༡. ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨ་ཡཾ པུ་ཙྪཱ. ཨཱ་མ་ནྟཱཏི ཨ་ཡཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནཱ. ཀ་སྶ པ་ནཱ་ཡཾ པུ་ཙྪཱ, ཀ་སྶ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནཱ་ཏི? ཨ་སུ་ཀ་སྶཱ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ལ་དྡྷཱི་ནཾ ཝི་སོ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཏ་ནྟི་ཝ་སེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ ཋ་པི་ཏཱ. སཱ ཐེ་རེ་ན ས་ཏྠཱ་རཱ དི་ནྣ་ན་ཡེ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ན ཧི ཐེ་རོ ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཨེ་ཏྠ ཝཱ་ད་མ་གྒཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཝཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝཱ་དེ་ན ཝི་གྒཱ་ཧི་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི པ་ན ཏཱ་སཾ ཏཱ་སཾ ཀ་ཐཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་སྶ སུ་ཁཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་པུ་ཙྪཱ, པ་ར་ཝཱ་དཱི་པུ་ཙྪཱ, ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་པ་ཊི་ཉྙཱ, པ་ར་ཝཱ་དཱི་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ.
པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱཏི ཧི ཨ་ཡཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་པུ་ཙྪཱ. ཏཱ་ཡ ‘‘ཡེ ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷི་ཀཱ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་དི་ནོ, ཏེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ’’ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཀེ པ་ན པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་དི་ནོ་ཏི? སཱ་ས་ནེ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ ཙེ་ཝ ས་མི་ཏི་ཡཱ ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ བ་ཧཱུ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ. ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོཏི ཨ་ཏྟཱ, ས་ཏྟོ ཛཱི་ཝོ. ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ལ་བྦྷ་ཏི, ཉཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོཏི མཱ་ཡཱ་མ་རཱི་ཙི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ བྷཱུ་ཏ་ཊྛོ. པ་ར་མ་ཏྠོཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠོ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི ཡོ པ་ར་ཏོ ‘‘པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ན, རཱུ་པ་ཉྩ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ས་ཝི་དྷོ དྷ་མྨ་པྤ་བྷེ་དོ ད་སྶི་ཏོ. ཡ་ཐཱ སོ བྷཱུ་ཏེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཝ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. པ་ར་ཝཱ་དཱི ཨཱ་མ་ནྟཱཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་ཊི་ཛཱ་ན་ན་ཉྷི ཀ་ཏྠ་ཙི ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཀ་ཏྠ་ཙི ‘‘ཨཱ་མོ’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – སོ ཧི ཡཾ ཏཾ པ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ’’ཏི སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཏཾ, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི ན ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ནཱ་པི ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ས་དེ་ཝ་ཀཾ པ་ན ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡོ ཏེ་ན ཝུ་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ’’ཏི, སོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ལ་དྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཨ་ཐ་སྶ ཏཱ་དི་ས་སྶ ལེ་ས་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཚ་ལ་ཝཱ་ད་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ད་ད་མཱ་ནོ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཡོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡྭཱ་ཡཾ པ་ར་ཏོ ‘‘ས་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོ, ས་ངྑ་ཏོ ཨ་ས་ངྑ་ཏོ, ས་སྶ་ཏོ, ཨ་ས་སྶ་ཏོ ས་ནི་མི་ཏྟོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་དཱི་པི་ཏོ རཱུ་པཱ་དི་ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ས་ཝི་དྷོ དྷ་མྨ་པྤ་བྷེ་དོ ཨཱ་ག་ཏོ; ན ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩ་ཝ་སེ་ན, ནཱ་པི ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན བྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོ, ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ར་མ་ཏྠོ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘ཡོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོ པ་ར་མ་ཏྠོ, ཏ་ཏོ སོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱ’’ཏི.
