༨. མ་ཧཱ་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ…པེ… ཨུ་རུ་ཉྙཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི མ་ཧཱ་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ. ཨུ་རུ་ཉྙཱ་ཡནྟི ཨུ་རུ་ཉྙཱ་ཏི ཏ་སྶ ར་ཊྛ་སྶ་པི ན་ག་ར་སྶ་པི ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ནཱ་མཾ, བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཉྙཱ་ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀ་ཎྞ་ཀ་ཏྠ་ལེ མི་ག་དཱ་ཡེཏི ཏ་སྶ ན་ག་ར་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཀ་ཎྞ་ཀ་ཏྠ་ལཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ ཨ་ཏྠི. སོ མི་གཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣ་ཏྟཱ ‘‘མི་ག་དཱ་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཀ་ཎྞ་ཀ་ཏྠ་ལེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཙེ་ལོཏི ན་གྒ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ. ཀ་སྶ་པོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཏ་པ་སྶིནྟི ཏ་པ་ནི་སྶི་ཏ་ཀཾ. ལཱུ་ཁཱ་ཛཱི་ཝིནྟི ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་མུ་ཏྟཱ་ཙཱ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལཱུ་ཁོ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་སྶཱ་ཏི ལཱུ་ཁཱ་ཛཱི་ཝཱི, ཏཾ ལཱུ་ཁཱ་ཛཱི་ཝིཾ. ཨུ་པ་ཀྐོ་ས་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ཎྜེ་ཏི. ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏཱིཏི ཧཱི་ལེ༹་ཏི ཝ་མྦྷེ་ཏི. དྷ་མྨ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟཱིཏི བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོཏི པ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་ཀཱ་ར་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ་དོ ཝཱ ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ ཝཱ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་ར་ཎཾ ཀོ་ཙི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ་པི ཀིཾ ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ‘‘ཀིཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན་པི ཏ་ཝ ཝཱ་དེ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨ་ན་བྦྷ་ཀྑཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱཏི ན ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མཱ.
༣༨༢. ཨེ་ཀ་ཙྩཾ ཏ་པ་སྶིཾ ལཱུ་ཁཱ་ཛཱི་ཝིནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་པ་བྦ་ཛྫཱ་དི་ཏ་པ་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་པ་སྶཱི ‘‘ལཱུ་ཁེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཀ་པྤེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏི་ཎ་གོ་མ་ཡཱ་དི་བྷ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་ཧི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀི་ལ་མེ་ཏི, ཨ་པྤ་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཙ སུ་ཁེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟི་མེ་ཝ ན ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི.
ཨ་པ་རོ ཏཱ་དི་སཾ ཏ་པ་ནི་སྶི་ཏོ་པི པུ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ལ་བྷ་ཏི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ. སོ ‘‘ན དཱ་ནི མ་ཡཱ ས་དི་སོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཙྩེ ཋཱ་ནེ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ལཱ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ནེ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ དྭེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ.
ཨ་པ་རོ ཏ་པ་ནི་སྶི་ཏ་ཀོ ལཱུ་ཁཱ་ཛཱི་ཝཱི ཨ་པྤ་པུ་ཉྙོ ཧོ་ཏི, ན ལ་བྷ་ཏི སུ་ཁེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ. སོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པུ་བྦེ་པི ཨ་ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཧ་ནྡ་དཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི.
ཨ་པ་རོ ལཱུ་ཁཱ་ཛཱི་ཝཱི པུ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ལ་བྷ་ཏི སུ་ཁེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ. སོ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པུ་བྦེ་པི ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ དྭེ ས་ནྡྷཱ་ཡ དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ.
ཨེ་ཀོ པ་ན ཏ་པ་སྶཱི ཨ་པྤ་དུ་ཀྑ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཧོ་ཏི བཱ་ཧི་ར་ཀཱ་ཙཱ་ར་ཡུ་ཏྟོ ཏཱ་པ་སོ ཝཱ ཚ་ནྣ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཝཱ, ཨ་པྤ་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཙ མ་ནཱ་པེ པ་ཙྩ་ཡེ ན ལ་བྷ་ཏི. སོ ཨ་ནེ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི.
ཨ་པ་རོ པུ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི, སོ – ‘‘ན དཱ་ནི མ་ཡཱ ས་དི་སོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི མཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན – ‘‘སུ་ཁོ ཨི་མི་སྶཱ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ་ཡ ད་ཧ་རཱ་ཡ མུ་དུ་ཀཱ་ཡ ལོ་མ་སཱ་ཡ ས་མྥ་སྶོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཀཱ་མེ་སུ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཾ ཝཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ དྭེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཏ་ཏི་ཡ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ.
ཨ་པ་རོ པ་ན ཨ་པྤ་དུ་ཀྑ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨ་པྤ་པུ་ཉྙོ ཧོ་ཏི, སོ – ‘‘ཨ་ཧཾ པུ་བྦེ་པི ཨ་ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ན ལ་བྷཱ་མཱི’’ཏི ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི.
ཨ་པ་རོ པུ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི, སོ – ‘‘པུ་བྦེ་པཱ་ཧཾ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཾ ལ་བྷཱ་མི, ཨི་དཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ དྭེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ. ཨི་དཾ ཏི་ཏྠི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ, སཱ་ས་ནེ་པི པ་ན ལ་བྦྷ་ཏི.
ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི དྷུ་ཏ་ངྒ་ས་མཱ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ལཱུ་ཁཱ་ཛཱི་ཝཱི ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ས་ཀ་ལ་མྤི གཱ་མཾ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ར་པཱུ་རཾ ན ལ་བྷ་ཏི. སོ – ‘‘པ་ཙྩ་ཡེ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ, ཏཱི་ཎི ཝཱ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི.
ཨ་པ་རོ ཙ ཏཱ་དི་སོ་ཝ པུ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི. སོ ཏཱ་ཡ པུ་ཉྙ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ མཱ་ནཾ ཛ་ན་ཡི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ཐཱ་ཝ་རཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་ནེ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཎི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཨ་པ་རོ ས་མཱ་དི་ནྣ་དྷུ་ཏ་ངྒོ ཨ་པྤ་པུ་ཉྙོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ལ་བྷ་ཏི སུ་ཁེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ. སོ – ‘‘པུ་བྦེ་པཱ་ཧཾ ཨ་ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཀི་ཉྩི ན ལ་བྷཱ་མི, ས་ཙེ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནེ་ས་ནཾ ཀ་རི་སྶཾ, ཨཱ་ཡ་ཏི་མྤི དུ་ལླ་བྷ་སུ་ཁོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི.
ཨ་པ་རོ པུ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི, སོ – ‘‘པུ་བྦེ་པཱ་ཧཾ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ར་ཧི སུ་ཁི་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི་པི པུ་ཉྙཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ནེ་ས་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི.
༣༨༣. ཨཱ་ག་ཏི་ཉྩཱཏི – ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནཱ་མ ཨི་མེ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏི་ཉྩ. ག་ཏི་ཉྩཱཏི ཨི་དཱ་ནི ག་ནྟ་བྦ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ. ཙུ་ཏི་ཉྩཱཏི ཏ་ཏོ ཙ་ཝ་ན་ཉྩ. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཉྩཱཏི ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ་ནཾ པུ་ན ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཉྩ. ཀིཾ ས་བྦཾ ཏ་པཾ ག་ར་ཧི་སྶཱ་མཱིཏི – ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ག་ར་ཧི་སྶཱ་མི, ག་ར་ཧི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ ཧི མ་ཡཾ ག་ར་ཧཱ་མ, པ་སཾ་སི་ཏ་བྦཾ པ་སཾ་སཱ་མ, ན བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟོ མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀོ ཝི་ཡ དྷོ་ཏ་ཉྩ ཨ་དྷོ་ཏ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ – ‘‘ས་ནྟི ཀ་སྶ་པ ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༣༨༤. ཡཾ ཏེ ཨེ་ཀ་ཙྩནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ སཱི་ལཾ, ཏ་ཉྷི ལོ་ཀེ ན ཀོ་ཙི ‘‘ན སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. པུ་ན ཡཾ ཏེ ཨེ་ཀ་ཙྩནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཝེ་རཾ, ཏཾ ན ཀོ་ཙི ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. པུ་ན ཡཾ ཏེ ཨེ་ཀ་ཙྩནྟི པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ཨ་སཾ་ཝ་རཾ, ཏེ ཀི་ར – ‘‘ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ ན ནི་རུ་ནྡྷི་ཏ་བྦཾ, ཙ་ཀྑུ་ནཱ མ་ནཱ་པཾ རཱུ་པཾ ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཨེ་ས ན་ཡོ སོ་ཏཱ་དཱི་སུ. པུ་ན ཡཾ ཏེ ཨེ་ཀ་ཙྩནྟི པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ སཾ་ཝ་རཾ.
ཨེ་ཝཾ པ་རེ་སཾ ཝཱ་དེ་ན ས་ཧ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་ད་སྶ ས་མཱ་ནཱ་ས་མཱ་ན་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་དེ་ན ས་ཧ པ་རེ་སཾ ཝཱ་ད་སྶ ས་མཱ་ནཱ་ས་མཱ་ན་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡཾ མ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་པི པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫཱ་པ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༥. ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟནྟི ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟུ, ཨེ་ཏྠ ཙ ལ་དྡྷིཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི ནཱ་མ, ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧ་ཏི ནཱ་མ, ཨུ་བྷ་ཡཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ཏི ནཱ་མ. ས་ཏྠཱ་རཱ ཝཱ ས་ཏྠཱ་རནྟི ས་ཏྠཱ་རཱ ཝཱ ས་དྡྷིཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ – ‘‘ཀིཾ ཏེ ས་ཏྠཱ ཏེ དྷ་མྨེ ས་བྦ་སོ པ་ཧཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་དཱ་ནི ཏ་མ་ཏྠཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ – ‘‘ཡེ ཨི་མེ་སཾ བྷ་ཝ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཙེ་ཝ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི ཙ ས་ངྑཱ་ཏཱ ཉཱ་ཏཱ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་པ་དེ་སུ. ཨ་པི ཙེ་ཏྠ སཱ་ཝ་ཛྫཱཏི ས་དོ་སཱ. ན ཨ་ལ་མ་རི་ཡཱཏི ནི་དྡོ་ས་ཊྛེ་ན ཨ་རི་ཡཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ནཱ་ལཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ.
