༡. ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཋ་པི་ཏཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ – ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀེ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོཏི ཨེ་ཀོ པུ་གྒ་ལོ. ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལནྟི ཨེ་ཏྠ བྷུ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་མ་ཡེ་ན ས་མ་ཡནྟི ཨི་དཾ པུ་རི་མ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཏཱ་ས་ཉྷི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ན་ཏོ ཝི་མོ་ཀྑོ་ཏི ནཱ་མཾ. ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི ཝི་མོ་ཀྑ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན. ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨི་རི་ཡ་ཏི. ཀ་ཏ་མ་སྨིཾ པ་ནེ་ས ཀཱ་ལེ ཝི་མོ་ཀྑེ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི? ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཧི ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཏ་ཏྠ པཱ་ཏོ་ཝ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ན་ཀཱ་ལོ, ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཙ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ. ས་རཱི་རཾ པ་ན པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཡཱ་ཝ པི་ཎྜཱ་ཡ ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་སྶ ཀཱ་ལོ ནཱ་མ.
པི་ཎྜཱ་ཡ ག་མ་ན་ཀཱ་ལཾ པ་ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་ཀཱ་ལོ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐ་མཱ་ལ༹་ཀེ ཋཱ་ན་ཀཱ་ལོ པི་ཎྜཱ་ཡ ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ གཱ་མེ ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ; ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ཡཱ་གུ་པཱ་ན་ཀཱ་ལོ ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ. ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ པ་ན ཝི་ཝི་ཏྟེ ཨོ་ཀཱ་སེ ས་ཏི ཡཱ་ཝ བྷ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྨི་མྤི ཨ་ནྟ་རེ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་སྶ ཀཱ་ལོ ནཱ་མ. བྷ་ཏྟཾ པ་ན བྷུ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ལོ, ཝི་ཧཱ་ར་ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཊི་སཱ་མ་ན་ཀཱ་ལོ, དི་ཝཱ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ, པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དཱ་ན་ཀཱ་ལོ་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ. ཡོ ཨ་ཀཱ་ལོ, སྭེ་ཝ ཨ་ས་མ་ཡོ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སེ ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལེ, ས་མ་ཡེ ས་མ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ, ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ…པེ… ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨ་པི་ཙེ་ས ས་ཕ་སྶ་ཀེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་མ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ ཕུ་ས་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ, ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཨ་པྤ་ནཾ ཕུ་ས་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. པུ་རི་མཱ་ཡ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཨ་པ་རཾ ཨ་པྤ་ནཾ ཕུ་ས་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡེ་ན ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ དྷ་མྨཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ, ཏེ་ན ཏེ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཕ་སྶེ་ནཱ་པི ཕུ་ཊྛཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨུ་པ་ཙཱ་ར་མྤི ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ, ཏ་ཐཱ པུ་རི་མཱ ཨ་པྤ་ནཱ ཨ་པ་ར་ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ. ཏ་ཏྲཱ་སྶ ཨེ་ཝཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཕུ་ས་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྷི ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ཧི པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ. ཏ་སྨིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི སེ་སཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཎྞཱ་ས་དྷ་མྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་མོ་ཀྑཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཧི ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ སུ་ཁ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཧི དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཧི དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ, ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི སེ་སཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཎྞཱ་ས་དྷ་མྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཁ་ནྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་མོ་ཀྑཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ, མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ པ་སྶི་ཏྭཱ. ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཨུ་པ་ཌྜྷུ་པ་ཌྜྷཱ པ་ཋ་མ་མ་གྒཱ་དི་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཏེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཙ ཁཱི་ཎཱ ཨཱ་ས་ཝཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ སོ ན ག་ཧི་ཏོ. ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་པི ཏེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ན ཨ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ སོ་པི ན ག་ཧི་ཏོ. ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི པ་ན ཏི་ཎྞཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ནཾ་ཡེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢. ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ – པུ་རི་མ་ས་དི་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི པ་ནེ་ཏྠ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀཱ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཙ ཨི་མ་སྨིཾ དུ་ཀེ ན ལ་བྦྷ་ནྟི, དུ་ཀ་མུ་ཏྟ་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་སུ་བུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏེ ཙ ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ ཙ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀེ་ཧི ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ ས་བྦེ་པི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་རི་ཡེ ཝི་མོ་ཀྑེཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡེ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་མོ་ཀྑེ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – བཱ་ཧི་རཱ་ན་ཉྷི ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ས་མ་ཡོ་པི ཨ་ཏྠི ཨ་ས་མ་ཡོ་པི. མ་གྒ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཙྩ་ན་སྶ ས་མ་ཡོ ཝཱ ཨ་ས་མ་ཡོ ཝཱ ན་ཏྠི. ཡ་སྶ ས་དྡྷཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙ ཨཱ་ར་དྡྷཱ, ཏ་སྶ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཏི་ཊྛ་ནྟ་སྶ ནི་སཱི་ད་ནྟ་སྶ ནི་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཁཱ་ད་ནྟ་སྶ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན་ཏྠི. ཨི་ཏི མ་གྒ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཙྩ་ན་སྶ ས་མ་ཡོ ཝཱ ཨ་ས་མ་ཡོ ཝཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏེ ཙ ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ ཙ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨི་མཾ པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀཾ ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨི་མཱ་ཡ་པི ཏ་ནྟི་ཡཱ ཨ་གྒ་ཧི་ཏོ་ཝ. བྷ་ཛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ པ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ བྷ་ཛེ་ཡྻ.