ཏ་ཏོཏི ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ན སོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – རུ་པྤ་ནཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཝཱ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཡོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཀིཾ ཏེ པུ་གྒ་ལོ་པི ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི? ན ཧེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦེཏི ཨ་ཝ་ཛཱ་ན་ནཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. སོ ཧི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ པ་ད་ཙྪེ་དོ – ‘ན ཧི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦེ’ཏི, ན ཧི ཨེ་ཝ་ནྟི་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. དྭི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཝཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧནྟི ས་ཀ་ཝཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་སྨཱ ཏེ པུ་རི་མཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་བྦ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཙྪི་མཱ ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་པ་ཊི་ཉྙཱ, པ་ཙྪི་མཱ་ཡ ཙ པུ་རི་མཱ ན ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ་པི ནི་གྒ་ཧཾ པ་ཏྟོ. ཏཾ ནི་གྒ་ཧཾ དོ་སཾ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཋ་པ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཧ་ཉྩི པུ་གྒ་ལོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཧ་ཉྩི པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི ཡ་དི པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ས་ཙེ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པ་ར་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑ་སྶ ཋ་པ་ན་ཏོ ནི་གྒ་ཧ་པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཋ་པ་ནཱ ནཱ་མ. ཏེ་ན ཝ་ཏ རེཏི་ཨཱ་དི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཀྑེ ནི་གྒ་ཧ་སྶ པཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པཱ་པ་ནཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཏེ་ནཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝ་ཏཱཏི ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. རེཏི ཨཱ་མ་ནྟ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཏེ་ན, རེ ཝ་ཏྟ་བྦེ ཝ་ཏ, རེ ཧ་མྦྷོ, བྷ་དྲ་མུ་ཁ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཡཾ ཏ་ཏྠ ཝ་དེ་སཱིཏི་ཨཱ་དི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཀྑེ ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཨཱ་རོ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་རོ་པ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཾ ཏ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ མི་ཙྪཱ་ཏི་པ་དཾ ཏ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨི་དཾ ཏེ’ཏི ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. པ་ར་ཏོ ཙ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ.
ནོ ཙེ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦེཏི་ཨཱ་དི ‘‘ན ཧེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦེ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་པ་ཀྑ་སྶ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ནི་གྒ་ཧ་པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཊི་ལོ་མ་ཋ་པ་ནཱ ནཱ་མ. ནོ ཙ ཝ་ཏ རེཏི་ཨཱ་དི པ་ཊི་ལོ་མ་པ་ཀྑེ ནི་གྒ་ཧ་སྶ པཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་ལོ་མ་པཱ་པ་ནཱ ནཱ་མ. པུ་ན ཡཾ ཏ་ཏྠ ཝ་དེ་སཱིཏི་ཨཱ་དི པ་ཊི་ལོ་མ་པ་ཀྑེ ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཨཱ་རོ་པི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་ལོ་མ་རོ་པ་ནཱ ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ མི་ཙྪཱ་ཏི་པ་ད་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨི་དཾ ཏེ་ཏི ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. པ་ར་ཏོ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡ་དི པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ན, ཏེ་ན ཝ་ཏ བྷོ སོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཝ་དེ་སི ‘‘ཝ་ཏྟ་བྦོ ཁོ པུ་རི་མ་པ་ཉྷེ ‘ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’ཏི, ནོ ཙ ཝ་ཏྟ་བྦོ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷེ ‘ཏ་ཏོ སོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’’ཏི, ཨི་དཾ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋ་པ་ནཱ་པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷེ ‘‘ཏ་ཏོ སོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི, པུ་རི་མ་པ་ཉྷེ་པི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཝ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་དེ་སི ‘‘ཝ་ཏྟ་བྦོ ཁོ པུ་རི་མ་པ་ཉྷེ ‘ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’ཏི, ནོ ཙ ཝ་ཏྟ་བྦོ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷེ ‘ཏ་ཏོ སོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’’ཏི, ཨི་དཾ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཋ་པ་ནཱ་པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ན་ཉྩ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ཧི ཨེ་ཀོ, པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ཧི ཨེ་ཀོ་ཏི དྭེ ནི་གྒ་ཧཱ ཀ་ཏཱ. ‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧ’ནྟི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ པ་ནེ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི པ་ཋ་མཾ ཝཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཋ་མ་སྶ ནི་གྒ་ཧ་སྶ དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨཱ་རོ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀོ་ཝཱ་ཡཾ ནི་གྒ་ཧོ་ཏི པ་ཋ་མོ ནི་གྒ་ཧོ.
