༡. སུ་དྡྷ་ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོ
༡. ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨ་ཡཾ པུ་ཙྪཱ. ཨཱ་མ་ནྟཱཏི ཨ་ཡཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནཱ. ཀ་སྶ པ་ནཱ་ཡཾ པུ་ཙྪཱ, ཀ་སྶ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནཱ་ཏི? ཨ་སུ་ཀ་སྶཱ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཀ་ར་ཎེ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ལ་དྡྷཱི་ནཾ ཝི་སོ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཏ་ནྟི་ཝ་སེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ ཋ་པི་ཏཱ. སཱ ཐེ་རེ་ན ས་ཏྠཱ་རཱ དི་ནྣ་ན་ཡེ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ན ཧི ཐེ་རོ ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཨེ་ཏྠ ཝཱ་ད་མ་གྒཱ ད་སྶི་ཏཱ, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཝཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝཱ་དེ་ན ཝི་གྒཱ་ཧི་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི པ་ན ཏཱ་སཾ ཏཱ་སཾ ཀ་ཐཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་སྶ སུ་ཁཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་པུ་ཙྪཱ, པ་ར་ཝཱ་དཱི་པུ་ཙྪཱ, ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་པ་ཊི་ཉྙཱ, པ་ར་ཝཱ་དཱི་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ.
པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱཏི ཧི ཨ་ཡཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་པུ་ཙྪཱ. ཏཱ་ཡ ‘‘ཡེ ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷི་ཀཱ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་དི་ནོ, ཏེ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ’’ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཀེ པ་ན པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་དི་ནོ་ཏི? སཱ་ས་ནེ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ ཙེ་ཝ ས་མི་ཏི་ཡཱ ཙ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ བ་ཧཱུ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ. ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོཏི ཨ་ཏྟཱ, ས་ཏྟོ ཛཱི་ཝོ. ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ལ་བྦྷ་ཏི, ཉཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོཏི མཱ་ཡཱ་མ་རཱི་ཙི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ བྷཱུ་ཏ་ཊྛོ. པ་ར་མ་ཏྠོཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠོ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི ཡོ པ་ར་ཏོ ‘‘པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ན, རཱུ་པ་ཉྩ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ས་ཝི་དྷོ དྷ་མྨ་པྤ་བྷེ་དོ ད་སྶི་ཏོ. ཡ་ཐཱ སོ བྷཱུ་ཏེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཝ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. པ་ར་ཝཱ་དཱི ཨཱ་མ་ནྟཱཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་ཊི་ཛཱ་ན་ན་ཉྷི ཀ་ཏྠ་ཙི ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཀ་ཏྠ་ཙི ‘‘ཨཱ་མོ’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – སོ ཧི ཡཾ ཏཾ པ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ’’ཏི སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ཏཾ, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི ན ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ནཱ་པི ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ས་དེ་ཝ་ཀཾ པ་ན ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡོ ཏེ་ན ཝུ་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ’’ཏི, སོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ལ་དྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཨ་ཐ་སྶ ཏཱ་དི་ས་སྶ ལེ་ས་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཚ་ལ་ཝཱ་ད་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ད་ད་མཱ་ནོ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཡོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡྭཱ་ཡཾ པ་ར་ཏོ ‘‘ས་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོ, ས་ངྑ་ཏོ ཨ་ས་ངྑ་ཏོ, ས་སྶ་ཏོ, ཨ་ས་སྶ་ཏོ ས་ནི་མི་ཏྟོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་དཱི་པི་ཏོ རཱུ་པཱ་དི་ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ས་ཝི་དྷོ དྷ་མྨ་པྤ་བྷེ་དོ ཨཱ་ག་ཏོ; ན ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩ་ཝ་སེ་ན, ནཱ་པི ཨ་ནུ་སྶ་ཝཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན བྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོ, ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ར་མ་ཏྠོ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ – ‘‘ཡོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོ པ་ར་མ་ཏྠོ, ཏ་ཏོ སོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱ’’ཏི.
ཏ་ཏོཏི ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ན སོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – རུ་པྤ་ནཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཝཱ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་དི་བྷེ་དེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཡོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཀིཾ ཏེ པུ་གྒ་ལོ་པི ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི? ན ཧེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦེཏི ཨ་ཝ་ཛཱ་ན་ནཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. སོ ཧི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ པ་ད་ཙྪེ་དོ – ‘ན ཧི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦེ’ཏི, ན ཧི ཨེ་ཝ་ནྟི་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. དྭི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཝཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧནྟི ས་ཀ་ཝཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་སྨཱ ཏེ པུ་རི་མཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་བྦ་པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ པ་ཙྪི་མཱ ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་པ་ཊི་ཉྙཱ, པ་ཙྪི་མཱ་ཡ ཙ པུ་རི་མཱ ན ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ་པི ནི་གྒ་ཧཾ པ་ཏྟོ. ཏཾ ནི་གྒ་ཧཾ དོ་སཾ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཋ་པ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཧ་ཉྩི པུ་གྒ་ལོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཧ་ཉྩི པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི ཡ་དི པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ས་ཙེ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པ་ར་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑ་སྶ ཋ་པ་ན་ཏོ ནི་གྒ་ཧ་པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཋ་པ་ནཱ ནཱ་མ. ཏེ་ན ཝ་ཏ རེཏི་ཨཱ་དི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཀྑེ ནི་གྒ་ཧ་སྶ པཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པཱ་པ་ནཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཏེ་ནཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝ་ཏཱཏི ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. རེཏི ཨཱ་མ་ནྟ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཏེ་ན, རེ ཝ་ཏྟ་བྦེ ཝ་ཏ, རེ ཧ་མྦྷོ, བྷ་དྲ་མུ་ཁ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཡཾ ཏ་ཏྠ ཝ་དེ་སཱིཏི་ཨཱ་དི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཀྑེ ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཨཱ་རོ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་རོ་པ་ནཱ ནཱ་མ. ཡཾ ཏ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ མི་ཙྪཱ་ཏི་པ་དཾ ཏ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨི་དཾ ཏེ’ཏི ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. པ་ར་ཏོ ཙ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ.
ནོ ཙེ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦེཏི་ཨཱ་དི ‘‘ན ཧེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦེ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་པ་ཀྑ་སྶ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ནི་གྒ་ཧ་པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཊི་ལོ་མ་ཋ་པ་ནཱ ནཱ་མ. ནོ ཙ ཝ་ཏ རེཏི་ཨཱ་དི པ་ཊི་ལོ་མ་པ་ཀྑེ ནི་གྒ་ཧ་སྶ པཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་ལོ་མ་པཱ་པ་ནཱ ནཱ་མ. པུ་ན ཡཾ ཏ་ཏྠ ཝ་དེ་སཱིཏི་ཨཱ་དི པ་ཊི་ལོ་མ་པ་ཀྑེ ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཨཱ་རོ་པི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་ལོ་མ་རོ་པ་ནཱ ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ མི་ཙྪཱ་ཏི་པ་ད་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨི་དཾ ཏེ་ཏི ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. པ་ར་ཏོ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡ་དི པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ན, ཏེ་ན ཝ་ཏ བྷོ སོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཝ་དེ་སི ‘‘ཝ་ཏྟ་བྦོ ཁོ པུ་རི་མ་པ་ཉྷེ ‘ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’ཏི, ནོ ཙ ཝ་ཏྟ་བྦོ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷེ ‘ཏ་ཏོ སོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’’ཏི, ཨི་དཾ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ ཋ་པ་ནཱ་པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷེ ‘‘ཏ་ཏོ སོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི, པུ་རི་མ་པ་ཉྷེ་པི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཝ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་དེ་སི ‘‘ཝ་ཏྟ་བྦོ ཁོ པུ་རི་མ་པ་ཉྷེ ‘ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’ཏི, ནོ ཙ ཝ་ཏྟ་བྦོ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷེ ‘ཏ་ཏོ སོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’’ཏི, ཨི་དཾ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཋ་པ་ནཱ་པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ན་ཉྩ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ཧི ཨེ་ཀོ, པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ཧི ཨེ་ཀོ་ཏི དྭེ ནི་གྒ་ཧཱ ཀ་ཏཱ. ‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧ’ནྟི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ པ་ནེ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི པ་ཋ་མཾ ཝཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཋ་མ་སྶ ནི་གྒ་ཧ་སྶ དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨཱ་རོ་པི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀོ་ཝཱ་ཡཾ ནི་གྒ་ཧོ་ཏི པ་ཋ་མོ ནི་གྒ་ཧོ.