༣. ཀུ་པྤ་དྷ་མྨཱ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་སེ་སུ – ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཀུ་པྤ་ཏི ན་སྶ་ཏི, སོ ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ. རཱུ་པ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནནྟི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན རཱུ་པེ་ན ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ. ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཝི་ནཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་རཱུ་པ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནནྟི རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ, ན རཱུ་པ་ནྟི ཨ་རཱུ་པཾ. ཨ་རཱུ་པེ་ན ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཝི་ནཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ན ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱིཏི པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཙི་ཎྞ་ཝ་སི་ཏཱ་ཡ ཨི་ཙྪི་ཏཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ན ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི. ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱིཏི ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི དུ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི. ཡོ ཨཱ་ག་མ་ན་མྷི ཀི་ལེ་སེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟོ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ པཱ་པེ་ནྟོ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་ནྟོ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྫཱུ་སཾ ལ་བྷ་ནྟོ དུ་ཀྑེ་ན ཀི་ཙྪེ་ན ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཏཾ ས་མྤ་དཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, སོ ན ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ནཱ་མ. ན ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱིཏི ཨ་ཝི་པུ་ལ་ལཱ་བྷཱི. ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཕ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨེ་ཀཾ དྭེ ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རེ ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་ཧ་སཱ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡ་ཏྠི་ཙྪ་ཀནྟི ཡ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. ཡ་དི་ཙྪ་ཀནྟི ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་སུ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ་ཏི ཡཾ ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏི་ཙྪ་ཀནྟི ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཡཾ ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ཏུ་མྤི ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཏཾ ཏཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ཏུ་མྤི ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཙ་ནྡཾ ཝཱ སཱུ་རི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏྭཱ ‘ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་ནྡེ ཝཱ སཱུ་རི་ཡེ ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏེ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི; ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པྤ་གུ་ཎ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི.
པ་མཱ་ད་མཱ་ག་མྨཱཏི པ་མཱ་དཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ པུ་གྒ་ལོ ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ་ཏི ཏི་ཎྞཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནཱ་མཾ. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྷི ས་མཱ་དྷི་པཱ་རི་བ་ནྡྷ་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་རི་བ་ནྡྷ་ཀཱ ཙ དྷ་མྨཱ ན སུ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ, ན སུ་ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏཱ, ཏེ་ན ཏེ་སཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི ན་སྶ་ཏི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཙ ཁོ ནེ་ཝ སཱི་ལ་བྷེ་དེ་ན, ནཱ་པ་ཏྟི་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ་ན. ན ག་རུ་ཀ་མོ་ཀྑ་དྷ་མྨོ པ་ནེ་ས ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཝཱ ཝ་ཏྟ་བྷེ་ད་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝཱ ན་སྶ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཐེ་རོ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ གཱ་མཾ པ་ཝི་ཊྛེ དཱ་ར་ཀཱ པ་རི་ཝེ་ཎེ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏ་བྦ’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ནི་སཱི་དི. སོ ཨ་པྤེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ, ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ’ནྟི སཱི་ལཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘ཝ་ཏྟ་བྷེ་དོ ནུ ཁོ ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་རི་ཝེ་ཎ་སྶ ཨ་ས་མྨ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནྟོ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ནྟོ་ཝ ནི་སཱི་དི.
༤. ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་སོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨོཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཙེ་ཝ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙཱ་ཏི དྭི་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནཱ་མཾ. ཏེ་ས་ཉྷི ས་མཱ་དྷི་པཱ་རི་བ་ནྡྷ་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་རི་བ་ནྡྷ་ཀཱ ཙ དྷ་མྨཱ སུ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ སུ་ཝི་ཀྑཱ་ལི་ཏཱ; ཏེ་ན ཏེ་སཾ བྷ་སྶ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མཱ་དི་ཀི་ཙྩེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན པ་མཱ་དེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟཱ་ན་མྤི ས་མཱ་པ་ཏྟི ན ཀུ་པྤ་ཏི, ན ན་སྶ་ཏི. སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀཱ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨི་མ་སྨིཾ དུ་ཀེ ན ལ་བྦྷ་ནྟི; དུ་ཀ་མུ་ཏྟ་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་སུ་བུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏེ ཙ ཨ་གྒ་ཧི་ཏེ ཙ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨི་མྤི དུ་ཀེ ས་དྡྷིཾ པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀེ་ཧི ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ ས་བྦེ་པི ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་ཊྛ་ནྣ་ཉྷི ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཀུ་པྤ་ནཾ ན་སྶ་ནཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ པ་ན ས་ཀིཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་སྶ ཀུ་པྤ་ནཾ ན་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
༥. པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨཱ་པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་སཱ་པི ཀུ་པྤ་དྷ་མྨཱ་ཀུ་པྤ་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཨི་དྷ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་མཱ་དཾ པ་ཊི་ཙྩ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་ན་མྤི ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་མྤི ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨི་དཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ.
༧. ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦ་ནི་དྡེ་སེ – ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦོཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ བྷ་བྦོ. ས་ཙེ ཨ་ནུ་ས་ཉྩེ་ཏེ་ཏཱིཏི, ས་ཙེ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉྷི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ནུ་ས་ཉྩེ་ཏེ་ཏི ནཱ་མ. སོ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི.
༨. ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦ་ནི་དྡེ་སེ – ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦོཏི ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ བྷ་བྦོ. ས་ཙེ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏཱིཏི ས་ཙེ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ སེ་ཝ་ནྟོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི ནཱ་མ. སོ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨི་ཏ་རོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི.
