༨. ཨ་ཊྛ་མ་ཝ་གྒོ
༡. ཚ་ག་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠༣-༥༠༤. ཨི་དཱ་ནི ཚ་ག་ཏི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཚ་ག་ཏི་ཡོ་ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་ཏྟ་རཱ་པ་ཐ་ཀཱ་ན་ཉྩ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ‘‘པ་ཉྩ ཁོ པ་ནི་མཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ག་ཏི་ཡོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༥༣) ལོ་མ་ཧཾ་ས་ན་པ་རི་ཡཱ་ཡེ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ནཾ ག་ཏཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙོ་དེ་ཏུཾ ན་ནུ པ་ཉྩ ག་ཏི་ཡོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷ་བྷ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ན ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཚ ག་ཏི་ཡོ ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, ན་ནུ ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་པཱ་ཡེ་ཧི ཙ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡོ་པི ག་ཧི་ཏོ་ཏི. ས་ཙྩཾ ག་ཧི་ཏོ, ན པ་ནེ་སཱ ག་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཝི་སུཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡ་སྨི་ཉྷི ཀཱ་ལ་ཀ་ཉྩི་ཀཱ ཨ་སུ་རཱ པེ་ཏ་ག་ཏི་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ, ཝེ་པ་ཙི་ཏྟི་པ་རི་སཱ དེ་ཝ་ག་ཏི་ཡཱ, ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡོ་ཏི ཝི་སུཾ ཨེ་ཀཱ ག་ཏི ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ན་ནུ ཀཱ་ལ་ཀ་ཉྩི་ཀཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞཱཏི ས་དི་ས་རཱུ་པ་ས་ཎྛཱ་ནཱ བཱི་བྷ་ཙྪཱ ཝི་རཱུ་པཱ དུ་དྡ་སྶི་ཀཱ. ས་མཱ་ན་བྷོ་གཱཏི ས་དི་ས་མེ་ཐུ་ན་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ. ས་མཱ་ནཱ་ཧཱ་རཱཏི ས་དི་ས་ཁེ་ལ༹་སི་ངྒྷཱ་ཎི་ཀ་པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏཱ་དི་ཨཱ་ཧཱ་རཱ. ས་མཱ་ནཱ་ཡུ་ཀཱཏི ས་དི་ས་ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ. ཨཱ་ཝཱ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ཧནྟི ཀ་ཉྙཱ་ག་ཧ་ཎ་ཉྩེ་ཝ ཀ་ཉྙཱ་དཱ་ན་ཉྩ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞཱཏི ས་དི་ས་རཱུ་པ་ས་ཎྛཱ་ནཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ པ་བྷཱ་ས་མྤ་ནྣཱ. ས་མཱ་ན་བྷོ་གཱཏི ས་དི་ས་པ་ཉྩ་ཀ་ཨཱ་མ་གུ་ཎ་བྷོ་གཱ. ས་མཱ་ནཱ་ཧཱ་རཱཏི ས་དི་ས་སུ་དྷཱ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ཨཱ་ཧཱ་རཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ན་ནུ ཨ་ཏྠི ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡོཏི ཨི་དཾ ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡ་སྶེ་ཝ སཱ་དྷ་ཀཾ. ཏ་སྶ པ་ན ཝི་སུཾ ག་ཏི་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ག་ཏི་སཱ་དྷ་ཀ་ནྟི.
ཚ་ག་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༢. ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༠༥. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི’’ཏི སུ་ཏྟ་པ་དཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཡ་ཏྠ ས་ཏྟོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀོ, ཨི་དྡྷི་མཱ ཝི་ཡ ཨ་ནི་དྡྷི་མཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏི་ས་མཱ་ག་མ་ཉྩེ་ཝ ཨུ་ཏུ་ས་མ་ཡ་ཉྩ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱི’’ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦ་སེ་ལི་ཡཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ས་མྨི་ཏི་ཡཱ་ན་ཉྩ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱིཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ལ་དྡྷི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཨ་ཐ ནཾ ཡེ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཙོ་དེ་ཏུཾ ཀཱ་མ་བྷ་ཝོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་དི ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི བྷ་ཝོ ཨ་ཏྠི, ཏེ་ན ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝཱ་དི་ནཱ ཝི་ཡ, ཏེ་ན ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མི – ‘‘ཀིཾ ཏེ ཨ་ཡཾ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝོ ནཱ་མ ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ, ཨུ་དཱ་ཧུ རཱུ་པ་བྷ་ཝོ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝོ ཝཱ’’ཏི? ཨི་ཏ་རོ ཏ་ཐཱ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ས་བྦཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་སྶ ཙཱཏི་ཨཱ་དི ཡ་དི ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཨི་མེ་སཾ བྷ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ དྭི་ནྣཾ སཱི་མཱ་ནཾ སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ ཝི་ཡ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཙོ་དེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ. པ་ར་ཝཱ་དཱི པ་ན ཏ་ཐཱ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ས་བྦ་པ་ཉྷེ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི ཀེ་ཝ་ལཾ ལ་དྡྷི་ཡཱ, ན ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན. ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ‘ནོ ཝ་ཏ རེ’ཏི པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏི.
