༣. ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཡ་མ་ཀཾ
༡. པ་ཎྞ་ཏྟི་ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡-༩. ཨི་དཱ་ནི མཱུ་ལ་ཡ་མ་ཀེ དེ་སི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་པི ས་ངྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀཱ་ན་ནྟ་རཾ དེ་སི་ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཡ་མ་ཀ་སྶ ཝ་ཎྞ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པཱ་ལི༹་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཏ་ཏྠ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་རོ, པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་རོ, པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་རོ་ཏི ཏ་ཡོ མ་ཧཱ་ཝཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨི་དྷཱ་པི. ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ་པི ནེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་དྷཱ་པི ཙ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་རོ ཨུ་དྡེ་ས་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏོ. ཨི་ཏ་རེ ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ. ‘ཏ་ཏྠ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’ཏི པ་དཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ནཱ་ཡ་ཏ་ནཱ ན མ་ནོཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་ར་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི ཨ་ཡཾ ཡ་མ་ཀ་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨུ་དྡེ་སོ. ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ…པེ… དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ པ་བྷེ་ད་ཏོ ནཱ་མ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ. ཡ་མ་ཀ་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪཱ་སུ་ཁ་ཏྠ་ཉྩེ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. པ་ཙྪཱ བཱ་ཧི་ར་རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི.
ཡ་ཐཱ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཁ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཝ་མི་དྷ ཨི་མེ་སཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ད་སོ་དྷ་ན་ཝཱ་རོ, པ་ད་སོ་དྷ་ན་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རོ, སུ་དྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝཱ་རོ, སུ་དྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་རོ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ན་ཡ་ཝཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཀེ་ཀོ ཙེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷོ་ཡེ་ཝ. ཏེ་ས་མ་ཏྠོ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀེ པ་ད་སོ་དྷ་ན་ཝཱ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝཱ་རེ ‘རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ རཱུ་པ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཡ་མ་ཀཱ་ནི, ཏ་ཐཱ ཨི་དྷ ‘ཙ་ཀྑུ, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ; ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ; ཙ་ཀྑཱུ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི དྭཱ་ད་ས. པ་ཊི་ལོ་མ་ཝཱ་རེ་པི ‘ན ཙ་ཀྑུ, ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ; ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ན ཙ་ཀྑཱུ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི དྭཱ་ད་ས, པ་ད་སོ་དྷ་ན་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ར་སྶ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝཱ་རེ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀ་ཏྭཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ས་ཏཾ ཡ་མ་ཀཱ་ནི. པ་ཊི་ལོ་མ་ཝཱ་རེ་པི དྭ་ཏྟིཾ་ས་ས་ཏ་མེ་ཝ. སུ་དྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝཱ་ར་སྶཱ་པི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝཱ་རེ དྭཱ་ད་ས, པ་ཊི་ལོ་མ་ཝཱ་རེ དྭཱ་ད་ས, སུ་དྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ར་སྶཱ་པི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝཱ་རེ ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀ་ཏྭཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ས་ཏཾ ཡ་མ་ཀཱ་ནི. པ་ཊི་ལོ་མ་ཝཱ་རེ་པི དྭ་ཏྟིཾ་ས་ས་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མི་དྷ ཚ་ས་ཏྟ་ཏཱ་དྷི་ཀེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཡ་མ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི, དྭི་པ་ཉྙཱ་སཱ་དྷི་ཀེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི པུ་ཙྪཱ་ས་ཏེ་ཧི, ཙ་ཏུ་རཱ་དྷི་ཀེ་ཧི ཏེ་ཝཱི་སཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ས་ཏེ་ཧི ཙ པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་ར་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པ་ཎྞ་ཏྟི་ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༡. པ་ཎྞ་ཏྟི་ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠-༡༧. ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀ་སྶ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝི་སེ་སཱ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ – དི་བྦ་ཙ་ཀྑཱུཏི དུ་ཏི་ཡ་ཝི་ཛྫཱ་ཉཱ་ཎཾ. པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑཱུཏི ཏ་ཏི་ཡ་ཝི་ཛྫཱ་ཉཱ་ཎཾ. དི་བྦ་སོ་ཏནྟི དུ་ཏི་ཡ་ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏནྟི ཏ་ཎྷཱ་ཝ. ཨ་ཝ་སེ་སོ ཀཱ་ཡོཏི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ, རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ, ཧ་ཏྠི་ཀཱ་ཡོ, ཨ་སྶ་ཀཱ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. ཨ་ཝ་སེ་སཾ རཱུ་པནྟི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ སེ་སཾ བྷཱུ་ཏུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ་ཉྩེ་ཝ པི་ཡ་རཱུ་པ་སཱ་ཏ་རཱུ་པ་ཉྩ. སཱི་ལ་ག་ནྡྷོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ནཱ་མཱ་ནི. ཨ་ཏྠ་ར་སོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི་པི སཱ་དྷུ་མ་དྷུ་ར་ཊྛེ་ན ཨ་ཏྠཱ་དཱི་ན་ཉྙེ་ཝ ནཱ་མཱ་ནི. ཨ་ཝ་སེ་སོ དྷ་མྨོཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་བྷེ་དོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ.