ཨི་མེ དྭེ་པི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ཐཱ་ཝ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ པ་ཊི་བ་ལཱ. ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦ་ཏོ པ་ན ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦོ་ཝ བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ. ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦོ ཧི ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ ནུ་ད་ཏི ནཱི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ སེ་ཝ་ཏི. སོ ཏེ སེ་ཝ་ནྟོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦོ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ ནུ་ད་ཏི ནཱི་ཧ་ར་ཏི, ཨུ་པ་ཀཱ་ར་དྷ་མྨེ སེ་ཝ་ཏི. སོ ཏེ སེ་ཝ་ནྟོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཧི དྭེ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལཱ ཨེ་ཀོ པ་ཎྜུ་རོ་གེ་ན ས་རོ་གོ ཨ་ཀྑ་མོ སཱི་ཏཱ་དཱི་ནཾ, ཨེ་ཀོ ཨ་རོ་གོ སཱི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ས་ཧོ. ས་རོ་གོ ཧེ་ཊྛཱ་ཀུ་ཊིཾ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི, ར་ཏྟཱ་ར་ཀྑཾ དི་ཝཱ་ར་ཀྑཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. ཏ་སྶ དི་ཝཱ སུ་ཀ་མོ་རཱ་ད་ཡོ ཁེ་ཏྟཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ སཱ་ལི་སཱི་སཾ ཁཱ་ད་ནྟི, ར་ཏྟིཾ མི་ག་སཱུ་ཀ་རཱ་ད་ཡོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཁ་ལཾ ཏ་ཙྪི ཏཾ ཝི་ཡ ཚེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཱ པུ་ན བཱི་ཛ་མ་ཏྟ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི. ཨི་ཏ་རོ ར་ཏྟཱ་ར་ཀྑཾ དི་ཝཱ་ར་ཀྑཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཀ་ཀ་རཱི་ས་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ཨ་ཊྛ་པི ས་ཀ་ཊཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་རོ་ག་ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལོ ཝི་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦོ, ཨ་རོ་གོ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦོ ད་ཊྛ་བྦོ. ས་རོ་ག་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་དེ་ན པུ་ན བཱི་ཛ་མ་ཏྟ་སྶ་པི ཨ་ལ་བྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རེ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཧཱ་ནཾ. ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཨེ་ཀ་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཨ་ཊྛ་ས་ཀ་ཊ་ཨུ་དྡྷ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ དྷ་མྨེ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་རེ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་རེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་བྷ་བྦ་ཏོ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ་བྷ་བྦོ་ཝ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཐཱ་ཝ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༩. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ནི་དྡེ་སེ – ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱིཏི དི་ཊྛི་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. ཨེ་ཏཱ་ནི ཧི ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཧཱི་ནཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ་པི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཏེ་སཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་དྷ་མྨཱ་ནཾ. མ་གྒ་ཀྑ་ཎ་སྨི་ཉྷི ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནོ ཐཱུ་ལ་བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ་ཝ ཨི་དྷ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༠. གོ་ཏྲ་བྷུ་ནི་དྡེ་སེ – ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཡེ་སཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པ་རོ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶཱཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སྶ. ཨ་ཝ་ཀྐ་ནྟི ཧོ་ཏཱིཏི ཨོ་ཀྐ་ནྟི ནི་བྦ་ཏྟི པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་བྦཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ས་ངྑཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་གོ་ཏྟཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་མ་ཎྜ་ལཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྑཾ ཨ་རི་ཡ་གོ་ཏྟཾ ཨ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་རི་ཡ་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཏོ གོ་ཏྲ་བྷཱུ་པུ་གྒ་ལོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༡༡. བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏ་ནི་དྡེ་སེ – བྷ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ར་ཏོ་ཏི བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏོ. ས་ཏྟ་པི སེ་ཀྑཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཙ བྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པཱ་པ་ཏོ ཨོ་ར་མ་ནྟི པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཾ, ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ, ཀི་ལེ་ས་བྷ་ཡཾ, ཨུ་པ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡ་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི བྷ་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཡ་ནྟི. ཏེ་སུ བྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན དུ་གྒ་ཏི་ཡེ་ཝ བྷ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ‘ས་ཙེ ཏྭཾ པཱ་པཾ ཀ་རི་སྶ་སི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པཱ་ཡཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཙྪཱ་ཏ་ཨ་ཛ་ག་ར་ས་དི་སཱ, ཏེ་སུ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཐཾ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’ཏི དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཾ བྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ན་མ་ཏ་གྒ་སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ ནཱ་མ. ས་བྦ་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀི་ལེ་ས་བྷ་ཡཾ ནཱ་མ. ག་ར་ཧཱ པ་ན ཨུ་པ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡཾ ནཱ་མ. ཏཱ་ནི་པི བྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ པ་ན ཏ་ཡོ སེ་ཀྑཱ དུ་གྒ་ཏིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟཱ སེ་སཱ་ནི ཏཱི་ཎི བྷ་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཡི་ཏྭཱ པཱ་པཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. མ་གྒ་ཊྛ་ཀ་སེ་ཀྑཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་བྷ་ཡ་ཏྟཱ ཝཱ བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ བྷ་ཡེ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ན བྷཱ་ཡ་ཏི. སོ ཧི ས་བྦ་སོ ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་བྷ་ཡོ; ཏ་སྨཱ ཨ་བྷ་ཡཱུ་པ་ར་ཏོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀིཾ པ་ན སོ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་མྤི ན བྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི? ན བྷཱ་ཡ་ཏི. ཨུ་པ་ཝཱ་དཾ པ་ན ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. དོ་ཎུ་པྤ་ལ་ཝཱ་པི་གཱ་མེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ.
༡༢. ཨ་བྷ་བྦཱ་ག་མ་ན་ནི་དྡེ་སེ – ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མཱ་ག་མ་ན་སྶ ཨ་བྷ་བྦོ་ཏི ཨ་བྷ་བྦཱ་ག་མ་ནོ. ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨེ་ན. ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ. ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ. ཨ་སྶ་དྡྷཱཏི བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷེ་སུ ས་དྡྷཱ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཀཱཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙྪ་ནྡ་ར་ཧི་ཏཱ. ཏེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ ཨི་ཏ་ར་དཱི་པ་ཏྟ་ཡ་ཝཱ་སི་ནོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་སུ ཧི མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཙྪ་ནྡི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཝི་ཊྛཱ ནཱ་མ. དུ་པྤ་ཉྙཱཏི བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཉྙཱ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་བྷ་བྦཱཏི ཨ་པྤ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒ་ཕ་ལཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ. ནི་ཡཱ་མནྟི མ་གྒ་ནི་ཡཱ་མཾ, ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མཾ. ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུནྟི ཨེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ས་མྨ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦཱ.