༢. ཨི་དཱ་ནི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ན་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་ཙྪཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. སོ ཧི ‘‘ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ’’ཏི ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཡ་ཐཱ རཱུ་པཱ་དི་དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཨཱ་མ་ནྟཱཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. པུ་ན ཨི་ཏ་རོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཡོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩ་པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩཱ་ནི ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ་པི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ‘པུ་གྒ་ལོ’ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ་པི དྭི་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ་པི ན ཧེ་ཝནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཀི་ཉྩཱ་པི ཏེ་ན པ་ཋ་མཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཏཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏཱ, པ་ཙྪཱ ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. པ་ར་ཝཱ་དཱི པ་ན ‘ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’ཏི ཝ་ཙ་ན་སཱ་མ་ཉྙ་མ་ཏྟཾ ཚ་ལ་ཝཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཡཾ ཏ་ཡཱ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ པ་ཙྪཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་ནྟི བྷ་ཎྜ་ན་སྶ པ་ཊི་བྷ་ཎྜ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་སྶ ནི་གྒ་ཧ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི པ་ཊི་ཀ་མྨནྟི ཨཱ་ཧ. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀེ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ ཝཱ་ད་ཊྛ་པ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧོ པཱ་ཀ་ཊོ ཀ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀ་མྨཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཧ་ཉྩི པུ་གྒ་ལོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཋ་པ་ནཱ ནཱ་མ པ་ར་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑ་སྶ ཋ་པ་ན་ཏོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏ་ཝ དོ་སོ’’ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཋ་པ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཝཱ པ་ཊི་ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ, པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ཧི པ་ན་སྶ པཱ་ཀ་ཊ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་དཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི. པ་ཊི་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡྭཱ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀེ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ ནི་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ, ཏ་སྶ ཏ་མེ་ཝ ཚ་ལ་ཝཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ དུ་ཀྐ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཏྭ་ཉྩེ པ་ན མ་ཉྙ་སཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏྭཾ ཙེ པ་ན མ་ཉྙ་སཱིཏི ཡ་དི ཏྭཾ མ་ཉྙ་སི. ཝ་ཏྟ་བྦེ ཁོཏི ཨི་དཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟཱ་ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ནོ ཙ ཝ་ཏྟ་བྦེཏི ཨི་དཾ པ་ན ན ཧེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཛཱ་ན་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཏ་ཝ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི པ་ཀྑེ – ‘‘ཧེ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟ་ནྟི ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟོ. ཧེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦེཏི པུ་ན ན ཧེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ཏཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་མཱཏི ཨ་ཐེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧཱ་ར་ཧཾ ཏཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་མ. སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཙ ཧོ་སཱིཏི ས་ཀེ་ན མ་ཏེ་ན ནི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏོ ཙ བྷ་ཝ་སི.
ཨེ་ཝ་མ་སྶ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ནི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཧ་ཉྩཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཋ་པ་ནཱ་པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན ཨི་དཾ ཏེ མི་ཙྪཱཏི ཨི་དཾ ཏ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཚ་ལ་ཝཱ་དེ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ནི་གྒ་ཧ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ནཱ་མ.
༤. ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ་པི ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཡ་དི ཨ་ཡཾ མ་ཡཱ ཏ་ཝ མ་ཏེ་ན ཀ་ཏོ ནི་གྒ་ཧོ དུ་ནྣི་གྒ་ཧོ, ཡོ མ་མ ཏ་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀེ ཀ་ཏོ ནི་གྒ་ཧོ, སོ་པི དུ་ནྣི་གྒ་ཧོ’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་སེ ཙེ དུ་ནྣི་གྒ་ཧི་ཏེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་སེ ཙེ དུ་ནྣི་གྒ་ཧི་ཏེཏི ཨེ་སོ ཙེ ཏ་ཝ ཝཱ་དོ མ་ཡཱ དུ་ནྣི་གྒ་ཧི་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨེ་སོ ཙེ ཏ་ཝ མ་ཡཱ ཀ་ཏོ ནི་གྒ་ཧོ དུ་ནྣི་གྒ་ཧོ. ཧེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ད་ཀྑཱཏི ཏ་ཏྠཱ་པི ཏ་ཡཱ མ་མ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཏེ ནི་གྒ་ཧེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ པ་སྶ. ཨི་དཱ་ནི ཡྭཱ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ ནི་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ, ཏཾ ‘‘ཝ་ཏྟ་བྦེ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ ནི་གྒ་ཧཾ ཨ་ནི་གྒ་ཧ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ནེ་ནྟོ ནོ ཙ མ་ཡཾ ཏ་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ནོ ཙ མ་ཡཾ ཏ་ཡཱ ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ – ཡ་སྨཱ སོ ཏ་ཡཱ མ་མ ཀ་ཏོ ནི་གྒ་ཧོ དུ་ནྣི་གྒ་ཧོ, ཏ་སྨཱ མ་ཡཾ ཏ་ཡཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟཱ པུ་ན ན ཧེ་ཝཱ་ཏི པ་ཊི་ཀྑེ་པེ ཀ་ཏེ་པི ‘‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ན ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་མྤི མཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་སི, ཨཱི་དི་སེ་ན པ་ན ནི་གྒ་ཧེ་ན དུ་ནྣི་གྒ་ཧི་ཏཱ མ་ཡཾ ཧོ་མ.
ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ནི་གྒ་ཧཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘དུ་ནྣི་གྒ་ཧི་ཏཱ ཙ ཧོ་མཱ’’ཏི ཨ་ཝོ་ཙ, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཧ་ཉྩི པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཨི་དཾ ཏེ མི་ཙྪཱཏི་ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝ་མི་དཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི པཱ་པ་ནཱ་རོ་པ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཨུ་པ་ནཱི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ན་ཡ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
༥. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ན ཧེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ནི་གྒ་མ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ན ཧེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦེཏི ཡ་ཐཱ་ཧཾ ཏ་ཡཱ ནི་གྒ་ཧི་ཏོ, ན ཧི ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏ་སྶ ཧི ནི་གྒ་ཧ་སྶ དུ་ནྣི་གྒ་ཧ་བྷཱ་ཝོ མ་ཡཱ སཱ་དྷི་ཏོ. ཏེ་ན ཧཱིཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན, ཡ་སྨཱ ཨེ་ས ནི་གྒ་ཧོ དུ་ནྣི་གྒ་ཧོ, ཏ་སྨཱ ཡཾ མཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་སི ཧ་ཉྩི པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཨི་དཾ ཏེ མི་ཙྪཱ་ཏི, ཨི་དཾ ནི་གྒ་ཎྷ་ནཾ ཏ་ཝ མི་ཙྪཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཧི ཡེ ཀ་ཏེ ནི་གྒ་ཧེཏི ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་དཾ མི་ཙྪཱ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཡོ ཏ་ཡཱ ནི་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ, སོ དུ་ཀྐ་ཊོ. ཡཾ མ་ཡཱ པ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝ སུ་ཀ་ཏཾ. ཡཱ་པི ཙེ་སཱ པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐཱ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ནཱ ཀ་ཏཱ, སཱ་པི སུ་ཀ་ཏཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀ་སྶ ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀ་མྨ་ནི་གྒ་ཧོ་པ་ན་ཡ་ན་ནི་གྒ་མ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་པ་ཉྩ་ཀཾ ནཱ་མ ནི་དྡི་ཊྛ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནོ པུ་བྦ་པ་ཀྑེ ས་ཏི པ་ར་ཝཱ་དི་ནོ ཝ་ཙ་ན་སཱ་མ་ཉྙ་མ་ཏྟེ་ན ཚ་ལ་ཝཱ་དེ་ན ཛ་ཡོ ཧོ་ཏི.
༢. པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ པ་ར་ཝཱ་དི་ནོ པུ་བྦ་པ་ཀྑེ ས་ཏི ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནོ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཏ་ཐེ་ན སུ་ཛ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཝཱ་དུ་པྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་གྒ་ལོ ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ པུ་ཙྪཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, རཱུ་པཱ་དི་བྷེ་དཾ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. སུ་དྡྷ་ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩཾ ཝཱ པ་ར་མ་ཏྠ་མི་སྶ་ཀཾ ཝཱ ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཡོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོཏི པུ་ན ཨ་ནུ་ཡོ་གོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, ས་མྨུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ མི་སྶ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ནུ་ཡོ་ག་སྶ སཾ་ཀི་ཎྞ་ཏྟཱ ན ཧེ་ཝནྟི པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཙ་ན་སཱ་མ་ཉྙ་མ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ དུ་ཏི་ཡོ ནི་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཏེ་ན ཚ་ལེ་ན ནི་གྒ་ཧོ ཨཱ་རོ་པི་ཏོ.