༣༨༦-༣༩༢. ཡཾ ཝི་ཉྙཱུ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟཱཏི ཡེ་ན ཝི་ཉྙཱུ ཨ་མྷེ ཙ ཨ་ཉྙེ ཙ པུ་ཙྪ་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ, ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏྠི ཏཾ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ པ་རེ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཱཏི པ་རེ པ་ན བྷོ་ནྟོ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་མྷེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་སཾ་སེ་ཡྻུནྟི ཨི་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནེ་པི ཨཱ་ཧ – ས་ངྒྷེ་ན སཾ་གྷཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནེ་པི. ཀ་སྨཱ? ས་ངྒྷ་པ་སཾ་སཱ་ཡ་པི ས་ཏྠུ་ཡེ་ཝ པ་སཾ་སཱ་སི་དྡྷི་ཏོ. པ་སཱི་ད་མཱ་ནཱ་པི ཧི བུ་དྡྷ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ངྒྷེ, ས་ངྒྷ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ བུ་དྡྷེ པ་སཱི་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ, དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཝཱ སུ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ བྷོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཡེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ་ཙ་རཱ’’ཏི, ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ངྒྷེ པ་སཱི་ད་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ནཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་རཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་དཱི་ནི ཙ དི་སྭཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘‘ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ ཝ་ཏ བྷོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཡ་ཉྩ ཨུ་པ་ས་མ་གུ་ཎོ ས་ཏྠུ ཀཱི་ཝ རཱུ་པོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ངྒྷ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ བུ་དྡྷེ པ་སཱི་ད་ནྟི. ཨི་ཏི ཡཱ ས་ཏྠུ་པ་སཾ་སཱ, སཱ ས་ངྒྷ་སྶ. ཡཱ ས་ངྒྷ་སྶ པ་སཾ་སཱ, སཱ ས་ཏྠཱུ་ཏི ས་ངྒྷ་པ་སཾ་སཱ་ཡ་པི ས་ཏྠུ་ཡེ་ཝ པ་སཾ་སཱ་སི་དྡྷི་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ དྭཱི་སུ་པི ན་ཡེ་སུ – ‘‘ཨ་མྷེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་སཾ་སེ་ཡྻུ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨི་མེ དྷ་མྨེ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡཾ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ པ་རེ ག་ཎཱ་ཙ་རི་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ས་མྤ་ཏྟ་ས་མཱ་དཱ་ན་སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཧི ཏི་སྶོ ཝི་ར་ཏི་ཡོ. ཏཱ་སུ ས་མྤ་ཏྟ་ས་མཱ་དཱ་ན ཝི་ར་ཏི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཧོ་ཏི, སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཝི་ར་ཏི པ་ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ན་ཏྠི. པ་ཉྩ་སུ པ་ན ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་ད་པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷི་ནི་སྶ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནེ་སུ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཙ ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཏཱི་ཎི པ་ཧཱ་ནཱ་ནི ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ན་ཏྠི. ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ, ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ, ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ, ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ, ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི པ་ཉྩ སཾ་ཝ་རཱ, ཏེ་སུ པ་ཉྩ་སཱི་ལ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཁ་ནྟི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཧོ་ཏི, སེ་སཾ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ན་ཏྠི.
པ་ཉྩ ཁོ པ་ནི་མེ ཨུ་པོ་ས་ཐུ་དྡེ་སཱ, ཏེ་སུ པ་ཉྩ་སཱི་ལ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཧོ་ཏི. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ན་ཏྠི. ཨི་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཧཱ་ནེ ཙ ཀུ་ས་ལ་ས་མཱ་དཱ་ནེ ཙ, ཏཱི་སུ ཝི་ར་ཏཱི་སུ, པ་ཉྩ་སུ པ་ཧཱ་ནེ་སུ, པ་ཉྩ་སུ སཾ་ཝ་རེ་སུ, པ་ཉྩ་སུ ཨུ་དྡེ་སེ་སུ, – ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཙ མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ལོ་ཀེ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, མ་ཡཱ ཧི ས་དི་སོ ས་ཏྠཱ ནཱ་མ, མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དི་སོ ས་ངྒྷོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི.
