༢༣. ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མ་ཝ་གྒོ
༡. ཨེ་ཀཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༠༨. ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་རུ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཀཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ, སཾ་སཱ་རེ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨི་ཏྠི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ པ་ཎི་དྷི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ དྭི་ནྣ་མྤི ཛ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ མེ་ཐུ་ནོ དྷ་མྨོ པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏ་བྦོ་ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཝེ་ཏུ་ལླ་ཀཱ་ན་ཉྩ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་པཱ་ལི༹་མེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཀཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢. ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༠༩. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་ནྣེ ཨཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣེ པཱ་པ་བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་ཎྞེ་ན ཨ་མ་ནུ་སྶཱ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐ་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༣-༧. ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༡༠-༩༡༤. ཨི་དཱ་ནི ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཚ་དྡ་ནྟ་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏི, ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨ་པ་ར་ནྟ་པཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨ་ཉྙཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སཱི’’ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སེ་སཾ པ་ཋ་མ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. དུ་ཏི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨི་དྡྷི་མཱཏི ཡ་དི ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨི་དྡྷི་ཡཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ན ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཙོ་ད་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ཏ་རོ པ་ན པ་ཋ་མ་པ་ཉྷེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷེ པུ་ཉྙི་དྡྷིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཧེ་ཏུ ནཱ་མ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཀ་རི་ཡ་ཏི. ཡ་དི ཙ སོ ཏཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ས་སྶ་ཏཱ་དཱི་ནི་པི ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཙོ་ད་ན་ཏྠཾ ས་སྶ་ཏོ ལོ་ཀོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ་ཡ་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི.
ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༨. པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༡༥-༩༡༦. ཨི་དཱ་ནི རཱ་ག་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ མེ་ཏྟཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ན རཱ་གོ རཱ་ག་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀོ’’ཏི ཙ ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ན དོ་སོ དོ་ས་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀོ’’ཏི ཙ ཧ་སི་ཏུ་པྤཱ་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ན མོ་ཧོ མོ་ཧ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀོ’’ཏི ཙ དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཾ པེ་ས་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ པཱ་པ་ག་ར་ཧི་ཏཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པ་སཾ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪ་སྶ ཝ་ས་ལ་ཝཱ་དཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཁེ་ལཱ༹་ས་ཀ་ཝཱ་དཾ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་ཝཱ་ད་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ན ཀི་ལེ་སོ ཀི་ལེ་ས་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀོ’’ཏི ཙ ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ས་བྦ་ཀ་ཐཱ་སུ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཨ་ཐ ནཾ ཡ་སྨཱ ཕ་སྶཱ་དི་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཱ ན་ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ རཱ་གཱ་དི་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཱ ན་རཱ་གཱ་ད་ཡོ་པི ན་ཏྠཱི་ཏི ཙོ་དེ་ཏུཾ ཨ་ཏྠི ན ཕ་སྶོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༩. ཨ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༡༧-༩༡༨. ཨི་དཱ་ནི ཨ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ –
‘‘དུ་ཀྑ་མེ་ཝ ཧི ས་མྦྷོ་ཏི, དུ་ཀྑཾ ཏི་ཊྛ་ཏི ཝེ་ཏི ཙ;
ནཱ་ཉྙ་ཏྲ དུ་ཀྑཱ ས་མྦྷོ་ཏི, ནཱ་ཉྙཾ དུ་ཀྑཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༧༡) –
ཝ་ཙ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཾ, སེ་སཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་དྷ་མྨཱ ཨ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཱ་ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ཐ་ཀཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ཝཱ་དཱ་ན་ཉྩ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ རཱུ་པཾ ཨ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣནྟི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ས་ཙེ རཱུ་པཾ ཨ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཾ, ན ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ས་བྷཱ་ཝཾ སི་ཡཱ’’ཏི ཙོ་དེ་ཏུཾ རཱུ་པཾ ན ཨ་ནི་ཙྩནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ རཱུ་པཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ན་ནུ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩནྟི་ཨཱ་དི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཏ་སྶ ཨེ་ཀཾ ལ་དྡྷིཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ དུ་ཀྑ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་ནི་པྥ་ནྣནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ ཏ་མྤི ལ་དྡྷིཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏུཾ ན ཡ་ད་ནི་ཙྩནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི པ་ཋ་མ་ས་ཙྩ་མེ་ཝ དུ་ཀྑཾ. ཡཾ པ་ན ཀི་ཉྩི ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཏཾ དུ་ཀྑ་མེ་ཝ. རཱུ་པ་ཉྩ ཨ་ནི་ཙྩཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་མྤི པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཾ. ཨི་ཏི ཡཾ ཏྭཾ ཝ་དེ་སི ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཾ, དུ་ཀྑ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་ནི་པྥ་ནྣ’’ནྟི, ཏཾ ནོ ཝ་ཏ རེ ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘དུ་ཀྑ་ཉྙེ་ཝ པ་རི་ནི་པྥ་ནྣ’’ནྟི. ཝེ་ད་ནཱ་དི་མཱུ་ལི་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཡོ་ཛ་ནཱ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ པ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ནཾ སེ་ས་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་མོ ཝ་གྒོ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ –
པ་ཎྞཱ་ས་ཀེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི, ཏཱི་ཧི ཝ་གྒེ་ཧི ཙེ་ཝ ཙ;
ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐཱ ས་བྦཱ, ཨཱུ་ན་ཏི་ས་ཏ་བྷེ་ད་ནཱ.
ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ, ཀ་ཐཱ་མ་གྒེ་སུ ཀོ་ཝི་དོ;
ཡཾ ཛི་ནོ དེ་ས་ཡི ཏ་སྶ, ནི་ཊྛི་ཏཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨི་མཾ ཏེ་ར་ས་མ་ཏྟེ་ཧི, བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རེ་ཧི ཏ་ནྟི་ཡཱ;
ཙི་ར་ཊྛི་ཏ་ཏྠཾ དྷ་མྨ་སྶ, ས་ངྑ་རོ་ནྟེ་ན ཡཾ མ་ཡཱ.
ཡཾ པ་ཏྟཾ ཀུ་ས་ལཾ ཏེ་ན, ལོ་ཀོ་ཡཾ ས་ན་རཱ་མ་རོ;
དྷ་མྨ་རཱ་ཛ་སྶ ས་དྡྷ་མྨ-ར་ས་མེ་ཝཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏཱུ་ཏི.
ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀེ
ཡ་མ་ཀ་པྤ་ཀ་ར་ཎ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ
ས་ངྑེ་པེ་ནེ་ཝ དེ་ཝཱ་ནཾ, དེ་ཝ་དེ་ཝོ སུ་རཱ་ལ་ཡེ;
ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ, དེ་ས་ཡི་ཏྭཱ ར་ཎ་ཉྫ་ཧོ.
ཡ་མ་སྶ ཝི་ས་ཡཱ་ཏཱི་ཏོ, ནཱ་ནཱ་ཡ་མ་ཀ་མ་ཎྜི་ཏཾ;
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ, ཚ་ཊྛཾ ཚ་ཊྛཱ་ན དེ་ས་ཀོ.
ཡ་མ་ཀཾ ཨ་ཡ་མཱ་ཝ་ཏྟ-ནཱི་ལཱ་མ་ལ་ཏ་ནཱུ་རུ་ཧོ;
ཡཾ དེ་ས་ཡི ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མོ;
ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཏ་སྨཱ་སྶ, ཧོ་ཏི སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ཡ་ནྟི.