༧-༡༠. ཨི་དཱ་ནི དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་དེ ཛ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཡེ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. ལ་དྡྷི་ཡཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ད་ཏྭཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན པུ་ན ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. ཏ་ཏོ པ་རཾ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཛ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི པ་ཊི་ཀ་མྨནྟི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་སཾ པ་ཊི་ཀ་མྨ་ནི་གྒ་ཧོ་པ་ན་ཡ་ན་ནི་གྒ་མ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་མི་དཾ པུ་གྒ་ལོ ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་པ་ཉྩ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་ཀ་མྨ་ནི་གྒ་ཧོ་པ་ན་ཡ་ན་ནི་གྒ་མ་ན་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀཾ ནཱ་མ ནི་དྡི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་ནི པ་ཋ་མ་ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛེ དྭེ པ་ཉྩ་ཀཱ་ནི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ནི. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མ་པ་ཉྩ་ཀེ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ ཀ་ཏོ ནི་གྒ་ཧོ སུ་ནི་གྒ་ཧོ. ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ པ་ན པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ཚ་ལ་ཝཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ སཱ་དྷི་ཏོ ཛ་ཡོ དུ་ཛྫ་ཡོ. དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྩ་ཀེ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ཀ་ཏོ ནི་གྒ་ཧོ དུ་ནྣི་གྒ་ཧོ. པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ པ་ན ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ དྷ་མྨ་ཝཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ སཱ་དྷི་ཏོ ཛ་ཡོ སུ་ཛ་ཡོ་ཏི པ་ཋ་མ་ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོ. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ནི་གྒ་ཧོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, སུ་དྡྷོ པ་ཋ་མ་པ་ཉྩ་ཀེ;
ཨ་སུ་དྡྷོ པ་ན ཏ་སྶེ་ཝ, པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཛ་ཡོ ཏ་ཧིཾ.
‘‘ནི་གྒ་ཧོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ཨ་སུ་དྡྷོ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཉྩ་ཀེ;
ཝི་སུ་དྡྷོ པ་ན ཏ་སྶེ་ཝ, པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཛ་ཡོ ཏ་ཧིཾ.
‘‘ཏ་སྨཱ དྭཱི་སུ་པི ཋཱ་ནེ་སུ, ཛ་ཡོ་ཝ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནོ;
དྷ་མྨེ་ན ཧི ཛ་ཡོ ནཱ་མ, ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཀུ་ཏོ ཛ་ཡོ.
‘‘ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛེ ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, པ་ཉྩ་ཀ་དྭ་ཡ་མ་ཎྜི་ཏེ;
དྷ་མྨཱ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ, ཝུ་ཏྟོ ཛ་ཡ་པ་རཱ་ཛ་ཡོ.
‘‘ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ ས་བྦེ་སུ, ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛེ་སུ པ་ཎྜི་ཏོ;
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཡྻ, ཨུ་བྷོ ཛ་ཡ་པ་རཱ་ཛ་ཡེ’’ཏི.
༢. ཨོ་ཀཱ་ས་ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོ
༡. ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡. ཨེ་ཝཾ སུ་དྡྷི་ཀ་ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ ཨ་པ་རེ་ཧི ཨོ་ཀཱ་སཱ་དཱི་ཧི ན་ཡེ་ཧི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏུཾ པུ་ན པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. པུ་ན ས་བྦ་ཏྠཱཏི ས་རཱི་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དོ་ས་ཉྩ ‘ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར’ནྟི ཨཱ་པ་ཛྫ་ན་དོ་ས་ཉྩ དི་སྭཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་པ་ཉྩ་ཀེ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པཱ་ཋོ པ་ན ས་ངྑི་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ས་རཱི་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ས་བྦ་ཏྠ ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་རཱི་ར་ཏོ བ་ཧི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཋ་མཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཚ་ལ་ཝཱ་ད་སྶ ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཀ་མྨཾ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. སེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
༣. ཀཱ་ལ་ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོ
༡. ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ ས་བྦ་དཱཏི པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ལ་ཉྩ དྷ་ར་མཱ་ན་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཉྩ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, སྭེ་ཝ ཁ་ཏྟི་ཡོ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་དོ་ས་ཉྩ དྷ་ར་མཱ་ན་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ་ནཾ ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་དོ་ས་ཉྩ དི་སྭཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. སེ་སཾ པ་ཋ་མ་ན་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
༤. ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོ
༡. ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣. ཏ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ ས་བྦེ་སཱུཏི ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཨ་ཏྟཱ, ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི་ཨཱ་དི་དོ་ས་བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨོ་ཀཱ་ས་དི་ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛཱ་དི
༢. པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་པ་ཉྩ་ཀེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་མ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་མ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ བྷཱ་ཛེ་ཏུཾ པུ་གྒ་ལོ ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀ་སྶ པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་སྶ ཙ པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ ཨ་ནུ་ལོ་མེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ སུ་དྡྷི་ཀ་སྶ ཙེ་ཝ ཨི་མེ་ས་ཉྩ ཏི་ཎྞ་ནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་ནུ་ལོ་མ་སྶ ཙཱ་ཏི དྭི་ནྣཾ དྭི་ནྣཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་མུ་ཁཱ ནཱ་མ ཝཱ་ད་ཡུ་ཏྟི ནི་དྡི་ཊྛཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ མུ་ཁེ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ནི་གྒ་ཧ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ནི་གྒ་ཧོཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ལི་ཁི་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ པ་ཉྷེ, པ་ཉྩ་ཀ་དྭ་ཡ་བྷེ་ད་ཏོ;
ཨེ་སཱ ཨ་ཊྛ་མུ་ཁཱ ནཱ་མ, ཝཱ་ད་ཡུ་ཏྟི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ.
‘‘ཨ་ཊྛེ་ཝ ནི་གྒ་ཧཱ ཏ་ཏྠ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏེ་སུ དྷ་མྨི་ཀཱ;
ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རོ, ས་བྦ་ཏྠ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནོ;
ཛ་ཡོ པ་རཱ་ཛ་ཡོ ཙེ་ཝ, ས་བྦ་ཏྠ པ་ར་ཝཱ་དི་ནོ’’ཏི.
ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༥. སུ་དྡྷི་ཀ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧-༢༧. ཨི་དཱ་ནི རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཉྩཱཏི ཡ་ཐཱ རཱུ་པཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཀིཾ ཏེ པུ་གྒ་ལོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཉྙཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. ཡ་དི ཏེ རཱུ་པཾ ཝི་ཡ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྠི, རཱུ་པ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ པུ་གྒ་ལ་སྶཱ་པི ཨ་ཉྙ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷཾ དི་སྭཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. སེ་སཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. དྷ་མྨ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ས་བྷེ་ད་སྶ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠ་སྶ ཝ་སེ་ན ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ཀེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ས ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི. པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནི ས་ངྑི་ཏྟཱ་ནི. པ་ར་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ཀེ་པི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་ནུ་ལོ་མེ ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ས པ་ཊི་ལོ་མ་པ་ཉྩ་ཀཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི. པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནི ས་ངྑི་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཾ རཱུ་པ་སྶ ཙ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, ས་མྨུ་ཏི་པ་ར་མ་ཏྠཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ནཱ་ན་ཏྟ་པ་ཉྷ་སྶ ཋ་པ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི ཨ་ཏྠ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སུ་དྡྷི་ཀ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༦. ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨-༣༦. ཨི་དཱ་ནི རཱུ་པཱ་དཱི་ཧེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཨོ་པ་མྨ་ཝ་སེ་ན ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་ལ་དྡྷི་སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྟ་པུ་ཙྪཱ ཙ པུ་གྒ་ལ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨུ་པ་ལ་དྡྷི་སཱ་མ་ཉྙ་པུ་ཙྪཱ ཙཱ་ཏི པུ་ཙྪཱ་དྭ་ཡ་མྤི ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ཨུ་བྷོ་པི པ་ཊི་ཉྙཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏེ་ན ཨུ་པ་ལ་དྡྷི་སཱ་མ་ཉྙེ་ན རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཝི་ཡ རཱུ་པ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་གོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི ཨ་ཏྠ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. དྷ་མྨ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ རཱུ་པ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཀྐཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑེ ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ན་ཝ ནི་གྒ་ཧ་པ་ཉྩ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི. ཀ་ཐཾ? ཁ་ནྡྷེ་སུ ཏཱ་ཝ རཱུ་པ་མཱུ་ལ་ཀེ ཙ་ཀྐེ ཙ་ཏྟཱ་རི, ཏ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀེ་སཱུ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལ་ཀེ ཙ་ཀྐེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས, ཏ་ཐཱ སེ་སེ་སཱུ་ཏི དྭ་ཏྟིཾ་ས་ས་ཏཾ. དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ་མཱུ་ལ་ཀེ ཙ་ཀྐེ ས་ཏྟ་ར་ས, ཏ་ཐཱ སེ་སེ་སཱུ་ཏི ཚཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི ས་ཏཱ་ནི. ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་མཱུ་ལ་ཀེ ཙ་ཀྐེ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི, ཏ་ཐཱ སེ་སེ་སཱུ་ཏི དྭཱ་ས་ཊྛཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་ནི་པི ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ན་ཝ ནི་གྒ་ཧ་པ་ཉྩ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
༣༧-༤༥. པ་ར་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑེ་པི རཱུ་པཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏྟ་པ་ཊི་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ་ཏི སུ་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཚ་ལ་ཝ་སེ་ན པུ་གྒ་ལ་སྶ རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ལ་དྡྷི་སཱ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཀ་ཏོ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. དྷ་མྨ་ཏོ་པི ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ན་ཝ པ་ཊི་ཀ་མྨ་པ་ཉྩ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི.
རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨོ་པ་མྨ་ཝ་སེ་ན ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ.