ཨ་རི་ཡ་ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩༣. ཨེ་ཝཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སྶ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་བོ་དྷ་ན་ཏྠཾ – ‘‘ཨ་ཏྠི, ཀ་སྶ་པ, མ་གྒོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ མ་གྒོཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ. པ་ཊི་པ་དཱཏི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཱ. ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལེ ཝ་ཎྞི་ཏཱ་ནི. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ དུ་ཝི་དྷཾ མ་གྒ་ཉྩ པ་ཊི་པ་ད་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ – ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་དཾ པ་ན སུ་ཏྭཱ ཨ་ཙེ་ལོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མ་ཡ྄ཧཾ་ཡེ་ཝ མ་གྒོ ཙ པ་ཊི་པ་དཱ ཙ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཉྙེ་སཾ ན་ཏྠཱི་ཏི མ་ཉྙ་ཏི, ཧ་ནྡ་སྶཱ་ཧཾ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི མ་གྒཾ ཀ་ཐེ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཙེ་ལོ ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ…པེ… ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་པོ་པ་ཀྐ་མ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩༤. ཏ་ཏྠ ཏ་པོ་པ་ཀྐ་མཱཏི ཏ་པཱ་ར་མྦྷཱ, ཏ་པ་ཀ་མྨཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་མ་ཉྙ་ས་ངྑཱ་ཏཱཏི ས་མ་ཎ་ཀ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏཱ. བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ས་ངྑཱ་ཏཱཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏཱ. ཨ་ཙེ་ལ་ཀོཏི ནི་ཙྩོ་ལོ, ན་གྒོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མུ་ཏྟཱ་ཙཱ་རོཏི ཝི་ས་ཊྛཱ་ཙཱ་རོ, ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ཙཱ་རེ་ན ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, ཁཱ་ད་ཏི, བྷུ་ཉྫ་ཏི ཙ. ཧ་ཏྠཱ་པ་ལེ་ཁ་ནོཏི ཧ་ཏྠེ པི་ཎྜ་མྷི ཋི་ཏེ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཧ་ཏྠཾ ཨ་པ་ལི་ཁ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ད་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་པ་ལི་ཁ་ཏི. ‘‘བྷི་ཀྑཱ་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཨེ་ཧི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ན ཨེ་ཏཱི་ཏི ན ཨེ་ཧི་བྷ་དྡ་ནྟི་ཀོ. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏི་ཊྛ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་པི ན ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ན་ཏི་ཊྛ་བྷ་དྡ་ནྟི་ཀོ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཀི་ར སོ – ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ན ཀ་རོ་ཏི. ཨ་བྷི་ཧ་ཊནྟི པུ་རེ་ཏ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཊཾ བྷི་ཀྑཾ, ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏནྟི ‘‘ཨི་མཾ ཏུ་མྷེ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ བྷི་ཀྑཾ. ན ནི་མ་ནྟ་ནནྟི ‘‘ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ཀུ་ལཾ ཝཱ ཝཱི་ཐིཾ ཝཱ གཱ་མཾ ཝཱ པ་ཝི་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ནི་མ་ནྟི་ཏ་བྷི་ཀྑ་མྤི ན སཱ་དི་ཡ་ཏི, ན ག་ཎྷ་ཏི. ན ཀུ་མྦྷི་མུ་ཁཱཏི ཀུ་མྦྷི་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཾ ན ག་ཎྷ་ཏི. ན ཀ་ལོ༹་པི་མུ་ཁཱཏི ཀ་ལོ༹་པཱིཏི ཨུ་ཀྑ་ལི ཝཱ པ་ཙྪི ཝཱ, ཏ་ཏོ་པི ན ག་ཎྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཀུ་མྦྷི་ཀ་ལོ༹་པི་ཡོ མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཊ་ཙྪུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི. ན ཨེ་ལ༹་ཀ་མ་ནྟ་རནྟི ཨུ་མྨཱ་རཾ ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ ན ག་ཎྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ‘‘ཨ་ཡཾ མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་ར་ཎཾ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི. ད་ཎྜ་མུ་ས་ལེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
དྭི་ནྣནྟི དྭཱི་སུ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ནྟེ ན ག་ཎྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ‘‘ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་བ་ལ༹་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ན ག་བྦྷི་ནི་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ‘‘ག་བྦྷི་ནི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ དཱ་ར་ཀོ ཀི་ལ་མ་ཏི. པཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ དཱ་ར་ཀ་སྶ ཁཱི་ར་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏི, པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཱ་ཡ ར་ཏི་ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ན ག་ཎྷ་ཏི. སཾ་ཀི་ཏྟཱི་སཱུཏི སཾ་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟེ་སུ, དུ་བྦྷི་ཀྑ་ས་མ་ཡེ ཀི་ར ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ཙེ་ལ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནི ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙ་ནྟི. ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ཨ་ཙེ་ལ་ཀོ ཏ་ཏོ་པི ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཏི. ན ཡ་ཏྠ སཱཏི ཡ་ཏྠ སུ་ན་ཁོ – ‘‘པི་ཎྜཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཊཾ ན ག་ཎྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨེ་ཏ་སྶ པི་ཎྜ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ས་ཎྜ་ས་ཎྜ་ཙཱ་རི་ནཱིཏི ས་མཱུ་ཧ་ས་མཱུ་ཧ་ཙཱ་རི་ནཱི, ས་ཙེ ཧི ཨ་ཙེ་ལ་ཀཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ཏྟ་གེ་ཧཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཏེ་སུ ཙ པ་ཝི་ས་ནྟེ་སུ ཀ་ལོ༹་པི་མུ་ཁཱ་དཱི་སུ ནི་ལཱི་ནཱ མ་ཀྑི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ས་ཎྜ་ས་ཎྜཱ ཙ་ར་ནྟི, ཏ་ཏོ ཨཱ་ཧ་ཊཾ བྷི་ཀྑཾ ན ག་ཎྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? མཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ གོ་ཙ་ར་ནྟ་རཱ་ཡོ ཛཱ་ཏོ་ཏི.
ཐུ་སོ་ད་ཀནྟི ས་བྦ་ས་སྶ་ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི ཀ་ཏཾ སོ་ཝཱི་ར་ཀཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ སུ་རཱ་པཱ་ན་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཛྫཾ, ཨ་ཡཾ པ་ན ས་བྦེ་སུ་པི སཱ་ཝ་ཛྫ་ས་ཉྙཱི. ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀོཏི ཡོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ གེ་ཧེ བྷི་ཀྑཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ལོ་པི་ཀོཏི ཡོ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ལོ་པེ་ན ཡཱ་པེ་ཏི. དྭཱ་གཱ་རི་ཀཱ་དཱི་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཀི་སྶཱ་པི ད་ཏྟི་ཡཱཏི ཨེ་ཀཱ་ཡ ད་ཏྟི་ཡཱ. ད་ཏྟི ནཱ་མ ཨེ་ཀཱ ཁུ་དྡ་ཀ་པཱ་ཏི ཧོ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཨ་གྒ་བྷི་ཀྑཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཀཱ་ཧི་ཀནྟི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་ནྟ་རི་ཀཾ. ཨ་དྡྷ་མཱ་སི་ཀནྟི ཨ་དྡྷ་མཱ་ས་ནྟ་རི་ཀཾ. པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཝཱ་ར་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཨེ་ཀཱ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན དྭཱི་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་ཝཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དི་ཝ་ས་ཝཱ་རེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཾ.
