ཛཱ་ཏི་ནི་དྡེ་སོ
༡༩༠. ཨི་དཱ་ནི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ནི དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཡཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱཏི ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ; ཛ་རཱ, མ་ར་ཎཾ, སོ་ཀོ, པ་རི་དེ་ཝོ, དུ་ཀྑཾ, དོ་མ་ན་སྶཾ, ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ, ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་གོ, པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ; ཨ་པྤི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་ག་སྶ པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་ག་སྶ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ; ཨི་ཙྪཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨི་ཙྪཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ; ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ཀ་ཐ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཡཾ མཱ་ཏི་ཀཱ – ཨི་ད་ཉྷི དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ ཨ་ནེ་ཀཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཾ, ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑཾ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ, ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ, པ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ, ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ནཱ་མ་ཏོ ཙ དུ་ཀྑ་ཏྟཱ ‘དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ. སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཏོ ‘ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ ཙེ་ཝ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པཱི་ལི༹་ཏ་ཏྟཱ ‘ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ པཱི་ལ༹་ནཾ པ་ན མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ན་མྤི ཨ་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟེ་ན ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཎྞ་སཱུ་ལ་ད་ནྟ་སཱུ་ལ་རཱ་ག་ཛ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་དོ་ས་ཛ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ་དི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀོ ཨཱ་བཱ་དྷོ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་སྶ ཙ ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ, ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་དུ་ཀྑ་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ་དི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་པ་ཀྐ་མ་སྶ ཙ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ, པཱ་ཀ་ཊ་དུ་ཀྑ་ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཋ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ སེ་སཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨཱ་ག་ཏཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦ་མྤི ཏ་སྶ ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘པ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ. དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑཾ ‘ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ’ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དུ་ཀྑ་ནྟི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ད་དྭ་ཡེ ཋ་ཏྭཱ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ཉྩ ནཱ་མེ་ཏཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ་པི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ་པི. ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་ངྑེ་པེ་ན་པི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན་པི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ན ས་ངྑེ་པེ་ན. ཏཾ ཨི་དཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཏཾ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ? ཛཱ་ཏི་པི དུ་ཀྑཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཛཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏཱ་ཝ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཛཱ་ཏི? ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷི ཏ་མྷི ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཛཱ་ཏི ས་ཉྫཱ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མ་སྶ པ་ན པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༡༩༡. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ. ཡཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ཏི, ཡཱ སོ་མ་ད་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་ཉྷི དི་ཝ་ས་མྤི ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནེ ནེ་ཝ ས་ཏྟཱ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ན ས་བྦཾ ཨ་པ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི པ་ན དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ན ཀོ་ཙི ས་ཏྟོ ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ན ཀི་ཉྩི ཨ་པ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ན’’ནྟི. ཏ་མྷི ཏ་མྷཱིཏི ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ག་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ. ས་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེཏི ས་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་ཡེ, ས་ཏྟ་གྷ་ཊཱ་ཡཾ ས་ཏྟ་ས་མཱུ་ཧེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཛཱ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ས་དྡོ ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ‘‘ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ, དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ’’ཏི (པཱ་རཱ. ༡༢; མ. ནི. ༢.