༧. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་སཾ་ས་ནྡ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༦-༥༢. ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཏེ་ན ཡ་སྨཱ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ; རཱུ་པཱ་དི་ནི་སྶི་ཏེ་ན ཝཱ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཝཱ རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི, རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ནི་སྶ་ཡེ་ན, ཏ་སྨཱ ཨི་མི་ནཱ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡེ་ན ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཾ པུ་གྒ་ལོཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་བྷ་ཡེ་ན ན ཧེ་ཝཱཏི པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, ནི་གྒ་ཧཱ་རོ་པ་ནཾ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ཀིཾ པ་ནེ་ཏཾ ཡུ་ཏྟཾ, ན་ནུ རཱུ་པཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི? ཨཱ་མ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ པ་ན རཱུ་པ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ, ན ཨ་ཉྙ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཡ་ཉྩ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཏོ་པི པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏྟཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་ཉྩ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ རཱུ་པཾ པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝི་ནྡྲི་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ས་ཀ་ལཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ས་ཀ་ལཾ པ་ན པ་ཙྩ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཏ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ ཋ་པི་ཏཾ. ཏེ་ན ཝི་ཉྙཱུ ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟི. ཝཱ་ད་ཀཱ་མེ་ན པ་ན ཨི་མཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨི་ཏི ཏ་ནྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ་པི ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦཱ་ནུ་ཡོ་གེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – རཱུ་པ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་ཡོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ, ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ རཱུ་པ་སྨི་ནྟི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀིཾ ཏེ ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལོ? ཡ་ཐཱ ཙ ས་བྷཱ་ག་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ, ཨ་རཱུ་པཱ ཝཱ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ, ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཝཱ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ རཱུ་པཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀིཾ ཏེ ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལོ? ཡ་ཐཱ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ཡ རཱུ་པཾ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྨིཾ རཱུ་པ’’ནྟི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀིཾ ཏེ ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལོ་ཏི? ས་བྦཱ་ནུ་ཡོ་གེ་སུ པ་ན ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་བྷ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ ས་མ་ཡ་ཝི་རོ་དྷེ་ན ཙ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. དྷ་མྨ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ས་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་ཏྭཱ ནི་གྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ པ་ཉྩ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི. པ་ར་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑེ་པི པ་ཊི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ནེ་ཝ. ཡཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ པ་ཊི་ཉྙཱ, སཱ སུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ས་མྨུ་ཏི་ཝ་སེ་ན. ཡོ རཱུ་པཾ པུ་གྒ་ལོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ, སོ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པ་ཉྷ་སྶ ཋ་པ་ནཱི་ཡ་ཏྟཱ. པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ པ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཚ་ལ་ཝ་སེ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ.
ནི་ཊྛི་ཏཱ ཙ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཀ་ཐཱ.
༨. ལ་ཀྑ་ཎ་ཡུ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༣. ཨི་དཱ་ནི ལ་ཀྑ་ཎ་ཡུ་ཏྟི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ནཾ སེ་སོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠོ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ས་པྤ་ཙྩ་ཡོ, པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་མཱ་ག་མྨ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ས་ངྑ་ཏོ, ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ས་དཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་སྶ་ཏོ, ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ས་ནི་མི་ཏྟོ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨི་དཾ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཏ་སྨཱ ཡ་དི པུ་གྒ་ལོ་པི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠོ་ཝ ཏ་སྶཱ་པི ཨི་མི་ནཱ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་གྒ་ལོ ས་པྤ་ཙྩ་ཡོཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ་པི ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧ་ནྟི་ཨཱ་དི པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑི་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་ནི ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་མ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ པ་ཉྩ་ཀཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༥༤. པ་ར་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑེ་པི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀཱ་ནུ་ལོ་མེ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་མ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ས་མྨུ་ཏི་ས་ཙྩཾ སཱ་དྷི་ཏཾ, ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ ཙ ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཙ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ཚ་ལ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ‘‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི པ་ཊི་ཀ་མྨ’’ནྟི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ཨི་དྷཱ་པི ས་ངྑི་ཏྟ་མེ་ཝ.
ལ་ཀྑ་ཎ་ཡུ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༩. ཝ་ཙ་ན་སོ་དྷ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༥-༥༩. ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཙ་ན་སོ་དྷ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་དེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ སོ་དྷེ་ཏུཾ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི པུ་གྒ་ལོཏི. པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་དེ་ཏཾ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི པ་ད་དྭ་ཡཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ ནཱ་ན་ཏྠཾ ཝཱ. ཡ་དི ཏཱ་ཝ ནཱ་ན་ཏྠཾ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙཾ རཱུ་པཾ, ཨ་ཉྙཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ, ཨ་ཉྙོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་ཏྠཾ, ཡ་ཐཱ ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཏཾ མ་ནོ, ཨེ་ཝཾ སྭེ་ཝ པུ་གྒ་ལོ, སོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན ཏཾ ཝ་དཱ་མི ‘‘ཡ་དི ཏེ ཡོ པུ་གྒ་ལོ, སོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཡོ ཡོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, སོ སོ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཀིཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་སི ཨེ་ཏ’’ནྟི? ཏ་ཏོ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་དཱི ཡ་སྨཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ པུ་གྒ་ལ་བྷཱ་ཝཾ, ཏ་སྨཱ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ཀེ ཧི ཙི པུ་གྒ་ལོ ཀེ ཧི ཙི ན པུ་གྒ་ལོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – མ་མ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ་ཏི ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ན སོ ས་བྦོ པུ་གྒ་ལོ, ཨ་ཐ ཁོ ཀེ ཧི ཙི པུ་གྒ་ལོ ཀེ ཧི ཙི ན པུ་གྒ་ལོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀོ-ཀཱ་ར་ཏྠེ ཀེ-ཀཱ་རོ, ཧི-ཀཱ་རོ ཙ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟོ. ཀོ་ཙི པུ་གྒ་ལོ, ཀོ་ཙི ན པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – པུ་གྒ་ལོ་པི ཧི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ་པི ཡོ ཀོ་ཙི དྷ་མྨོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོ་ཝ པུ་གྒ་ལོ. རཱུ་པཱ་དཱི་སུ པ་ན ཀོ་ཙི་པི ན པུ་གྒ་ལོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཨཱ་ཧ – པུ་གྒ་ལོ ཀེ ཧི ཙི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ཀེ ཧི ཙི ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི པ་ད་དྭ་ཡ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏྟེ ཡ་དི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ དྷ་མྨོ པུ་གྒ་ལ་ཏོ ཨ་ན་ཉྙོ་པི ཀོ་ཙི པུ་གྒ་ལོ ཀོ་ཙི ན པུ་གྒ་ལོ, པུ་གྒ་ལོ་པི ཏེ ཀོ་ཙི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཀོ་ཙི ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཀིཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་སི ཨེ་ཏ་ནྟི? སོ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ལ་དྡྷིཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ན ཧེ་ཝནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨི་ཏོ པ་རཾ ‘‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ས་ངྑི་ཏྟཾ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པུ་གྒ་ལོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་བྦཱ་ནི ཧེ་ཏཱ་ནི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནེ་ཝ, ཨ་པི་ཙ ཡ་སྨཱ ‘‘པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི་ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་དི་ནོ པ་ཊི་ཉྙཱ, ཏ་སྨཱ་སྶ ཡ་ཐེ་ཝ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ལ་དྡྷི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལོ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛོ་ཏི་པི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡཱ པ་ན་སྶ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ལ་དྡྷི, ཏ་སྶཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཏི་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ས་བྦཱ་ནི་པེ་ཏཱ་ནི ཝ་ཙ་ནཱ་ནི སོ་དྷི་ཏཱ་ནི.
༦༠. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཏྠི ན ས་བྦོ པུ་གྒ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་ཉྷེ་ཏཾ པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ‘‘པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཏྠི ཀེ་ཧི་ཙི པུ་གྒ་ལོ, ཀེ་ཧི་ཙི ན པུ་གྒ་ལོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཏྠི ན ས་བྦོ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ནཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི. ཏ་ཡཱ ཧི ‘‘ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ ‘‘པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ལ་དྡྷི ག་ཧི་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ ‘‘སུ་ཉྙ་ཏོ ལོ་ཀཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་སྶུ, མོ་གྷ་རཱ་ཛཱ, ས་དཱ ས་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (སུ. ནི. ༡༡༢༥) ན་ཡེ་ན ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐེ་ཝ ཏེ ‘‘པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཏྠི ན ས་བྦོ པུ་གྒ་ལོ’’ཏི ལ་དྡྷི, ཏ་ཐཱ པུ་གྒ་ལོ ན་ཏྠི, ན་ཏྠི ན ས་བྦོ པུ་གྒ་ལོ་ཏི་པི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཀིཾ ཨེ་ཏཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་སཱི་ཏི? ཨ་ཐ ནཾ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ ན ཧེ་ཝཱཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ནི་གྒ་ཧཱ་དི་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཝ་ཙ་ན་སོ་དྷ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༠. པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༡-༦༦. ཨི་དཱ་ནི པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཧི པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་དཱི རཱུ་པིཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་རཱུ་པིཾ. ཏ་སྶ ཏཾ ལ་དྡྷིཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ས་བྦཱ་པི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཙ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཙ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སོ ཧི རཱུ་པཱིཏི ཝུ་ཏྟེ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཝ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀཱ་མཱིཏི ཝུ་ཏྟེ ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཝ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨ་རཱུ་པཱིཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཝ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. དྭཱི་སུ་པི ན་ཡེ་སུ ས་ཏྟོ་ཏི པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝེ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ.