༡༣. བྷ་བྦཱ་ག་མ་ན་ནི་དྡེ་སོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་མི་མ་སྨིཾ དུ་ཀེ ཡེ ཙ པུ་གྒ་ལཱ པ་ཉྩཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀཱ, ཡེ ཙ ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ, ཡེ་ཧི ཙ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ག་ཧི་ཏཱ, ཡེ ཙ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ན ས་དྡ་ཧ་ནྟི, ཡེ་ས་ཉྩ ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡོ ན་ཏྠི, ཡེ ཙ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷ་ཝ་ངྒ་པ་ཉྙཱ, ཡེ་ས་ཉྩ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ན་ཏྠི, ཏེ ས་བྦེ་པི ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦཱ, ཝི་པ་རཱི་ཏཱ བྷ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ.
༡༤. ནི་ཡ་ཏཱ་ནི་ཡ་ཏ་ནི་དྡེ་སེ – ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀཱཏི ཨཱ་ནྟ་རི་ཀ་ཀ་མྨ་ས་མ་ངྒི་ནོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱཏི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ས་མ་ངྒི་ནོ. ས་བྦེ་པི ཧེ་ཏེ ནི་ར་ཡ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཡ་ཏ་ཏྟཱ ནི་ཡ་ཏཱ ནཱ་མ. ཨ་ཊྛ པ་ན ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ ས་མྨཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་མ་གྒ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙ ནི་ཡ་ཏ་ཏྟཱ ནི་ཡ་ཏཱ ནཱ་མ. ཨ་ཝ་སེ་ས་པུ་གྒ་ལཱ པ་ན ཨ་ནི་བ་དྡྷ་ག་ཏི་ཀཱ. ཡ་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་ཏྟ་ད་ཎྜོ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏ་ནྟོ ‘ཨ་གྒེ་ན ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཝཱ མཱུ་ལེ་ན ཝཱ པ་ཏི་སྶ་ཏཱི’ཏི ན ཉཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ‘ཨ་སུ་ཀ་ག་ཏི་ཡཱ ནཱ་མ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ནྟཱི’ཏི ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡཱ པ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ་ནཾ ནི་ཡ་ཏ་ག་ཏི་ཀ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ, ན སཱ ནི་ཡ་ཏ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན. མི་ཙྪ་ཏྟ་ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ཡེ་ཝ ཧི ནི་ཡ་ཏཱ ནཱ་མ. ཏེ་ས་ཉྩ ཝ་སེ་ནཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལ་ནི་ཡ་མོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི.
༡༥. པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ – མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོཏི མ་གྒ་ཊྛ་ཀ་པུ་གྒ་ལཱ. ཏེ ཧི ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ ནཱ་མ. ཕ་ལ་ས་མ་ངྒི་ནོཏི ཕ་ལ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ས་མ་ངྒི་ཏཱ་ཡ ཕ་ལ་ས་མ་ངྒི་ནོ. ཕ་ལ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ཏེ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣཱ་པི ཕ་ལེ ཋི་ཏཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ.
༡༦. ས་མ་སཱི་སཱི་ནི་དྡེ་སེ – ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མནྟི ཨ་པུ་རེ ཨ་པ་ཙྪཱ, ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནནྟི པ་རི་ཀྑ་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ པ་ནེ་ས ཏི་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི – ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མ་སཱི་སཱི, རོ་ག་ས་མ་སཱི་སཱི, ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མ་སཱི་སཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི པ་དུ་མ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ; ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི ཀོ་ཊ་པ་བྦ་ཏ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ; ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི, ནི་པ་ནྣོ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ.
ཡོ པ་ན ཨེ་ཀཾ རོ་གཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་རོ་གེ་ཡེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ རོ་གེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏི – ཨ་ཡཾ རོ་ག་ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ.
ཀ་ཏ་རོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ? ‘‘སཱི་ས་ནྟི ཏེ་ར་ས སཱི་སཱ་ནི – པ་ལི་བོ་དྷ་སཱི་ས་ཉྩ ཏ་ཎྷཱ, ཝི་ནི་བ་ནྡྷ་ན་སཱི་ས་ཉྩ མཱ་ནོ, པ་རཱ་མཱ་ས་སཱི་ས་ཉྩ དི་ཊྛི, ཝི་ཀྑེ་པ་སཱི་ས་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་སཱི་ས་ཉྩ ཨ་ཝི་ཛྫཱ, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་སཱི་ས་ཉྩ ས་དྡྷཱ, པ་གྒ་ཧ་སཱི་ས་ཉྩ ཝཱི་རི་ཡཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སཱི་ས་ཉྩ ས་ཏི, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་སཱི་ས་ཉྩ ས་མཱ་དྷི, ད་སྶ་ན་སཱི་ས་ཉྩ པ་ཉྙཱ, པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་ས་ཉྩ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, གོ་ཙ་ར་སཱི་ས་ཉྩ ཝི་མོ་ཀྑོ, ས་ངྑཱ་ར་སཱི་ས་ཉྩ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༨༧). ཏ་ཏྠ ཀི་ལེ་ས་སཱི་སཾ ཨ་ཝི་ཛྫཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. པ་ཝ་ཏྟ་སཱི་སཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཉྙཾ, ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཉྙཾ. ཡ་སྶ ཙེ་ཏཾ སཱི་ས་དྭ་ཡཾ ས་མཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, སོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ.
ཀ་ཐ་མི་དཾ ས་མཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཝཱ་ར་ས་མ་ཏཱ་ཡ. ཡ་སྨི་ཉྷི ཝཱ་རེ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི – སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ པ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ པ་ཉྩ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ པ་ཉྩ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨི་མཱ་ཡ ཝཱ་ར་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཨི་དཾ ཨུ་བྷ་ཡ་སཱི་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ས་མཾ ཧོ་ཏི ནཱ་མ. ཏེ་ནཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མ་སཱི་སཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཙ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.
