༡. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཛཱ་ཏི་ནི་དྡེ་སོ
༡༩༠. ཨི་དཱ་ནི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ནི དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱཏི ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ; ཛ་རཱ, མ་ར་ཎཾ, སོ་ཀོ, པ་རི་དེ་ཝོ, དུ་ཀྑཾ, དོ་མ་ན་སྶཾ, ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ, ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་གོ, པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ; ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་ག་སྶ པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ; ཨི་ཙྪཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨི་ཙྪཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ; ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཀ་ཐ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཡཾ མཱ་ཏི་ཀཱ – ཨི་ད་ཉྷི དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ ཨ་ནེ་ཀཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཾ, ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑཾ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ, ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ, པ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ, ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ནཱ་མ་ཏོ ཙ དུ་ཀྑ་ཏྟཱ ‘དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ. སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཏོ ‘ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པཱི་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ ‘ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ པཱི་ལ༹་ནཾ པ་ན མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ན་མྤི ཨ་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟེ་ན ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཎྞ་སཱུ་ལ་ད་ནྟ་སཱུ་ལ་རཱ་ག་ཛ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་དོ་ས་ཛ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ་དི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀོ ཨཱ་བཱ་དྷོ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་སྶ ཙ ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ, ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་དུ་ཀྑ་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ་དི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་སྶ ཙ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ, པཱ་ཀ་ཊ་དུ་ཀྑ་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཋ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ སེ་སཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨཱ་ག་ཏཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦ་མྤི ཏ་སྶ ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘པ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ. དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ ‘ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ནྟི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ད་དྭ་ཡེ ཋ་ཏྭཱ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ཉྩ ནཱ་མེ་ཏཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ་པི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ་པི. ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ངྑེ་པེ་ན་པི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན་པི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ས་ངྑེ་པེ་ན. ཏཾ ཨི་དཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཏཾ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཛཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏཱ་ཝ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཛཱ་ཏི? ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷི ཏ་མྷི ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཛཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མ་སྶ པ་ན པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༡༩༡. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ. ཡཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ཏི, ཡཱ སོ་མ་ད་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་ཉྷི དི་ཝ་ས་མྤི ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནེ ནེ་ཝ ས་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ན ས་བྦཾ ཨ་པ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི པ་ན དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ན ཀོ་ཙི ས་ཏྟོ ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ན ཀི་ཉྩི ཨ་པ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ན’’ནྟི. ཏ་མྷི ཏ་མྷཱིཏི ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ག་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ. ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་ཡེ, ས་ཏྟ་གྷ་ཊཱ་ཡཾ ས་ཏྟ་ས་མཱུ་ཧེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཛཱ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ས་དྡོ ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ‘‘ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ, དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༡༢; མ. ནི. ༢.༢༥༧) ཨེ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘ཨ་ཏྠི ཝི་སཱ་ཁེ, ནི་ག་ཎྛཱ ནཱ་མ ས་མ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༧༡) ཨེ་ཏྠ ནི་ཀཱ་ཡེ. ‘‘ཏི་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཏི་ཎ་ཛཱ་ཏི ནཱ་བྷི་ཡཱ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ན་བྷཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༩༦) ཨེ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ. ‘‘ཛཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི (དྷཱ་ཏུ. ༧༡) ཨེ་ཏྠ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ. ‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཋ་མཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, པ་ཋ་མཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ, ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་སྶ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༢༤) ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ. ‘‘ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༢༠༧) ཨེ་ཏྠ པ་སཱུ་ཏི་ཡཾ. ‘‘ཨ་ནུ་པ་ཀྐུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ནཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༣༣༡) ཨེ་ཏྠ ཀུ་ལེ. ‘‘ཡ་ཏོ་ཧཾ, བྷ་གི་ནི, ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏོ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༣༥༡) ཨེ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་སཱི་ལེ. ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཡཾ ས་ཝི་ཀཱ་རེ་སུ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཛཱ་ཡ་མཱ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཏྟཾ. ས་ཉྫཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཀྐ་ནྟི. ཛཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ ཛཱ་ཏི, སཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ས་ཉྫཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏི, སཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཨོ་ཀྐ་ནྟི, སཱ ཨ་ཎྜ་ཛ་ཛ་ལཱ་བུ་ཛ་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ཏེ ཧི ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་ཉྩ ཝ་ཏྠི་ཀོ་ས་ཉྩ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟི, ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་པི པ་ཝི་ས་ནྟཱ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི. སཱ སཾ་སེ་ད་ཛ་ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ཏེ ཧི པཱ་ཀ་ཊཱ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཱ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ཏི. ཁ་ནྡྷཱ ཨེ་ཝ ཧི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ན ས་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཙ ཁ་ནྡྷཱ་ནནྟི ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ ཨེ་ཀ་སྶ, ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ, པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ག་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཊི་ལཱ་བྷོཏི ས་ནྟ་ཏི་ཡཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ; པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱ་ནེ་ཝ ཧི ཏཱ་ནི པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཡ་ཏི. སཱ པ་ནེ་སཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ནཱི་ཡྻཱ་ཏ་ན་ར་སཱ, ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཕ་ལ་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྑ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ.
ཨི་དཱ་ནི ‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’ཏི ཨ་ཡ་ཉྷི ཛཱ་ཏི ས་ཡཾ ན དུ་ཀྑཱ, དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཀ་ཏ་ར་དུ་ཀྑ་སྶ པ་ནཱ་ཡཾ ཝ་ཏྠཱུ་ཏི? ཡཾ ཏཾ བཱ་ལ་པ་ཎྜི་ཏ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༢༤༦ ཨཱ་ད་ཡོ) བྷ་ག་ཝ་ཏཱ་པི ཨུ་པ་མཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཀཱ་སི་ཏཾ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀཾ་དུ་ཀྑཾ, ཡ་ཉྩ སུ་ག་ཏི་ཡཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་མཱུ་ལ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ས་བྦ་སྶཱ་པི ཨེ་སཱ ཝ་ཏྠུ. ཏ་ཏྲི་དཾ ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་མཱུ་ལ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ དུ་ཀྑཾ – ཨ་ཡ་ཉྷི ས་ཏྟོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནོ ན ཨུ་པྤ་ལ་པ་དུ་མ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཱ་དཱི་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་མཱ་ས་ཡ་སྶ ཨུ་པ་རི པ་ཀྐཱ་ས་ཡ་སྶ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལ་པི་ཊྛི་ཀ་ཎྜ་ཀཱ་ནཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ར་མ་ས་མྦཱ་དྷེ ཏི་བྦ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ནཱ་ནཱ་ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏེ ཨ་སུ་ཙི་པ་ར་མ་དུ་གྒ་ནྡྷ་པ་ཝ་ན་ཝི་ཙ་རི་ཏེ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཛེ་གུ་ཙྪེ ཀུ་ཙྪི་པྤ་དེ་སེ པཱུ་ཏི་མ་ཙྪ་པཱུ་ཏི་ཀུ་མྨཱ་ས་ཙ་ནྡ་ནི་ཀཱ་དཱི་སུ ཀི་མི ཝི་ཡ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟོ ད་ས མཱ་སེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ས་མྦྷ་ཝེ་ན ཨུ་སྨ་ནཱ པུ་ཊ་པཱ་ཀཾ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་མཱ་ནོ པི་ཊྛ་པི་ཎྜི ཝི་ཡ སེ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མི་ཉྫ་ན་པ་སཱ་ར་ཎཱ་དི་ར་ཧི་ཏོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ‘ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑཾ.
