༧. ས་ཏྟ་མ་ཝ་གྒོ
༡. ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༡-༤༧༢. ཨི་དཱ་ནི ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ དཱ་མཱ་དཱི་ཧི བ་ལི་བ་དྡཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཀེ་ཙི དྷ་མྨཱ ཀེ་ཧི་ཙི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘‘ན་ཏྠི ཀེ་ཙི དྷ་མྨཱ ཀེ་ཧི་ཙི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན རཱུ་པ་ས་ངྒ་ཧོ་ཏི་ཨཱ་དི ནི་ར་ཏྠ་ཀ’’ནྟི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི རཱ་ཛ་གི་རི་ཀཱ་ན་ཉྩེ་ཝ སི་དྡྷ་ཏྠི་ཀཱ་ན་ཉྩ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཉྙེ་ན་ཏྠེ་ན ས་ངྒ་ཧ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ན་ཏྠེ་ན ས་ངྒ་ཧོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ན་ནུ ཨ་ཏྠི ཀེ་ཙི དྷ་མྨཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏཾ ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཡཱ པ་ནེ་སཱ པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ལ་དྡྷི་པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཡ་ཐཱ དཱ་མེ་ན ཝཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨུ་པ་མཱ ཨཱ་ཧ་ཊཱ, ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཧ་ཉྩི དཱ་མེ་ན ཝཱ’’ཏི ཏ་སྶ ལ་དྡྷི བྷི་ནྣཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ཡ་དི ཏེ དཱ་མཱ་དཱི་ཧི བ་ལི་བ་དྡཱ་ད་ཡོ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ནཱ་མ, ཨ་ཏྠི ཀེ་ཙི དྷ་མྨཱ ཀེ་ཧི་ཙི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི.
ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༣-༤༧༤. ཨི་དཱ་ནི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཏི་ལ་མྷི ཏེ་ལཾ ཝི་ཡ ན ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ས་ཉྙཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ན་ཏྠི ཀེ་ཙི དྷ་མྨཱ ཀེ་ཧི་ཙི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི་ཨཱ་དི ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི རཱ་ཛ་གི་རི་ཀ་སི་དྡྷ་ཏྠི་ཀཱ་ན་ཉྙེ་ཝ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ་ཏྠེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སེ་ས་མི་དྷཱ་པི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཡོ པ་ནེ་ས པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ཏི་ལ་མྷི ཏེ་ལ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀོ ཨུ་པ་མཱ་པ་ཉྷོ ཨཱ་ཧ་ཊོ, སོ ཡ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཏི་ལ་ཏེ་ལཱ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ནཱ་ན་ཏྟ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ན་ཏྠི. ས་བྦེ་སུ་པི ཧི ཏི་ལ་ཨ་ཊྛི་ཏ་ཙེ་སུ ཏི་ལོ་ཏི ཝོ་ཧཱ་ར་མ་ཏྟཾ, ཏེ་ནེ་ཝ ཏི་ལཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏེ པུ་རི་མ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཏི་ལོ ནཱ་མ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ཧ་ཊ་ས་དི་སོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༣. ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༥-༤༧༧. ཨི་དཱ་ནི ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཕ་སྶི་ཀཱ་ད་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་ནཱ་པི ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏི ན་ཏྠི ཙེ་ཏ་སི་ཀོ དྷ་མྨོ’’ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི རཱ་ཛ་གི་རི་ཀ་སི་དྡྷ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏོཏི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཕ་སྶི་ཀཱཏི ཏཱ་དི་སཾ ཝོ་ཧཱ་རཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ པུ་ཙྪཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. ཀིཾ ཝོ་ཧཱ་རེ་ན, ཡ་ཐཱ ཙི་ཏྟ་ནི་སྶི་ཏ་ཀོ་ཏི ཙེ་ཏ་སི་ཀོ, ཨེ་ཝཾ སོ་པི ཕ་སྶ་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཕ་སྶི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟེ དོ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ཊི་ཉྙཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༤. དཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧༨. ཨི་དཱ་ནི དཱ་ན་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཏི་ཝི་དྷཾ – ཙཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ་པི, ཝི་ར་ཏི་པི, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ་པི. ‘‘ས་དྡྷཱ ཧི་རི་ཡཾ ཀུ་ས་ལ་ཉྩ དཱ་ན’’ནྟི (ཨ. ནི. ༨.