༢. ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀཾ
༡. པ་ཎྞ་ཏྟི་ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཨི་དཱ་ནི མཱུ་ལ་ཡ་མ་ཀེ དེ་སི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨེ ཁ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཎྷི་ཏྭཱ མཱུ་ལ་ཡ་མ་ཀཱ་ན་ནྟ་རཾ དེ་སི་ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀ་སྶ ཝ་ཎྞ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀེ ཏ་ཡོ མ་ཧཱ་ཝཱ་རཱ ཧོ་ནྟི – པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་རོ, པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་རོ, པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་རོ་ཏི. ཏེ་སུ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་བྷི་དྷཱ་ན་སོ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ག་ཏ་ཏྟཱ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་རོ ཏེ་ན སོ་དྷི་ཏ་ནཱ་མཱ་བྷི་དྷཱ་ནཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟིཾ སོ་དྷ་ཡ་མཱ་ནོ ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་རོ ཨི་མི་ནཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་ངྑེ་པེ་ནེ་ཝ ཏི་སྶོ པ་རི་ཉྙཱ དཱི་པ་ཡ་མཱ་ནོ ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་རོ ཨུ་དྡེ་ས་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏོ. ཨི་ཏ་རེ་སུ ཝི་སུཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ན་ཏྠི. ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་དྷཱ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱཏི་པ་དཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ན ཁ་ནྡྷཱ, ན ས་ངྑཱ་རཱཏི པ་དཾ ཏཱ་ཝ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་ར་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པུ་ཙྪཱ་ཝཱ་རོ་ཏི་པི ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱཏི ཨ་ཡཾ ཡ་མ་ཀ་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་དྡེ་སོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ པ་བྷེ་ད་ཏོ ནཱ་མ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ.
༢-༣. ཨི་དཱ་ནི ཨི་མེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ད་སོ་དྷ་ན་ཝཱ་རོ, པ་ད་སོ་དྷ་ན་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རོ, སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་ཝཱ་རོ, སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ན་ཡ་ཝཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ད་མེ་ཝ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ག་ཏོ པ་ད་སོ་དྷ་ན་ཝཱ་རོ ནཱ་མ. སོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝཱ་རེ ‘རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཡ་མ་ཀཱ་ནི. པ་ཊི་ལོ་མ་ཝཱ་རེ་པི ‘ན རཱུ་པཾ, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ; ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ན རཱུ་པ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩེ་ཝ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ པ་ད་སོ་དྷ་ན་ཝཱ་རེ སོ་དྷི་ཏཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ‘རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཀྐཱ་ནི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ཏོ པ་ད་སོ་དྷ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཀྐཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ པ་ད་སོ་དྷ་ན་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རོ ནཱ་མ. སོ་པི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝཱ་རེ ‘རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཀེ་ཀ་ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི ཡ་མ་ཀཱ་ནི. པ་ཊི་ལོ་མ་ཝཱ་རེ་པི ‘ན རཱུ་པཾ, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ; ན ཁ་ནྡྷཱ ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝཱི་ས་ཏི་མེ་ཝ.
ཏ་ཏོ པ་རཾ རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ག་ཏོ སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་ཝཱ་རོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ཧི ‘རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ་ཏི ཨཱ་མ་ནྟཱ. ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཁ་ནྡྷོ ཙེ་ཝ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཁ་ནྡྷཱ ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ’ཏི ཨེ་ཝཾ ‘ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་དཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཝི་བྷ་ཏྟོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་སེ སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་ཝཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཝ་ཙ་ན་སོ་དྷ་ནེ ཝི་ཡ ཧི ཨེ་ཏྠ ན ཝ་ཙ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ པ་ན སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷཱ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཡ་མ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་སོ་པི ཙ སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་ཝཱ་རོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝཱ་རེ ‘རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཡ་མ་ཀཱ་ནི. པ་ཊི་ལོ་མ་ཝཱ་རེ་པི ‘ན རཱུ་པཾ ན ཁ་ནྡྷོ, ན ཁ་ནྡྷཱ ན རཱུ་པ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩེ་ཝ.