ཡཾ པ་ན སོ མཱ་ཏུ ས་ཧ་སཱ ཨུ་པ་ཀྑ་ལ་ན་ག་མ་ན་ནི་སཱི་ད་ན་ཨུ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཱ་དཱི་སུ སུ་རཱ་དྷུ་ཏྟ་ཧ་ཏྠ་ག་ཏོ ཨེ་ལ༹་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ཧི་གུ་ཎྛི་ཀ་ཧ་ཏྠ་ག་ཏོ ས་པྤ་པོ་ཏ་ཀོ ཝི་ཡ ཙ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་པ་རི་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཨོ་དྷུ་ན་ན་ནི་དྡྷུ་ན་ནཱ་དི་ནཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི, ཡ་ཉྩ མཱ་ཏུ སཱི་ཏུ་ད་ཀ་པཱ་ན་ཀཱ་ལེ སཱི་ཏ་ན་ར་ཀཱུ་པ་པ་ནྣོ ཝི་ཡ, ཨུ་ཎྷ་ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དི་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ངྒཱ་ར་ཝུ་ཊྛི་ས་མྤ་རི་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཡ, ལོ་ཎ་མྦི་ལཱ་དི་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཁཱ་རཱ་པ་ཊི་ཙྪ་ཀཱ་དི་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཏི་བྦཾ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨི་དཾ ‘ག་བྦྷ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑཾ.
ཡཾ པ་ན་སྶ མཱུ་ལ༹ྷ་ག་བྦྷཱ་ཡ མཱ་ཏུ་ཡཱ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩ་སུ་ཧ་ཛྫཱ་དཱི་ཧི་པི ཨ་ད་སྶ་ནཱ་ར་ཧེ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཚེ་ད་ན་ཕཱ་ལ་ནཱ་དཱི་ཧི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ཨི་དཾ ‘ག་བྦྷ་ཝི་པ་ཏྟི་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑཾ. ཡཾ ཝི་ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཀ་མྨ་ཛེ་ཧི ཝཱ་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ན་ར་ཀ་པ་པཱ་ཏཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་བྷ་ཡཱ་ན་ཀཾ ཡོ་ནི་མ་གྒཾ པ་ཊི་པཱ་ཏི་ཡ་མཱ་ན་སྶ པ་ར་མ་ས་མྦཱ་དྷེ་ན ཡོ་ནི་མུ་ཁེ་ན ཏཱ་ལ༹་ཙྪི་གྒ་ལེ༹་ན ཝི་ཡ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ན་སྶ མ་ཧཱ་ནཱ་ག་སྶ ན་ར་ཀ་ས་ཏྟ་སྶ ཝི་ཡ ཙ ས་ངྒྷཱ་ཊ་པ་བྦ་ཏེ་ཧི ཝི་ཙུ་ཎྞི་ཡ་མཱ་ན་སྶ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ཨི་དཾ ‘ཝི་ཛཱ་ཡ་ན་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑཾ. ཡཾ པ་ན ཛཱ་ཏ་སྶ ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཎ་ས་དི་ས་སྶ སུ་ཀུ་མཱ་ར་ས་རཱི་ར་སྶ ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ནྷཱ་པ་ན་དྷོ་ཝ་ན་ཙོ་ལ༹་པ་རི་མ་ཛྫ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ སཱུ་ཙི་མུ་ཁ་ཁུ་ར་དྷཱ་ར་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཕཱ་ལ་ན་ས་དི་སཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ཨི་དཾ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ‘བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ན་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑཾ. ཡཾ ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་དྷ་ནྟ་སྶ, ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཏཱ་པ་ན་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ, ཨུ་བྦ་ནྡྷ་ནྟ་སྶ ཙ དུ་ཀྑཾ ཧོ་ཏི – ཨི་དཾ ‘ཨ་ཏྟཱུ་པ་ཀྐ་མ་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑཾ.
ཡཾ པ་ན པ་ར་ཏོ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ཨི་དཾ ‘པ་རཱུ་པ་ཀྐ་མ་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྶ ས་བྦ་སྶཱ་པི དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
ཛཱ་ཡེ་ཐ ནོ ཙེ ན་ར་ཀེ་སུ ས་ཏྟོ,
ཏ་ཏྠ་གྒི་དཱ་ཧཱ་དི་ཀ་མ་པྤ་ས་ཡ྄ཧཾ;
ལ་བྷེ་ཐ དུ་ཀྑཾ ནུ ཀུ་ཧིཾ པ་ཏི་ཊྛཾ,
ཨི་ཙྩཱ་ཧ དུ་ཀྑཱ་ཏི མུ་ནཱི་དྷ ཛཱ་ཏི.
དུ་ཀྑཾ ཏི་ར་ཙྪེ་སུ ཀ་སཱ་པ་ཏོ་ད-
ད་ཎྜཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་དི་བྷ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀཾ;
ཡཾ ཏཾ ཀ་ཐཾ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཛཱ་ཏིཾ,
ཝི་ནཱ ཏ་ཧིཾ ཛཱ་ཏི ཏ་ཏོ་པི དུ་ཀྑཱ.
པེ་ཏེ་སུ དུ་ཀྑཾ པ་ན ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ-
ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པཱ་དི་པྤ་བྷ་ཝཾ ཝི་ཙི་ཏྟཾ;
ཡ་སྨཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་སྶ ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི,
ཏ་སྨཱ་པི དུ་ཀྑཾ མུ་ནི ཛཱ་ཏི་མཱ་ཧ.
ཏི་བྦ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཙ ཨ་ས་ཡ྄ཧ་སཱི་ཏེ,
ལོ་ཀ་ནྟ་རེ ཡཾ ཨ་སུ་རེ་སུ དུ་ཀྑཾ;
ན ཏཾ བྷ་ཝེ ཏ་ཏྠ ན ཙ་སྶ ཛཱ་ཏི,
ཡ་ཏོ ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི ཏ་ཏོ་པི དུ་ཀྑཱ.
ཡ་ཉྩཱ་པི གཱུ་ཐ་ན་ར་ཀེ ཝི་ཡ མཱ་ཏུ་ག་བྦྷེ,
ས་ཏྟོ ཝ་སཾ ཙི་ར་མ་ཏོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ན་ཉྩ;
པ་པྤོ་ཏི དུ་ཀྑ་མ་ཏི་གྷོ་ར་མི་ད་མྤི ན་ཏྠི,
ཛཱ་ཏིཾ ཝི་ནཱ ཨི་ཏི་པི ཛཱ་ཏི་ར་ཡ་ཉྷི དུ་ཀྑཱ.