༢༥༧) ཨེ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘ཨ་ཏྠི ཝི་སཱ་ཁེ, ནི་ག་ཎྛཱ ནཱ་མ ས་མ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༧༡) ཨེ་ཏྠ ནི་ཀཱ་ཡེ. ‘‘ཏི་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཏི་ཎ་ཛཱ་ཏི ནཱ་བྷི་ཡཱ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ན་བྷཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༩༦) ཨེ་ཏྠ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ. ‘‘ཛཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི (དྷཱ་ཏུ. ༧༡) ཨེ་ཏྠ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ. ‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཋ་མཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, པ་ཋ་མཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ, ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡ སཱ་ཝ་སྶ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༢༤) ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ. ‘‘ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༢༠༧) ཨེ་ཏྠ པ་སཱུ་ཏི་ཡཾ. ‘‘ཨ་ནུ་པ་ཀྐུ་ཊྛོ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ་ནཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༣༣༡) ཨེ་ཏྠ ཀུ་ལེ. ‘‘ཡ་ཏོ་ཧཾ, བྷ་གི་ནི, ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏོ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༣༥༡) ཨེ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་སཱི་ལེ. ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཡཾ ས་ཝི་ཀཱ་རེ་སུ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཛཱ་ཡ་མཱ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཏྟཾ. ས་ཉྫཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཀྐ་ནྟི. ཛཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ ཛཱ་ཏི, སཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ས་ཉྫཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏི, སཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཨོ་ཀྐ་ནྟི, སཱ ཨ་ཎྜ་ཛ་ཛ་ལཱ་བུ་ཛ་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ཏེ ཧི ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་ཉྩ ཝ་ཏྠི་ཀོ་ས་ཉྩ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟི, ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་པི པ་ཝི་ས་ནྟཱ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟི. ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི. སཱ སཾ་སེ་ད་ཛ་ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཏྟཱ. ཏེ ཧི པཱ་ཀ་ཊཱ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཱ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ཏི. ཁ་ནྡྷཱ ཨེ་ཝ ཧི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ན ས་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཙ ཁ་ནྡྷཱ་ནནྟི ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ ཨེ་ཀ་སྶ, ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ, པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ པ་ཉྩ་ནྣཾ ག་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཊི་ལཱ་བྷོཏི ས་ནྟ་ཏི་ཡཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ; པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱ་ནེ་ཝ ཧི ཏཱ་ནི པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཡ་ཏི. སཱ པ་ནེ་སཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པ་ཋ་མཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ནཱི་ཡྻཱ་ཏ་ན་ར་སཱ, ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝ་ཏོ ཨི་དྷ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཕ་ལ་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྑ་ཝི་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ.
ཨི་དཱ་ནི ‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ དུ་ཀྑ་ཊྛོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ’ཏི ཨ་ཡ་ཉྷི ཛཱ་ཏི ས་ཡཾ ན དུ་ཀྑཱ, དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ན ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཀྑཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཀ་ཏ་ར་དུ་ཀྑ་སྶ པ་ནཱ་ཡཾ ཝ་ཏྠཱུ་ཏི? ཡཾ ཏཾ བཱ་ལ་པ་ཎྜི་ཏ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༢༤༦ ཨཱ་ད་ཡོ) བྷ་ག་ཝ་ཏཱ་པི ཨུ་པ་མཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཀཱ་སི་ཏཾ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀཾ་དུ་ཀྑཾ, ཡ་ཉྩ སུ་ག་ཏི་ཡཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་མཱུ་ལ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ས་བྦ་སྶཱ་པི ཨེ་སཱ ཝ་ཏྠུ. ཏ་ཏྲི་དཾ ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་མཱུ་ལ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ དུ་ཀྑཾ – ཨ་ཡ་ཉྷི ས་ཏྟོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནོ ན ཨུ་པྤ་ལ་པ་དུ་མ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཱ་དཱི་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་མཱ་ས་ཡ་སྶ ཨུ་པ་རི པ་ཀྐཱ་ས་ཡ་སྶ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལ་པི་ཊྛི་ཀ་ཎྜ་ཀཱ་ནཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ར་མ་ས་མྦཱ་དྷེ ཏི་བྦ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ནཱ་ནཱ་ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏེ ཨ་སུ་ཙི་པ་ར་མ་དུ་གྒ་ནྡྷ་པ་ཝ་ན་ཝི་ཙ་རི་ཏེ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཛེ་གུ་ཙྪེ ཀུ་ཙྪི་པྤ་དེ་སེ པཱུ་ཏི་མ་ཙྪ་པཱུ་ཏི་ཀུ་མྨཱ་ས་ཙ་ནྡ་ནི་ཀཱ་དཱི་སུ ཀི་མི ཝི་ཡ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟོ ད་ས མཱ་སེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ས་མྦྷ་ཝེ་ན ཨུ་སྨ་ནཱ པུ་ཊ་པཱ་ཀཾ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་མཱ་ནོ པི་ཊྛ་པི་ཎྜི ཝི་ཡ སེ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ས་མི་ཉྫ་ན་པ་སཱ་ར་ཎཱ་དི་ར་ཧི་ཏོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏཱི་ཏི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ‘ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑཾ.