ཏ་ཏོ པ་རཾ ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ, ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཀྐཱ་ནི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ཏོ སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཀྐཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི. སོ་པི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝཱ་རེ ‘རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོ, ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཀེ་ཀ་ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི ཡ་མ་ཀཱ་ནི. པ་ཊི་ལོ་མ་ཝཱ་རེ་པི ‘ན རཱུ་པཾ, ན ཁ་ནྡྷོ, ན ཁ་ནྡྷཱ ན ཝེ་ད་ནཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝཱི་ས་ཏི་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀེ་ན ཡ་མ་ཀ་ས་ཏེ་ན དྭཱི་ཧི པུ་ཙྪཱ་ས་ཏེ་ཧི ཨེ་ཀེ་ཀ་པུ་ཙྪཱ་ཡ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་སཾ་ས་ཡ་ཝ་སེ་ན དྭེ དྭེ ཨ་ཏྠེ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ ཨ་ཏྠ་ས་ཏེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་ར་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
པ་ཎྞ་ཏྟི་ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༡. པ་ཎྞ་ཏྟི་ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦. ཨི་དཱ་ནི རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་བྦཾ ཏཾ རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཝ་ཙ་ན་སོ་དྷ་ན་ཏྠཾ པུ་ཙྪ་ཏི. པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པཾ, རཱུ་པཾ, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཡཾ ‘པི་ཡ་རཱུ་པཾ སཱ་ཏ་རཱུ་པ’ནྟི ཨེ་ཏྠ རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ རཱུ་པ་མེ་ཝ, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙཱཏི ཡོ པ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, སོ རཱུ་པ་ནྟི་པི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡ་སྨཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནི་ཡ་མེ་ནེ་ཝ རཱུ་པ་ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཏ་སྨཱ ཨཱ་མ་ནྟཱཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡོ པ་ན ཡ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. ས་ཉྙཱ་ཡ་མ་ཀེ ཏཱ་ཝ དི་ཊྛི་ས་ཉྙཱཏི ‘པ་པ་ཉྩ་ས་ཉྙཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ག་ཏཱ དི་ཊྛི་ས་ཉྙཱ. ས་ངྑཱ་ར་ཡ་མ་ཀེ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་ངྑཱ་རཱཏི ‘ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝ་ཏ ས་ངྑཱ་རཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ག་ཏཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཱ. པ་ཊི་ལོ་མ་ཝཱ་རེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི.
པ་ད་སོ་དྷ་ན་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
༢༨. པ་ད་སོ་དྷ་ན་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རེ ཁ་ནྡྷཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཡེ་ཀེ་ཙི ཁ་ནྡྷཱ, ས་བྦེ ཏེ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. སེ་ས་པུ་ཙྪཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ཊི་ལོ་མེ ན ཁ་ནྡྷཱ ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཨེ་ཏྠ ཡེ པ་ཉྙ་ཏྟི་ནི་བྦཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཁ་ནྡྷཱ ན ཧོ་ནྟི, ཏེ ཡ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ་པི ན ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་མ་ནྟཱཏི ཨཱ་ཧ. སེ་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི.