ཀིཾ བྷཱ་སི་ཏེ་ན བ་ཧུ་ནཱ ན་ནུ ཡཾ ཀུ་ཧི་ཉྩི,
ཨ་ཏྠཱི་དྷ ཀི་ཉྩི་ད་པི དུ་ཀྑ་མི་དཾ ཀ་དཱ་ཙི;
ནེ་ཝ་ཏྠི ཛཱ་ཏི་ཝི་ར་ཧེ ཡ་ད་ཏོ མ་ཧེ་སཱི,
དུ་ཀྑཱ་ཏི ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨི་མ་མཱ་ཧ ཛཱ་ཏི་ནྟི.
ཛ་རཱ་ནི་དྡེ་སོ
༡༩༢. ཛ་རཱནི་དྡེ་སེ ཛ་རཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཏྟཾ. ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱཏི ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ. ཁ་ཎྜི་ཙྩནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཀི་ཙྩ་ནི་དྡེ་སཱ. པ་ཙྪི་མཱ དྭེ པ་ཀ་ཏི་ནི་དྡེ་སཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཛ་རཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ དཱི་པི་ཏཱ, ཏེ་ན་སྶཱ ཨི་དཾ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཏྟཾ. ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏོ, ཏེ་ན་སྶཱ་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ. ཁ་ཎྜི་ཙྩ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ད་ནྟ་ན་ཁཱ་ནཾ ཁ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོ. པཱ་ལི་ཙྩནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀེ་ས་ལོ་མཱ་ནཾ པ་ལི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོ. ཝ་ལི་ཏྟ་ཙ་ཏཱཏི ཨི་མི་ནཱ མཾ་སཾ མི་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཙེ ཝ་ལི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོ དཱི་པི་ཏཱ. ཏེ་ན་སྶཱ ཨི་མེ ཁ་ཎྜི་ཙྩ་ནྟི ཨཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཀི་ཙྩ་ནི་དྡེ་སཱ. ཏེ་ཧི ཨི་མེ་སཾ ཝི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི པཱ་ཀ་ཊ་ཛ་རཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཝཱ ཝཱ་ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་གྒི་ནོ ཝཱ ཏི་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ སཾ་ས་གྒ་པ་ལི་བྷ་གྒ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཛྷཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ག་ཏ་མ་གྒོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི, ན ཙ སོ ག་ཏ་མ་གྒོ ཏཱ་ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཱ་དཱི་ནི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛ་རཱ་ཡ ད་ནྟཱ་དཱི་སུ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཏ་མ་གྒོ པཱ་ཀ་ཊོ, ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ་པི ག་ཡ྄ཧ་ཏི. ན ཙ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དཱི་ནེ་ཝ ཛ་རཱ; ན ཧི ཛ་རཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་ཡུ་ནོ སཾ་ཧཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀོཏི ཨི་མེ་ཧི པ་ན པ་དེ་ཧི ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་བྱ་ཏྟཱ་ཡ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡ་ཙ་ཀྑཱ་དི་ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ དཱི་པི་ཏཱ. ཏེ་ན་སྶི་མེ པ་ཙྪི་མཱ དྭེ པ་ཀ་ཏི་ནི་དྡེ་སཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཛ་རཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཡུ ཧཱ་ཡ་ཏི ཏ་སྨཱ ཛ་རཱ ‘‘ཨཱ་ཡུ་ནོ སཾ་ཧཱ་ནཱི’’ཏི ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ སུ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི སུ་ཁུ་མ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡཾ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ག་ཎྷ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ནི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཛ་རཾ པ་ཏྟ་སྶ པ་རི་པ་ཀྐཱ་ནི ཨཱ་ལུ་ལི༹་ཏཱ་ནི ཨ་ཝི་ས་དཱ་ནི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ.
སཱ པ་ནེ་སཱ ཨེ་ཝཾ ནི་དྡི་ཊྛཱ ས་བྦཱ་པི ཛ་རཱ པཱ་ཀ་ཊཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ད་ནྟཱ་དཱི་སུ ཁ་ཎྜཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ཛ་རཱ ‘པཱ་ཀ་ཊ་ཛ་རཱ’ ནཱ་མ. ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ན ཛ་རཱ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཝི་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ ‘པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཛ་རཱ’ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཡྭཱ་ཡཾ ཁ་ཎྜཱ་དི་བྷཱ་ཝོ དི་སྶ་ཏི, སོ ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ ད་ནྟཱ་དཱི་ནཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཝ་ཎྞོ་ཡེ་ཝ. ཏཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་སྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ ད་ནྟཱ ཛ་རཱ་ཡ པ་ཧ་ཊཱ’’ཏི ཛ་རཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནེ བ་དྡྷཱ་ནི གོ་སི་ངྒཱ་དཱི་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནཾ ཝི་ཡ. པུ་ན ཨ་ཝཱི་ཙི ས་ཝཱི་ཙཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཡཾ ཛ་རཱ དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ མ་ཎི་ཀ་ན་ཀ་ར་ཛ་ཏ་པ་ཝཱ་ལ༹་ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡཱ་དཱི་ནཾ མ་ནྡ་ད་ས་ཀཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཙ པུ་པྥ་ཕ་ལ་པ་ལླ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨ་པཱ་ཎཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སཱ་དཱི་ནཾ དུ་བྦི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཛ་རཱ ‘ཨ་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ’ ནཱ་མ, ནི་ར་ནྟ་ར་ཛ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སུ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སཱ་དཱི་ནཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཛ་རཱ ‘ས་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ’ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ས་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣཱ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ – ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ན་ཉྷི པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཁཱི་ར་ད་ནྟཱ ནཱ་མ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ན ཏེ ཐི་རཱ. ཏེ་སུ པ་ན པ་ཏི་ཏེ་སུ པུ་ན ད་ནྟཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏེ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ སེ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཛ་རཱ་ཝཱ་ཏེ་ན པ་ན པ་ཧ་ཊ་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལ༹་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཀེ་སཱ པ་ན པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཏ་མྦཱ་པི ཧོ་ནྟི ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་པི སེ་ཏཱ་པི. ཚ་ཝི པ་ན ས་ལོ་ཧི་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱ་ནཾ ཨོ་དཱ་ཏཱ་ནཾ ཨོ་དཱ་ཏ་བྷཱ་ཝོ, ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ ཀཱ་ལ༹་ཀ་བྷཱ་ཝོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཛ་རཱ་ཝཱ་ཏེ་ན པ་ན པ་ཧ་ཊ་ཀཱ་ལེ ཝ་ལི༹ཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ས་བྦ་མྤི ས་སྶཾ ཝ་པི་ཏ་ཀཱ་ལེ སེ་ཏཾ ཧོ་ཏི, པ་ཙྪཱ ནཱི་ལཾ, ཛ་རཱ་ཝཱ་ཏེ་ན པ་ན པ་ཧ་ཊ་ཀཱ་ལེ པ་ཎྜུ་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཨ་མྦ་ངྐུ་རེ་ནཱ་པི དཱི་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཛ་རཱཏི ཨ་ཡཾ ཛ་རཱ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཡ་ཏི. སཱ པ་ནེ་སཱ ཁ་ནྡྷ་པ་རི་པཱ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, མ་ར་ཎཱུ་པ་ན་ཡ་ན་ར་སཱ, ཡོ་བྦ་ན་ཝི་ནཱ་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ.