༥༠༦. པ་ཉྩ་མཱི སཱ ཡོ་ནཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི་པི ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཡོ་ནི་ཨཱ་དཱི་སུ སོ ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཐ ཏེ་ན ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཙོ་དེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཾ ཀ་མྨནྟི ཡ་དི སོ་པི ཨེ་ཀོ བྷ་ཝོ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཱ་དཱི་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ཏྠཱ་རཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ་ནི, ཨེ་ཝཾ ཏ་དུ་པ་གེ་ནཱ་པི ཀ་མྨེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཙོ་ད་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན པ་ར་ས་མ་ཡེ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཾ ནཱ་མ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི, ཡཾ ཡཾ བྷ་ཝཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་དུ་པ་གེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཏེ་སཾ ལ་དྡྷི, ཏ་སྨཱ ‘ན་ཧེ་ཝ’ནྟི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠི ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཱ ས་ཏྟཱཏི པུ་ཊྛོ་པི ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཏེ་ཏི ལ་དྡྷི་ཡཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཛཱ་ཡ་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པུ་ཊྛོ་པི ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི ཙེ་ཝ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ར་མྤ་ར་ཉྩ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. རཱུ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ན པུ་ཊྛོ་པི ཡ་སྨཱ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ རཱུ་པཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝི་ཡ ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཏི ཏ་སྶ ལ་དྡྷི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་པི པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥༠༧. ཨི་དཱ་ནི ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ བྷ་ཝོ ག་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི བྷ་ཝ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡ་དི ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི བྷ་ཝོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ བྷ་ཝ་ག་ཏི་ཨཱ་དི་བྷེ་དོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏྲཱ་པི ལ་བྦྷེ་ཐ. ཡ་ཐཱ ཝཱ ཏ་ཏྠ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨི་མེ་སུ་པི ན ལ་བྦྷེ་ཐ. ས་མཱ་ན་སྨི་ཉྷི བྷ་ཝ་བྷཱ་ཝེ ཨེ་ཏེ་སྭེ་ཝེ་ས ཝི་བྷཱ་གོ ཨ་ཏྠི, ན ཨི་ཏ་ར་སྨི་ནྟི ཀོ ཨེ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་ཧེ་ཏཱུ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ པུ་ན ལ་དྡྷི་མ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཏཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི ཙ.
༥༠༨. ས་བྦེ་ས་ཉྙེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝོཏི པུ་ཊྛོ ཡ་སྨཱ ནི་ར་ཡཱུ་པ་ག་ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱུ་པ་ག་ཨ་རཱུ་པཱུ་པ་གཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་ཊི་ལོ་མེ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི ཡེ་སཾ སོ ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏེ ཏཱ་ཝ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ ས་བྦཾ པཱ་ལི༹་ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ ས་དྡྷིཾ སུ་ཏྟ་སཱ་དྷ་ནེ་ནཱ་ཏི.
ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༣. ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡༠. ཨི་དཱ་ནི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ཀ་ས་མ་ཡེ ཏཱ་ཝ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏཱུཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཱ་པི ཝུ་ཙྩ་ནྟི – ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཱ་པི ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ་པི. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཱ ཀ་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ཀཱ་མཱ, ས་བྷཱ་ཝ་ནི་སྶ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏ་ཊྛེ་ན དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ. ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཱ ཀ་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ཙེ་ཝ ཀ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཀཱ་མཱ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ་ཏྠེ་ན དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ. ཀཱ་མ་བྷ་ཝོ ཀ་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ཀ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་པ་ཝ་ཏྟི་དེ་ས་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཏཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཀཱ་མོ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ་ཏྠེ་ན དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ. པ་ར་ས་མ་ཡེ པ་ན – ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཉྩེ་ཝ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ག་ཧི་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཡེ་སཾ ཨ་ཡཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཏ་ར་ཧི པུ་བྦ་སེ་ལི་ཡཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ བོ་དྷེ་ཏུཾ པ་ཉྩེ་ཝཱཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ན་ནུ ཨ་ཏྠཱིཏི་ཨཱ་དི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོཏི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནོ ཙ ཝ་ཏ རེ ཝ་ཏྟ་བྦེ པ་ཉྩེ་ཝཱཏི ཨི་མེ་སུ ཏ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཚ་ནྡཱ་དཱི་སུ ས་ཏི པ་ཉྩེ་ཝ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཏེ་པི ཧི ཚ་ནྡཱ་ད་ཡོ ཀ་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ཀཱ་མཱ ཙ དྷཱ་ཏུ ཙཱ་ཏི་པི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ. ཀ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཀཱ་མ་ས་ངྑཱ་ཏཱ དྷཱ་ཏཱུ་ཏི་པི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུནྟི་ཨཱ་དི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ པ་ར་ཝཱ་དཱི ཚ་ནྣ་མྤི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་བྷཱ་ཝེ་ན ན་ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་ན མ་ནོ་ཏི པུ་ཊྛོ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ན་ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ས་བྦོ་པི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་མ་ནོ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ནཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི སུ་ཏྟེ་ན ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི.
༥༡༡. ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ བྷ་ཝོཏི་ཨཱ་དི བྷ་ཝ་སྶ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཀཱ་མ་གུ་ཎ་མ་ཏྟེ བྷ་ཝོ་ཏི ཝོ་ཧཱ་རོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་ར་ཝཱ་དཱི ན་ཧེ་ཝཱ་ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཀཱ་མ་གུ་ཎཱུ་པ་གཾ ཀ་མྨནྟི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་མ་ཏྟ་སྶ ན་ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱུ་པ་ག་མེ་ཝ ཧི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི, ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱུ་པ་གཱ ཨེ་ཝ ཙ ས་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཡ་ནྟི ཛི་ཡ་ནྟི མི་ཡ་ནྟི ཙ་ཝ་ནྟི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི, ན ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སཱུ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༤. ཀཱ་མ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡༣-༥༡༤. ཨི་དཱ་ནི ཀཱ་མ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦ་སེ་ལི་ཡཱ་ནཾ; ཏེ་སཾ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མ་སྶེ་ཝ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀཱ་མ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པ་ཉྩེ་ཝཱཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཀཱ་མ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༥. རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡༥-༥༡༦. ཨི་དཱ་ནི རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘རཱུ་པི་ནོ དྷ་མྨཱ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མཱ’’ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ རཱུ་པི་ནོཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཡ་སྨཱ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ རཱུ་པ་བྷ་ཝོ, ན རཱུ་པ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏེ་ན་ཏྠེ་ན ཙོ་དེ་ཏུཾ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏཱུཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ས་བྦཾ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སཱ་ཝ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏཱུཏི པུ་ཊྛོ བྷཱུ་མི་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝི་རོ་དྷཾ པ་སྶ་མཱ་ནོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པུ་ན ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཊྛོ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ པ་ན དྭཱི་ཧི བྷ་ཝེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ན ཏཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ་ན ཙཱཏི ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ ཨེ་ཀ་སྶ དྭཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི.
རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༦. ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡༧-༥༡༨. ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ནཱ བྷ་ཝོ་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ནེ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཏེ ཨ་རཱུ་པི་ནོ དྷ་མྨཱ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༧. རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡༩. ཨི་དཱ་ནི རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ‘‘རཱུ་པཱི མ་ནོ་མ་ཡོ ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱི ཨ་ཧཱི་ནི་ནྡྲི་ཡོ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༨༧) སུ་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ གྷཱ་ནཱ་དི་ནི་མི་ཏྟཱ་ནི་པི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནི་ཀོ ཏེ་སཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ས་མྨི་ཏི་ཡཱ་ན་ཉྩ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནི་ཀོཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཨ་ཐ ནཾ ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྶ ཝ་སེ་ན ཙོ་དེ་ཏུཾ ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ གྷཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏོ པ་ར་ཝཱ་དཱི ཡཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ གྷཱ་ནཱ་དི་ཀཾ ས་ཎྛཱ་ན་ནི་མི་ཏྟཾ ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ལ་དྡྷི་ཡཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན པུ་ཊྛོ གྷཱ་ན་པྤ་སཱ་དཱ་ད་ཡོ ཏ་ཏྠ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ གོ་ཙ་རཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པ་ཊི་ལོ་མ་པ་ཉྷ་སཾ་ས་ནྡ་ན་པ་ཉྷེ་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥༢༡. ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ གྷཱ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ཏྠི ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཏེ་ན གྷཱ་ནེ་ན ཏཾ ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ར་ས་མ་ཡེ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ ཀི་ར ཏ་ཏྠ ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཙ ནཱ་མ ས་ཀི་ཙྩ་ཀེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཏེ་ཧི གྷཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཏེ ག་ནྡྷཱ་ད་ཡོ གྷཱ་ཡ་ནྟི སཱ་ཡ་ནྟི ཕུ་ས་ནྟཱི་ཏི་པི ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཏཾ ལ་དྡྷིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ར་ཝཱ་དཱི ཨཱ་མ་ནྟཱ་ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
༥༢༢. ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ མཱུ་ལ་ག་ནྡྷོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན པུ་ཊྛོ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ན་ནུ ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ གྷཱ་ན་ནི་མི་ཏྟནྟི་ཨཱ་དི ས་ཎྛཱ་ན་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ སཱ་དྷ་ཀཾ, ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ, ཏ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ཧ་ཊ་མྤི ཨ་ནུ་དཱ་ཧ་ཊ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༨. ཨ་རཱུ་པེ རཱུ་པ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༢༤-༥༢༦. ཨི་དཱ་ནི ཨ་རཱུ་པེ རཱུ་པ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨཱ་རུ་པྤ་བྷ་ཝེ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པཱ ནི་སྶ་ཊཾ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ནཾ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏྠི རཱུ་པནྟི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་རཱུ་པེ རཱུ་པ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༩. རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ནྟི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༢༧-༥༣༧. ཨི་དཱ་ནི རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ནྟི་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཾ རཱུ་པ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ཏ་ཉྩ ཀུ་ས་ལ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧི་སཱ་ས་ཀཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ས་མྨི་ཏི་ཡཱ་ན་ཉྩ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀུ་ས་ལེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་མུ་ཊྛི་ཏནྟི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཙེ ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ, ཡྭཱ་ཡཾ སཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དི་བྷེ་དོ ཀུ་ས་ལ་སྶ ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཏྠི ཏེ སོ ཏ་སྶཱ་ཏི ཙོ་དེ་ཏུཾ སཱ་ར་མྨ་ཎནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཏྠ་ནཱ པ་ཎི་དྷཱིཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡེ་ཝེ་ཏཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡེ་ཝ ཧི པ་ཀ་པྤ་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཏྠ་ནཱ་ཏི. པ་ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏ་ཏྟཱ པ་ཎི་དྷཱི་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ར་ཏོ པ་ན ཀུ་ས་ལེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ས་དྡྷཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ན་ཉྙེ་ཝ ཙེ་ཏྠ པ་ཏྠ་ནཱ པ་ཎི་དྷཱི་ཏི ལ་བྦྷ་ཏི, ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ. ཀ་སྨཱ? དྭི་ནྣཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་བྷཱ་ཝཱ, སོ་ཏ་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཏ་ནྟི ག་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དི པུ་རི་མ་ཝཱ་རེ ‘‘ས་བྦ་ནྟཾ ཀུ་ས་ལ’’ནྟི སཾ་ཁི་ཏྟ་སྶ པ་བྷེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སཱ སཾ་ས་ནྡ་ན་ན་ཡཱ, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ཀ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་མུ་ཊྛི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝི་དྷཱ་ན་ཉྩ ས་བྦཾ པཱ་ལི༹་ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་སུ་ཙཱིཏི པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཀྐཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. སུ་ཏྟ་སཱ་དྷ་ནཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ནྟི་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༡༠. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༤༠. ཨི་དཱ་ནི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ནཱ་མ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨོ, ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦ་སེ་ལི་ཡཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ས་མྨི་ཏི་ཡཱ་ན་ཉྩ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. ན་ཏྠི རཱུ་པཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡཱུཏི པ་ཉྷེ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་རཱུ་པཱ་ན་མྤི ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛཱ་དཱི་ན་མྤི ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་མེ་ཝ ཨཱ་ཡུ ཋི་ཏི ཡ་པ་ནཱ ཡཱ་པ་ནཱ ཨི་རི་ཡ་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནཱ པཱ་ལ་ནཱ་ཏི ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨ་ཏྠཱིཏི པ་ཉྷེ་པི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཏྠི ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡནྟི པ་ཉྷེ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ས་ནྟཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
༥༤༡. རཱུ་པཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡནྟི པ་ཉྷེ ས་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ རཱུ་པི་ནོ ཝཱ ཧོ་ནྟུ ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཝཱ, ས་བྦེ་སཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
༥༤༢. ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣ་པ་ཉྷེ་སུ་པི ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི ཙ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཙ. ས་ཀ་ཝཱ་དཱི པ་ན ཏཾ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ ཡཾ ཨ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟེ ཨ་ས་ཏི ཨ་ཏྠི, རཱུ་པེ་ན ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཙོ་དེ་ཏུཾ ཧ་ཉྩཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཉྷེ ཕ་སྶཱ་དི་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ་པི དྷ་མྨཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ཏི་སྶ ལ་དྡྷི. ས་ཀ་ཝཱ་དཱི པ་ན ཏཾ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ ཡ་དི ནི་རུ་དྡྷེ་པི ཨ་རཱུ་པ་པ་ཝ་ཏྟེ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་ཏྠི, ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཙོ་དེ་ཏུཾ ཨ་ཏྠི ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཙ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཙ པུ་བྦཱ་པ་ར་བྷཱ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
༥༤༣. ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟ་ཝཱ་རེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་སྶ ཧི ལ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ལེ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏེ་ན ས་ཧ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ན་ཏྠཱི་ཏི པུ་ཊྛོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨ་ཏྠཱི་ཏི པུ་ཊྛོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ་པི ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ས་ཀ་ཝཱ་དཱི པ་ན ཏཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ས་ཙེ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ་པི ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྠི, པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི ཙོ་དེ་ཏུཾ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝོཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ སུ་ཏྟ་ཝི་རོ་དྷ་བྷ་ཡཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
༥༤༤-༥༤༥. ཨེ་ཀ་དེ་སཾ བྷི་ཛྫ་ཏཱིཏི པ་ཉྷེ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ ལ་དྡྷི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. དྭེ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི པུ་ཙྪཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ན ཧི དྭེ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཏེ་ཧི་ཡེ་ཝ ས་ཏྟོ ཛཱི་ཝ་ཏི, ཏེ་སཾ བྷ་ངྒེ་ན མ་ར་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཙུ་ཏི་ཀྑ་ཎ་སྨི་ཉྷི དྭེ་པི ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ནི ས་ཧེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ནྟི.
ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
༡༡. ཀ་མྨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༤༦. ཨི་དཱ་ནི ཀ་མྨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཱ པུ་རི་མ་བྷ་ཝེ ཨ་ར་ཧཱ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་པུ་བྦོ, སོ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཧེ་ཏུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཡེ་སཾ ལ་དྡྷི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦ་སེ་ལི་ཡཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ས་མྨི་ཏི་ཡཱ་ན་ཉྩ; ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཧེ་ཏཱུཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ, པ་ཊི་ཉྙཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ. སེ་སཾ པ་རི་ཧཱ་ནི་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཧ་ནྡ ཧི ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཧེ་ཏུ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཏཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ཏཾ པ་ཀྑཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཡེ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ན ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་པུ་བྦཱ, ཏེ ས་བྦེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻུ’’ནྟི ཙོ་དེ་ཏུཾ ཡེ ཀེ་ཙཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎ་ནེ ནི་ཡཱ་མཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.
ཀ་མྨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨ་ཊྛ་མོ ཝ་གྒོ.