ཡཾ པ་ན སོ མཱ་ཏུ ས་ཧ་སཱ ཨུ་པ་ཀྑ་ལ་ན་ག་མ་ན་ནི་སཱི་ད་ན་ཨུ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཱ་དཱི་སུ སུ་རཱ་དྷུ་ཏྟ་ཧ་ཏྠ་ག་ཏོ ཨེ་ལ༹་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ཧི་གུ་ཎྛི་ཀ་ཧ་ཏྠ་ག་ཏོ ས་པྤ་པོ་ཏ་ཀོ ཝི་ཡ ཙ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་པ་རི་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཨོ་དྷུ་ན་ན་ནི་དྡྷུ་ན་ནཱ་དི་ནཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི, ཡ་ཉྩ མཱ་ཏུ སཱི་ཏུ་ད་ཀ་པཱ་ན་ཀཱ་ལེ སཱི་ཏ་ན་ར་ཀཱུ་པ་པ་ནྣོ ཝི་ཡ, ཨུ་ཎྷ་ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དི་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨ་ངྒཱ་ར་ཝུ་ཊྛི་ས་མྤ་རི་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཡ, ལོ་ཎ་མྦི་ལཱ་དི་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཁཱ་རཱ་པ་ཊི་ཙྪ་ཀཱ་དི་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཏི་བྦཾ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷོ་ཏི – ཨི་དཾ ‘ག་བྦྷ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑཾ.
ཡཾ པ་ན་སྶ མཱུ་ལ༹ྷ་ག་བྦྷཱ་ཡ མཱ་ཏུ་ཡཱ མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩ་སུ་ཧ་ཛྫཱ་དཱི་ཧི་པི ཨ་ད་སྶ་ནཱ་ར་ཧེ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཚེ་ད་ན་ཕཱ་ལ་ནཱ་དཱི་ཧི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ཨི་དཾ ‘ག་བྦྷ་ཝི་པ་ཏྟི་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑཾ. ཡཾ ཝི་ཛཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཀ་མྨ་ཛེ་ཧི ཝཱ་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ན་ར་ཀ་པ་པཱ་ཏཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་བྷ་ཡཱ་ན་ཀཾ ཡོ་ནི་མ་གྒཾ པ་ཊི་པཱ་ཏི་ཡ་མཱ་ན་སྶ པ་ར་མ་ས་མྦཱ་དྷེ་ན ཡོ་ནི་མུ་ཁེ་ན ཏཱ་ལ༹་ཙྪི་གྒ་ལེ༹་ན ཝི་ཡ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ན་སྶ མ་ཧཱ་ནཱ་ག་སྶ ན་ར་ཀ་ས་ཏྟ་སྶ ཝི་ཡ ཙ ས་ངྒྷཱ་ཊ་པ་བྦ་ཏེ་ཧི ཝི་ཙུ་ཎྞི་ཡ་མཱ་ན་སྶ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ཨི་དཾ ‘ཝི་ཛཱ་ཡ་ན་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑཾ. ཡཾ པ་ན ཛཱ་ཏ་སྶ ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཎ་ས་དི་ས་སྶ སུ་ཀུ་མཱ་ར་ས་རཱི་ར་སྶ ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་ནྷཱ་པ་ན་དྷོ་ཝ་ན་ཙོ་ལ༹་པ་རི་མ་ཛྫ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ སཱུ་ཙི་མུ་ཁ་ཁུ་ར་དྷཱ་ར་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཕཱ་ལ་ན་ས་དི་སཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ཨི་དཾ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ‘བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ན་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑཾ. ཡཾ ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་དྷ་ནྟ་སྶ, ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཝ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཏཱ་པ་ན་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ, ཨུ་བྦ་ནྡྷ་ནྟ་སྶ ཙ དུ་ཀྑཾ ཧོ་ཏི – ཨི་དཾ ‘ཨ་ཏྟཱུ་པ་ཀྐ་མ་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑཾ.