༢. ཨི་དཱ་ནི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ན་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་ཙྪཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. སོ ཧི ‘‘ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ’’ཏི ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཡ་ཐཱ རཱུ་པཱ་དི་དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཨཱ་མ་ནྟཱཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. པུ་ན ཨི་ཏ་རོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཡོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩ་པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩཱ་ནི ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ་པི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ‘པུ་གྒ་ལོ’ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ་པི དྭི་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ་པི ན ཧེ་ཝནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཀི་ཉྩཱ་པི ཏེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཏཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏཱ, པ་ཙྪཱ ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. པ་ར་ཝཱ་དཱི པ་ན ‘ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཙ་ན་སཱ་མ་ཉྙ་མ་ཏྟཾ ཚ་ལ་ཝཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཡཾ ཏ་ཡཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ པ་ཙྪཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟི བྷ་ཎྜ་ན་སྶ པ་ཊི་བྷ་ཎྜ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་སྶ ནི་གྒ་ཧ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི པ་ཊི་ཀ་མྨནྟི ཨཱ་ཧ. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀེ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ ཝཱ་ད་ཊྛ་པ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧོ པཱ་ཀ་ཊོ ཀ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀ་མྨཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཧ་ཉྩི པུ་གྒ་ལོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཋ་པ་ནཱ ནཱ་མ པ་ར་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑ་སྶ ཋ་པ་ན་ཏོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏ་ཝ དོ་སོ’’ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཋ་པ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཝཱ པ་ཊི་ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ, པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ཧི པ་ན་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་དཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི. པ་ཊི་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡྭཱ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀེ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ ནི་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ, ཏ་སྶ ཏ་མེ་ཝ ཚ་ལ་ཝཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཏྭ་ཉྩེ པ་ན མ་ཉྙ་སཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏྭཾ ཙེ པ་ན མ་ཉྙ་སཱིཏི ཡ་དི ཏྭཾ མ་ཉྙ་སི. ཝ་ཏྟ་བྦེ ཁོཏི ཨི་དཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟཱ་ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ནོ ཙ ཝ་ཏྟ་བྦེཏི ཨི་དཾ པ་ན ན ཧེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཛཱ་ན་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཏ་ཝ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི པ་ཀྑེ – ‘‘ཧེ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟ་ནྟི ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟོ. ཧེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦེཏི པུ་ན ན ཧེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ཏཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་མཱཏི ཨ་ཐེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧཱ་ར་ཧཾ ཏཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་མ. སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཙ ཧོ་སཱིཏི ས་ཀེ་ན མ་ཏེ་ན ནི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཙ བྷ་ཝ་སི.
ཨེ་ཝ་མ་སྶ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ནི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཧ་ཉྩཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཋ་པ་ནཱ་པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན ཨི་དཾ ཏེ མི་ཙྪཱཏི ཨི་དཾ ཏ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཚ་ལ་ཝཱ་དེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ནི་གྒ་ཧ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ནཱ་མ.
