མ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ
༡༩༣. མ་ར་ཎནི་དྡེ་སེ ཙ་ཝ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཙུ་ཏི; ཨེ་ཀ་ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཡ ཙུ་ཏི་ཡཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཙ་ཝ་ན་ཏཱཏི བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. བྷེ་དོཏི ཙུ་ཏི་ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷ་ངྒུ་པྤ་ཏྟི་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནནྟི གྷ་ཊ་སྶ ཝི་ཡ བྷི་ནྣ་སྶ བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཋཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. མ་ཙྩུ མ་ར་ཎནྟི མ་ཙྩུ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ར་ཎཾ. ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཨ་ནྟ་ཀོ, ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ མ་ར་ཎཾ དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི པ་ར་མ་ཏྠེ་ན དཱི་པེ་ཏུཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པ་ར་མ་ཏྠེ་ན ཧི ཁ་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ནྟི, ན ས་ཏྟོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི མ་ར་ཏི. ཁ་ནྡྷེ་སུ པ་ན བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ས་ཏྟོ མ་ར་ཏི བྷི་ནྣེ་སུ མ་ཏོ་ཏི ཝོ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ, ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ; ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ, སེ་ས་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? བྷ་ཝ་དྭ་ཡེ་པི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་སུ ཁ་ནྡྷཱ བྷི་ཛྫ་ནྟེ་ཝ, ན ཀི་ཉྩི ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ. མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ མ་ར་ཎཾ ‘‘ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་དོཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་སྶེ་ཝ མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་སྶ མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘ས་སྶཾ མ་ཏཾ, རུ་ཀྑོ མ་ཏོ’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ས་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ཡ་ཝ་ཡ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ར་ཎནྟི ཨི་དཾ ས་བྦ་མྤི མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཡ་ཏི.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎཾ, ས་མྨུ་ཏི་མ་ར་ཎཾ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་མ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཡ་མྤི བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ‘ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎཾ’ ནཱ་མ པ་ཝ་ཏྟེ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷེ་དོ. ‘ཏི་སྶོ མ་ཏོ, ཕུ་སྶོ མ་ཏོ’ཏི ཨི་དཾ ‘ས་མྨུ་ཏི་མ་ར་ཎཾ’ ནཱ་མ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ‘ས་མུ་ཙྪེ་ད་མ་ར་ཎཾ’ ནཱ་མ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ས་མྨུ་ཏི་མ་ར་ཎཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡ་མ་ར་ཎཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མ་མ་ར་ཎཾ, ས་ར་ས་མ་ར་ཎཾ, ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡ་མ་ར་ཎཾ, པུ་ཉྙ་ཀྑ་ཡ་མ་ར་ཎ་ནྟི་པི ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཏ་ཡི་དཾ ཙུ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝི་ཡོ་ག་ར་སཾ, ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ.
‘མ་ར་ཎ་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨི་ད་མྤི ས་ཡཾ ན དུ་ཀྑཾ, དུ་ཀྑ་སྶ པ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཱ་པི ཧི སཱ་རཱི་རི་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ, པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ག་ཧི་ཏཱ ཨཱ་དི་ཏྟ་ཏི་ཎུ་ཀྐཱ ཝི་ཡ, ས་རཱི་རཾ ནི་ད་ཧ་ནྟི. ན་ར་ཀ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལེ བ་ལ་ཝ་དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣ་མྤི དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི ཙ –
པཱ་པ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨཱ་དི, ནི་མི་ཏྟ་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ;
བྷ་དྡ་སྶཱ་པ་ས་ཧ་ནྟ་སྶ, ཝི་ཡོ་གཾ པི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ.
མཱི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཡཾ དུ་ཀྑཾ, མཱ་ན་སཾ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ;
ས་བྦེ་ས་ཉྩཱ་པི ཡཾ ས་ནྡྷི-བ་ནྡྷ་ན་ཙྪེ་ད་ནཱ་དི་ཀཾ.
ཝི་ཏུ་ཛྫ་མཱ་ན་མ་མྨཱ་ནཾ, ཧོ་ཏི དུ་ཀྑཾ ས་རཱི་ར་ཛཾ;
ཨ་ས་ཡ྄ཧ་མ་པྤ་ཊི་ཀཱ་རཾ, དུ་ཀྑ་སྶེ་ཏ་སྶི་དཾ ཡ་ཏོ;
མ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྠུ ཏེ་ནེ་ཏཾ, དུ་ཀྑ་མི་ཙྩེ་ཝ བྷཱ་སི་ཏ་ནྟི.
ཨ་པི་ཙ ཨི་མཱ་ནི ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི ནཱ་མ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་དྷ་ཀ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཱ ཝི་ཡ ཨོ་ཏཱ་རཾ ག་ཝེ་ས་ནྟཱ་ནི ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་ས་སྶ ཏཱི་སུ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ་སུ ཨོ་ཏཱ་རཱ་པེ་ཀྑེ་སུ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་སུ་ཀ་ཨ་ར་ཉྙ་སྶ ནཱ་མ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་མི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྠ མ་ཡ྄ཧཾ དུ་ཀྐ་རཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏ་ཝ ཨེ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ པོ་ཐེ་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྠ མ་ཡ྄ཧཾ དུ་ཀྐ་རཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཏ་ཡཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པོ་ཐེ་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལེ ཀ་ཏེ ཏི་ཎྷེ་ན ཨ་སི་ནཱ སཱི་ས་ཙྪེ་ད་ནཾ ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཀ་རེ་ཡྻུཾ.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་སྶ ཨ་ར་ཉྙ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ སུ་ཧ་ཛྫ་ཉཱ་ཏི་མ་ཎྜ་ལ་ཏོ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་བྦ་ཏྟཱ་པ་ནཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཀི་ཙྩཾ. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པོ་ཐེ་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རཱ་དྷཱི་ན་མ་ཉྩ་པ་རཱ་ཡ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ ཛ་རཱ་ཡ ཀི་ཙྩཾ. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཏི་ཎྷེ་ན ཨ་སི་ནཱ སཱི་ས་ཙྪེ་ད་ནཾ ཝི་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡ་པཱ་པ་ནཾ མ་ར་ཎ་སྶ ཀི་ཙྩ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑཾ སཱ་དཱི་ན་ཝ་མ་ཧཱ་ཀ་ནྟཱ་ར་པྤ་ཝེ་སོ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཛ་རཱ་དུ་ཀྑཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ར་ཧི་ཏ་སྶ དུ་བྦ་ལྱཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑཾ དུ་བྦ་ལ་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ ཝི་ཧ་ཏ་པ་ར་ཀྐ་མ་སྶ ཝཱ་ལཱ༹་དཱི་ཧི ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཱ་པཱ་ད་ནཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦ་ནྟི.