ཡཾ པ་ན པ་ར་ཏོ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟ་སྶ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ཨི་དཾ ‘པ་རཱུ་པ་ཀྐ་མ་མཱུ་ལ་ཀཾ’ དུ་ཀྑ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྶ ས་བྦ་སྶཱ་པི དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
ཛཱ་ཡེ་ཐ ནོ ཙེ ན་ར་ཀེ་སུ ས་ཏྟོ,
ཏ་ཏྠ་གྒི་དཱ་ཧཱ་དི་ཀ་མ་པྤ་ས་ཡ྄ཧཾ;
ལ་བྷེ་ཐ དུ་ཀྑཾ ནུ ཀུ་ཧིཾ པ་ཏི་ཊྛཾ,
ཨི་ཙྩཱ་ཧ དུ་ཀྑཱ་ཏི མུ་ནཱི་དྷ ཛཱ་ཏི.
དུ་ཀྑཾ ཏི་ར་ཙྪེ་སུ ཀ་སཱ་པ་ཏོ་ད-
ད་ཎྜཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་དི་བྷ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀཾ;
ཡཾ ཏཾ ཀ་ཐཾ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཛཱ་ཏིཾ,
ཝི་ནཱ ཏ་ཧིཾ ཛཱ་ཏི ཏ་ཏོ་པི དུ་ཀྑཱ.
པེ་ཏེ་སུ དུ་ཀྑཾ པ་ན ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ-
ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པཱ་དི་པྤ་བྷ་ཝཾ ཝི་ཙི་ཏྟཾ;
ཡ་སྨཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་སྶ ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི,
ཏ་སྨཱ་པི དུ་ཀྑཾ མུ་ནི ཛཱ་ཏི་མཱ་ཧ.
ཏི་བྦ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཙ ཨ་ས་ཡ྄ཧ་སཱི་ཏེ,
ལོ་ཀ་ནྟ་རེ ཡཾ ཨ་སུ་རེ་སུ དུ་ཀྑཾ;
ན ཏཾ བྷ་ཝེ ཏ་ཏྠ ན ཙ་སྶ ཛཱ་ཏི,
ཡ་ཏོ ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི ཏ་ཏོ་པི དུ་ཀྑཱ.
ཡ་ཉྩཱ་པི གཱུ་ཐ་ན་ར་ཀེ ཝི་ཡ མཱ་ཏུ་ག་བྦྷེ,
ས་ཏྟོ ཝ་སཾ ཙི་ར་མ་ཏོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ན་ཉྩ;
པ་པྤོ་ཏི དུ་ཀྑ་མ་ཏི་གྷོ་ར་མི་ད་མྤི ན་ཏྠི,
ཛཱ་ཏིཾ ཝི་ནཱ ཨི་ཏི་པི ཛཱ་ཏི་ར་ཡ་ཉྷི དུ་ཀྑཱ.
ཀིཾ བྷཱ་སི་ཏེ་ན བ་ཧུ་ནཱ ན་ནུ ཡཾ ཀུ་ཧི་ཉྩི,
ཨ་ཏྠཱི་དྷ ཀི་ཉྩི་ད་པི དུ་ཀྑ་མི་དཾ ཀ་དཱ་ཙི;
ནེ་ཝ་ཏྠི ཛཱ་ཏི་ཝི་ར་ཧེ ཡ་ད་ཏོ མ་ཧེ་སཱི,
དུ་ཀྑཱ་ཏི ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨི་མ་མཱ་ཧ ཛཱ་ཏི་ནྟི.