༤. ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཡ་དི ཨ་ཡཾ མ་ཡཱ ཏ་ཝ མ་ཏེ་ན ཀ་ཏོ ནི་གྒ་ཧོ དུ་ནྣི་གྒ་ཧོ, ཡོ མ་མ ཏ་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀེ ཀ་ཏོ ནི་གྒ་ཧོ, སོ་པི དུ་ནྣི་གྒ་ཧོ’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་སེ ཙེ དུ་ནྣི་གྒ་ཧི་ཏེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་སེ ཙེ དུ་ནྣི་གྒ་ཧི་ཏེཏི ཨེ་སོ ཙེ ཏ་ཝ ཝཱ་དོ མ་ཡཱ དུ་ནྣི་གྒ་ཧི་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨེ་སོ ཙེ ཏ་ཝ མ་ཡཱ ཀ་ཏོ ནི་གྒ་ཧོ དུ་ནྣི་གྒ་ཧོ. ཧེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ད་ཀྑཱཏི ཏ་ཏྠཱ་པི ཏ་ཡཱ མ་མ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཏེ ནི་གྒ་ཧེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ པ་སྶ. ཨི་དཱ་ནི ཡྭཱ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ ནི་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ, ཏཾ ‘‘ཝ་ཏྟ་བྦེ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ ནི་གྒ་ཧཾ ཨ་ནི་གྒ་ཧ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ནེ་ནྟོ ནོ ཙ མ་ཡཾ ཏ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ནོ ཙ མ་ཡཾ ཏ་ཡཱ ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ – ཡ་སྨཱ སོ ཏ་ཡཱ མ་མ ཀ་ཏོ ནི་གྒ་ཧོ དུ་ནྣི་གྒ་ཧོ, ཏ་སྨཱ མ་ཡཾ ཏ་ཡཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟཱ པུ་ན ན ཧེ་ཝཱ་ཏི པ་ཊི་ཀྑེ་པེ ཀ་ཏེ་པི ‘‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ན ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་མྤི མཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་སི, ཨཱི་དི་སེ་ན པ་ན ནི་གྒ་ཧེ་ན དུ་ནྣི་གྒ་ཧི་ཏཱ མ་ཡཾ ཧོ་མ.
ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ནི་གྒ་ཧཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘དུ་ནྣི་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་མཱ’’ཏི ཨ་ཝོ་ཙ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཧ་ཉྩི པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཨི་དཾ ཏེ མི་ཙྪཱཏི་ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝ་མི་དཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཨུ་པ་ནཱི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ན་ཡ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
༥. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ན ཧེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ནི་གྒ་མ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ན ཧེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦེཏི ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཏ་ཡཱ ནི་གྒ་ཧི་ཏོ, ན ཧི ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏ་སྶ ཧི ནི་གྒ་ཧ་སྶ དུ་ནྣི་གྒ་ཧ་བྷཱ་ཝོ མ་ཡཱ སཱ་དྷི་ཏོ. ཏེ་ན ཧཱིཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན, ཡ་སྨཱ ཨེ་ས ནི་གྒ་ཧོ དུ་ནྣི་གྒ་ཧོ, ཏ་སྨཱ ཡཾ མཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་སི ཧ་ཉྩི པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཨི་དཾ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཏི, ཨི་དཾ ནི་གྒ་ཎྷ་ནཾ ཏ་ཝ མི་ཙྪཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཧི ཡེ ཀ་ཏེ ནི་གྒ་ཧེཏི ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་དཾ མི་ཙྪཱ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཡོ ཏ་ཡཱ ནི་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ, སོ དུ་ཀྐ་ཊོ. ཡཾ མ་ཡཱ པ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝ སུ་ཀ་ཏཾ. ཡཱ་པི ཙེ་སཱ པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐཱ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ནཱ ཀ་ཏཱ, སཱ་པི སུ་ཀ་ཏཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀ་སྶ ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀ་མྨ་ནི་གྒ་ཧོ་པ་ན་ཡ་ན་ནི་གྒ་མ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་པ་ཉྩ་ཀཾ ནཱ་མ ནི་དྡི་ཊྛ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནོ པུ་བྦ་པ་ཀྑེ ས་ཏི པ་ར་ཝཱ་དི་ནོ ཝ་ཙ་ན་སཱ་མ་ཉྙ་མ་ཏྟེ་ན ཚ་ལ་ཝཱ་དེ་ན ཛ་ཡོ ཧོ་ཏི.