༦༧. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ སོ ‘‘ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཉྙོ ཀཱ་ཡོ ཨ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ལ་དྡྷིཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ཀཱ་ཡོ་ཏི ཝཱ ས་རཱི་ར་ནྟི ཝཱཏི་ཨཱ་དི ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་པུ་ཙྪཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡཾ ཨ་པྤི་ཡཾ ཀ་རི་ཏྭཱཏི ཀཱ་ཡཾ ཨ་པྤེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ལླཱི་ཡཱ་པེ་ཏ་བྦཾ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏ་བྦཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཙྪཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་སེ་སེཏི ཨེ་སོ སོ་ཡེ་ཝ. ཨེ་སེ ཨེ་སེ་ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨེ་སོ ཨེ་སོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཊྛེཏི ཨེ་ཀ་ཊྛོ. ས་མེ ས་མ་བྷཱ་གེ ཏ་ཛྫཱ་ཏེཏི ས་མོ ས་མ་བྷཱ་གོ ཏ་ཛྫཱ་ཏི་ཀོ. ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ བྷེ་དོ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཀཱ་ཡོ་ཝ ཨེ་སོ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. པ་ར་ཝཱ་དཱི ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཨཱ་མ་ནྟཱཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཝཱ ཛཱི་ཝོ་ཏི ཝཱཏི པུ་ཙྪཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཉྙོ ཀཱ་ཡོཏི པུ་ཊྛོ པ་ན ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷི་ཀ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝནྟི པུ་ཊྛོ པ་ན ཨཱ་ཧ་ཙྩ བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་རཾ ‘‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ནི་གྒ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༦༨. པ་ར་ཝཱ་དཱི་པ་ཀྑེ པ་ན ཨ་ཉྙོ ཀཱ་ཡོ ཨ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོཏི པུ་ཊྛོ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཋ་པ་ནཱི་ཡ་པ་ཉྷ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ར་ཝཱ་དཱི ཚ་ལ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་མྤི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༡༡. ག་ཏི་ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༩-༧༢. ཨི་དཱ་ནི ག་ཏི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་མུ་ཁེ་ན ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་དཱི ‘‘ས ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ་ན པུ་གྒ་ལོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི (སཾ. ནི. ༢.༡༣༣; ཨི་ཏི་ཝུ. ༢༤) སུ་ཏྟཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ པུ་གྒ་ལོ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཱི་ཏི ལ་དྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝོ་ཧ་ར་ཏི, ཏ་སྨཱ་སྶ ཏཾ ལ་དྡྷིཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ཏ་ཏྠ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི སཾ་ས་ར་ཏི ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཉྙཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. སོ པུ་གྒ་ལོཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ་པི ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཏ་ཏྠ སོཏི སོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨ་ཉྙོཏི པུ་ཊྛོ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་བྷ་ཡེ་ན. སོ ཙ ཨ་ཉྙོ ཙཱཏི པུ་ཊྛོ ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་བྷ་ཡེ་ན. ནེ་ཝ སོ ན ཨ་ཉྙོཏི པུ་ཊྛོ ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་དི་ཊྛི་བྷ་ཡེ་ན. པུ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི པ་ཉྷེ ཨེ་ཀ་ཏོ པུ་ཊྛོ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི དི་ཊྛཱི་ནཾ བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན ཡཱ་ནི་སྶ སུ་ཏྟཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ལ་དྡྷི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ནྟོ ཏེ་ན ཧི པུ་གྒ་ལོ་ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༧༦. པུ་ན ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ ‘‘ཡྭཱ་ཡཾ ཏ་ཝ ལ་དྡྷི་ཡཱ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏི, ཀིཾ སོ ཨ་སྨི་ཉྩ པ་ར་སྨི་ཉྩ ལོ་ཀེ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན སྭེ་ཝཱཏི ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ པུ་ཊྛོ ས་སྶ་ཏ་བྷ་ཡཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཊྛོ ཡ་སྨཱ སོ པུ་གྒ་ལོ་ཝ ན ཨ་ཉྙོ བྷཱ་ཝོ, ‘‘སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་སུ་ཏྟ་མྤི (པཱ་རཱ. ༡༢; དཱི. ནི. ༡.༢༤༥) ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སྭེ་ཝ མ་ནུ་སྶོཏི པུ་ཊྛོ མ་ནུ་སྶ་སྶེ་ཝ དེ་ཝ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
༧༧. པུ་ན པུ་ཊྛོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན སུ་ནེ་ཏྟོ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི་ཨཱ་དི་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན (ཨ. ནི. ༧.༦༦ ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་མཱ་ནཾ) པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶུ་པ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ མི་ཙྪཱ་ཏི པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ མ་ནུ་སྶོ ཧུ་ཏྭཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༧༨. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཝཾ མ་ར་ཎཾ ན ཧེ་ཧི་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ མ་ར་ཎཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏོ པ་རཾ ཡ་ཀྑོ པེ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨༢. ཁ་ཏྟི་ཡོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་ངྒ་ཝེ་ཀ་ལླཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཝུ་ཏྟཱ་ནི.
༨༧. པུ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦནྟི པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ པུ་ཊྛོ ཨི་དྷ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ར་ལོ་ཀ་སྶ ག་མ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཉྙཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ པུ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝཱ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཏོ དུ་ཏི་ཡ་པ་ཊི་ཉྙཱ་པི ཏ་སྶེ་ཝ. ཧ་ཉྩཱིཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ.
༨༨. པུ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨུ་པ་པ་ནྣ་སྶ མ་ནུ་སྶ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ.
༨༩. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ན་ཉྙོ ཨ་ཝི་ག་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ན་ཉྙོཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨེ་ཀ་ས་དི་སོ. ཨ་ཝི་ག་ཏོཏི ཨེ་ཀེ་ནཱ་པི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཝི་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཧེ་ཝནྟི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨུ་པ་པ་ནྣ་སྶ མ་ནུ་སྶ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༩༠. པུ་ན ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ‘‘སྭེ་ཝ པུ་གྒ་ལོ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ལ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཧ་ཏྠ་ཙྪི་ནྣོཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝི་ག་མ་ན་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཝི་ག་ཏོ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི ལ་དྡྷི་བྷི་ནྡ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ལ༹་ཙྪི་ནྣོཏི ཡ་སྶ ཨ་ངྒུ་ཊྛ་ཀཱ ཚི་ནྣཱ. ཀ་ཎྜ་ར་ཙྪི་ནྣོཏི ཡ་སྶ མ་ཧཱ་ནྷཱ་རཱུ ཚི་ནྣཱ.