‘ཛ་རཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི ས་ཡཾ ན དུ་ཀྑཱ, དུ་ཀྑ་སྶ པ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཀ་ཏ་ར་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ? ཀཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་སྶ ཙེ་ཝ དོ་མ་ན་སྶ་དུ་ཀྑ་སྶ ཙ. ཛི་ཎྞ་སྶ ཧི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཛ་ར་ས་ཀ་ཊཾ ཝི་ཡ དུ་བྦ་ལོ ཧོ་ཏི, ཋཱ་ཏུཾ ཝཱ ག་ནྟུཾ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཝཱ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟ་སྶ བ་ལ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; པུ་ཏྟ་དཱ་རེ ཡ་ཐཱ་པུ་རེ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟེ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣ་མྤི དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་པི་ཙ –
ཨ་ངྒཱ་ནཾ སི་ཐི་ལ་བྷཱ་ཝཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝི་ཀཱ་ར་ཏོ;
ཡོ་བྦ་ན་སྶ ཝི་ནཱ་སེ་ན, བ་ལ་སྶ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཏོ.
ཝི་པྤ་ཝཱ་སཱ ས་ཏཱ་དཱི་ནཾ, པུ་ཏྟ་དཱ་རེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ;
ཨ་པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཏོ ཙེ་ཝ, བྷཱི་ཡྻོ བཱ་ལ་ཏྟ་པ་ཏྟི་ཡཱ.
པ་པྤོ་ཏི དུ་ཀྑཾ ཡཾ མ་ཙྩོ, ཀཱ་ཡི་ཀཾ མཱ་ན་སཾ ཏ་ཐཱ;
ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཛ་རཱ་ཧེ་ཏུ, ཡ་སྨཱ ཏ་སྨཱ ཛ་རཱ དུ་ཁཱ་ཏི.
མ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ
༡༩༣. མ་ར་ཎནི་དྡེ་སེ ཙ་ཝ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཙུ་ཏི; ཨེ་ཀ་ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཡ ཙུ་ཏི་ཡཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཙ་ཝ་ན་ཏཱཏི བྷཱ་ཝ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. བྷེ་དོཏི ཙུ་ཏི་ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷ་ངྒུ་པྤ་ཏྟི་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནནྟི གྷ་ཊ་སྶ ཝི་ཡ བྷི་ནྣ་སྶ བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཋཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་དཱི་པ་ནཾ. མ་ཙྩུ མ་ར་ཎནྟི མ་ཙྩུ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ར་ཎཾ. ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཨ་ནྟ་ཀོ, ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ མ་ར་ཎཾ དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི པ་ར་མ་ཏྠེ་ན དཱི་པེ་ཏུཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པ་ར་མ་ཏྠེ་ན ཧི ཁ་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ནྟི, ན ས་ཏྟོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི མ་ར་ཏི. ཁ་ནྡྷེ་སུ པ་ན བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ས་ཏྟོ མ་ར་ཏི བྷི་ནྣེ་སུ མ་ཏོ་ཏི ཝོ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ, ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ; ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ, སེ་ས་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? བྷ་ཝ་དྭ་ཡེ་པི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་སུ ཁ་ནྡྷཱ བྷི་ཛྫ་ནྟེ་ཝ, ན ཀི་ཉྩི ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ. མ་ནུ་སྶཱ་དཱི་སུ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ མ་ར་ཎཾ ‘‘ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་དོཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་སྶེ་ཝ མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་སྶ མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ‘ས་སྶཾ མ་ཏཾ, རུ་ཀྑོ མ་ཏོ’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ས་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ཡ་ཝ་ཡ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ར་ཎནྟི ཨི་དཾ ས་བྦ་མྤི མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཡ་ཏི.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎཾ, ས་མྨུ་ཏི་མ་ར་ཎཾ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་མ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཡ་མྤི བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ‘ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎཾ’ ནཱ་མ པ་ཝ་ཏྟེ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷེ་དོ. ‘ཏི་སྶོ མ་ཏོ, ཕུ་སྶོ མ་ཏོ’ཏི ཨི་དཾ ‘ས་མྨུ་ཏི་མ་ར་ཎཾ’ ནཱ་མ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ‘ས་མུ་ཙྪེ་ད་མ་ར་ཎཾ’ ནཱ་མ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ས་མྨུ་ཏི་མ་ར་ཎཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡ་མ་ར་ཎཾ, ཨུ་པ་ཀྐ་མ་མ་ར་ཎཾ, ས་ར་ས་མ་ར་ཎཾ, ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡ་མ་ར་ཎཾ, པུ་ཉྙ་ཀྑ་ཡ་མ་ར་ཎ་ནྟི་པི ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཏ་ཡི་དཾ ཙུ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝི་ཡོ་ག་ར་སཾ, ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ.
‘མ་ར་ཎ་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨི་ད་མྤི ས་ཡཾ ན དུ་ཀྑཾ, དུ་ཀྑ་སྶ པ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. མ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཱ་པི ཧི སཱ་རཱི་རི་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ, པ་ཊི་ཝཱ་ཏེ ག་ཧི་ཏཱ ཨཱ་དི་ཏྟ་ཏི་ཎུ་ཀྐཱ ཝི་ཡ, ས་རཱི་རཾ ནི་ད་ཧ་ནྟི. ན་ར་ཀ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལེ བ་ལ་ཝ་དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣ་མྤི དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི ཙ –
པཱ་པ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨཱ་དི, ནི་མི་ཏྟ་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ;
བྷ་དྡ་སྶཱ་པ་ས་ཧ་ནྟ་སྶ, ཝི་ཡོ་གཾ པི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ.
མཱི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཡཾ དུ་ཀྑཾ, མཱ་ན་སཾ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ;
ས་བྦེ་ས་ཉྩཱ་པི ཡཾ ས་ནྡྷི-བ་ནྡྷ་ན་ཙྪེ་ད་ནཱ་དི་ཀཾ.
ཝི་ཏུ་ཛྫ་མཱ་ན་མ་མྨཱ་ནཾ, ཧོ་ཏི དུ་ཀྑཾ ས་རཱི་ར་ཛཾ;
ཨ་ས་ཡ྄ཧ་མ་པྤ་ཊི་ཀཱ་རཾ, དུ་ཀྑ་སྶེ་ཏ་སྶི་དཾ ཡ་ཏོ;
མ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྠུ ཏེ་ནེ་ཏཾ, དུ་ཀྑ་མི་ཙྩེ་ཝ བྷཱ་སི་ཏ་ནྟི.
