༡༣. ཏེ་ར་ས་མ་ཝ་གྒོ

༡. ཀ་པྤ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༥༤-༦༥༧. ཨི་དཱ་ནི ཀ་པྤ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ‘‘ས་ངྒྷཾ ས་མ་གྒཾ བྷེ་ཏྭཱ་ན, ཀ་པྤཾ ནི་ར་ཡ་མྷི པ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ‘‘ས་ཀ་ལ་མྤི ཀ་པྤཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀོ ནི་ར་ཡེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི རཱ་ཛ་གི་རི་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་པྤ་ཊྛོཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. བུ་དྡྷོ ཙ ལོ་ཀེཏི ཨི་དཾ ཝི་ནཱ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ་ན ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་པྤོ ཙ ས་ཎྛཱ་ཏི ས་ངྒྷོ ཙ བྷི་ཛྫ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ‘‘ཡ་དི སོ ས་ཀ་ལཾ ཀ་པྤཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ས་ཎྛ་ཧ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ’’ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏཱི་ཏནྟི་ཨཱ་དི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་མེ་ཝ. ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨི་དྡྷི་མཱཏི པ་ཉྷེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, པ་ར་ས་མ་ཡེ པ་ན་སྶ ཛཱ་ཏི་མ་ཡཾ ཨི་དྡྷིཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དོཏི་ཨཱ་དི ‘‘ཛཱ་ཏི་མ་ཡཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨི་དྡྷི་མཱ་ཏི ལ་དྡྷི་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, ཀིཾ ཏེ་ན, ཡ་དི པ་ན་སྶ ཨི་དྡྷི ཨ་ཏྠི, ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུ’’ནྟི ཙོ་ད་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀོཏི སུ་ཏྟཾ ཡཾ སོ ཨེ་ཀཾ ཀ་པྤཾ ཨ་སཱི་ཏི་བྷཱ་གེ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ག་མ་ཏྟཾ ཀཱ་ལཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཏཾ ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་སཱ་དྷ་ཀ་ནྟི.

ཀ་པྤ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

༢. ཀུ་ས་ལ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༥༨-༦༥༩. ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ས་ལ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་པྤ་ཊྛོ ས་ཀ་ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཡེ་ན པ་ན ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟིཾ པ་ཊི་བཱ་ཧེ་ཡྻ, ཏཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ ན པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཡེ་སཾ པ་ན ཨི་མཾ ཝི་བྷཱ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ནེ་ཝ ‘‘སོ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐ་ཀཱ་ནཾ; ཏེ་སཾ ཝི་བྷཱ་ག་ད་སྶ་ནེ་ན ཏཾ ལ་དྡྷིཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.

ཀུ་ས་ལ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

༣. ཨ་ན་ནྟ་རཱ་པ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༦༠-༦༦༢. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་པ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་པ་ཡུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཡེ་ན ཁ་ནྡྷ་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀཾ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏཱ་དི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཎ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ ནི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, སོ ཨ་ཏྠ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷ་བྦོ ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ. ཡ་སྶ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, སོ ཨ་ཏྠ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཏྟཱ ན མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏོ, བྷ་བྦོ ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུ་ནྟི ཨི་དཾ ས་ཀ་ས་མ་ཡེ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ. ཡེ་སཾ པ་ན ‘‘ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ་ཡ་པི ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷ་བྦོ་ཡེ་ཝ ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུ’’ནྟི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐ་ཀཱ་ནཾ; ཏེ་སཾ ཏཾ ལ་དྡྷིཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི པུ་བྦ་པ་ཀྑཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་པ་ཡུ་ཏྟོཏི པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པུ་ཙྪཱ་པེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་པུ་ཙྪཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, ཨ་ཏྠ་སཱ་དྷི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ཏ་ཏོ པ་ར་ཝཱ་དཱི མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏཱ་དི་ཀ་མྨ་སྶ ཨཱ་ཎ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཝ ‘‘སོ མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏོ’’ཏི མ་ཉྙ་ཏི. ཏ་སྨཱ མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མ་ཉྩཱཏི པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ས་ཀ་ཝཱ་དཱི པ་ན ཨེ་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ དྭི་ནྣཾ ནི་ཡཱ་མཱ་ནཾ ཨ་ནོ་ཀྐ་ནྟི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ན ཧེ་ཝནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.

ན་ནུ ཏཾ ཀ་མྨནྟི མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏཱ་དི་ཀ་མྨཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ་ཎ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ཨ་ནི་ཡ་ཏ་མྤི ཧི ཨཱ་ཎ་ཏྟིཾ པ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ ‘‘ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ མ་ཡཱ ཀ་ཏ’’ནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏེ་ཝ, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཛཱ་ཡ་ཏེ་ཝ. ཧ་ཉྩཱིཏི་ཨཱ་དི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་མ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ལ་དྡྷི་པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.