པ་ད་སོ་དྷ་ན་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
༣༨. སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་ཝཱ་རེ རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཁ་ནྡྷོ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པི་ཡ་རཱུ་པ་སཱ་ཏ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཧོ་ཏུ, བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ཝཱ, ས་བྦཾ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཨཱ་མ་ནྟཱཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ ‘ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦེ ཡ་སྨཱ རཱུ་པ་ནྟི་ཝ་ཙ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪ་ནྟོ ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཡ་མ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཉྙཱ ཁ་ནྡྷོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི དི་ཊྛི་ས་ཉྙཱ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ས་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཝཱ, ས་བྦཱ་ཡ་པི ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་མ་ནྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ངྑཱ་རཱ ཁ་ནྡྷོཏི པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཁ་ནྡྷ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཀོ ཧི ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
༣༩. པ་ཊི་ལོ་མེ ན རཱུ་པཾ ན ཁ་ནྡྷོཏི ཡཾ དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ རཱུ་པཾ ན ཧོ་ཏི, ཏཾ ཁ་ནྡྷོ་པི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ན་སྶ རཱུ་པཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཁ་ནྡྷཱ ན རཱུ་པཾ, ཁ་ནྡྷཱཏི རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཉྙེ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ རཱུ་པ་མེ་ཝ ན ཧོ་ནྟི, ཁ་ནྡྷཱ པ་ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པ་ཉྩ ཁ་ནྡྷེ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱཏི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩེ་ཝ པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ་པི ‘ཨ་ཝ་སེ་སཱ’ཏི པ་དེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི.
སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
༤༠-༤༤. སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རེ རཱུ་པཾ ཁ་ནྡྷོཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
སུ་དྡྷ་ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
པ་ཎྞ་ཏྟི་ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢. པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠-༢༠༥. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི? ཧེ་ཊྛཱ ད་སྶི་ཏ་ན་ཡ་ཏྟཱ. པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་ར་སྨི་ཉྷི ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ན་ཡོ ད་སྶི་ཏོ. ཏེ་ན པ་ན ན་ཡེ་ན ས་ཀྐཱ སོ ཨི་དྷ ཨ་ཝུ་ཏྟོ་པི ཛཱ་ནི་ཏུ་ནྟི ཏཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ་ཝ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ མ་ཧཱ་ཝཱ་རེ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝཱ་རོ, ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རོ, ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རོ་ཏི ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ པ་ཋ་མོ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ དཱི་པི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝཱ་རོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དུ་ཏི་ཡོ ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ནི་རོ་དྷ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ དཱི་པི་ཏ་ཏྟཱ ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡོ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ དཱི་པི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་པྤཱ་ད་ཝཱ་རེ་ན ཙེ་ཏྠ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རོ་ཝ དཱི་པི་ཏོ. ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རེ་ན ‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ ནི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི’ཏི ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ དཱི་པི་ཏཱ. ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རེ་ན ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ.
ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝཱ་རེ ཏཱ་ཝ ཏི་ཎྞཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཚ ཀཱ་ལ་བྷེ་དཱ ཧོ་ནྟི – པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ, ཨ་ཏཱི་ཏོ, ཨ་ནཱ་ག་ཏོ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ནཱ་ཏཱི་ཏོ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ནཱ་ནཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཏཱི་ཏེ་ནཱ་ནཱ་ག་ཏོ་ཏི. ཏེ་སུ ‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་བྷི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ་ཏི པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་བྷི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་མཱ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཧི སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏ་ར་ཏྟཱ དུ་ཏི་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་བྷི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཙ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦ་ཝ་སེ་ན ཙ ག་ཧི་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནུ་མཱ་ནེ་ན ‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི’ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཏ་ཏི་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ.
ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་བྷི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ནཱ་ཏཱི་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ མི་སྶ་ཀེ་སུ ཏཱི་སུ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏ་ར་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱིཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་བྷི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ནཱ་ནཱ་ག་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ཏོ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏ་རོ་ཏི པ་ཉྩ་མཾ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཏཱི་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་བྷི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏེ་ནཱ་ནཱ་ག་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ པུ་རི་མེ་ཧི དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ་ཏི ཚ་ཊྛཾ ཝུ་ཏྟོ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སུ ཚ་སུ ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ཡྭཱ་ཡཾ པ་ཋ་མོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ཏོ, ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ, པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཏོ་ཏི ཏ་ཡོ ཝཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཡ་སྶཱཏི པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དཱི་པ་ནོ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རོ. ཡ་ཏྠཱཏི ཨོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དཱི་པ་ནོ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ. ཡ་སྶ ཡ་ཏྠཱཏི པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དཱི་པ་ནོ པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ. ཨི་མེ པ་ན ཏ་ཡོ་པི ཝཱ་རཱ པ་ཋ་མཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡེ་ན ནི་དྡི་སི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ པ་ཊི་ལོ་མ་ན་ཡེ་ན ནི་དྡི་ཊྛཱ. ཏེ་སུ ‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི’ ‘ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ,’ ‘ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དཱི་པ་ནོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡོ. ‘ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི’, ‘ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ,’ ‘ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དཱི་པ་ནོ པ་ཊི་ལོ་མ་ན་ཡོ.