༣༠) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཙཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ དཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་བྷ་ཡཾ དེ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༨.༣༩) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ར་ཏི. ‘‘དཱ་ནཾ དེ་ཏི ཨ་ནྣཾ པཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ. ཏ་ཏྠ ཙཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ ‘‘དེ་ཏི ཝཱ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ, དེ་ནྟི ཝཱ ཨེ་ཏཱ་ཡ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ’’ནྟི དཱ་ནཾ. ཝི་ར་ཏི ཨ་ཝ་ཁ་ཎྜ་ན་ཊྛེ་ན ལ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ དཱ་ནཾ. སཱ ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཾ དུ་སྶཱི་ལྱ་ཙེ་ཏ་ནཾ དཱ་ཏི ཁ་ཎྜེ་ཏི ལུ་ནཱ་ཏི ཝཱ་ཏི དཱ་ནཾ. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ དི་ཡྻ་ཏཱི་ཏི དཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙེ་ཏ་སི་ཀོ ཙེ་ཝ དྷ་མྨོ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ཙཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ‘‘ཙེ་ཏ་སི་ཀོ་ཝ དྷ་མྨོ དཱ་ནཾ, ན དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ’’ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི རཱ་ཛ་གི་རི་ཀ་སི་དྡྷ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སི་ཀོཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཨ་ཐ ནཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཙོ་དེ་ཏུཾ ལ་བྦྷཱཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ཨ་ནྣཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ སོ ན ས་ཀྐཱ དཱ་ཏུ་ནྟི པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཨི་ཏ་ར་སྶ. པུ་ན ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཊྛེ ‘‘ཨ་བྷ་ཡཾ དེ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཉྙཱ ཏ་སྶེ་ཝ. ཕ་སྶ་པ་ཉྷཱ་དཱི་སུ པ་ན ཕ་སྶཾ དེ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཝོ་ཧཱ་རཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏེ་ཝ.
༤༧༩. ཨ་ནི་ཊྛ་ཕ་ལནྟི་ཨཱ་དི ཨ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ དཱ་ན་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི ཨ་ཙེ་ཏ་སི་ཀོ ཨ་ནྣཱ་དི་དྷ་མྨོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི, ཨི་ཊྛ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝ་ནི་ཡ་མ་ན་ཏྠཾ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མྤི ཧེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་དི ཨ་ཙེ་ཏ་སི་ཀོ ཨ་ནྣཱ་དི་དྷ་མྨོ དཱ་ནཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནི་ཊྛཾ ཨ་ཀ་ནྟཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ དེ་ནྟ་སྶ ནི་མྦ་བཱི་ཛཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཡ ནི་མྦཱ་ད་ཡོ ཨ་ནི་ཊྛ་མེ་ཝ ཕ་ལཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎ་ཙཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཱ དཱ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ཊྛེ་པི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ དཱ་ནཾ ཨི་ཊྛ་ཕ་ལ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ར་ཝཱ་དི་ནཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དྷ་མྨ་སྶ དཱ་ན་བྷཱ་ཝེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏེ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཨི་ཏ་རེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ དཱ་ན་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷེ་ཏུཾ དཱ་ནཾ ཨི་ཊྛ་ཕ་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. པ་ར་ཝཱ་དཱི པ་ན ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ཊྛ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. སུ་ཏྟ་སཱ་དྷ་ནཾ པ་ར་ཝཱ་དཱི་ཝཱ་དེ་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་ཝཱ་དེ་པི, ན པ་ན ཨེ་ཀེ་ན་ཏྠེ་ན. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ཨི་ཊྛ་ཕ་ལོ་ཏི ཨི་ཊྛ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ཧི ན ཝ་ཏྟ་བྦནྟི ཨི་ཊྛ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ ཡུ་ཛྫ་ཏི. དཱ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན པ་ན དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ དཱ་ན་མེ་ཝ. དི་ནྣ་ཉྷི དཱ་ནཱ་ནཾ ས་ངྐ་ར་བྷཱ་ཝ་མོ་ཙ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཨ་ཡཾ ཀ་ཐཱ་ཏི.
དཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༥. པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨༣. ཨི་དཱ་ནི པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཏེ་སཾ དི་ཝཱ ཙ ར་ཏྟོ ཙ, ས་དཱ པུ་ཉྙཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༤༧) ཙ ‘‘ཡ་སྶ བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༥༡) ཙ ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི སུ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཡོ་ནི་སོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡེ་སཾ པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཡཾ ནཱ་མ པུ་ཉྙཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི རཱ་ཛ་གི་རི་ཀ་སི་དྡྷ་ཏྠི་ཀ་ས་མྨི་ཏི་ཡཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཡནྟི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘པུ་ཉྙཾ ནཱ་མ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, ཏ་སྨཱ ཕ་སྶཱ་དཱི་ཧི ཏེ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཙོ་དེ་ཏུཾ པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཡོ ཕ་སྶོཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏཾ ས་བྦཾ ཨི་ཏ་རེ་ན ཏེ་སཾ ཨ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ. ལ་ཏཱ་ཝི་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ‘‘ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཝཱ ཝི་ནཱ་པི ཡ་ཐཱ ལ་ཏཱ་དཱི་ནི ས་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀིཾ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’’ཏི ཙོ་ད་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཐཱ པ་ན་སྶ ཨ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏོ ན ཧེ་ཝཱཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ.
༤༨༤. ན ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ཏཱིཏི པ་ཉྷེ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་གེ་ན པུ་རི་མ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཧོ་ཏི པུ་ཉྙ་ནྟི ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏོ ཨ་ནཱ་ཝ་ཊྚེ་ནྟ་སྶཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པུ་ཊྛོ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཙཱ་ག་ཙེ་ཏ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ཝ་ཊྚེ་ནྟ་སྶཱཏི དཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀེ་ན ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨ་ནཱ་ཝ་ཊྚེ་ནྟ་སྶ ཨ་པ་རི་ཝ་ཊྚེ་ནྟ་སྶ. ཨ་ནཱ་བྷོ་ག་སྶཱཏི ནི་རཱ་བྷོ་ག་སྶ. ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ནྟ་སྶཱཏི ན ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཉྷི བྷ་ཝ་ངྒཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཏ་མ་གྒེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ དཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཾ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ་ཀི་ཙྩེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ པུ་ཉྙཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱཏི མ་ནཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཧི ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ མ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་སྨི་ཉྷི ཨེ་ཏཾ བྷུ་མྨཾ. ཨ་ཙེ་ཏ་ཡ་ནྟ་སྶཱཏི ཙེ་ཏ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ. ཨ་པ་ཏྠེ་ནྟ་སྶཱཏི པ་ཏྠ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་ཙྪ་ནྡཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. ཨ་པྤ་ཎི་ད་ཧ་ནྟ་སྶཱཏི དཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཊྛ་པེ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ནུ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ནྟ་སྶཱཏི ཝཱ་རེ ཨཱ་བྷོ་ག་སྶཱཏི ཨཱ་བྷོ་ག་ཝ་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨཱ་བྷོ་གཱ ཨ་སྶ, ཨཱ་བྷོ་ག་སྶ ཝཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཏཾ པུ་ཉྙཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤༨༥. དྭི་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ དྭི་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཙ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་པི་ཙ་སྶ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ལ་དྡྷི, ཏ་སྶཱ་པི ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི པ་རི་ཡཱ་ཡ་སྶ དྭཱ་རཾ་པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུ་ཝི་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཙོ་དེ་ཏུཾ ཀུ་ས་ལཱདི་པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ས་མྤ་ཡོ་གཱ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཡཾ པ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ལ་དྡྷི་ཡཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི སུ་ཏྟེ་ན ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི.
༤༨༦. སུ་ཏྟ་སཱ་དྷ་ནེ ཨཱ་རཱ་མ་རོ་པ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་པ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ པུ་ཉྙཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ས་དཱ པུ་ཉྙཾ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎོ ཏ་སྶ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡོཏི ཨི་དཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ དི་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཙ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མེ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ སོ པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཡནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་བྷུ་ཏྟེ་པི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ པུ་ཉྙཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི་ཝཱ་དོ་ཝ བ་ལ་ཝཱ, ཏ་ཏྠ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཡ་པུ་ཉྙ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༦. ཨི་ཏོ་དི་ནྣ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨༨-༤༩༡. ཨི་དཱ་ནི ཨི་ཏོ དི་ནྣ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ‘‘ཨི་ཏོ དི་ནྣེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟི, པེ་ཏཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ ཏ་ཧི’’ནྟི (པེ. ཝ. ༡༩) ཝ་ཙ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ‘‘ཡཾ ཨི་ཏོ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི དི་ནྣཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་ནྟཱི’’ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི རཱ་ཛ་གི་རི་ཀ་སི་དྡྷ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་ཏོ དི་ནྣེ་ནཱཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. པུ་ན ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨ་ཉྙོ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོཏི ཨ་ཉྙ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཉྙོ ཀཱ་ར་ཀོ, ན ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ཊྛོ པ་ན ཨི་ཏ་རོ སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷ་བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. དཱ་ནཾ དེ་ནྟནྟི དཱ་ནཾ ད་ད་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ བྷོ་གཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨཱ་སྶ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ལ་དྡྷིཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ན ཧི ཏེ ཨི་ཏོ དི་ནྣེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཡཱ་པེ་ནྟི. སེ་སེ་སུ་པི སུ་ཏྟ་སཱ་དྷ་ནེ་སུ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ་ཏི.