༩༡. ས་རཱུ་པོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཋ་མེ པ་ཉྷེ ཨི་མི་ནཱ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ག་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་པུ་གྒ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ ཧི ཏ་སྶ ལ་དྡྷི་ཡཱ ས་རཱུ་པོ་ཝ ག་ནྟྭཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཏཾ རཱུ་པཾ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཏཾ ཛཱི་ཝནྟི ཡེ་ན རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ས་རཱི་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཀི་མ་སྶ ཏ་དེ་ཝ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི. པ་ར་ཝཱ་དཱི ཨི་དྷ ས་རཱི་ར་ནི་ཀྑེ་པཱ སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷཱ ཙ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
ས་ཝེ་ད་ནོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་ཉྙཱུ་པ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏ་ད་ཉྙཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏཾ ཛཱི་ཝནྟི ཡེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ས་རཱི་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀི་མ་སྶ ཏ་དེ་ཝ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་ར་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏཾ ཛཱི་ཝཾ ཏཾ ས་རཱི་རཾ, ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ནྟི ཨེ་ཏི་སྶཱ ཧི ལ་དྡྷི་ཡཱ པ་ཉྩ་པི ཁ་ནྡྷཱ ས་རཱི་ར་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. པ་ར་ཝཱ་དཱི སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
༩༢. ཨ་རཱུ་པོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཋ་མེ པ་ཉྷེ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་རཱུ་པཱ རཱུ་པཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཉྙཾ, ཛཱི་ཝནྟི ཡཾ རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་རཱི་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་རཱུ་པོ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏི, ཀིཾ ཏེ ཏཾ ས་རཱི་རཾ ཨ་ཉྙཾ, ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝ་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
ཨ་ཝེ་ད་ནོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏ་ད་ཉྙཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝནྟི ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་རཱི་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཝེ་ད་ནོ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏི, ཀིཾ ཏེ ཏཾ ཨ་ཉྙཾ ས་རཱི་རཾ, ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝ་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
༩༣. རཱུ་པཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཁ་ནྡྷེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པུ་གྒ་ལཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏི, ཀིཾ ཏེ ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནྟེ ཏ་མྤི རཱུ་པཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. པ་ར་ཝཱ་དཱི ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཾ སཾ་ས་ར་ཏ’’ནྟི ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པུ་ན པུ་ཊྛོ ཡ་སྨཱ རཱུ་པཱ་དི་དྷ་མྨེ ཝི་ནཱ པུ་གྒ་ལོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྨིཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནྟེ ཏེ་ན་པི རཱུ་པེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༩༤. རཱུ་པཾ ན ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་སྨཱ ཏེ རཱུ་པཾ པུ་གྒ་ལོ ན ཧོ་ཏི, སྭེ་ཝ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝ་དེ་སི, ཏ་སྨཱ ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མི, ཀིཾ ཏེ རཱུ་པཾ ན ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏ་རོ པུ་གྒ་ལེ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནྟེ ན ས་ཀྐཱ ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་བྷཱུ་ཏེ་ན རཱུ་པེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏུ་ནྟི ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པུ་ན པུ་ཊྛོ ས་ཏྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
གཱ་ཐཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ – ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཏེ་ན རུ་ཀྑཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཚཱ་ཡཱ ཝི་ཡ, ཨི་ནྡྷ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་གྒི ཝི་ཡ ཙ, ཁ་ནྡྷེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པུ་གྒ་ལོ; རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནེ ཨ་ས་ཏི ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ སོ ཏ་ཝ པུ་གྒ་ལོ བྷི་ཛྫ་ཏི ཙེ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨུ་ཙྪེ་དཱ བྷ་ཝ་ཏི དི་ཊྛི, ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ཏེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀ་ཏ་རཱ ཡཱ བུ་དྡྷེ་ན ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དི་ཊྛི. ཡཱ པ་ན ‘‘ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱི ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’’ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷཱ་སི་ཏཱ, ན ཏཾ ཝ་དཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཐཱ་པི ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ སོ པུ་གྒ་ལོ ན བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་སྶ་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ སོ ནི་བྦཱ་ནེ་ན ས་མ་ས་མོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་མ་ས་མོཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་མོ, ས་མེ་ན ཝཱ ས་མོ, ས་མ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ས་མོ. ཡ་ཐེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏེ པུ་གྒ་ལོ་པི ཏེ་ན ས་མ་ས་མོ་ཏི.
ག་ཏི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་མུ་ཁེ་ན ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱ་ནུ་ཡོ་གོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
ཨ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༡༢. ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༥. ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. སོ ཧི རུ་ཀྑཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཚཱ་ཡཱ་ཡ ཝི་ཡ, ཨི་ནྡྷ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་གྒི་སྶ ཝི་ཡ ཙ, རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཨ་ཝ་བོ་དྷ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི པུ་ཊྛོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. པུ་ན ཡ་ཐཱ རུ་ཀྑུ་པཱ་དཱ་ནཱ ཚཱ་ཡཱ རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ, ཨི་ནྡྷ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ ཙ ཨ་གྒི ཨི་ནྡྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་དྷ་མྨོ, ཨེ་ཝཾ ཏེ རཱུ་པཱ་དི་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོ པུ་གྒ་ལོ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་ནི་ཙྩོ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ པུ་ཊྛོ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
༩༧. ནཱི་ལཾ རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ནཱི་ལོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ནཱི་ལ་རཱུ་པེ་ན ས་དྡྷིཾ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ, ཨེ་ཀ་ས་རཱི་རེ ནཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ བ་ཧཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
༩༨. ཀུ་ས་ལཾ ཝེ་ད་ནནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ས་ནྟཱ་ནེ བ་ཧཱུ་ནཾ ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ མ་གྒ་ཀུ་ས་ལོ་ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཚེ་ཀ་ཊྛཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ས་ཕ་ལོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པུ་ཊྛོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ཝོ་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
༩༩. ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ ཨ་ཚེ་ཀ་ཊྛཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
༡༠༠. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་པ་ཀྑེ ས་སྶ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༠༤. ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘ཙ་ཀྑུ་མཱ ཝི་ས་མཱ་ནཱི་ཝ…པེ… པཱ་པཱ་ནི པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡེ’’ཏི(ཨུ་དཱ. ༤༣) ཨཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་ར་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་མ་ཏྟཱ་དི་ནི་རོ་དྷེ་ན པུ་གྒ་ལ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
༡༠༧. རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ་པི རཱུ་པ་མཱུ་ལ་ཀཱ དུ་ཀ་ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཁ་ནྡྷེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟི, ཏ་སྨཱ དྭེ་པི ཏ་ཡོ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི པ་ཉྩ་པི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཀ་ས་ནྟཱ་ནེ པ་ན དྭི་ནྣཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༡༡༢. ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཡ་སྶ པ་ཉྙ་ཏྟི, ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཏ་སྶཱ་པི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ, ཏ་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་དྡྷཾ, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶཱ་པི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཡ་ཐཱ རུ་ཀྑནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི པ་ཊི་ཙྩ ཨཱ་ག་མྨ, ན ཝི་ནཱ ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ར་ཝཱ་དཱི པ་ན ཏ་ཐཱ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ལ་དྡྷི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
༡༡༥. ནི་ག་ལོ༹ཏི ས་ངྑ་ལི་ཀ་བ་ནྡྷ་ནཾ. ནེ་ག་ལི༹་ཀོཏི ཏེ་ན བ་ནྡྷ་ཀོ ཡ་སྶ རཱུ་པཾ སོ རཱུ་པ་ཝཱཏི ཡ་སྨཱ ཡ་སྶ རཱུ་པཾ སོ རཱུ་པ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ན ནི་ག་ལོ༹ …པེ… ཨ་ཉྙོ རཱུ་པ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༡༦. ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་རཱ་གཱ་དི་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ས་རཱ་གཱ་དི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཛཱ་ཡ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་ཊྛོ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཁ་ཎི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ‘‘སོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་ཉྙོ’’ཏི ཝཱ པུ་ཊྛོ ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པུ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ‘‘ཀུ་མཱ་ར་ཀོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ’’ཏི ཝཱ པུ་ཊྛོ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཙྪེ་ད་བྷ་ཡེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
༡༡༨. ཨི་དཱ་ནི པ་ར་ཝཱ་དཱི ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ལ་དྡྷིཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ན ཝ་ཏྟ་བྦནྟི ཀིཾ ཏེ ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ནཱ ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ན, ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཝ་དེ་ཧི, ཀིཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ‘‘པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་པ་ར་མ་ཏྠེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ ཨཱ་མ་ནྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟེ ན་ནུ ཡོ པ་སྶ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡོཏི པུ་གྒ་ལོ. ཡནྟི རཱུ་པཾ. ཡེ་ནཱཏི ཙ་ཀྑུ་ནཱ. སོཏི པུ་གྒ་ལོ. ཏནྟི རཱུ་པཾ. ཏེ་ནཱཏི ཙ་ཀྑུ་ནཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ན་ནུ ཡོ ཡཾ རཱུ་པཾ ཡེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏཾ རཱུ་པཾ ཏེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ནྟོ པུ་གྒ་ལོ་ཏི. ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཀི་ཉྩཱ་པི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ ཙ་ཀྑུ་མེ་ཝ རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ སོ་ཏ་མེ་ཝ ས་དྡཾ སུ་ཎཱ་ཏི…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མེ་ཝ དྷ་མྨཾ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ‘‘ཨ་ཏྠི ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཙ་ཀྑུ, པ་སྶ་ཏི ཨ་ར་ཧཱ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ས་མྨུ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨཱ་མ་ནྟཱ་ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
༡༢༠. ཏ་ཏོ ཚ་ལ་ཝཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ཡ སཱ་དྷི་ཏཱ་ཡ ཏ་མེ་ཝ ཝཱ་དཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡོ ན པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ནྡྷོ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟོ ཨ་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཨ་ན་ནྡྷོ་པི ཙ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ད་སྶ་ན་ས་མ་ཡཱ ན པ་སྶ་ཏི ནཱ་མ. སེ་ས་ཝཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སེ་སཾ པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༢༢. སུ་ཏྟ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་ཡཾ དི་བྦ་སྶ ཙ་ཀྑུ་ནོ རཱུ་པ་གོ་ཙ་ར་ཏྟཱ རཱུ་པཾ པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཧ. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ‘‘ས་ཏྟེ པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ པུ་གྒ་ལཾ པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ‘‘རཱུ་པཾ དི་སྭཱ པུ་གྒ་ལཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི ལ་དྡྷི་ཏོ ཨུ་བྷོ པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཧ. ཡ་སྨཱ པ་ན པ་སྶི་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ རཱུ་པ་ས་ངྒ་ཧེ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ‘‘རཱུ་པཾ པུ་གྒ་ལོ, པུ་གྒ་ལོ རཱུ་པཾ, ཨུ་བྷོ རཱུ་པ’’ནྟི ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ པཱ་ཀ་ཊོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
ཨུ་པཱ་དཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༡༣. པུ་རི་ས་ཀཱ་རཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༣. ཨི་དཱ་ནི པུ་རི་ས་ཀཱ་རཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨེ ས་ཏི ནི་ཡ་མ་ཏོ ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཀེ་ན་པི བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ལ་དྡྷི་ཡཱ པུ་ཙྪཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. པུ་ན ཀ་ཏྟཱ ཀཱ་རེ་ཏཱཏི པུ་ཙྪཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏྟཱཏི ཏེ་སཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀོ. ཀཱ་རེ་ཏཱཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟི་དེ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི ཀཱ་རཱ་པ་ཀོ. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ པ་ར་ཝཱ་དཱི པུ་གྒ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་ཏྟཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི, ན ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ.