༣༩༥. སཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོཏི ཨ་ལླ་སཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོ. སཱ་མཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོཏི སཱ་མཱ་ཀ་ཏ་ཎྜུ་ལ་བྷ་ཀྑོ. ནཱི་ཝཱ་རཱདཱི་སུ ནཱི་ཝཱ་རོ ནཱ་མ ཨ་ར་ཉྙེ ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏཱ ཝཱི་ཧི་ཛཱ་ཏི. ད་དྡུ་ལནྟི ཙ་མྨ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙ་མྨཾ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཀ་ས་ཊཾ. ཧ་ཊཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སི་ལེ་སོ་པི སེ་ཝཱ་ལོ་པི. ཀ་ཎནྟི ཀུ་ཎྜ་ཀཾ. ཨཱ་ཙཱ་མོཏི བྷ་ཏྟ་ཨུ་ཀྑ་ལི་ཀཱ་ཡ ལ་གྒོ ཛྷཱ་མ་ཀ་ཨོ་ད་ནོ, ཏཾ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ཏི, ‘‘ཨོ་ད་ན་ཀ་ཉྫི་ཡ’’ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. པི་ཉྙཱ་ཀཱད་ཡོ པཱ་ཀ་ཊཱ ཨེ་ཝ. པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛཱིཏི པ་ཏི་ཏ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛཱི.
༣༩༦. སཱ་ཎཱ་ནཱིཏི སཱ་ཎ་ཝཱ་ཀ་ཙོ་ལཱ༹་ནི. མ་སཱ་ཎཱ་ནཱིཏི མི་སྶ་ཀ་ཙོ་ལཱ༹་ནི. ཚ་ཝ་དུ་སྶཱ་ནཱིཏི མ་ཏ་ས་རཱི་ར་ཏོ ཚ་ཌྜི་ཏ་ཝ་ཏྠཱ་ནི, ཨེ་ར་ཀ་ཏི་ཎཱ་དཱི་ནི ཝཱ ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ནི་ཝཱ་ས་ནཱ་ནི. པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཱ་ནཱིཏི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཚ་ཌྜི་ཏ་ན་ནྟ་ཀཱ་ནི. ཏི་རཱི་ཊཱ་ནཱིཏི རུ་ཀྑ་ཏ་ཙ་ཝ་ཏྠཱ་ནི. ཨ་ཛི་ནནྟི ཨ་ཛི་ན་མི་ག་ཙ་མྨཾ. ཨ་ཛི་ན་ཀྑི་པནྟི ཏ་དེ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷེ ཕཱ་ལི་ཏ་ཀཾ. ཀུ་ས་ཙཱི་རནྟི ཀུ་ས་ཏི་ཎཱ་ནི ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཙཱི་རཾ. ཝཱ་ཀ་ཙཱི་ར་ཕ་ལ་ཀ་ཙཱི་རེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལནྟི མ་ནུ་སྶ་ཀེ་སེ་ཧི ཀ་ཏ་ཀ་མྦ་ལཾ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ནི ཀཱ་ནི་ཙི ཏ་ནྟཱ་ཝུ་ཏཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི, ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ ཏེ་སཾ པ་ཊི་ཀི་ཊྛོ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ཏེ སཱི་ཏོ, ཨུ་ཎྷེ ཨུ་ཎྷོ ཨ་པྤ་གྒྷོ ཙ དུ་བྦ་ཎྞོ ཙ དུ་གྒ་ནྡྷོ དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶོ’’ཏི.
ཝཱ་ལ༹་ཀ་མྦ་ལནྟི ཨ་སྶ་ཝཱ་ལེ་ཧི ཀ་ཏ་ཀ་མྦ་ལཾ. ཨུ་ལཱུ་ཀ་པ་ཀྑི་ཀནྟི ཨུ་ལཱུ་ཀ་པ་ཀྑཱ་ནི ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ནི་ཝཱ་ས་ནཾ. ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོཏི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ, ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཎྚ་ཀཱ་པ་སྶ་ཡི་ཀོཏི ཨ་ཡ་ཀ་ཎྚ་ཀེ ཝཱ པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཎྚ་ཀེ ཝཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཙ་མྨཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ཙ་ངྐ་མཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི. སེ་ཡྻནྟི ས་ཡ་ནྟོ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཕ་ལ་ཀ་སེ་ཡྻནྟི རུ་ཀྑ་ཕ་ལ་ཀེ སེ་ཡྻཾ. ཐ་ཎྜི་ལ་སེ་ཡྻནྟི ཐ་ཎྜི་ལེ ཨུ་ཙྩེ བྷཱུ་མི་ཋཱ་ནེ སེ་ཡྻཾ. ཨེ་ཀ་པ་སྶ་ཡི་ཀོཏི ཨེ་ཀ་པ་སྶེ་ནེ་ཝ ས་ཡ་ཏི. ར་ཛོ་ཛ་ལླ་དྷ་རོཏི ས་རཱི་རཾ ཏེ་ལེ་ན མ་ཀྑི་ཏྭཱ ར་ཛུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ས་རཱི་རེ ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ ལ་གྒ་ཏི, ཏཾ དྷཱ་རེ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ས་ནྠ་ཏི་ཀོཏི ལ་དྡྷཾ ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་ཀོ་པེ་ཏྭཱ ཡ་དེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་ད་ན་སཱི་ལོ. ཝེ་ཀ་ཊི་ཀོཏི ཝི་ཀ་ཊ་ཁཱ་ད་ན་སཱི་ལོ. ཝི་ཀ་ཊནྟི གཱུ་ཐཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་པཱ་ན་ཀོཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་སཱི་ཏུ་ད་ཀ་པཱ་ནོ. སཱ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡ་མ་སྶཱ་ཏི སཱ་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ. པཱ་ཏོ, མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ, སཱ་ཡ་ནྟི དི་ཝ་ས་སྶ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པཱ་པཾ པ་ཝཱ་ཧེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི.
