏ་སྨཱ་སྶ ཨི་ཏོ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཧུ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ, བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡ ཡ་སྨིཾ ས་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ག་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཀིཾ པ་ན ཏ་ནྟི? ཛཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཁོ ས་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཡཱ ཙཱ་ཡཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ པ་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་མཱ་ག་མོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཁོ ས་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཙ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ན ག་ཧི་ཏཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རཱ ཧི ཨ་ཏཱི་ཏོ བྷ་ཝོ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཡཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ན གྷ་ཊི་ཡ་ཏི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཧི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ་ཏི. ན་ནུ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་རེ་ཧི ཨ་དི་ཊྛེ་ཧི ན ས་ཀྐཱ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ཝི་ཏུ་ནྟི. ས་ཙྩཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཏེ བྷ་ཝ་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ དི་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཝ.
༥༨. པ་ཙྩུ་དཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཏ་མཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཙྩུ་དཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི? པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་མྤི. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཏོ པ་རཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ཡེ་ཐ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡེ ཧོ་ནྟེ, ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡེ ཧོ་ནྟེ, དྭཱི་སུ་པི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཧོ་ནྟེ་སུ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཛཱ་ཡེ་ཐ ཝཱ…པེ… ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཐ ཝཱ, ཨི་ཏོ ཧི པ་རཾ ཀིཾ ཨ་ཉྙཾ ཛཱ་ཡེ་ཡྻ ཝཱ…པེ… ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ ཝཱ. ན་ནུ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཛཱ་ཡ་ཏི ཙ…པེ… ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི ཙཱ་ཏི? ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷིཾ ཨ་པ་རཱ་པ་ར་ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ཧི པ་ཉྩ པ་དཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟོ – ‘‘ཡ་དི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་མཱུ་ལཾ ཨཱ་ཡ་ཏི་མྤི ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ས་ཀ་ལ་སྶ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ་དི་བྷེ་ད་སྶ དུ་ཀྑ་རཱ་སི་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ས་ཀ་ལ་སྶ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟིཾ ཨ་དྡ་ས.
༥༩. ས་མུ་ད་ཡོ ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི ཁོཏི ནི་བྦ་ཏྟི ནི་བྦ་ཏྟཱི་ཏི ཁོ. པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སཱུཏི ན ཨ་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦེ་སུ. ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ན་པ་ཉྙཱ་ཝེ་སཱ. ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྑུ, ཉཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎཾ, པ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙཱ, ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཊྛེ་ན ཝི་ཛྫཱ, ཨོ་བྷཱ་ས་ཊྛེ་ན ཙ ཨཱ་ལོ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན. ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི ཉཱ་ཏ་ཊྛེ་ན. པ་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི པ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན. ཝི་ཛྫཱ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཊྛེ་ན. ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨུ་ད་པཱ་དཱི་ཏི ཨོ་བྷཱ་ས་ཊྛེ་ན. ཙ་ཀྑུ་དྷ་མྨོ ད་སྶ་ན་ཊྛོ ཨ་ཏྠོ. ཉཱ་ཎ་དྷ་མྨོ ཉཱ་ཏ་ཊྛོ ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨོ པ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛོ ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཛྫཱ་དྷ་མྨོ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཊྛོ ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ལོ་ཀོ དྷ་མྨོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཊྛོ ཨ་ཏྠོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༢.༣༩). ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི? ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏི ཨི་དཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ས་ཉྫཱ་ན་ན་མ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨ་ཐ་ཝཱ ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
༦༡. ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཁོ མྱཱ་ཡནྟི ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ. མ་གྒོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒོ. བོ་དྷཱ་ཡཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ, ནི་བྦཱ་ན་བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝཱ. ཨ་པི ཙ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི བོ་དྷི, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་མཱུ་ལ་ཀོ ཧི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ མ་གྒཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ནྟོ – ‘‘ཡ་དི་དཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷོཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ཙྩ་ཏྟ་པ་དེ་ཧི ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨི་ཏི མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ས་ཀ་ལ་སྶ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནི་བྦ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་དྡ་ས.