༡༢༤. ཏ་སྶ ཀ་ཏྟཱ ཀཱ་རེ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་དི ཡཾ ཡཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཀ་ཏྟཱ པུ་གྒ་ལོ ཏེ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི, ཀིཾ ཏ་སྶཱ་པི ཀཱ་ར་ཀོ ཙ ཀཱ་རཱ་པ་ཀོ ཙ ཨ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ར་ཝཱ་དཱི ཏ་ཐཱ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ན་ཝཱ་ད་བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པུ་ན པུ་ཊྛོ ཡ་སྨཱ པུ་གྒ་ལཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཛ་ནེ་ནྟི ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟི པོ་སེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ་སྶ ཏེ ཀཱ་ར་ཀཱ. ཡེ ཙ པ་ན ཏཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཝཱ ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ན་སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི, ཏེ ཀཱ་རཱ་པ་ཀཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཏ་སྶ ཀ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
༡༢༥. ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ པུ་ཙྪ་ཏི – ཡ་དི ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀ་སྶ ཀ་ཏྟཱ ཏ་སྶཱ་པི ཀ་ཏྟཱ ཏ་སྶཱ་པི ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠེ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ པུ་རི་མེ་ན པུ་རི་མེ་ན ཨ་ཝ་སྶཾ པ་ཙྪཱ པ་ཙྪཱ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ་པི ཏེ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཏེ་ནཱ་པི ཨ་ཉྙོ་ཏི ན་ཏྠི དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ, ན་ཏྠི ཝ་ཊྚ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་དོ, ན་ཏྠི ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ. པ་ཙྩ་ཡཱ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཡཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ན་ཏྠི ཏེ ཏ་ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝཱཏི ཡ་དི ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་མ་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ན ཀཱ་ར་ཀོ པུ་གྒ་ལོ, ཏ་སྶཱ་པི ཀཱ་ར་ཀོ, ཏ་སྶཱ་པི ཀཱ་ར་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལ་པ་ར་མྤ་རཱ ཨ་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཡཱ ཨེ་སཱ ཀ་མྨ་ཝ་ཊྚ་སྶ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎེ་ན དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ, སཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ར་ཝཱ་དཱི ཏཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨི་ཏོ ཨ་པ་རཱ་སུ་པི ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཀཱ་ར་ཀ་པུ་ཙྪཱ་སུ པུ་གྒ་ལཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཀ་ཏྟཱ ཀཱ་རེ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ཙྩ་ཡེ. ན ཧི མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ན་ཏྠི.
༡༣༥. ཨ་ཉྙོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏྟཱཏི པ་ཉྷོ ‘‘ས་ངྑཱ་ར་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་དི་ཊྛི་བྷ་ཡཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ.
༡༣༦. ཝི་པཱ་ཀོ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི་ཝ་སེ་ན པུ་གྒ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟ་སྶ ལ་དྡྷི་བྷི་ནྡ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝེ་ད་ཀ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. པུ་ན པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ.
༡༣༨. ཏ་སྶ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ཀ་སྶ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཡ་སྨཱ པ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ནཱ་མ ཝི་པཱ་ཀོ, ན ཙ པུ་གྒ་ལོ ཝི་པཱ་ཀོ, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. པུ་ན པུ་ཊྛོ ཡ་སྨཱ པུ་ཉྙ་ཝི་པཱ་ཀེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པུ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཏིཾ ཝཱ མཱ་ཏཱ ཝཱ ཛཱ་ཡཱ ཝཱ པ་རི་ཙུ་མྦ་ཏི པ་རི་ས་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་ར་ཝཱ་དཱི.
ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝཱཏི ཡ་དི ཝི་པཱ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀ་མ་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི པུ་གྒ་ལོ, ཏ་སྶཱ་པི པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཏ་སྶཱ་པི པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལ་པ་ར་མྤ་རཱ ཨ་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཡཱ ཨེ་སཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཊྚ་སྶ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎེ་ན དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ, སཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི་སཱ་མ་ཉྙེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི་པུ་ཙྪཱ་སུ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༤༢. ཨ་ཉྙོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི པ་ཉྷོ ‘‘ཝེ་ད་ན་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་དི་ཊྛི་བྷ་ཡཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ.
༡༤༣. དི་བྦཾ སུ་ཁནྟི་ཨཱ་དི ཀ་ལྱཱ་ཎ་པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏཾ ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནོ ཙེ་ཏྠ པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ཝ་སེ་ན.
༡༤༨. མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱིཨཱ་དཱི་ནི ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཨ་པྤ་ཊི་སི་དྡྷཱ.
༡༧༠. ཀ་ཏྟཱ ཀཱ་རེ་ཏཱ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱིཏི་ཨཱ་དི ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ སོ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཡཾ ཏྭཾ ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཙ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི་ཏི ཙ ཝ་དེ་སི, ཀིཾ སོ་ཡེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, སོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་ནུ་ཡོ་གོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷ་བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ.
༡༧༡. པུ་ན པུ་ཊྛོ ‘‘ཨི་དྷ ན་ནྡ་ཏི པེ་ཙྩ ན་ནྡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན (དྷ. པ. ༡༨) པ་ཊི་ཉྙཱ ཏ་སྶེ་ཝ. ཨ་ཐ་སྶ ཝ་ཙ་ནོ་ཀཱ་སཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟོ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑནྟི ཨཱ་ཧ.
༡༧༢. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙོ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཀཱ་ར་ཀ་ཝེ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏྟ་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ པ་ར་ཝཱ་དཱི སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷ་བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན པུ་ཊྛོ ‘‘མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ པ་ན པ་རཾ་ཀ་ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན པུ་ཊྛོ པུ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
༡༧༤. སོ ཙ ཨ་ཉྙོ ཙཱཏི ཀཱ་ར་ཀ་ཝེ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཨ་ཉྙ་ཏྟ་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ པ་ར་ཝཱ་དཱི སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན པུ་ཊྛོ པུ་རི་མེ དྭེ་པི ན་ཡེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ པ་ན ས་ཡཾ་ཀ་ཏ་ཉྩ པ་རཾ་ཀ་ཏ་ཉྩ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན པུ་ཊྛོ པུ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
༡༧༦. ནེ་ཝ སོ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཀཱ་ར་ཀ་ཝེ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ཨ་ཉྙ་ཏྟ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ པ་ར་ཝཱ་དཱི སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན པུ་ཊྛོ ཡ་སྨཱ མ་ནུ་སྶོ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ན མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ་ཝ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ནཱ་པི ཡེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙོ་ཝ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཀཱ་ར་ཀ་ཏོ ཝེ་ད་ཀོ ནེ་ཝ སོ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཉྙོ་ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ལ་དྡྷི་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏཾ? ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དི་ནོ པ་ན ཨ་ས་ཡཾ་ཀཱ་རཾ ཨ་པ་རཾ་ཀཱ་རཾ ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན པུ་ཊྛོ པུ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཨི་མ་སྨིཾ ཝོ་མི་སྶ་ཀ་ན་ཡེ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་མི་ནཱ་པི ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྨཱ ཧི ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་དཱི ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀ་ཉྩེ་ཝ ཝེ་ད་ཀ་ཉྩ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ་སྶ ཡོ ཀཱ་ར་ཀོ, ཏེ་ནེ་ཝ ཝཱ ཝེ་ད་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཝཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨུ་བྷོ་ཧི ཝཱ་པི ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨི་ད་མཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མཱ་པ་ནྣ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ‘‘སོ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཝི་ཀ་པྤེ ཨཱ་ཧ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ.
པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི པ་ཉྷཱ ཨེ་ཀ་ཏོ པུ་ཊྛཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཙ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནཱ ཙ ས་ཡཾ་ཀ་ཏཱ་དི་དོ་ས་པྤ་ཏྟི ཙ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏོ པ་རཾ ‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎ་པཱ་པ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ ཨེ་ཝ ‘‘ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ན ད་སྶི་ཏཱ. ཏེ་ས་མྤི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པུ་རི་ས་ཀཱ་རཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝ་གྒོ་ཏི་པི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ.