༡༧. ཋི་ཏ་ཀ་པྤཱི་ནི་དྡེ་སེ – ཋི་ཏོ ཀ་པྤོ་ཏི ཋི་ཏ་ཀ་པྤོ, ཋི་ཏ་ཀ་པྤོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཋི་ཏ་ཀ་པྤཱི. ཀ་པྤཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཌྜ་ཡ྄ཧ་ན་ཝེ་ལཱ ཨ་སྶཱཏི ཛྷཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ནེ་ཝ ཏཱ་ཝཱཏི ཡཱ་ཝ ཨེ་ས མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱི པུ་གྒ་ལོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ན ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ ཀ་པྤོ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ. ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ་ཝ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སོ ཧི ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཝི་ཀཱ་རོ མ་ཧཱ་པ་ཡོ་གོ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན མ་ཧཱ་ལོ་ཀ་ཝི་ནཱ་སོ. ཨ་ཡ་མྤི ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སོ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. སཱ་ས་ནེ པ་ན དྷ་ར་མཱ་ནེ ཨ་ཡཾ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ སཱ་ས་ནཾ ན་ཏྠི. ག་ཏ་ཀོ་ཊི་ཀེ ཧི ཀཱ་ལེ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ས་ཏྠཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧ་རི – ‘‘ཨི་ད་མྤི བྷ་ཝེ་ཡྻ, མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོ པ་ན ཕ་ལ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན པུ་གྒ་ལོ ཀ་པྤཾ ཋ་པེ་ནྟོ ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཋ་པེ་ཡྻཱ་ཏི? ཡ་སྨིཾ ཝཱ་རེ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ནྟཾ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏཱི་ཎི ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི, ཨེ་ཀཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཙི་ཏྟཾ, ཨེ་ཀཾ མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ, དྭེ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, པ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཋ་པེ་ཡྻ. ཨི་མཾ པ་ན་ཏྠཾ བཱ་ཧི་རཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱུ་པ་མཱ་ཡ་པི ཨེ་ཝཾ དཱི་པ་ཡིཾ་སུ. ས་ཙེ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་སྶ མ་ཏྠ་ཀཱུ་པ་རི ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཨེ་ཀ་གྒྷ་ན་སེ་ལཾ ཏི་ཝ་ཊྚཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨོ་ལ་མྦེ་ཡྻ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་ཊྚེ ཚི་ནྣེ དྭཱི་ཧི ཨོ་ལ་མྦེ་ཡྻ, དྭཱི་སུ ཚི་ནྣེ་སུ ཨེ་ཀེ་ན ཨོ་ལ་མྦེ་ཡྻེ་ཝ, ཏ་སྨི་མྤི ཚི་ནྣེ ཨ་བྦྷ་ཀཱུ་ཊཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ན ཏྭེ་ཝ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་ར་ཕ་ལ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན དཱི་པ་ནཱ པ་རི་ཏྟཱ, པུ་རི་མཱ་ཝ མ་ཧ་ནྟཱ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛོ་ཝ ཀ་པྤཾ ཋ་པེ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོ་པི ཋ་པེ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཧེ་ཊྛཱ ག་ཧི་ཏ་ཉྩ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཉྩ ས་བྦཾ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པུ་གྒ་ལེ་ཧི ཨི་མཾ ཏ་ནྟིཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི – ‘‘ས་བྦེ་པི མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོ པུ་གྒ་ལཱ ཋི་ཏ་ཀ་པྤི་ནོ’’ཏི.
༡༨. ཨ་རི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ – ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡཱ. ས་དེ་ཝ་ཀེ་ན ལོ་ཀེ་ན ཨ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡཱ. ཨ་རི་ཡ་ཊྛོ ནཱ་མ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཊྛོ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ་པི ཨ་རི་ཡཱ. སེ་སཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་རི་ཡཱ.
༡༩. སེ་ཀྑ་ནི་དྡེ་སེ – མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ, ཕ་ལ་ས་མ་ངྒི་ནོ ཙ ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ, ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་དི་ཀཱ ཏི་སྶོ་པི སི་ཀྑཱ སི་ཀྑ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི སེ་ཀྑཱ. ཨ་ར་ཧ་ཏཱ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སི་ཀྑི་ཏཱ. པུ་ན ཏ་སྶ སི་ཀྑ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་སེ་ཀྑཱ. ཨི་ཏི ས་ཏྟ ཨ་རི་ཡཱ སི་ཀྑ་ནྟཱི་ཏི སེ་ཀྑཱ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ སི་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ སི་ཀྑི་ཏ་ཨ་སེ་ཀྑཱ ནཱ་མ. བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ས་ཡ་མྦྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་སི་ཀྑི་ཏ་ཨ་སེ་ཀྑཱ ནཱ་མ. སེ་ས་པུ་གྒ་ལཱ ནེ་ཝ སི་ཀྑ་ནྟི ན སི་ཀྑི་ཏཱ་ཏི ནེ་ཝ་སེ་ཀྑཱ་ནཱ་སེ་ཀྑཱ.