༦༦༡. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྶ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ་ཎ་ཏྟི་ཀ་སྶཱ་པི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་པ་ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མོ་ཀྐ་མ་ནཾ པ་ཊི་སི་དྡྷཾ, ཏ་མེ་ཝ པུ་གྒ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་པ་ཡུ་ཏྟོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་བྷ་བྦོཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ‘‘ཨ་བྷ་བྦོ ནཱ་མ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏཱ་དི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཀོ, ཀིཾ ཏེ ཏེ་ན ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཙོ་དེ་ཏུཾ མཱ་ཏཱ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པི་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ ཏེ་སཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨ་རོ་ག་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཀི་རི་ཡཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ན ཧེ་ཝ’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.

ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ་ཎ་ཏྟི་ཀ་མྨཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྷི ‘‘མཱ ཁོ མ་ཡཱ ཨཱ་ཎ་ཏྟཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་རེ་ནྟེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཧ་ཊཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་སཾ་ཧ་ཊ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཊི་ཝི་ནོ་དི་ཏཾ, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ པ་ཊི་ཝི་ནཱི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི པ་ནེ་ཏྠ པུ་རི་མཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ནི་ཡ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ པ་ར་ཝཱ་དཱི ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཊི་སཾ་ཧ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷིཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་ཉྩཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

༦༦༢. པུ་ན ཨ་ན་ནྟ་རཱ་པ་ཡུ་ཏྟོཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་པ་ཉྷེ པ་ཋ་མ་པ་ཉྷེ ཝི་ཡ པུ་ཙྪཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ན་ནུ ཏཾ ཀ་མྨནྟི ཨ་ནུ་ཡོ་གོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་སཾ་ཧ་ཊ་ཀཱ་ལ་ཏོ པུ་བྦེ པ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. པ་ཡུ་ཏྟ་པུ་བྦ་ཏཱ་མ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ་ཎ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཧ་ཉྩཱི་ཏི ལ་དྡྷི་པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ནཾ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. ཨ་ཡཾ པ་ན ལ་དྡྷི ཨ་ཡོ་ནི་སོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.

ཨ་ན་ནྟ་རཱ་པ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

༤. ནི་ཡ་ཏ་སྶ ནི་ཡཱ་མ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༦༣-༦༦༤. ཨི་དཱ་ནི ནི་ཡ་ཏ་སྶ ནི་ཡཱ་མ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷོ ནི་ཡཱ་མོ – མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མོ ཙ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ, ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མོ ཙ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ. ཨི་མེ དྭེ ནི་ཡཱ་མེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙོ ནི་ཡཱ་མོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ས་བྦེ་པི ཧི སེ་སཱ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ ནཱ་མ. ཏེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་པི ཨ་ནི་ཡ་ཏོ་ཡེ་ཝ. བུ་དྡྷེ་ཧི པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎ་བ་ལེ་ན ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ བོ་དྷིཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀ་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པུ་ཉྙུ་སྶ་ད་ཏྟཱ ནི་ཡ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མཾ ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ བྷ་བྦོ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏུ’’ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ‘‘ནི་ཡ་ཏོ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦ་སེ་ལི་ཡཱ་པ་ར་སེ་ལི་ཡཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏོཏི་ཨཱ་དི ཨ་ཉྙེ་ན ནི་ཡཱ་མེ་ན ནི་ཡ་ཏ་སྶ ཨ་ཉྙ་ནི་ཡཱ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. པུ་བྦེ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱཏི་ཨཱ་དི ནི་ཡཱ་མ་པྤ་བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི ནི་ཡཱ་མེ དྷ་མྨ་པྤ་བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. བྷ་བྦོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ བྷ་བྦ་ཏཾ དཱི་པེ་ཏི, ན ནི་ཡ་ཏ་སྶ ནི་ཡཱ་མོ་ཀྐ་མ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་སཱ་དྷ་ཀཾ. སོ ཧི པུ་བྦེ ཨེ་ཀེ་ན་པི ནི་ཡ་ཏ་དྷ་མྨེ་ན ཨ་ནི་ཡ་ཏོ བོ་དྷི་མཱུ་ལེ ས་ཙྩ་ད་སྶ་ནེ་ན ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ་ཏི.