ཏ་ཏྠ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཏཱ་ཝ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡེ ‘‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་སྶ ཝཱ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་སྶ ཝཱ པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཡ་མ་ཀཱ་ནི; ‘‘ཡ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི; ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི དྭེ; ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ད་ས ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་དི་ཏོ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཾ. སེ་སཱ་ནི ཏེ་ན ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཏ་ནྟི་ཡཱ ལ་ཧུ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ས་ངྑི་ཏྟཱ་ནི. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ་པི ‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’ཏི ཨེ་ཀ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི་པི ཏ་ནྟི་ཡཱ ལ་ཧུ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ས་ངྑི་ཏྟཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་ནི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡེ ཨེ་ཀ་ཡ་མ་ཀ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ནེ་ཝ ད་ས ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཙ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རེ ད་ས, ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རེ ད་ས, པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རེ ད་སཱ་ཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཏཱི་སུ ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡེ ཏིཾ་ས ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡེ, ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ལོ་མ་ན་ཡེ་པཱི་ཏི ས་བྦཱ་ནི་པི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ས་ཊྛི ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཝཱི་ས་པུ་ཙྪཱ་ས་ཏཾ, ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཱ་ནི ཙ དྭེ ཨ་ཏྠ་ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ པུ་གྒ་ལཱ་དི་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཚ ཚ ཝཱ་རཱ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཝཱ་རེ ད་ས ད་ས ཀ་ཏྭཱ ས་ཊྛི ས་ཊྛི ཡ་མ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཏཱི་ཎི ཡ་མ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི. ཏཱ་ནི པུ་རི་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཊྛཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཡ་མ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི, ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ས་ཏྟ་པུ་ཙྪཱ་ས་ཏཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཱ་ནི ཙ ཙུ་དྡ་ས ཨ་ཏྠ་ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝཱ་རེ པཱ་ལི༹་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝཱ་རེ, ཏ་ཐཱ ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རེ་པི, ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རེ་པཱི་ཏི ས་བྦ་སྨི་མྤི པ་ཝ་ཏྟི་མ་ཧཱ་ཝཱ་རེ ཨ་སཱི་ཏི ཡ་མ་ཀ་ས་ཧ་སྶཾ, ས་ཊྛི་ས་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ པུ་ཙྪཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཝཱི་སཾ ཏི་ས་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཏྠ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
པཱ་ལི༹ པ་ན ཨུ་པྤཱ་ད་ཝཱ་རེ ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རེ ཙ ཏཱི་སུ ཨ་ས་མྨི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཝཱ་རེ ཨེ་ཀེ་ཀ་མེ་ཝ ཡ་མ་ཀཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ངྑི་ཏྟཱ. ཏཱི་སུ མི་སྶ་ཀ་ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ‘ཡ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ་པི ཨེ་ཀཾ ཡ་མ་ཀཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཾ. ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རེ པ་ན ཚ་སུ་པི ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སུ ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་མེ་ཝ. སེ་སཱ་ནི ཏེ་ན ས་མཱ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྟཱ ས་ངྑི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི. ཨི་དཾ ས་ཀ་ལེ་པི པ་ཝ་ཏྟི་མ་ཧཱ་ཝཱ་རེ པཱ་ལི༹་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ.
ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏྠཾ པ་ན་སྶ ཨི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཨི་མ་སྨི་ཉྷི པ་ཝ་ཏྟི་མ་ཧཱ་ཝཱ་རེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ པུ་རེ་པ་ཉྷོ, པ་ཙྪཱ་པ་ཉྷོ, པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྷོ, མོ་གྷ་པ་ཉྷོ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྷཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཡ་མ་ཀེ དྭེ དྭེ པུ་ཙྪཱ. ཨེ་ཀེ་ཀ་པུ་ཙྪཱ་ཡ་པི དྭེ དྭེ པ་དཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་དེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ ཝཱ ནི་རོ་དྷོ ཝཱ ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཡཾ པུ་རེ་པ་ཉྷོ ནཱ་མ. ཡཱ་ཡ པ་ན པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ དྭཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ག་ཧི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དོ ཝཱ ནི་རོ་དྷོ ཝཱ ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཙྪཱ་པ་ཉྷོ ནཱ་མ. ཡཱ་ཡ པ་ན པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨེ་ཀེ་ན་པི པ་དེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ དྭཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ག་ཧི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དོ ཝཱ, ནི་རོ་དྷོ ཝཱ ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྷོ ནཱ་མ. ཡཱ་ཡ པ་ན པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཝཱ, པ་ཊི་སེ་དྷོ ཝཱ ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཡཾ མོ་གྷ་པ་ཉྷོ ནཱ་མ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ས ཨ་ད་སྶི་ཡ་མཱ་ནོ ན ས་ཀྐཱ ཛཱ་ནི་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ནཾ ད་སྶ་ཡི་སྶཱ་མ.
‘ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་དེ་ན ག་ཧི་ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཉྙོ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་ཉྷོ པུ་རེ་པ་ཉྷོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ པ་ན ‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ག་ཧི་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨུ་པྤཱ་དོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཉྙོ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་ཉྷོ པ་ཙྪཱ་པ་ཉྷོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཨི་མཱ་ཡ པ་ན པ་ཋ་མ་པུ་ཙྪཱ་ཡ ‘ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀེ ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ‘ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ ཏེ་སཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནོ ཙ ཏེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་དེ་ན ག་ཧི་ཏ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ་པི ཨུ་པྤཱ་དོ ལ་བྦྷ་ཏི. ‘པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ ཏེ་སཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཀོ་ཊྛཱ་སེ དྭཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ན་མྤི ཨུ་པྤཱ་དོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཉྙོ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་ཉྷོ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྷོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པུ་རེ་པ་ཙྪཱ་པ་ཉྷོ་ཏི་པི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཨེ་ཏ་སྶ ཧི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པུ་རི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་དོ ད་སྶི་ཏོ. དུ་ཏི་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ. ཨི་མི་ནཱ་ཡེ་ཝ ཙ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ན པ་དེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ ཝཱ ནི་རོ་དྷོ ཝཱ ལ་བྦྷ་ཏི, སོ པུ་རེ་པ་ཉྷོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཡ་ཏྠ དྭཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དོ ཝཱ ནི་རོ་དྷོ ཝཱ ལ་བྦྷ་ཏི, སོ པ་ཙྪཱ་པ་ཉྷོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ.
‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི ཨི་མཱ་ཡ པ་ན པུ་ཙྪཱ་ཡ ‘ན་ཏྠཱི’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ལ་བྦྷ་ཏི. ‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ ‘ནོ’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ཊི་སེ་དྷོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཝ དུ་ཝི་དྷོ ཨ་ཉྙོ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་ཉྷོ མོ་གྷ་པ་ཉྷོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏུ་ཙྪ་པ་ཉྷོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྷཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པཱ་ལི༹་ག་ཏི་ཡཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ, པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ, ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ, པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ, པ་ཊི་སེ་དྷེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ནྟི ཨི་མཱ་ནི པ་ན པ་ཉྩ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ པཱ་ལི༹་པ་ད་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཨི་དཾ པཱ་ལི༹་ག་ཏི་ཡཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ནཱ་མ. ཏཾ པུ་རེ་པ་ཉྷེ ལ་བྦྷ་ཏི. ‘ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཧི པ་ཉྷེ ‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཨི་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ པཱ་ལི༹་པ་ད་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ཡ་མཱ་ནཾ ག་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པཱ་ལི༹་ག་ཏི་ཡཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ པ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཨི་དཾ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ནཱ་མ. ཏཾ པ་ཙྪཱ་པ་ཉྷེ ལ་བྦྷ་ཏི. ‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི ཧི པ་ཉྷེ ‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’ཏི ཨི་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ཡ་མཱ་ནཾ ག་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ས་རཱུ་པེ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི; ཨི་དཾ ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ནཱ་མ. ཏཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྷེ ལ་བྦྷ་ཏི. ‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི ཧི པ་ཉྷེ ‘ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན’ནྟི ཨི་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ‘ཨི་མེ་སཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནོ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨི་མེ་སཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙཱ’ཏི ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ཡ་མཱ་ནཾ ག་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ པ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཨི་དཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ནཱ་མ. ཡཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ལཱ་བྷ་ཏོ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་སེ་དྷ་ནེ་ན པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཨི་དཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ནཱ་མ. ཏཾ མོ་གྷ་པ་ཉྷེ ལ་བྦྷ་ཏི. ‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠ, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ’ཏི ཧི པ་ཉྷེ ‘ན་ཏྠཱི’ཏི ཨི་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ; ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ནཱ་མ ས་ཏྟོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ཡ་མཱ་ནཾ ག་ཏཾ; ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི པ་ཉྷེ པ་ན ‘ནོ’ཏི ཨི་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རོ་དྷོ ནཱ་མ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་སེ་དྷ་ནེ་ན པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ཡ་མཱ་ནཾ ག་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྷཱ, ཨི་མཱ་ནི ཙ པ་ཉྩ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི, ཡེ་སུ ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི – ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ, ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟེ ཏ་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ; ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ ཙ་ཝ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ; ཨ་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, ཨ་རཱུ་པེ ཏ་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཨ་རཱུ་པཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, ཨ་རཱུ་པཱ ཙ་ཝ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, ཨ་རཱུ་པེ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, ཨ་རཱུ་པེ པ་རི་ནི་བྦ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ; ཡེ ཙ ཨ་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཀཾ; པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ ཏ་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཱ ཙ་ཝ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ པ་རི་ནི་བྦ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ; སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ ཏ་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ པ་རི་ནི་བྦ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ; ས་བྦེ་སཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, ས་བྦེ་སཾ ཙ་ཝ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ; ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, པ་རི་ནི་བྦ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་རཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ, ཙ་ཝ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཀཾ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཉྷཱ་ནཾ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཨི་མེ་སུ ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཝ་ཏྟི་མ་ཧཱ་ཝཱ་རེ ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཧི པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནྟེ་ན སུ་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ནྟེ་ན སུ་ཝི་ནི་ཙྪི་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཡ་སྶ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ་པི ཏ་སྶ ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཁ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ནནྟི ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟ་བྷ་ཝཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ. ཏེ་སཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏེ་སཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི་པི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི་པི, ཏ་སྨཱ ‘ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ན’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ’ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ནོ ཙ ཏེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ཏེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏེ་ཝ. ཨི་དཾ ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཋ་མེ ཋཱ་ནེ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྷ་སྶ པུ་རི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ནནྟི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ. ཏེ་སཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙཱཏི ཏེ་སཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ དྭེ་པི ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི་ཡེ་ཝ. པ་ཝ་ཏྟེ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཏེ ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི་པི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་པི, ཏ་སྨཱ ‘པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཱ་ན’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཋཱ་ནེ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ཉྷ་སྶ པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ས་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ་སུ ནི་ཡ་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ – ས་ཀ་ལེ་པི ཧི ཨི་མ་སྨིཾ ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ ཡཱ་ཝ མ་ར་ཎཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟེ་སུ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ནི་བྦྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ ད་སྶེ་ཏུཾ ན སུ་ཀ་ར་ནྟི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ན་ཝཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚཾ ནི་པྥཱ་ད་ཡ་མཱ་ནེ་ན ནཱ་ནཱ་ཀ་མྨེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ སུ་ཁ་ནྟི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝཱ་རོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་ན ནི་རོ་དྷཾ ད་སྶེ་ཏུཾ སུ་ཁ་ནྟི མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རོ ཀ་ཐི་ཏོ.
ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་མ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ པ་མཱ་ཎ་ནྟི? པཱ་ལི༹་ཡེ་ཝ. པཱ་ལི༹་ཡ་ཉྷི ཝི་སེ་སེ་ན ཨུ་པྤཱ་ད་ཝཱ་ར་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཝཱ་རེ ‘པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ནཾ ཏེ་སཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཡཾ པཱ་ལི༹ ཨ་ཏི་པ་མཱ་ཎ་མེ་ཝ. པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀཱ་ན་ཉྷི པ་ཝ་ཏྟེ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི་པི ‘རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་པྤཱ་དོ ན ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ‘སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ པ་རི་ནི་བྦ་ནྟཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྠ, ནོ ཙ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ན པཱ་ལི༹ པ་ཝ་ཏྟེ ནི་རོ་དྷ་སྶ ཨ་ནཱ་མ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་མཱ་ཎཾ. སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ པ་རི་ནི་བྦ་ནྟཱ་ན་ཉྷི ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཋི་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷ་ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ག་ཎ་ན་པ་ཐོ ན་ཏྠི. ‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྠཱ’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟེ ནི་རོ་དྷོ ན ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ་སུ ནི་ཡ་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝི་དི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨུ་པྤཱ་ད་མེ་ཝ ཙུ་ཏི་ནི་རོ་དྷ་མེ་ཝ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ པ་ན ས་ཀྐཱ ཨཱ་དི་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཝི་དི་ཏུ་ནྟི ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ. ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ དི་ནྣེ་ན་པི ན་ཡེ་ན ཡོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཏེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ སུ་ཏྭཱ་པི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ.
ཨུ་པྤཱ་ད་སྶ ནི་རོ་དྷ་སྶ, ཨུ་པྤ་ནྣ་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ;
ན་ཡ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་སྶ, པ་ཊི་ལོ་མ་ན་ཡ་སྶ ཙ.
ཝ་སེ་ན ཡཱ་ནི ཁ་ནྡྷེ་སུ, ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཙ པ་ཉྩ་སུ;
པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཐ ཨོ་ཀཱ་སཾ, པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་མེ་ཝ ཙ.
ཨཱ་མ་སི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ་སུ, ཋཱ་ནེ་སུ ཀ་ཐ་ཡཱི ཛི་ནོ;
ཏེ་སཾ པཱ་ལི༹་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ, ད་སྶི་ཏཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ.
ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཏྠཾ ཨ་ཏྠ་སྶ, པ་ཉྷཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཙ;
ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཋཱ་ནཱ་ནི, ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ཙ ས་བྦ་སོ.
ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པ་ཉྷ་སྨིཾ, ཡོ་ཛ་ནཱ་པི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ;
ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ག་ཏེ ཨེ་ཏྠ, པ་ཉྷཱ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཀྐ་མེ.
ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་ཏཱ ཀཱ་ཏུཾ, ཀིཾ ནུ ས་ཀྐཱ ཨི་ཏོ པ་རཾ;
ན་ཡེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྨཱ, ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ན་ནྟུ པ་ཎྜི་ཏཱ་ཏི.