ཨ་པི་ཙ ཨི་མཱ་ནི ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི ནཱ་མ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་དྷ་ཀ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཱ ཝི་ཡ ཨོ་ཏཱ་རཾ ག་ཝེ་ས་ནྟཱ་ནི ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་ས་སྶ ཏཱི་སུ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ་སུ ཨོ་ཏཱ་རཱ་པེ་ཀྑེ་སུ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་སུ་ཀ་ཨ་ར་ཉྙ་སྶ ནཱ་མ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་མི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྠ མ་ཡ྄ཧཾ དུ་ཀྐ་རཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏ་ཝ ཨེ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ པོ་ཐེ་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྠ མ་ཡ྄ཧཾ དུ་ཀྐ་རཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘‘ཏ་ཡཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པོ་ཐེ་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལེ ཀ་ཏེ ཏི་ཎྷེ་ན ཨ་སི་ནཱ སཱི་ས་ཙྪེ་ད་ནཾ ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཀ་རེ་ཡྻུཾ.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་སྶ ཨ་ར་ཉྙ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ སུ་ཧ་ཛྫ་ཉཱ་ཏི་མ་ཎྜ་ལ་ཏོ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་བྦ་ཏྟཱ་པ་ནཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཀི་ཙྩཾ. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པོ་ཐེ་ཏྭཱ དུ་བྦ་ལ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་རཱ་དྷཱི་ན་མ་ཉྩ་པ་རཱ་ཡ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ ཛ་རཱ་ཡ ཀི་ཙྩཾ. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཏི་ཎྷེ་ན ཨ་སི་ནཱ སཱི་ས་ཙྪེ་ད་ནཾ ཝི་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡ་པཱ་པ་ནཾ མ་ར་ཎ་སྶ ཀི་ཙྩ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་དུ་ཀྑཾ སཱ་དཱི་ན་ཝ་མ་ཧཱ་ཀ་ནྟཱ་ར་པྤ་ཝེ་སོ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཛ་རཱ་དུ་ཀྑཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ར་ཧི་ཏ་སྶ དུ་བྦ་ལྱཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑཾ དུ་བྦ་ལ་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ ཝི་ཧ་ཏ་པ་ར་ཀྐ་མ་སྶ ཝཱ་ལཱ༹་དཱི་ཧི ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཱ་པཱ་ད་ནཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦ་ནྟི.
སོ་ཀ་ནི་དྡེ་སོ
༡༩༤. སོ་ཀནི་དྡེ་སེ བྱ་ས་ཏཱི་ཏི བྱ་ས་ནཾ; ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ ཁི་པ་ཏི ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཉཱ་ཏཱི་ནཾ བྱ་ས་ནཾ ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཾ; ཙོ་ར་རོ་ག་བྷ་ཡཱ་དཱི་ཧི ཉཱ་ཏི་ཀྑ་ཡོ ཉཱ་ཏི་ཝི་ནཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊ་སྶ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – བྷོ་གཱ་ནཾ བྱ་ས་ནཾ བྷོ་ག་བྱ་ས་ནཾ; རཱ་ཛ་ཙོ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན བྷོ་ག་ཀྑ་ཡོ བྷོ་ག་ཝི་ནཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རོ་གོ་ཡེ་ཝ བྱ་ས་ནཾ རོ་ག་བྱ་ས་ནཾ; རོ་གོ ཧི ཨཱ་རོ་གྱཾ བྱ་ས་ཏི ཝི་ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི བྱ་ས་ནཾ. སཱི་ལ་སྶ བྱ་ས་ནཾ སཱི་ལ་བྱ་ས་ནཾ; དུ་སྶཱི་ལྱ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ ཝི་ནཱ་ས་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ བྱ་ས་ནཾ དི་ཊྛི་བྱ་ས་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་རི་མཱ་ནི དྭེ ཨ་ནི་པྥ་ནྣཱ་ནི, པ་ཙྪི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ནི་པྥ་ནྣཱ་ནི ཏི་ལ་ཀྑ་ཎ་བྦྷཱ་ཧ་ཏཱ་ནི. པུ་རི་མཱ་ནི ཙ ཏཱི་ཎི ནེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ་ནི ན ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི. སཱི་ལ་དི་ཊྛི་བྱ་ས་ན་དྭ་ཡཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ.
ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ནཱཏི ག་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ ཝཱ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩ་བྱ་ས་ནཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶཱཏི ས་མ་ནུ་བ་ནྡྷ་སྶ ཨ་པ་རི་མུ་ཙྩ་མཱ་ན་སྶ. ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན དུ་ཀྑ་དྷ་མྨེ་ནཱཏི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི སོ་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ནཱ. སོ་ཀོཏི སོ་ཙ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན སོ་ཀོ; ཨི་དཾ ཏེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨུ་པ་ཛྫ་ན་ཀ་སོ་ཀ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཏྟཾ. སོ་ཙ་ནཱཏི སོ་ཙ་ནཱ་ཀ་རོ. སོ་ཙི་ཏ་ཏྟནྟི སོ་ཙི་ཏ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ནྟོ་སོ་ཀོཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ སོ་ཀོ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དཾ ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. སོ ཧི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ སུ་ཀྑཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ པ་རི་སུ་ཀྑཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨ་ནྟོ་སོ་ཀོ ཨ་ནྟོ་པ་རི་སོ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ. སོ་ཀོ ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨ་གྒི ཝི་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཛྷཱ་པེ་ཏི པ་རི་ད་ཧ་ཏི, ‘‘ཙི་ཏྟཾ མེ ཛྷཱ་མཾ, ན མེ ཀི་ཉྩི པ་ཊི་བྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་དཱ་པེ་ཏི. དུ་ཀྑི་ཏོ མ་ནོ དུ་མྨ་ནོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ དོ་མ་ན་སྶཾ. ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛ་ཊྛེ་ན སོ་ཀོ་ཝ ས་ལླ་ནྟི སོ་ཀ་ས་ལླཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སོ་ཀོཏི ཨ་ཡཾ སོ་ཀོ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཡ་ཏི. སོ པ་ནཱ་ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཏྠ་ཏོ དོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨ་ནྟོ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཙེ་ཏ་སོ པ་རི་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ར་སོ, ཨ་ནུ་སོ་ཙ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ.
‘སོ་ཀ་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་དུ་ཀྑ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཀ་ཏ་ར་དུ་ཀྑ་སྶཱ་ཏི? ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑ་སྶ ཙེ་ཝ ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ ཙ དོ་མ་ན་སྶ་དུ་ཀྑ་སྶ. སོ་ཀ་ཝེ་གེ་ན ཧི ཧ་ད་ཡེ མ་ཧཱ་ག་ཎྜོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རི་པ་ཙྩི་ཏྭཱ བྷི་ཛྫ་ཏི, མུ་ཁ་ཏོ ཝཱ ཀཱ་ལ༹་ལོ་ཧི་ཏཾ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, བ་ལ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ མེ ཉཱ་ཏ་ཡོ ཁ་ཡཾ ག་ཏཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ མེ བྷོ་གཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ ཙ བ་ལ་ཝཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན་པེ་ས དུ་ཀྑོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙ –
ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧ་ད་ཡཾ སོ་ཀོ, ས་ལླཾ ཝི་ཡ ཝི་ཏུ་ཛྫ་ཏི;
ཨ་གྒི་ཏ་ཏྟོ་ཝ ནཱ་རཱ་ཙོ, བྷུ་ས་ཉྩ ཌ་ཧ་ཏེ པུ་ན.