ནི་ཡ་ཏ་སྶ ནི་ཡཱ་མ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

༥. ནི་ཝུ་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༦༥-༦༦༧. ཨི་དཱ་ནི ནི་ཝུ་ཏ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ སུ་དྡྷ་སྶ སུ་དྡྷ་ཀི་ཙྩཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི ནི་ཝུ་ཏོ ཨོ་ཕུ་ཊོ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷོ ཙ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐ་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ནི་ཝུ་ཏོཏི་པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ར་ཏྟོ རཱ་གནྟི་ཨཱ་དི ནི་ཝུ་ཏ་སྶ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཛ་ཧ་ནེ དོ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེཏི་ཨཱ་དི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷ་སྶ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་སུ་དྡྷི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏོཏི་ཨཱ་དི ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཾ དཱི་པེ་ཏི, ན ནི་ཝུ་ཏ་སྶ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཛ་ཧ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་སཱ་དྷ་ཀ་ནྟི.

ནི་ཝུ་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

༦. ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༦༨-༦༧༠. ཨི་དཱ་ནི ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོཏི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཾ ཏེ་ཧི ས་མ་ངྒཱི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ནི་ཝུ་ཏ་ཀ་ཐཱ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.

ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

༧. ས་མཱ་པ་ནྣོ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༧༡-༦༧༣. ཨི་དཱ་ནི ས་མཱ་པ་ནྣོ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, སོ ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ (ཨ. ནི. ༤.༡༢༣) ནི་སྶཱ་ཡ ‘‘ས་མཱ་པ་ནྣོ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི, སཱ ཙ་སྶ ཛྷཱ་ན་ནི་ཀ་ནྟི ཛྷཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ས་མཱ་པ་ནྣོཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ཏ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎནྟི པ་ཉྷེ་སུ ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷ་བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ‘‘ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏཱི’’ཏི་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏཱིཏི སུ་ཏྟཾ ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷི་ནོ ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཛྷཱ་ན་སྶཱ་དཾ སཱ་དྷེ་ཏི, ན ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཛྷཱ་ན་ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཛྷཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་སཱ་དྷ་ཀ་ནྟི.

ས་མཱ་པ་ནྣོ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏཱི་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

༨. ཨ་སཱ་ཏ་རཱ་ག་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༧༤. ཨི་དཱ་ནི ཨ་སཱ་ཏ་རཱ་ག་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དེ་ཏི སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ, སོ ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༠༩) སུ་ཏྟེ དི་ཊྛཱ་བྷི་ན་ནྡ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱི’’ཏི་ཝ་ཙ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ‘‘དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ་པི རཱ་ག་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྠི ཨ་སཱ་ཏ་རཱ་གོ’’ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐ་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠི ཨ་སཱ་ཏ་རཱ་གོཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ཏ་ཏྠ ཨ་སཱ་ཏ་རཱ་གོཏི ཨ་སཱ་ཏེ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ཡི་ཏེ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མེ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ར་ཛྫ་ནཱ. ཨཱ་མ་ནྟཱཏི ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.

༦༧༥. སོ ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱིཏི སུ་ཏྟེ པ་ན ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ རཱ་གུ་པྤ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་མཱུ་ཧ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན པ་ན ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ དྷ་མྨཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ན་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ དི་ཊྛི་མ་ཉྙ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ དི་ཊྛཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཏ་སྶཱ པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟོ་པི དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་སྨཱ ཨ་སཱ་དྷ་ཀ་མེ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏ་རཱ་ག་སྶཱ་ཏི.

ཨ་སཱ་ཏ་རཱ་ག་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

༩. དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱ་ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༧༦-༦༨༠. ཨི་དཱ་ནི དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཏི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ…པེ… དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཨི་མཱ་སུ ཚ་སུ ཏ་ཎྷཱ་སུ ཡ་སྨཱ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མཱ ཏ་ཎྷཱ དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ སཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦ་སེ་ལི་ཡཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སེ་ས་པ་ཉྷཱ་ནཾ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཏྠོ ནི་ཡྻཱ་ཏི. ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཏཱི་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི ཚ་པི ཏ་ཎྷཱ ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ. རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཧི ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཀཱ་མ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ. ‘‘བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙཱ’’ཏི ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ. ‘‘ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཏ་ཎྷཱ ཝི་བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཏི. ན་ནུ སཱ དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱཏི པ་དཾ ཏ་ཎྷཱ་ཡ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟིཾ དཱི་པེ་ཏི, ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཏ་སྨཱ ཨ་སཱ་དྷ་ཀ་ནྟི.

དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

༡༠. དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱ་ན་དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༦༨༡-༦༨༥. ཨི་དཱ་ནི དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱ ན་དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཡ་སྨཱ སཱ དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ན དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦ་སེ་ལི་ཡཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ཀ་ཐཱ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.

དྷ་མྨ་ཏ་ཎྷཱ ན་དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.

ཏེ་ར་ས་མོ ཝ་གྒོ.