པ་ཝ་ཏྟི་མ་ཧཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༣. པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༦-༢༠༨. ཏ་ད་ན་ནྟ་རེ པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་རེ་པི ཚ་ལེ༹་ཝ ཀཱ་ལ་བྷེ་དཱ. ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ དྭེ་ཡེ་ཝ ན་ཡཱ. པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རོ, ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ, པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ་ཏི ཨི་མེ་སུ པ་ན ཏཱི་སུ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རོ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རེ དྭེ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏཱ་ཡ. ཡོ ཧི ཀོ་ཙི པུ་གྒ་ལོ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཋཱ་ནེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཙེ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མྤི པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཙེ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མྤི པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཙེ ན པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མྤི ན པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཙེ ན པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མྤི ན པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཏེ་སུ་པི ‘ཡ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪཾ ཀ་ཏྭཱ ‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’ཏྭེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. སི་ཡཱ་ཏི ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏཱ་ཡ ཏེ ཨི་དྷ ན ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ཐ ཝཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ པུ་གྒ་ལ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏི, ནོ ཨོ་ཀཱ་ས་སྶ, པུ་གྒ་ལོ་ཝ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ, ནོ ཨོ་ཀཱ་སོ་ཏི པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རོ་ཝེ་ཏྠ ག་ཧི་ཏོ, ན ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ. ཏ་སྶ པ་ན ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རོ པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རོ ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ་པི ན ག་ཧི་ཏོ. ཡོ པ་ནེ་ས པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རོ ག་ཧི་ཏོ, ཏ་ཏྠ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི, ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི དྭེ, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ནྟི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡེ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ད་ས ཡ་མ་ཀཱ་ནི. པ་ཊི་ལོ་མ་ན་ཡེ ད་སཱ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི. ཏ་ཐཱ སེ་སེ་སུ་པཱི་ཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཝཱི་ས་ཏི ཝཱི་ས་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཚ་སུ ཀཱ་ལེ་སུ ཝཱི་སཾ ཡ་མ་ཀ་ས་ཏཾ, ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཱ་ནི དྭེ པུ་ཙྪཱ་ས་ཏཱ་ནི, ཨ་སཱི་ཏྱཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ཏྠ་ས་ཏཱ་ནི ཙ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ.
ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཏ་ཡོ ཨ་དྡྷཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ཝི་ཡ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ན ལ་བྦྷ་ནྟི. པ་ཝ་ཏྟེ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ‘ཡོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པུ་ཙྪཱ་སུ ‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏཾ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎ་སྨི་ཉྷི ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨེ་ཀཾ ཁ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨི་ཏ་ར་མྤི པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ‘པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི པ་ཉྷེ་སུ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡེ པ་རི་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩ་སྶ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་གྒ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཊི་ལོ་མ་ན་ཡེ པ་ན ‘ན པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’ཏི པ་ཉྷེ་སུ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ད་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ‘པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྠཱ’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཝཱ་རེ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་ཨ་གྒ་ཕ་ལེ ཋི་ཏོ་པི པ་རི་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩ་སྶ ནི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྠ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ.
༢༠༩. ཡོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྠཱཏི པ་ཉྷེ་ན ཨ་གྒ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒིཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ས ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ, ན ཏཱ་ཝ ནི་ཊྛི་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩོ; ཏ་སྨཱ ‘ནོ’ཏི པ་ཊི་སེ་དྷོ ཀ་ཏོ. དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷེ པ་ན པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྠཱཏི ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་སོ ནི་ཊྛི་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩོ. ན་ཏྠི ཏ་སྶ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཾ ནཱ་མ; ཏ་སྨཱ ‘ནོ’ཏི པ་ཊི་སེ་དྷོ ཀ་ཏོ. པ་ཊི་ལོ་མ་ན་ཡ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ར་ཧཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ ན པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་གྒ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ ན པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྠཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཊྛ་སྶ ཨ་ནི་ཊྛི་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མེ་ཝ, ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་མྤི སོ ན པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྠེ་ཝ. ཨི་དཾ པ་ན པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ནོ ཙ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷནྟི ཨི་ད་མྤི པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཉྙ་མྤི པ་ན སོ ཁ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
༢༡༠-༢༡༡. ཡོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ མ་གྒ་ཊྛ་པུ་གྒ་ལོ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ, ཏ་སྨཱ སོ པ་རི་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་ངྑཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘ནོ’ཏི. ཏེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ཉྩ ན པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྠཱཏི པུ་ཙྪཱ་ས་བྷཱ་གེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་རི་ཛཱ་ནིཾ་སཱུ་ཏི པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.