༡༤. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༣. ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནུ་ཡོ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སཱ་དྷ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་མ་ནྟཱཏི ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཏེ པ་ར་ཝཱ་དཱི ‘‘བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷ་རཱུ་པེ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་དི་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མོ ན་ཏྠི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྡྷཱ་དི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ན་ནུ ཨ་ཏྠི ཀོ་ཙི ཨི་དྡྷིཾ ཝི་ཀུ་བྦ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ས་བྦཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༡༥-༡༨. ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༧. ཨི་དཱ་ནི མཱ་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གོ. ཁ་ཏྟི་ཡོཏི་ཨཱ་དི་ཀོ ཛཱ་ཏི་ཨ་ནུ་ཡོ་གོ. ག་ཧ་ཊྛོ པ་བྦ་ཛི་ཏོཏི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་ནུ་ཡོ་གོ. དེ་ཝོ མ་ནུ་སྶོཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཨ་ནུ་ཡོ་གོ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོཏི་ཨཱ་དི་ཀོ པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ནུ་ཡོ་གོ, ཨ་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གོ་ཏི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ ས་བྦེ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ. ‘‘ཨ་ར་ཧཱ ཧུ་ཏྭཱ ན ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི པ་ནེ་ཏྠ མོ་གྷ་པ་ཉྷ་ཏྟཱ ན ཝུ་ཏྟཾ.
༢༠༦. ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་རི་ས་ཡུ་གཱཏི་ཨཱ་དི སཾ་གྷཱ་ནུ་ཡོ་གོ, སོ་པི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཡེ་ཝ.
༢༠༩. ས་ངྑ་ཏོཏི་ཨཱ་དི ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་ས་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་ཡོ་གོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏི་ཡཱ ཀོ་ཊཱིཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ས་ཙྩི་ཀ་ཊྛ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. པུ་ན པུ་ཊྛོ པུ་གྒ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ ཏ་སྶེ་ཝ.
༢༡༡. ཨ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོཏི་པ་ཉྷེ་པི ས་ངྑ་ཏེ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏྟཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཏ་སྶེ་ཝ.
༢༡༢. ཁ་ནྡྷཱ ས་ངྑ་ཏཱཏི་ཨཱ་དི ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏཱ་ནི ས་རཱུ་པེ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྟ་པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
༢༡༣. རཱུ་པཾ ས་ངྑ་ཏནྟི་ཨཱ་དི ཁ་ནྡྷེ ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྟ་པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
༢༡༤. པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ‘‘ཛཱ་ཏི་དྷ་མྨཱ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཐོ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨི་ནོ’’ཏི་ཨཱ་དི་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཉྙཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. ས་ངྑ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་ན་སྶ སོ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
༢༡༥. པུ་ན ན ཨུ་པྤཱ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་ཊྛོ ‘‘དུ་ཀྑ་མེ་ཝ ཧི ས་མྦྷོ་ཏི, དུ་ཀྑཾ ཏི་ཊྛ་ཏི ཝེ་ཏི ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (སཾ. ནི. ༡.༡༧༡) པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ད་ཡོ ནཱ་མ ན ཡུ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
༢༡༦. ཨ་ཏྠ་ཏྠ་མྷཱིཏི ཨ་ཏྠཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱིཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ས་སྶ་ཏཾ, ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཨུ་ཙྪེ་དོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ པ་ཙྪཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནུ་ཡོ་གཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༡༩. པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ནུ་ཡོ་གཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡༧. བྷ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཉྷེ བྷ་ཝནྟི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝཾ.
༢༡༨. ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་མཱ་ན་པ་ཉྷེ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་མཱ་ནོ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཝེ་ད་ནོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ་ཝ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
༢༢༤. ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་པ་ཉྷཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ.
༢༢༦. པཱ་རཱ་ཡ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡ སུ་ཉྙ་ཏོ ལོ་ཀཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་སྶཱུཏི ས་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཁ་ནྡྷ་ལོ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༢༨. པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཝེ་ཀྑ་ཏཱིཏི ས་ཀ་ཝཱ་དི་པུ་ཙྪཱ. པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ ཧི ‘‘སུ་ཉྙ་ཏོ ལོ་ཀཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་སྶཱུ’’ཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ཡོ ཨ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, སོ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ལ་དྡྷི, ཏ་སྨཱ ནཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ས་ཧ རཱུ་པེ་ནཱཏི རཱུ་པ་ཀཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ. ཏ་ཏོ ཨ་ནི་སྶ་ཊོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ ཛཱི་ཝ་ནྟི པུ་ཊྛོ སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷ་བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཝི་ནཱ རཱུ་པེ་ནཱཏི ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཝོ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝ་ནྟི པུ་ཊྛོ སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ‘‘ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ག་ཏོ’’ཏི ཙ ‘‘བ་ཧི་དྡྷཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ’’ཏི ཙ ཨི་དཾ ‘‘ས་ཧ རཱུ་པེ་ན ཝི་ནཱ རཱུ་པེ་ནཱ’’ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ག་ཏོཏི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ནྟོ་ག་ཏོ, ཨི་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཏྟོ ཝཱ ཨ་ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཋི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱཏི རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ. རཱུ་པཾ ཨ་ནི་སྶི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༣༡. ཨ་ན་ཏྟཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཛཱི་ཝེ་ན པུ་གྒ་ལེ་ན ར་ཧི་ཏོ. ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེ་པི པུ་གྒ་ལོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་སུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་དྷ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ་བྷཱ་སི་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཀྑཱ་མ.
༢༣༧. ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་པྤི་ཀུ་མྦྷོཏི་ཨཱ་དི ‘‘ས་བྦཱ་ཝ དེ་ས་ནཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཏོ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ. ཡ་ཐཱ ཧི སུ་ཝ་ཎྞཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་རོ ཀུ་མྦྷོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀུ་མྦྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ཨེ་ཝཾ ས་པྤིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏོ ས་པྤི་སྶ ཝི་ཀཱ་རོ ས་པྤི་ཀུ་མྦྷོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཡ་སྨིཾ པ་ན ཀུ་མྦྷེ ས་པྤི པ་ཀྑི་ཏྟཾ, སོ ས་པྤི་ཀུ་མྦྷོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ལ་ཀུ་མྦྷཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་ཙྩཾ དྷུ་ཝཾ, ན ཨེ་ཝཾ བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཡཱ་གུ ཝཱ ཨ་ཏྠི. ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ པ་ན ཨ་ཀ་ཏྭཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ད་སྶཱ་མཱ་ཏི པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ‘‘ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཾ དྷུ་ཝ་ཡཱ་གཱུ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ཧི་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཡ་ཐཱ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ པ་ཙྩ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠི, ན ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལོ. རཱུ་པཱ་དཱི་སུ པ་ན ས་ཏི ‘ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ’‘ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ’ཏི ཝོ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ལོ་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ ལོ་ཀ་ནི་རུ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྠི པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཨི་མཱ ཁོ ཙི་ཏྟ, ལོ་ཀ་ས་མ་ཉྙཱ ལོ་ཀ་ནི་རུ་ཏྟི་ཡོ ལོ་ཀ་ཝོ་ཧཱ་རཱ ལོ་ཀ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༤༤༠). རཱུ་པཱ་དི་དྷ་མྨཱ པ་ན ཝི་ནཱ་པི ལོ་ཀ་ས་མྨུ་ཏིཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཏོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ.
བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ན དྭེ ཀ་ཐཱ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཱ ཙ པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ས་ཏྟོ, པུ་གྒ་ལོ, དེ་ཝོ, བྲ་ཧྨཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ. ཨ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ, ཨ་ན་ཏྟཱ, ཁ་ནྡྷཱ, དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཡོ ས་མྨུ་ཏི་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ཏྟོ་ཏི ཝཱ…པེ… བྲ་ཧྨཱ་ཏི ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟེ ཛཱ་ནི་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ནི་ཡྻཱ་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཛ་ཡ་གྒཱ་ཧཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ས་ཏྟོ་ཏི ཝཱ པུ་གྒ་ལོ་ཏི ཝཱ པོ་སོ་ཏི ཝཱ དེ་ཝོ་ཏི ཝཱ བྲ་ཧྨཱ་ཏི ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏི. ཡོ པ་ར་མ་ཏྠ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཝཱ དུ་ཀྑ་ནྟི ཝཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ནི་ཡྻཱ་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཛ་ཡ་གྒཱ་ཧཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་སྶ ན པ་ཋ་མཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ན བོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི. པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ་ཡ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་སྶཱ་པི ན པ་ཋ་མཾ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི. པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ན བོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ན པ་ཋ་མ་མེ་ཝ པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ དེ་ས་ནཱ ལཱུ་ཁཱ་ཀཱ་རཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷཱ པ་ཋ་མཾ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཏེ ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་པི ས་ཙྩ་མེ་ཝ ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་མུ་སཱ་ཝ ཀ་ཐེ་ནྟི. པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་པི ས་ཙྩ་མེ་ཝ ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་མུ་སཱ་ཝ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཨ་ཡ་ཉྷི –