ས་མཱ་ཝ་ཧ་ཏི ཙ བྱཱ་དྷི-ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་བྷེ་ད་ནཾ;
དུ་ཀྑ་མྤི ཝི་ཝི་དྷཾ ཡ་སྨཱ, ཏ་སྨཱ དུ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
པ་རི་དེ་ཝ་ནི་དྡེ་སོ
༡༩༥. པ་རི་དེ་ཝནི་དྡེ་སེ ‘མ་ཡ྄ཧཾ དྷཱི་ཏཱ, མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དི་སྶ ཨཱ་དི་སྶ དེ་ཝ་ནྟི རོ་ད་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨཱ་དེ་ཝོ. ཏཾ ཏཾ ཝ་ཎྞཾ པ་རི་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པ་རི་དེ་ཝོ. ཏ་ཏོ པ་རཱ་ནི དྭེ དྭེ པ་དཱ་ནི པུ་རི་མ་དྭ་ཡ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཝཱ་ཙཱཏི ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ལཱ་པོཏི ཏུ་ཙྪཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷ་ཎི་ཏ་ཨ་ཉྙ་བྷ་ཎི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་རཱུ་པོ པ་ལཱ་པོ ཝི་པྤ་ལཱ་པོ. ལཱ་ལ་པྤོཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ལ་པ་ནཾ. ལཱ་ལ་པྤ་ནཱ་ཀཱ་རོ ལཱ་ལ་པྤ་ནཱ. ལཱ་ལ་པྤི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ལཱ་ལ་པྤི་ཏ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་རི་དེ་ཝོཏི ཨ་ཡཾ པ་རི་དེ་ཝོ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཡ་ཏི. སོ ལཱ་ལ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ, གུ་ཎ་དོ་ས་པ་རི་ཀི་ཏྟ་ན་ར་སོ, ས་མྦྷ་མ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ.
‘པ་རི་དེ་ཝ་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི ས་ཡཾ ན དུ་ཀྑོ, ཀཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. པ་རི་དེ་ཝ་ནྟོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷཾ མུ་ཊྛཱི་ཧི པོ་ཐེ་ཏི, ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨུ་རཾ པ་ཧ་ར་ཏི པིཾ་ས་ཏི, སཱི་སེ་ན བྷི་ཏྟི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་ན་སྶ བ་ལ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ མེ ཉཱ་ཏ་ཡོ ཁ་ཡཾ ཝ་ཡཾ ཨ་བྦྷ་ཏྠཾ ག་ཏཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙི་ནྟེ་ཏི. ཏེ་ན་སྶ བ་ལ་ཝཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣ་མྤི དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙ –
ཡཾ སོ་ཀ་ས་ལླ་ཝི་ཧ་ཏོ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ,
ཀ་ཎྛོ་ཊྛ་ཏཱ་ལུ་ཏ་ལ་སོ་ས་ཛ་མ་པྤ་ས་ཡ྄ཧཾ;
བྷི་ཡྻོ་དྷི་མ་ཏྟ་མ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི་ཡེ་ཝ དུ་ཀྑཾ,
དུ་ཀྑོ་ཏི ཏེ་ན བྷ་ག་ཝཱ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་ཏི.
དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶ་ནི་དྡེ་སོ
༡༩༦-༧. དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶནི་དྡེ་སཱ ཧེ་ཊྛཱ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝ་ཎྞི་ཏ་ཏྟཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཨེ་ཝ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ན ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ.
‘དུ་ཀྑ་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, དོ་མ་ན་སྶ་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ས་ཡ་ཉྩ དུ་ཀྑ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་ན་ཉྷི ཀ་ཎྞ་ནཱ་སི་ཀཱ་ན་ཉྩ ཚེ་ད་ན་དུ་ཀྑེ་ན དུ་ཀྑི་ཏ་སྶ, ཨ་ནཱ་ཐ་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ཀ་པཱ་ལཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣ་སྶ, ཝ་ཎ་མུ་ཁེ་ཧི པུ་ལུ༹་ཝ་ཀེ་སུ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་སུ བ་ལ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ནཱ་ནཱ་ར་ངྒ་ར་ཏྟ་ཝ་ཏྠ་མ་ནུ་ཉྙཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ དི་སྭཱ བ་ལ་ཝ་དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ དུ་ཀྑ་སྶ དྭི་ནྣ་མྤི དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙ –
པཱི་ལེ༹་ཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་མི་དཾ, དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ཉྩ མཱ་ན་སཾ བྷི་ཡྻོ;
ཛ་ན་ཡ་ཏི ཡ་སྨཱ ཏ་སྨཱ, དུ་ཀྑ་ནྟི ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝུ་ཏྟ་ནྟི.
ཙེ་ཏོ་དུ་ཀྑ་ས་མ་པྤི་ཏཱ པ་ན ཀེ་སེ པ་ཀི་རི་ཡ ཨུ་རཱ་ནི པ་ཏི་པི་སེ་ནྟི, ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཝི་ཝ་ཊྚ་ནྟི, ཚི་ནྣ་པ་པཱ་ཏཾ པ་པ་ཏ་ནྟི, ས་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཝི་སཾ ཁཱ་ད་ནྟི, ར་ཛྫུ་ཡཱ ཨུ་བྦ་ནྡྷ་ནྟི, ཨ་གྒིཾ པ་ཝི་ས་ནྟི. ཏཾ ཏཾ ཝི་པ་རཱི་ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ན་ཙི་ཏྟཱ ཙི་ནྟེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ དོ་མ་ན་སྶ་སྶ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙ –
པཱི་ལེ༹་ཏི ཡ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ, ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ པཱི་ལ༹་ནཾ ས་མཱ་ཝ་ཧ་ཏི;
དུ་ཀྑ་ནྟི དོ་མ་ན་སྶ་མྤི, དོ་མ་ན་སྶཾ ཏ་ཏོ ཨ་ཧཱུ་ཏི.
ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས་ནི་དྡེ་སོ
༡༩༨. ཨུ་པཱ་ཡཱ་སནི་དྡེ་སེ ཨཱ་ཡཱ་ས་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡཱ་སོ; སཾ་སཱི་ད་ན་ཝི་སཱི་ད་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཙི་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. བ་ལ་ཝཾ ཨཱ་ཡཱ་སོ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ. ཨཱ་ཡཱ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཡཱ་སི་ཏ་ཏྟཾ. ཨུ་པཱ་ཡཱ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སི་ཏ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོཏི ཨ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཡ་ཏི. སོ པ་ནེ་ས བྱཱ་ས་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎོ, ནི་ཏྠུ་ན་ན་ར་སོ, ཝི་སཱ་ད་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ.