ཏ་པོ་པ་ཀྐ་མ་ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཏཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩༧. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་དཱི་ཧི ཝི་ནཱ ཏེ་སཾ ཏ་པོ་པ་ཀྐ་མཱ་ནཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ – ‘‘ཨ་ཙེ་ལ་ཀོ ཙེ་པི ཀ་སྶ་པ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་ཀཱ ཝཱཏི དཱུ་རེ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཝེ་རནྟི དོ་ས་ཝེ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ. ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫནྟི དོ་མ་ན་སྶ་བྱཱ་པ་ཛྫ་ར་ཧི་ཏཾ.
༣༩༨. དུ་ཀྐ་རཾ, བྷོ གོ་ཏ་མཱཏི ཨི་དཾ ཀ་སྶ་པོ ‘‘མ་ཡཾ པུ་བྦེ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མ་ཏྟཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཉྩཱ་ཏི ཝི་ཙ་རཱ་མ, ཏུ་མྷེ པ་ན ཨ་ཉྙཾ་ཡེ་ཝ སཱ་མ་ཉྙ་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཉྩ ཝ་ད་ཐཱ’’ཏི དཱི་པེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. པ་ཀ་ཏི ཁོ ཨེ་སཱཏི པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ ཨེ་སཱ. ཨི་མཱ་ཡ ཙ, ཀ་སྶ་པ, མ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ‘‘ཀ་སྶ་པ ཡ་དི ཨི་མི་ནཱ པ་མཱ་ཎེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མེ་ན སཱ་མ་ཉྙཾ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙཾ ཝཱ དུ་ཀྐ་རཾ སུ་དུ་ཀྐ་རཾ ནཱ་མ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཏ་ཏོ ནེ་ཏཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ཀ་ལླཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ དུ་ཀྐ་རཾ སཱ་མ་ཉྙ’’ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པ་ད་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ པ་ད་ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༩༩. དུ་ཛྫཱ་ནོཏི ཨི་ད་མྤི སོ ‘‘མ་ཡཾ པུ་བྦེ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ས་མ་ཎོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཙ་རཱ་མ, ཏུ་མྷེ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝ་ད་ཐཱ’’ཏི ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ པ་ཀ་ཏི་ཝཱ་དཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཝ དུ་ཛྫཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟོ པུ་ན་པི – ‘‘པ་ཀ་ཏི ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ད་ས་མྦ་ནྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༠-༤༠༡. ཀ་ཏ་མཱ པ་ན སཱ, བྷོ གོ་ཏ་མཱཏི ཀ་སྨཱ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་ཎྜི་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཀ་ཐཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་སི, ཨ་ཐ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ – ‘‘ཏ་སྶ ‘ཙཱ་ཡཾ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ, ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་དཱ, པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ, ཨ་ཐ ཁོ སོ ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝ སཱ་མ་ཉྙཱ’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཧ་ནྡ དཱ་ནི ནཾ ཏཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པུ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་དི་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ནྟི་དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཏཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ད་སྶེ་ཏུཾ – ‘‘ཨི་དྷ ཀ་སྶ་པཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་མཱ་ཡ ཙ ཀ་སྶ་པ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཧི སཱི་ལ་ཙི་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཱ་ཧི ཨ་ཉྙཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཱ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ ཝཱ སཱི་ལཱ་དི་ས་མྤ་དཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨཱ་ཧ.
སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༢. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ མ་ཧཱ་སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟོ – ‘‘ས་ནྟི ཀ་སྶ་པ ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་རི་ཡནྟི ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷཾ. པ་ར་མནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ, པ་ཉྩ་སཱི་ལཱ་ནི ཧི་ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཱ སཱི་ལ་མེ་ཝ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ པ་ན པ་ར་མ་སཱི་ལཾ ནཱ་མ. ནཱ་ཧཾ ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་ཏྠ སཱི་ལེ་པི པ་ར་མ་སཱི་ལེ་པི ཨ་ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མ་ས་མཾ མ་མ སཱི་ལ་ས་མེ་ན སཱི་ལེ་ན མ་ཡཱ ས་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ན པ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ བྷི་ཡྻོཏི ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་སྨིཾ སཱི་ལེ ཨུ་ཏྟ་མོ. ཀ་ཏ་མ་སྨིཾ? ཡ་དི་དཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལནྟི ཡཾ ཨེ་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ སཱི་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ཨི་མཾ པ་ཋ་མཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི.
ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪ་ཝཱ་དཱཏི ཡེ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཾ ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏ་པ་ཏཱི་ཏི ཏ་པོ, ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་པ་ཀ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ, ཏ་དེ་ཝ ཏེ ཀི་ལེ་སེ ཛི་གུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཛི་གུ་ཙྪཱ. ཨ་རི་ཡཱ པ་ར་མཱཏི ཨེ་ཏྠ ནི་དྡོ་ས་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡཱ, ཨ་ཊྛ་ཨཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན་པི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཝ, མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ར་མཱ ནཱ་མ. ཨ་དྷི་ཛེ་གུ་ཙྪནྟི ཨི་དྷ ཛི་གུ་ཙྪ་བྷཱ་ཝོ ཛེ་གུ་ཙྪཾ, ཨུ་ཏྟ་མཾ ཛེ་གུ་ཙྪཾ ཨ་དྷི་ཛེ་གུ་ཙྪཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་དི་དཾ ཨ་དྷི་ཛེ་གུ་ཙྪཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཧ་མེ་ཝ བྷི་ཡྻོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. པ་ཉྙཱ་དྷི་ཀཱ་རེ་པི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་པ་ཉྙཱ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཙ པ་ཉྙཱ ནཱ་མ, མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ར་མཱ པ་ཉྙཱ ནཱ་མ. ཨ་དྷི་པ་ཉྙནྟི ཨེ་ཏྠ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ་ཏྠོ – ཡཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ ནཱ་མ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟཱ་དྷི་ཀཱ་རེ ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ ཝི་མུ་ཏྟི ནཱ་མ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷི་ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡོ པ་ན པ་ར་མཱ ཝི་མུ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་དྷཱ་པི ཙ ཡ་དི་དཾ ཨ་དྷི་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཡཱ ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཝི་མུ་ཏྟི, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༠༣. སུ་ཉྙཱ་གཱ་རེཏི སུ་ཉྙེ གྷ་རེ, ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་རི་སཱ་སུ ཙཱཏི ཨ་ཊྛ་སུ པ་རི་སཱ་སུ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ནི. ཡེ་ཧི ཝེ་སཱ་ར་ཛྫེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༥༠) སུ་ཏྟཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
པ་ཉྷ་ཉྩ ནཾ པུ་ཙྪ་ནྟཱིཏི པ་ཎྜི་ཏཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ནཾ པ་ཉྷཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ནྟི. བྱཱ་ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏཱིཏི པ་ཉྷཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཏོ་སེ་ཏི་ཡེ་ཝ. ནོ ཙ ཁོ སོ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟཱིཏི ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ་པི་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ པ་རེ སོ་ཏ་བྦཾ ན མ་ཉྙ་ནྟཱི་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ཝ་དེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སོ་ཏ་བྦ་ཉྩ་སྶ མ་ཉྙ་ནྟཱིཏི དེ་ཝཱ་པི མ་ནུ་སྶཱ་པི མ་ཧ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན སོ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟི. པ་སཱི་ད་ནྟཱིཏི སུ་པ་ས་ནྣཱ ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟཱ མུ་དུ་ཙི་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ན མུ་དྡྷ་པྤ་ས་ནྣཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་ཝི་ཧཱ་རཱ་ད་ཡོ ཙ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟཱ པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཡཾ སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཏ་ཐཱ བྷཱ་ཝཱ་ཡ, དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཏ་ཐ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྶ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཀེ་ཙི ས་ར་ཎེ་སུ ཀེ་ཙི པ་ཉྩ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཨ་པ་རེ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཙ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ནྟཱིཏི ཏ་ཉྩ པ་ན པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ པཱུ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ན པཱུ་རེ་ནྟི, པ་ཊི་པ་ཏྟི་པཱུ་ར་ཎེ་ན ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ.
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ནོ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཱ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཀ་ཙྩཾ ཏ་པ་སྶིཾ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟཾ པ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀོ སཱི་ཧ་ནཱ་དོ. ཨ་པ་རཾ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟཾ པ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་པྤ་ཧཱ་ནེ ཨ་ཧ་མེ་ཝ སེ་ཊྛོ་ཏི ཨེ་ཀོ. ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནེ་པི ཨ་ཧ་མེ་ཝ སེ་ཊྛོ་ཏི ཨེ་ཀོ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་པྤ་ཧཱ་ནེ མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ སེ་ཊྛོ་ཏི ཨེ་ཀོ. ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནེ་པི མ་ཡ྄ཧཾ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ སེ་ཊྛོ་ཏི ཨེ་ཀོ. སཱི་ལེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ས་དི་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. ཝཱི་རི་ཡེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ས་དི་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. པ་ཉྙཱ་ཡ…པེ… ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ…པེ… སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟོ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ན་དཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. ཝི་སཱ་ར་དོ ཧུ་ཏྭཱ ན་དཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. པ་ཉྷཾ མཾ པུ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་མཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན པ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་མཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. སུ་ཏྭཱ སོ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. སུ་ཏྭཱ མེ པ་སཱི་ད་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. ཡཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ དེ་སེ་མི, ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཙ མཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཀོ. ཨི་ཏི པུ་རི་མཱ་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ – ‘‘པ་རི་སཱ་སུ ཙ ན་ད་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ད་ཡོ ད་ས ད་ས པ་རི་ཝཱ་རཱ. ཨེ་ཝཾ ཏེ ད་ས པུ་རི་མཱ་ནཾ ད་ས་ནྣཾ པ་རི་ཝཱ་ར་ཝ་སེ་ན ས་ཏཾ པུ་རི་མཱ ཙ ད་སཱ་ཏི ད་སཱ་དྷི་ཀཾ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ས་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཱ དུ་ལླ་བྷཱ, ཏེ་ནི་དཾ སུ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ཁོ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ན་ད་ཏི, ཏ་ཉྩ ཁོ སུ་ཉྙཱ་གཱ་རེ ན་ད་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱ་དཱ་ནུ ཝཱ་དཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་རི་ས་ཏི ན་དི་ཏ་པུ་བྦཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཀ་མི་དཱ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠༤. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྲ མཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཏ་པ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱིཏི ཏ་ཏྲ རཱ་ཛ་ག་ཧེ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་བྦ་ཏེ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ མཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཏ་པ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ནི་གྲོ་དྷོ ནཱ་མ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ. ཨ་དྷི་ཛེ་གུ་ཙྪེཏི ཝཱི་རི་ཡེ་ན པཱ་པ་ཛི་གུ་ཙྪ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་རེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ཨི་དཾ ཡཾ ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཨུ་དུ་མྦ་རི་ཀཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ནི་གྲོ་དྷ་སྶ ཙ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ས་ནྡྷཱ་ན་སྶ ཙ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ནི་གྲོ་དྷེ་ན ཨ་དྷི་ཛེ་གུ་ཙྪེ པུ་ཊྛ་པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་རཾ ཝི་ཡ མ་ཏྟཱ་ཡཱཏི པ་ར་མཱ་ཡ མ་ཏྟཱ་ཡ, ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟེ་ནེ་ཝ པ་མཱ་ཎེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀོ ཧི, བྷ་ནྟེཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཾ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཾ ཨ་ཉྙོ པ་ཎྜི་ཏ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ‘‘ཀོ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ན ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་སྶཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི. ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧནྟི ཨི་དཾ སོ – ‘‘ཙི་རཾ ཝ་ཏ མེ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་པ་ཀྑེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ ཀི་ལ་མི་ཏོ, ‘སུ་ཀྑ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ནྷཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’ཏི ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ཐུ་སེ ཀོ་ཊྚེ་ནྟེ་ན ཝི་ཡ ན ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠོ ནི་པྥཱ་དི་ཏོ. ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཡོ་གེ ཡོ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཡོ ཨ་ནེ་ན ཁ་ནྡྷ་ཀེ ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་སོ པ་ཉྙ་ཏྟོ, ཡོ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ སཱ་མ་ཎེ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋི་ཏོ – ‘‘ཨ་ཧཾ བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མོ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ, སྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, སཾ་གྷཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ པ་རི་ཝཱ་སཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ཝ. ༨༦) ན་ཡེ་ན ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ས་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ – ‘‘ཡོ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་པུ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༤༠༥. ཏ་ཏྠ པ་བྦ་ཛྫནྟི ཝ་ཙ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་པ་རི་ཝ་སི་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ ཧི པ་བྦ་ཛྫཾ ལ་བྷ་ཏི. ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཏྠི་ཀེ་ན པ་ན ནཱ་ཏི་ཀཱ་ལེ་ན གཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཊྛ ཝ་ཏྟཱ་ནི པཱུ་རེ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝ་སི་ཏ་བྦཾ. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱཏི ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྟ་པཱུ་ར་ཎེ་ན ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་ས ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་སོ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ་ཡ ཝི་ན་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫ་ཁ་ནྡྷ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པི ཙ མེ་ཏྠཱཏི ཨ་པི ཙ མེ ཨེ་ཏྠ. པུ་གྒ་ལ་ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱ ཝི་དི་ཏཱཏི པུ་གྒ་ལ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝི་དི་ཏཾ. ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧོ, ཨ་ཡཾ ན པ་རི་ཝཱ་སཱ་ར་ཧོ’’ཏི ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ པཱ་ཀ་ཊ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ཏོ ཀ་སྶ་པོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནཾ, ཡ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ གྷཾ་སི་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཚ་ཌྜེ་ནྟཱི’’ཏི, ཏ་ཏོ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ས་ཉྫཱ་ཏུ་སྶཱ་ཧོ – ‘‘ས་ཙེ བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡ་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ – ‘‘ན ཀ་སྶ་པོ པ་རི་ཝཱ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ བྷི་ཀྑུ ཀ་སྶ་པཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ལ་ཏྠ ཁོ ཨ་ཙེ་ལོ ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ཨ་ལ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ཨ་ཙི་རཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་མེ་ཝ. ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ཧི ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཙ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟོཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏིཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ. ཨཱ་ཏཱ་པཱིཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝཱི་རི་ཡཱ་ཏཱ་པེ་ན ཨཱ་ཏཱ་པཱི. པ་ཧི་ཏ་ཏྟོཏི ཀཱ་ཡེ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཙ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ པེ་སི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཡ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ. ས་མྨ་དེ་ཝཱཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ. ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རནྟི ཏཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནནྟི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ. ཏ་སྶ ཧི ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སཱིཏི པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཙ ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི…པེ… ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སཱིཏི.
ཨེ་ཝ་མ་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་སྶ་པོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོཏི ཨེ་ཀོ. ཨ་ར་ཧ་ཏནྟི ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡཾ ཡཾ པ་ན ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨི་ཏི སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ
མ་ཧཱ་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.