༦༢. ནི་རོ་དྷོ ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཁོཏི ཨ་ནི་བྦ་ཏྟི ཨ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཏི ཁོ. ཙ་ཀྑུནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཨེ་ཏེ་ཧི པ་དེ་ཧི – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི ཨི་དཾ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ནི་རོ་དྷ་ས་ཉྫཱ་ན་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨ་ཐ་ཝཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
༦༣. ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡ་ནི་རོ་དྷ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སཱུཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ. ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ཏ་མེ་ཝ པ་ཋ་མཾ དི་ཊྛཾ ཨུ་ད་ཡ་ཉྩ ཝ་ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་པ་སྶ་མཱ་ནོ. ཝི་ཧཱ་སཱིཏི སི་ཁཱ་པ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཧ་ནྟོ ཝི་ཧ་རི. ཨི་དཾ ཀ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ? ས་བྦེ་ཡེ་ཝ ཧི པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མི་ནོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝེ པུ་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐ་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི, དུ་ཏི་ཡ་ཡཱ་མེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ ཝི་སོ་དྷེ་ནྟི, ཏ་ཏི་ཡ་ཡཱ་མེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་མ་པ་ཉྙཱ་ས ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི དི་སྭཱ ཡཱ་ཝ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ས་ཀ་ལེ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མཱི. སོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ས་བྦཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཨི་ཏི རཱུ་པནྟི ཨི་དཾ རཱུ་པཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ རཱུ་པཾ, ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ རཱུ་པཾ ན་ཏྠཱི་ཏི རུ་པྤ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་བྷེ་ད་ཉྩ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧོ ཝུ་ཏྟོ. ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོཏི ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝཾ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་སྶ རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རོ – ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཀ་མྨ་ས་མུ་ད་ཡཱ རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི, ནི་བྦ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་སྶ་ནྟོ་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་ད་ཡཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྠ་ངྒ་མེ་པི ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱ རཱུ་པ་ནི་རོ་དྷོ…པེ… ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་སྶ་ནྟོ་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ནི་རོ་དྷཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༥༠) ཨ་ཡ་མ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རོ.
ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཝེ་ད་ནཱ ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ ས་ཉྙཱ, ཨི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ, ཨི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ སུ་ཁཱ་དི་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་དི ཕ་སྶཱ་དི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི བྷེ་ད་ཉྩ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་རི་གྒ་ཧོ ཝུ་ཏྟོ. ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡོཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ན ཨེ་ཝཾ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཨི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ས་མྤི ཝི་ཏྠཱ་རོ – ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༥༠) རཱུ་པེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཏཱི་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ད་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷེ ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་ས་མུ་ད་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་པ་ད་མྤི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྶ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོཏི ཏ་སྶ ཝི་པ་སྶི་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨི་མེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ས་མ་པ་ཉྙཱ་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཡ་ཐཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནེ་ཧི ཨཱ་ས་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་དེ་ཏཾ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝི་མུ་ཏྟཾ ནཱ་མ; མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཝི་མུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི ཙ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝི་མུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ས་བྦ་བ་ནྡྷ་ནཱ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི་ས་མྥུ་ཊྛ་མི་ཝ པ་དུ་མཾ སུ་ཝི་ཀ་སི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རི མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཕ་ལ་ཉཱ་ཎཱ་ནི, ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, ཙ་ཏུ་ཡོ་ནི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་ཉཱ་ཎཾ, པ་ཉྩ་ག་ཏི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་ཉཱ་ཎཾ, ཚ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནི, ས་ཀ་ལེ ཙ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཧ་ཏྠ་ག་ཏེ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ་ཝ –
‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རཾ, ས་ནྡྷཱ་ཝི་སྶཾ ཨ་ནི་བྦི་སཾ;
ག་ཧ་ཀཱ་རཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ, དུ་ཀྑཱ ཛཱ་ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ.
ག་ཧ་ཀཱ་ར་ཀ དི་ཊྛོ་སི, པུ་ན གེ་ཧཾ ན ཀཱ་ཧ་སི;
ས་བྦཱ ཏེ ཕཱ་སུ་ཀཱ བྷ་གྒཱ, ག་ཧ་ཀཱུ་ཊཾ ཝི་ས་ངྑ་ཏཾ;
ཝི་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཁ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༥༣, ༡༥༤);
‘‘ཨ་ཡོ་གྷ་ན་ཧ་ཏ་སྶེ་ཝ, ཛ་ལ་ཏོ ཛཱ་ཏ་ཝེ་ད་སོ;
ཨ་ནུ་པུ་བྦཱུ་པ་ས་ནྟ་སྶ, ཡ་ཐཱ ན ཉཱ་ཡ་ཏེ ག་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ, ཀཱ་མ་བ་ནྡྷོ་གྷ་ཏཱ་རི་ནཾ;
པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ག་ཏི ན་ཏྠི, པ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཙ་ལཾ སུ་ཁ’’ནྟི. (ཨུ་དཱ. ༨༠);
ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟོ ས་ར་དེ སཱུ་རི་ཡོ ཝི་ཡ, པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ཙ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠཱ་ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.