‘ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཡ་མྤི ས་ཡཾ ན དུ་ཀྑོ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཀུ་པི་ཏེ་ན ཧི ར་ཉྙཱ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཧ་ཏ་པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟ་ཝ་དྷཱ་ནཾ བྷ་ཡེ་ན ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་ལཱི་ནཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཝི་སཱ་ད་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ཊྛཱ་ནེ་ན དུ་ཀྑ་སེ་ཡྻཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ བ་ལ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ནོ ཉཱ་ཏ་ཀཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ བྷོ་གཱ ན་ཊྛཱ’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣ་མྤི དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ –
ཙི་ཏྟ་སྶ པ་རི་ད་ཧ་ནཱ, ཀཱ་ཡ་སྶ ཝི་སཱ་ད་ནཱ ཙ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ;
ཡཾ དུ་ཀྑ་མུ་པཱ་ཡཱ་སོ, ཛ་ནེ་ཏི དུ་ཀྑོ ཏ་ཏོ ཝུ་ཏྟོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ མ་ནྡ་གྒི་ནཱ ཨ་ནྟོ་བྷཱ་ཛ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏེ་ལཱ་དཱི་ནཾ པཱ་ཀོ ཝི་ཡ སོ་ཀོ. ཏི་ཀྑ་གྒི་ནཱ པ་ཙྩ་མཱ་ན་སྶ བྷཱ་ཛ་ན་ཏོ བ་ཧི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ཝི་ཡ པ་རི་དེ་ཝོ. བ་ཧི་ནི་ཀྑ་ནྟཱ་ཝ་སེ་ས་སྶ ནི་ཀྑ་མི་ཏུ་མྤི ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟ་སྶ ཨ་ནྟོ་བྷཱ་ཛ་ནེ་ཡེ་ཝ ཡཱ་ཝ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ པཱ་ཀོ ཝི་ཡ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ནི་དྡེ་སོ
༡༩༩. ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་གནི་དྡེ་སེ ཡ་སྶཱཏི ཡེ ཨ་སྶ. ཨ་ནི་ཊྛཱཏི ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏཱ. པ་རི་ཡེ་སི་ཏཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏཱ ཝཱ, ནཱ་མ་མེ་ཝེ་ཏཾ ཨ་མ་ནཱ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ. མ་ན་སྨིཾ ན ཀ་མ་ནྟི, ན པ་ཝི་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཀ་ནྟཱ. མ་ན་སྨིཾ ན ཨ་པྤི་ཡ་ནྟི, ན ཝཱ མ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་མ་ནཱ་པཱ. རཱུ་པཱཏི་ཨཱ་དི ཏེ་སཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་ན་ཏྠཾ ཀཱ་མེ་ནྟི ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མཱ. ཨ་ཧི་ཏཾ ཀཱ་མེ་ནྟི ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱ. ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ དུ་ཀྑ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་མེ་ནྟི ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཀཱ་མཱ. ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མཾ ནི་བྦྷ་ཡཾ ཝི་ཝ་ཊྚཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི, ས་བྷ་ཡཾ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ནེ་སཾ ཀཱ་མེ་ནྟི ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་ཀཱ་མཱ.
ཨ་པི་ཙ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཝུ་དྡྷི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཀཱ་མ་ན་ཏོ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཧཱ་ནི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་ན་ཏོ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མཱ. ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཧི་ཏ་སྶ ཨ་ཀཱ་མ་ན་ཏོ ས་དྡྷཱ་ཧཱ་ནི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ཧི་ཏ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་ན་ཏོ ཨ་ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱ. ཕཱ་སུ་ཀ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་ཀཱ་མ་ན་ཏོ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ ཙ ཀཱ་མ་ན་ཏོ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཀཱ་མཱ. ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ནི་བྦྷ་ཡ་སྶ ཨ་ཀཱ་མ་ན་ཏོ བྷ་ཡ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་ན་ཏོ ཨ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་ཀཱ་མཱཏི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ས་ངྒ་ཏཱིཏི ག་ནྟྭཱ སཾ་ཡོ་གོ. ས་མཱ་ག་མོཏི ཨཱ་ག་ཏེ་ཧི སཾ་ཡོ་གོ. ས་མོ་དྷཱ་ནནྟི ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ས་ཧ་བྷཱ་ཝོ. མི་སྶཱི་བྷཱ་ཝོཏི ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ས་ཧ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ. ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ན ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི ཏཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཡ་ཏི. སོ ཨ་ནི་ཊྛ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཙི་ཏྟ་ཝི་གྷཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ར་སོ, ཨ་ན་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ.
སོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ནི་ཊྛཱ་ནི ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ན་ག་ཏཱ་ནི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཚེ་ད་ན་ཕཱ་ལ་ནཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ཡི་ཀ་མྤི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, ཨུ་བྦེ་ག་ཛ་ན་ན་ཏོ མཱ་ན་ས་མྤི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
དི་སྭཱ་ཝ ཨ་པྤི་ཡེ དུ་ཀྑཾ, པ་ཋ་མཾ ཧོ་ཏི ཙེ་ཏ་སི;
ཏ་དུ་པ་ཀྐ་མ་ས་མྦྷཱུ་ཏ-མ་ཐ ཀཱ་ཡེ ཡ་ཏོ ཨི་དྷ.
ཏ་ཏོ དུ་ཀྑ་དྭ་ཡ་སྶཱ་པི, ཝ་ཏྠུ་ཏོ སོ མ་ཧེ་སི་ནཱ;
དུ་ཀྑོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ, ཨ་པྤི་ཡེ་ཧི ས་མཱ་ག་མོ་ཏི.
པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་ནི་དྡེ་སོ
༢༠༠. པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་གནི་དྡེ་སོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མཱ་ཏཱ ཝཱཏི་ཨཱ་དི པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མེ ས་རཱུ་པེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ མ་མཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི མཱ་ཏཱ. པི་ཡཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི པི་ཏཱ. བྷ་ཛ་ཏཱི་ཏི བྷཱ་ཏཱ. ཏ་ཐཱ བྷ་གི་ནཱི. མེ་ཏྟཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི མི་ཏྟཱ, མི་ན་ནྟཱི་ཏི ཝཱ མི་ཏྟཱ; ས་བྦ་གུ་ཡ྄ཧེ་སུ ཨ་ནྟོ པ་ཀྑི་པ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ ས་ཧ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་མཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་མ་ཙྩཱ. ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི ཉཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ ཉཱ་ཏཱི. ལོ་ཧི་ཏེ་ན ས་མྦ་ནྡྷཱ་ཏི སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ པི་ཡེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཡ་ཏི. སོ ཨི་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཝི་ཡོ་ག་ལ་ཀྑ་ཎོ, སོ་ཀུ་པྤཱ་ད་ན་ར་སོ, བྱ་ས་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ.
སོ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཀེ་ཝ་ལཾ པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀྑོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨི་ཊྛཱ་ནི ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཝི་ཡུ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནི ས་རཱི་ར་སྶ སོ་ས་ན་མི་ལཱ་པ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཀཱ་ཡི་ཀ་མྤི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, ‘ཡ་མྤི ནོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་མྤི ནོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཨ་ནུ་སོ་ཙཱ་པ་ན་ཏོ མཱ་ན་ས་མྤི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
ཉཱ་ཏི་དྷ་ནཱ་དི་ཝི་ཡོ་གཱ, སོ་ཀ་ས་ར་ས་མ་པྤི་ཏཱ ཝི་ཏུ་ཛྫ་ནྟི;
བཱ་ལཱ ཡ་ཏོ ཏ་ཏོ ཡཾ, དུ་ཀྑོ་ཏི མ་ཏོ པི་ཡ་ཝི་ཡོ་གོ་ཏི.