ཨི་ཏོ དི་ནྣ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༧. པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩༢. ཨི་དཱ་ནི པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཏྠི ཨི་སྶ་རི་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ཀ་མྨཾ, ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨི་སྶ་རཱ་ནཾ བྷཱ་ཝོ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ནཱ་མ, ཨ་དྷི་པ་ཏཱི་ན་ཉྩ བྷཱ་ཝོ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ནཱ་མ, པ་ཐ་ཝི་སྶ་རི་ཡ་ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཡེ་སཾ ‘‘པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱིཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱཏི་ཨཱ་དི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཕ་སྶོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནི་དྡི་ཊྛེ་སུ ཝི་པཱ་ཀེ་སུ ཕ་སྶོ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཱ་དི་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི. སོ ཙ ས་ཉྙཱ་ད་ཡོ ཙ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ས་ཉྙཱ་དཱི་ཧི, ས་བྦེ་པི སཱ་ར་མྨ་ཎཱ, ཨ་ཏྠི ཙ ནེ་སཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀ་ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ནཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ, ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ, ཡོ ཏ་ཏྠ ཨི་ཊྛ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཏ་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ, པ་ཎི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ མཱུ་ལ་ཏ་ཎྷཱ, ཀིཾ ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པ་ཊི་ལོ་མ་པུ་ཙྪཱ་དཱི་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༤༩༣. ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ པ་རེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎོཏི པ་ཉྷེ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཙ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཉྙེ་སནྟི སུ་ཏྟཾ པ་ར་ས་མ་ཡ་ཏོ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ. ས་བྦེ ས་ཏྟཱ པ་ཐ་ཝིཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱིཏི པ་ཉྷེ པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་ནི་སྶི་ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ནི་སྶི་ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱིཏི པ་ཉྷེ ཨཱ་རུ་པྤེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ཁེ་པེ་ཏྭཱཏི ཨི་དཾ པ་ར་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཉྷི ཁེ་པེ་ཏྭཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་སཾ ལ་དྡྷི. ས་ཀ་ས་མ་ཡེ པ་ན ཀ་ཏོ་ཀཱ་ས་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ཁེ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ན་ཏྠི. ཏེ་ས་ཉྩ ལ་དྡྷི་ཡཱ པ་ཐ་ཝཱི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏཾ ཨ་ཁེ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙོ་དེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ས་ཏྟ་སྶ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀནྟི པ་ཉྷེ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཕ་སྶཱ་དིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. པ་ཐ་ཝཱི་ས་མུ་དྡ་སཱུ་རི་ཡ་ཙ་ནྡི་མཱ་ད་ཡོ ཧི ས་བྦེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཏེ་སཾ ལ་དྡྷི.
༤༩༤. ཨི་སྶ་རི་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ནཱ་མ བ་ཧུ་དྷ་ན་ཏཱ. ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ནཱ་མ སེ་ས་ཛ་ནེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ག་རུ་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝོ. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཏཾ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན ཛ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན. ཏ་སྨཱ ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱ་ཝེ ཨ་སཱ་དྷ་ཀ་མེ་ཏ་ནྟི.
པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༨. ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩༥. ཨི་དཱ་ནི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ‘‘ཨ་ཏྠི དུ་བྦ་ཎྞ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ དུ་བྦ་ཎྞ་ཏཱ ནཱ་མ ཛ་རཱ. ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་ཏཱ ནཱ་མ མ་ར་ཎཾ. ཏཾ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. པ་ཊི་ལོ་མ་པ་ཉྷེ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎནྟི རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ, ཨ་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་ན ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ས་མྤ་ཡོ་ག་ལ་ཀྑ་ཎཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ.