པ་ཎྞ་ཏྟི་ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢. པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨-༢༡. ཨི་དྷཱ་པི ཙ པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ ཏཱི་སུ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་རེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཚ་ལེ༹་ཝ ཀཱ་ལ་བྷེ་དཱ. ཏེ་སཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཝཱ་རཱ. ཏེ ས་བྦེ་པི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན དུ་ཝི་དྷཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡེ ཡ་ཐཱ ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི, ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི དྭེ, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ད་ས ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ‘‘ཡ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཡ་སྶ ཝཱ པ་ན སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཡ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ གྷཱ་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ར་སཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཡ་སྶ ཝཱ པ་ན དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས. ‘‘ཡ་སྶ སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ གྷཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ད་ས; གྷཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ན་ཝ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཨ་ཊྛ; ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ས་ཏྟ; རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཚ; ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ; ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི; ར་སཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི; ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི དྭེ; མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཾ ཨེ་ཀ་ནྟི ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཚ་ས་ཊྛི ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ‘‘ཡ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, གྷཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ་ནི. ཏེ་སུ པ་ཋ་མཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦཾ ཏཱ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཾ. དུ་ཏི་ཡཾ ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཋ་མེ་ན ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ, ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ པ་ན གྷཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ན ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝི་མ་ཏི་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཾ. རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏཱི་ཎི ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཨ་ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྟཱ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ་ནི. སེ་སེ་སུ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ཏཱ་ཝ ས་དྡྷིཾ དྭེ ཡ་མ་ཀཱ་ནི པུ་རི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི. ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡ་མ་ཀ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི་པི ས་དྡྷིཾ ཏཱི་ཎི ཡ་མ་ཀཱ་ནི པུ་རི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཏ་ནྟི་ཡཱ ལ་ཧུ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ས་ངྑི་ཏྟཱ་ནི. སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏཾ པུ་རི་མེ་ཧི ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཀ་མྤི པཱ་ལི༹ཾ ནཱ་རུ་ལ༹ྷཾ. གྷཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཾ, མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དྭེ་ཏི ཏཱི་ཎི ཡ་མ་ཀཱ་ནི པཱ་ལི༹ཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ནི. སེ་སཱ་ནི གྷཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་ཡ་མ་ཀེ་ན ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྟཱ ནཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི. རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀེ་སུ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དྭེ་ཡེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ་ནི. ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦེ་ཧི པ་ན ས་དྡྷིཾ ཏཱི་ཎི རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི. ཡ་ཐེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ‘‘ས་རཱུ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ས་རཱུ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ག་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ, ཨ་ར་ས་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ག་ནྡྷཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ནེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ‘‘ས་རཱུ་པ་ཀཱ་ནཾ ས་ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཨ་ཏྠཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པཱ་ལི༹ཾ ནཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ནེ་ཝ. ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཏཱི་ཎི དྭེ ཙ ཧེ་ཊྛི་མེ་ཧི ས་དི་ས་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྟཱ པཱ་ལི༹ཾ ནཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ནི. མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་ནི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡེ ཀ་ཏི་པ་ཡ་ཡ་མ་ཀ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ནེ་ཝ ཚ་ས་ཊྛི་ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཙ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རེ, ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རེ་པི པུ་གྒ་ལོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རེ་པི ཚ་ས་ཊྛཱི་ཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཏཱི་སུ ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡེ ཨ་ཊྛ་ན་ཝུ་ཏི་ས་ཏཾ ཡ་མ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡེ, ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ལོ་མ་ན་ཡེ་པཱི་ཏི ས་བྦཱ་ནི་པི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཡ་མ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ དྭཱ་ན་ཝུ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ས་ཏྟ པུ་ཙྪཱ་ས་ཏཱ་ནི, ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ པ་ནྣ་ར་ས ཨ་ཏྠ་ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་ལ་བྷེ་དེ་སཱུ་ཏི ས་བྦཱ་ནི་པི ཚ་ས་ཏྟ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི ཡ་མ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏོ དི་གུ་ཎཱ པུ་ཙྪཱ, ཏ་ཏོ དི་གུ་ཎཱ ཨ་ཏྠཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཨུ་པྤཱ་ད་ཝཱ་རེ པཱ་ལི༹་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ. ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་ར་ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷ་ཝཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི. ས་བྦ་སྨི་མྤི པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ཨ་ཊྛ་ཝཱི་སཱ་ནི ཨེ་ཀ་ས་ཏྟ་ཏི ཡ་མ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏོ དི་གུ་ཎཱ པུ་ཙྪཱ, ཏ་ཏོ དི་གུ་ཎཱ ཨ་ཏྠཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པཱ་ལི༹ པ་ན མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ ཨེ་ཀ་ས་དི་སཾ, ནཱ་ནཾ ན་ཏྠི. ཨུ་པ་རི པ་ན ‘‘ཝཱ་ར་ས་ངྑེ་པོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་ངྑི་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་ངྑི་ཏྟཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ནྟེ་ཧི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཏྠ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ པ་ནེ་ཏྠ ཨི་དཾ ན་ཡ་མུ་ཁཾ. ས་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནཾ ཨ་སོ་ཏ་ཀཱ་ནནྟི ཨ་པཱ་ཡེ ཛཱ་ཏི་བ་དྷི་ར་ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. སོ ཧི ས་ཙ་ཀྑུ་ཀོ ཨ་སོ་ཏ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་པ་རཱ་ནི ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ པེ་ཏཱ་ནཾ, ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨ་སུ་རཱ་ནཾ, ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ནཾ, ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ནཾ; ཛ་ཙྩ་བ་དྷི་རཱ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ རཱུ་པ་གྷཱ་ན་ག་ནྡྷ་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ར་ས་ཀཱ་ཡ་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི. ས་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནཾ ས་སོ་ཏ་ཀཱ་ནནྟི སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏཱི་སུ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀེ རཱུ་པཱི་བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ ཧི ས་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ ས་སོ་ཏ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ ཀ་སྶ་ཙི ཨེ་ཀཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི; ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ, པ་ཋ་མ་ཀ་པྤི་ཀཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ པེ་ཏཱ་ནཾ, ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨ་སུ་རཱ་ནཾ, ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ནཾ, ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ནཾ, པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ. རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ རཱུ་པ་སོ་ཏ་མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི.
ཨ་གྷཱ་ན་ཀཱ་ནནྟི བྲ་ཧྨ་པཱ་རི་ས་ཛྫཱ་ད་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ ཧི ས་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ ཨ་གྷཱ་ན་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ པ་ན ཨ་གྷཱ་ན་ཀོ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ན་ཏྠི. ཡ་དི བྷ་ཝེ་ཡྻ ‘‘ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཝེ་ད་ཡྻ. ཡོ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀོ པ་ན ཨ་གྷཱ་ན་ཀོ སི་ཡཱ, སོ ‘‘ས་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ན’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨི་དྷ ཨ་ན་དྷི་པྤེ་ཏོ. ས་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནཾ ས་གྷཱ་ན་ཀཱ་ནནྟི ཛ་ཙྩ་བ་དྷི་ར་མྤི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤི ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ས་གྷཱ་ན་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནནྟི ཛ་ཙྩ་ནྡྷ་མྤི ཛ་ཙྩ་བ་དྷི་ར་མྤི ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ས་གྷཱ་ན་ཀཱ་ནཾ ས་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནནྟི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
ས་རཱུ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཛ་ཙྩ་ནྡྷ་ཛ་ཙྩ་བ་དྷི་ར་ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་པི ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀོ་པི ལ་བྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཛ་ཙྩ་ནྡྷཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་རཱུ་པི་ནོ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ པུ་རི་མ་པ་དེ ཝུ་ཏྟེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི. ས་རཱུ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྷཱ་ན་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ ཙ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ ཙ སེ་ས་རཱུ་པཱི་བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཙ ལ་བྦྷ་ནྟི. ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྷཱ་ན་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ ཙ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཙ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀཱ་ནནྟི་པ་དེ་སུ པ་ན ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་ས་ཏྟཱ་ཝ ལ་བྦྷ་ནྟཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦེ་སུ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་རེ་སུ པུ་གྒ་ལ་ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢༢-༢༥༤. ཨོ་ཀཱ་ས་ཝཱ་རེ ཡ་ཏྠ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི རཱུ་པཱི་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཨཱ་མ་ནྟཱཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨི་ཉྷི ཏ་ལེ ནི་ཡ་མ་ཏོ ཏཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ན་ཡ་མུ་ཁཾ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡ་མུ་ཁེ་ན ས་ཀ་ལེ་པི པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་རེ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་རི་ཉྙཱ་ཝཱ་རོ ཁ་ནྡྷ་ཡ་མ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཝ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཡ་མ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.