ཨི་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ
༢༠༡. ཨི་ཙྪཱནི་དྡེ་སེ ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཛཱ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་པ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ནཾ. ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱཏི པ་ཏྠ་ནཱ. ན ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཨི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཏྟ་བྦནྟི ཡཾ ཨེ་ཏཾ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མ་ཡཾ ན ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཱ ཨ་སྶཱ་མ, ན ཙ ཝ་ཏ ནོ ཛཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱི་ན་ས་མུ་ད་ཡེ་སུ སཱ་དྷཱུ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨ་ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨ་ཏྟཾ, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ་སུ ཙ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏཾ, ཏཾ ཨི་ཙྪ་ནྟ་སྶཱ་པི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཝི་ནཱ ཨ་པ་ཏྟ་བྦ་ཏོ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཏྟ་བྦ་ཏོ ན ཨི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཏྟ་བྦཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་ད་མྤཱིཏི ཨེ་ཏ་མྤི; ཨུ་པ་རི སེ་སཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པི་ཀཱ་རོ. ཡ་མྤི་ཙྪནྟི ཡེ་ན་པི དྷ་མྨེ་ན ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠུ་ཨི་ཙྪ་ནཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཛ་རཱ་དྷ་མྨཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨི་ཙྪཱ་ཝ ‘‘ཡ་མྤི་ཙྪཾ ན ལ་བྷ་ཏི ཏ་མྤི དུ་ཀྑ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ. སཱ ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠུ་ཨི་ཙྪ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཏ་པྤ་རི་ཡེ་ས་ན་ར་སཱ, ཏེ་སཾ ཨ་པྤ་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ.
དྭི་ནྣཾ པ་ན དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་ཀྑཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ ཚི་ནྣ་བྷི་ནྣ་ག་ཎེ་ན པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ པ་བྦ་ཏ་ཝི་ས་མཾ ཝཱ ཝ་ན་ག་ཧ་ནཾ ཝཱ པ་ཝི་ས་ཏི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ བ་ལ་ཀཱ་ཡཾ པེ་སེ་ཏི. སོ རཱ་ཛ་པུ་རི་སེ་ཧི ནི་ཧ་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རོ ས་ཡ་མྤི ལ་དྡྷ་པྤ་ཧཱ་རོ པ་ལཱ་ཡ་མཱ་ནོ རུ་ཀྑ་ནྟ་རཾ ཝཱ པཱ་སཱ་ཎ་ནྟ་རཾ ཝཱ པ་ཝི་ས་ཏི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཏི་བྦ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ ཀཱ་ལ༹་ཝ་དྡ་ལི་ཀཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཀཱ་ལ༹་ཀི་པི་ལླི་ཀཱ་ད་ཡོ པཱ་ཎཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟི. ཏེ་ན་སྶ བ་ལ་ཝ་ཀཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ‘མཾ ཨེ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཉཱ་ཏཱི ཙ བྷོ་གཱ ཙ ཝི་ན་ཊྛཱ’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ བ་ལ་ཝ་དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ཨི་ཙྪཱ ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣ་མྤི དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་པི་ཙ –
ཏཾ ཏཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ལཱ་བྷ་ཏོ;
ཡཾ ཝི་གྷཱ་ཏ་མ་ཡཾ དུ་ཀྑཾ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་དྷ ཛཱ་ཡ་ཏི.
ཨ་ལ་བྦྷ་ནེ་ཡྻ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ, པ་ཏྠ་ནཱ ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ;
ཡ་སྨཱ ཏ་སྨཱ ཛི་ནོ དུ་ཀྑཾ, ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ལཱ་བྷ་མ་བྲ་ཝཱི་ཏི.
ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ
༢༠༢. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷནི་དྡེ་སེ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ནཱཏི དེ་ས་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཀྑ་ཉྷི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི དུ་ཀྑ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི དུ་ཀྑ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི དུ་ཀྑ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ སཾ་ཁི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, དེ་ས་ནཱ པ་ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ན་ཏྠི, སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ’’ཏི དེ་ས་ནཾ ས་ངྑི་པེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. སེ་ཡྻ་ཐི་དནྟི ནི་པཱ་ཏོ; ཏ་སྶ ཏེ ཀ་ཏ་མེ་ཏི ཙེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པཱུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝ་ཎྞི་ཏོ་ཡེ་ཝ.
‘ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན –
ཛཱ་ཏི་པྤ་བྷུ་ཏི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་དྷ ཏཱ་དི་ནཱ;
ཨ་ཝུ་ཏྟཾ ཡ་ཉྩ ཏཾ ས་བྦཾ, ཝི་ནཱ ཨེ་ཏེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
ཡ་སྨཱ ཏ་སྨཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན-ཀྑ་ནྡྷཱ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨི་མེ;
དུ་ཀྑཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ དུ་ཀྑ་ནྟ-དེ་ས་ཀེ་ན མ་ཧེ་སི་ནཱ.
ཏ་ཐཱ ཧི ཨི་ནྡྷ་ན་མི་ཝ པཱ་ཝ་ཀོ, ལ་ཀྑ་མི་ཝ པ་ཧ་ར་ཎཱ་ནི, གོ་རཱུ་པ་མི་ཝ ཌཾ་ས་མ་ཀ་སཱ་ད་ཡོ, ཁེ་ཏྟ་མི་ཝ ལཱ་ཝ་ཀཱ, གཱ་མཾ ཝི་ཡ གཱ་མ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི བཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ, ཏི་ཎ་ལ་ཏཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཾ, པུ་པྥ་ཕ་ལ་པ་ལླ་ཝཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ རུ་ཀྑེ་སུ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་དི་དུ་ཀྑཾ ཛཱ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ་དུ་ཀྑཾ ཛ་རཱ, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་དུ་ཀྑཾ མ་ར་ཎཾ. མཱ་ར་ཎ་ནྟི་ཀ་དུ་ཀྑཱ་བྷི་གྷཱ་ཏེ་ན པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ན་དུ་ཀྑཾ སོ་ཀོ, ཏ་ད་ས་ཧ་ན་ཏོ ལཱ་ལ་པྤ་ན་དུ་ཀྑཾ པ་རི་དེ་ཝོ. ཏ་ཏོ དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨ་ནི་ཊྛ་ཕོ་ཊྛ་བྦ་ས་མཱ་ཡོ་ག་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་བཱ་དྷ་ན་དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑཾ. ཏེ་ན བཱ་དྷི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་གྷུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཙེ་ཏོ་བཱ་དྷ་ན་དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ. སོ་ཀཱ་དི་ཝུ་ཌྜྷི་ཡཱ ཛ་ནི་ཏ་ཝི་སཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཏྠུ་ན་ན་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ. མ་ནོ་ར་ཐ་ཝི་གྷཱ་ཏ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ཝི་གྷཱ་ཏ་དུ་ཀྑཾ ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཝ དུ་ཀྑཱ་ཏི ཡ་དེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཀ་པྤེ་ཧི ན ས་ཀྐཱ ཨ་སེ་ས་ཏོ ཝ་ཏྟུཾ, ཏཾ ས་བྦ་མྤི དུ་ཀྑཾ ཨེ་ཀ་ཛ་ལ་བི་ནྡུ་མྷི ས་ཀ་ལ་ས་མུ་དྡ་ཛ་ལ་ར་སཾ ཝི་ཡ ཡེ་སུ ཀེ་སུ་ཙི པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙཱ་ཏི.
དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.