༤༩༦. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀོཏི པ་ཉྷེ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ་ན ནཱ་མ ཨ་ནི་ཊྛ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ལ་དྡྷི་ཡཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པ་ར་ཏོ ཙ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏ་ཉྙེ་ཝ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཀུ་ས་ལཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་ཉྩཱཏི པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏཾ, ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཏཾ ན་ཏྠི. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཡཱ་ཡོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪཱ ན ཀ་ཏཱ.
༤༩༧. དུ་བྦ་ཎྞ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ དུ་བྦ་ཎྞི་ཡཾ ནཱ་མ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ. ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་ཏཱ ནཱ་མ ཨཱ་ཡུ་ནོ ཙི་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ དུ་བྦ་ཎྞ་རཱུ་པ་སྶ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ས་དི་ས་ཏྟཱ པ་ན་སྶ ཏཾ་ཝི་པཱ་ཀོ ན ཧོ་ཏི. ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ནོ པ་ན ཏཾ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡུ་ནོ ཙ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏཾ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན ཝི་པཱ་ཀ་ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཛ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན, ཏ་སྨཱ ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱ་ཝེ ཨ་སཱ་དྷ་ཀཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༩. ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩༨. ཨི་དཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཾ, ན ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ན་ཏྠི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ཏ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ. ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡ་མ་ཏྟཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་ནྟི ལ་དྡྷི་ཡཱ པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སཱ་མ་ཉྙནྟི ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝོ, མ་གྒ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ‘‘སཱ་མ་ཉྙ་ཉྩ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་སེ་སྶཱ་མི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལ་ཉྩཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. བྲ་ཧྨ་ཉྙེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ན ཝི་པཱ་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ་དཱི་ནཾ ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་ནཾ ན་ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དཱ་ན་ཕ་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. སོ ཧི ཨཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ཏྟི་ཀ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠཾ དྷཱ་རེ་ཏི – ཝི་པཱ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་ཙ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏཾ ཝཱ ཨཱ་ཙི་ན་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནོ, ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་པ་ཙི་ན་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི ཙ.
༥༠༠. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ས་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པུ་ཙྪཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཙ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཙ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ལོ་ཀི་ཡ་ཉྷི ཀུ་ས་ལཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ ཙེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཉྩ ཨཱ་ཙི་ན་ནྟཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ ཙེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཉྩ ཨ་པ་ཙི་ན་ནྟཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ས་ཝི་པཱ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཨ་ཝི་པཱ་ཀཾ. ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏྠ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནོ པ་ཊི་ཉྙཱ ཙ པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི.
ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༡༠. ཝི་པཱ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨོ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠༡. ཨི་དཱ་ནི ཝི་པཱ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨོ་ཏི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཝི་པཱ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་པཱ་ཀོ་པི ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨོ་ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོཏི ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཡོ ཝི་པཱ་ཀོ, སོ་པི ཏེ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨོ ཧོ་ཏཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ པུ་ཊྛོ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཨ་ཉྙ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ པ་ན་སྶ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝི་ཡ ཏ་སྶཱ་པི ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ, ཏ་སྶཱ་པི ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཝ་ཊྚཱ་ནུ་པ་ཙྪེ་དོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི པུ་ཊྛོ ས་མ་ཡ་ཝི་རོ་དྷ་བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མྷི ཝ་ཙ་ན་སཱ་དྷ་ནེ པ་ན ཡ་དི ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཝི་པཱ་ཀོ ཙ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨོ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – སོ ཧི ཙ་ཏཱུ་སུ ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་སུ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཊྛེ་ན ཙ ཝི་པཱ་ཀཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ‘‘ཝི་པཱ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨོ’’ཏི པུ་ཊྛོ ཨཱ་མ་ནྟཱ་ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ‘‘ཡ་སྨཱ ཏ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཙ་ཏཱུ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝི་པཱ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨོ་པི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ས་ཧ་ག་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཙོ་དེ་ཏུཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཏ་ཉྙེ་ཝ ཨ་ཀུ་ས་ལནྟི ཡ་དི ཏེ ཝི་པཱ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨོ, ཡོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀོ, སོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྟཱ. ཏ་ཉྙེ་ཝ ཀུ་ས་ལནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༥༠༢. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་མ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་སཱ་དྷ་ཀཾ. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ན་མྤི ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ན ཙ ཏཱ་ནི ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི, ན ཙ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ་ནཱི་ཏི.
ཝི་པཱ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨོ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ས་ཏྟ་མོ ཝ་གྒོ.