༢༠. ཏེ་ཝི་ཛྫ་ནི་དྡེ་སེ – པ་ཋ་མཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ་པི, པ་ཋ་མཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ་པི ཏེ་ཝི་ཛྫོཡེ་ཝ ནཱ་མ. སུ་ཏྟ་ནྟ་ཀ་ཐཱ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་མེ་ཝ དྷུ་རཾ. ཏ་སྨཱ པ་ཋ་མཾ དྭེ ཝི་ཛྫཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ་ཝ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙེཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༢༢. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ནི་དྡེ་སེ – པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སཱུཏི པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝེ ས་ཙྩ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་ནྟི་ཀེ ཨ་སྶུ་ཏ་པུ་བྦེ་སུ. ཏ་ཏོ པུ་རི་མ་པུ་རི་མེ་སུ པ་ན བྷ་ཝེ་སུ ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏ་པ་ཙྩཱ་ག་ཏ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ གོ་ཏྲ་བྷུཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋ་པེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་དཱ ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མི་ཏྟཱ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སཱ་མཾ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སུ ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ…པེ… ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཙཱཏི ཏ་སྨི་ཉྩ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ས་མྦོ་དྷི་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི བ་ལེ་སུ ཙ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝནྟི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ བ་ལེ་སུ ཙ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཙེ་ཝ ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ ཨ་དྷི་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་སུ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ’ནྟི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ས་བྦཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ གུ་ཎོ ན ཨཱ་ག་ཏོ, ན པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ, ན པ་ཙྩ་ཀྑོ’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ, ས་བྦེ་པི ས་བྦ་ཉྙུ་གུ་ཎཱ ཨཱ་ག་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ པཱ་ར་མཱི་པཱུ་ར་ཎ་སི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ས་བྦ་ཉྙུ་གུ་ཎོ པུ་གྒ་ལོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༢༣. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ནི་དྡེ་སེ་པི – པུ་བྦེ ཨ་ན་ནུ་སྶུ་ཏེ་སཱུཏི པ་དེ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ་པི ཧི པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝེ ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀོ ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་སི་ཀ་ཉཱ་ཎེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ས་ཙྩོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ བ་ལེ་སུ ཙ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
༢༤. ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ – ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ, མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི པ་སྶི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི དྭེ ཝཱ་རེ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཐེ་ར་ཝཱ་དོ – ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན, མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་གེ་ཧི དྭེ ཝཱ་རེ ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི. ཏི་པི་ཊ་ཀ་མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཏྠེ་རོ ‘‘ནཱ་མ་ནི་སྶི་ཏ་ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ –
‘‘ཨ་ཙྩཱི ཡ་ཐཱ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ཁི་ཏྟཱ, (ཨུ་པ་སཱི་ཝཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ;)
ཨ་ཏྠཾ པ་ལེ་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི ས་ངྑཾ;
ཨེ་ཝཾ མུ་ནཱི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟོ,
ཨ་ཏྠཾ པ་ལེ་ཏི ན ཨུ་པེ་ཏི ས་ངྑ’’ནྟི. (སུ. ནི. ༡༠༨༠);
ཝ་ཏྭཱ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ སུ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཝི་མུ་ཏྟོ མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི. ཨི་མེ པ་ན ཏ་ཡོ་པི ཐེ་རཱ པ་ཎྜི་ཏཱ, ‘ཏི་ཎྞ་མྤི ཝཱ་དེ ཀཱ་ར་ཎཾ དི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཏི་ཎྞ་མྤི ཝཱ་དཾ ཏ་ནྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ.
ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ན ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ, མ་གྒེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨུ་བྷོ་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ. སོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ, ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཙ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པུ་རི་མཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་སཱི་སཾ ནི་རོ་དྷཾ ན ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཱ ནཱ་མ. ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཏཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ་ཏི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟ་སེ་ཊྛོ ནཱ་མ. ན་ནུ ཙ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཧི དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི, ཏ་སྨཱ ཏ་མྤི པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི? ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཨ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཏ་ཉྷི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་ཡ་ཏོ་ཝ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ; ཏ་སྨཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ པ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ ཝི་མུ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཏ་དེ་ཝ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢༥. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ – པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. སོ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཨེ་ཀོ་པི ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷཱི ན ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ན ཧེ་ཝ ཁོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༢༦. ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑི་ནི་དྡེ་སེ – ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱཏི ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཧི ཕུ་ཊྛ་ནྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི. ཛྷཱ་ན་ཕ་སྶཾ པ་ཋ་མཾ ཕུ་ས་ཏི, པ་ཙྪཱ ནི་རོ་དྷཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི་པི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི. སོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཊྛཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཊྛཱ ཚ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི.
༢༧. དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ – ཨི་དཾ དུ་ཀྑནྟི ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ན ཨི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ དུ་ཀྑཾ. དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཾ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ‘དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ’ནྟི ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ཏོ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ པ་ན དུ་ཀྑཾ ཛ་ནེ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, པ་བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏཾ དུ་ཀྑཾ ས་མུ་དེ་ཏི; ཏ་སྨཱ ནཾ ཨ་ཡཾ ‘དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨི་དཾ དུ་ཀྑ་ཉྩ ས་མུ་ད་ཡོ ཙ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ནྟི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ག་ཙྪ་ནྟི; ཏ་སྨཱ ནཾ ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་རི་ཡོ པ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ, ཏཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ག་ཙྪ་ཏི; ཏེ་ན ཏཾ ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ད་སྶི་ཏཾ. ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཱཏི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ནི་སཱི་ད་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ ཝི་དི་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱི་ཀ་ཏཱ. དྷ་མྨཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཱ. ཝོ་དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟཱིཏི སུ་དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. ཝོ་ཙ་རི་ཏཱཏི སུ་ཙ་རི་ཏཱ. ཏེ་སུ ཨ་ནེ་ན པ་ཉྙཱ སུ་ཊྛུ ཙ་རཱ་པི་ཏཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི དི་ཊྛ་ནྟཾ པ་ཏྟོ. ‘‘དུ་ཀྑཱ ས་ངྑཱ་རཱ, སུ་ཁོ ནི་རོ་དྷོ’’ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. དི་ཊྛཾ ཝི་དི་ཏཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ པ་སྶི་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡཱ་ཏི དི་ཊྛ་པྤ་ཏྟོ. ཨ་ཡ་མྤི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི ཝི་ཡ ཚ་བྦི་དྷོ་ཝ ཧོ་ཏི.
༢༨. ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ – ནོ ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ, ན ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ པ་ན ནེ་སཾ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ན་ཏྠི. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན. དི་ཊྛི་པྤ་ཏོ ཧི ཨཱ་ག་མ་ན་མྷི ཀི་ལེ་སེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟོ ཨ་པྤ་དུ་ཀྑེ་ན ཨ་པྤ་ཀ་སི་རེ་ན ཨ་ཀི་ལ་མ་ནྟོ་ཝ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ པ་ན དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྨཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ནེ་སཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་པི ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ. དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ ཧི ཨུ་པ་རི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ཏི་ཀྑཾ སཱུ་རཾ པ་ས་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ནོ ཏི་ཀྑཾ སཱུ་རཾ པ་ས་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི, ཏ་སྨཱ་པི སོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཧི དྭཱི་སུ ཏ་རུ་ཎེ་སུ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཏི་ཁི་ཎོ ཨ་སི, ཨེ་ཀ་སྶ ཀུ་ཎྛོ. ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལཱི ཚི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ས་དྡཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཀུ་ཎྛེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཚི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ‘ཀ་ཊ་ཀ་ཊཱ’ཏི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ ས་དྡཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཀ་ད་ལི་ཡཱ ཚེ་ད་ནཾ ཝི་ཡ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཏི་ཁི་ཎ་སཱུ་ར་ཝི་པྤ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝོ. ཀུ་ཎྛེ་ན ཨ་སི་ནཱ ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡཱ་པི ཀ་ད་ལི་ཡཱ ཚེ་ད་ནཾ ཝི་ཡ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏི་ཁི་ཎ་ཨ་སཱུ་ར་ཨ་པྤ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མཾ པ་ན ན་ཡཾ ‘ནོ’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ནཱ་ན་ཏྟེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ.
ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡ་ཧ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཨོ་ཀ་པྤེ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཙ ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡོ ཧོ་ཏི. དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཀི་ལེ་ས་ཙྪེ་ད་ཀ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ད་ནྡྷཾ ཏི་ཁི་ཎཾ སཱུ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨ་ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལིཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ན མ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨ་སི ན སཱི་གྷཾ ཝ་ཧ་ཏི, ས་དྡོ སུ་ཡྻ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཀཱ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཡ་ཐཱ པ་ན སུ་ནི་སི་ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལིཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨ་སི སཱི་གྷཾ ཝ་ཧ་ཏི, ས་དྡོ ན སུ་ཡྻ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ ན ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’’ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ས་དྡ་ཧ་ནྟོ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. ཨ་ཡ་མྤི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི ཝི་ཡ ཚ་བྦི་དྷོ་ཝ ཧོ་ཏི.
༢༩. དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི་ནི་དྡེ་སེ – པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱཏི ཨི་མི་ནཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛོ ད་སྶི་ཏོ. ཨ་དྷི་མ་ཏྟནྟི བ་ལ་ཝཾ. པ་ཉྙཾ ཝཱ་ཧེ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝཱ་ཧཱི. པ་ཉྙཱ ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝཱ་ཧཱི་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མནྟི པ་ཉྙཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཧི པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན དྷ་མྨེ་ན ས་ར་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཕ་ལེ པ་ན པ་ཏྟེ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
༣༠. ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི་ནི་དྡེ་སེ་པི – ས་དྡྷཾ ཝཱ་ཧེ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་ཝཱ་ཧཱི. ས་དྡྷཱ ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་ཝཱ་ཧཱི་ཏི་པི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ས་དྡྷཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མནྟི ས་དྡྷཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཧི ས་དྡྷཱ་ཡ ས་ར་ཏི. ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛ་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཕ་ལེ པ་ན པ་ཏྟེ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ཉྷི ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟཱ་ནཾ དྭེ དྷུ་རཱ་ནི ནཱ་མ, དྭེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ ནཱ་མ, དྭེ སཱི་སཱ་ནི ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷཱ་དྷུ་རཾ པ་ཉྙཱ་དྷུ་ར་ནྟི – དྭེ དྷུ་རཱ་ནི ནཱ་མ. ཨེ་ཀོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ས་མ་ཐཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏི, ཨེ་ཀོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སེ་ནཱ་ཏི – ཨི་མེ དྭེ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ ནཱ་མ. ཨེ་ཀོ ཙ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི – ཨི་མཱ་ནི དྭེ སཱི་སཱ་ནི ནཱ་མ. ཡེ ཀེ་ཙི ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟི, ས་བྦེ ཏེ ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨེ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ་སུ ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི པ་ཉྙཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, སོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ནཱ་མ. པ་ར་ཏོ པ་ན ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ པ་ཏྟེ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ.
ཨ་པ་རོ པ་ཉྙ་མེ་ཝ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ སུ་དྡྷ་ས་ངྑཱ་རེ ཝཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཡ་མྤི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི ནཱ་མ. པ་ར་ཏོ པ་ན ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏྟེ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨི་དྷ དྭེ ནཱ་མཱ་ནི ཨ་པུ་བྦཱ་ནི, ཏཱ་ནི པུ་རི་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ ཧོ་ནྟི. ཨ་པ་རོ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ས་དྡྷཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི – ཨ་ཡཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ནཱ་མ. པ་ར་ཏོ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏྟེ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཨི་དྷ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་པུ་བྦཾ. ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པུ་རི་མཱ་ནི པ་ཉྩ ཚ ཧོ་ནྟི. ཨ་པ་རོ ས་དྡྷ་མེ་ཝ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ སུ་དྡྷ་ས་ངྑཱ་རེ ཝཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི ནཱ་མ. པ་ར་ཏོ ཚ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏྟེ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་པུ་བྦཾ. ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པུ་རི་མཱ་ནི ཚ ས་ཏྟ ཧོ་ནྟི. ཨི་མེ ས་ཏྟ པུ་གྒ་ལཱ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ ནཱ་མཱ་ཏི.
༣༡. ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མ་ནི་དྡེ་སེ – ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུནྟི ས་ཏྟ་ཝཱ་རེ. ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་སྶ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ཊྛ་མཾ བྷ་ཝཾ ནཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ སོ་ཏོཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ, ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘སོ་ཏོ སོ་ཏོ་ཏི ཧི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ ནུ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སོ་ཏོ་ཏི? ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ སོ་ཏོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཏི, ཧི་དཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་མོ ནུ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ་ཏི? ཡོ ཧི, བྷ་ནྟེ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་རི་ཡེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀེ་ན མ་གྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ, སྭཱ་ཡཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨི་ཏི ཝཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༠༡).
ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན མ་གྒེ་ན ཕ་ལ་སྶ ནཱ་མཾ དི་ནྣ་ནྟི ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.
ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོཏི ཝི་ནི་པཱ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་པཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ. ནི་ཡ་ཏོཏི མ་གྒ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ནི་ཡ་ཏོ. ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོཏི བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་བྷཱ་ཝ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. སོ ཧི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་གྒེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཨུ་པ་རི ཏཱི་ཧི མ་གྒེ་ཧི ཨ་ཝ་སྶཾ བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. དེ་ཝེ ཙ མ་ནུ་སྶེ ཙཱཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཉྩ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་ཉྩ. ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ག་ནྟྭཱ. དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཡ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཊུ་མཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཀཱ་ལེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སྶ ཀཱ་ལེ་ན མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཝེ་ན ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༢. ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལ་ནི་དྡེ་སེ – ཀུ་ལ་ཏོ ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ཏོ ཧི པ་ཊྛཱ་ཡ ནཱི་ཙེ ཀུ་ལེ ཨུ་པ་པ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ་སུ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཱིཏི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཝཱ ཏ་ཡོ ཝཱ བྷ་ཝེ. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་མྤི མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཝེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ. དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཙེ་ཏཾ – ‘དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ’ཏི. ཡཱ་ཝ ཚ་ཊྛ་བྷ་ཝཱ སཾ་ས་ར་ནྟོ་པི པ་ན ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ་ཝ ཧོ་ཏི.
༣༣. ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་ནི་དྡེ་སེ – ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཡ་སྶ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, སོ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ནཱ་མ. མཱ་ནུ་ས་ཀཾ བྷ་ཝནྟི ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. དེ་ཝ་བྷ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི་པི པ་ན ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ག་ཧི་ཏ་ནཱ་མ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏཱ་ནི ཨེ་ཏེ་སཾ ནཱ་མཱ་ནི. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ནཱ་མཾ ག་ཧི་ཏཾ. ནི་ཡ་མ་ཏོ པ་ན ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ, ཨ་ཡཾ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི་ཏི ན་ཏྠི.
ཀོ པ་ན ཏེ་སཾ ཨེ་ཏཾ པ་བྷེ་དཾ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི? ཀེ་ཙི ཏཱ་ཝ ཐེ་རཱ ‘པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཀེ་ཙི ‘པ་ཋ་མ་མ་གྒོ’, ཀེ་ཙི ‘ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ’, ཀེ་ཙི ‘ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ’ཏི. ཏ་ཏྠ ‘པུ་བྦ་ཧེ་ཏུ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི ཝཱ་དེ ‘པ་ཋ་མ་མ་གྒ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཀ་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ནི་རུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘པ་ཋ་མ་མ་གྒོ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི ཝཱ་དེ ཨུ་པ་རི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ནི་ཡ་མེ་ནྟཱི’ཏི ཝཱ་དེ ‘ཨ་ཊྛ་མ་མ་གྒེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ’ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ‘ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི ཝཱ་དོ པ་ན ཡུ་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ ཧི ཨུ་པ་རི ཏི་ཎྞཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི; ཏ་ཏོ མ་ནྡ་ཏ་རཱ་ཡ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལོ; ཏ་ཏོ མ་ནྡ་ཏ་རཱ་ཡ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མོ་ཏི.
ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཝ་ཊྚ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཧོ་ཏི, ཝ་ཊྚཱ་བྷི་ར་ཏོ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི ས་ནྡི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ སེ་ཊྛི, ཝི་སཱ་ཁཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ, ཙཱུ་ལ༹་ར་ཐ་མ་ཧཱ་ར་ཐཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ, ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, ནཱ་ག་ད་ཏྟོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ་ཏི ཨི་མེ ཧི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཛ་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཝ་ཊྚཱ་བྷི་ར་ཏཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཚ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛེ ཋ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨི་མེ ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩི་མེ; ཡོ་པི མ་ནུ་སྶེ་སུ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཡོ་པི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ དེ་ཝེ་སུ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨི་མེ་པི ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ. མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ནེ་ཏྠ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མ་ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལཱ མཱ་ནུ་ས་ཀ་བྷ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ་ཡེ་ཝ ཙ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛཱི ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀོ དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ས་དྡྷཱ་དྷུ་རེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ལཾ་ཀོ་ལཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་ནོ་ཏི དྭཱ་ད་ས ཧོ་ནྟི. ས་ཙེ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཀྐཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ, ‘ཨ་ཧཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུ་པ་ར་མཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ་པི པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་སེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨི་ཧ་ཊྛ་ཀ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༣༤. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནི་དྡེ་སེ – པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་ཀིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི. ས་ཀི་དེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ་ཡེ་ཝ. ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྩ་སུ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ག་ཧི་ཏོ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཨི་དྷ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་དྷ པ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པ་ཏྭཱ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨི་དྷ ན ག་ཧི་ཏཱ. ཡོ པ་ན ཨི་དྷ པ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀོ་ཝ ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ ཏཾ ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨི་མ་སྶ པ་ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི? ཨེ་ཀ་བཱི་ཛི་སྶ ཨེ་ཀཱ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ དྭེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ – ཨི་དཾ ནེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི.
༣༥. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནི་དྡེ་སེ – ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནནྟི ཨོ་རཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ. ཡ་སྶ ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, སོ བྷ་ཝ་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟོ་པི གི་ལི་ཏ་བ་ལི༹་སོ མ་ཙྪོ ཝི་ཡ དཱི་གྷ་སུ་ཏྟ་ཀེ་ན པཱ་དེ བ་དྡྷ་ཀཱ་ཀོ ཝི་ཡ ཏེ་ཧི བ་ནྡྷ་ནེ་ཧི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་མཱ་ནོ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སི་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཀྑ་ཡཱཏི ཏེ་སཾ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡེ་ན. ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོཏི ཨུ་པ་པཱ་ཏ་ཡོ་ནི་ཀོ. ཨི་མི་ནཱ་སྶ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཏ་ཏྠ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་ས་ལོ་ཀེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ཏཱ. ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ ཨི་དྷ ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ. བུ་དྡྷ་ད་སྶ་ན་ཐེ་ར་ད་སྶ་ན་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ནཾ པ་ན་ཏྠཱ་ཡ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨ་ནི་ཝཱ་རི་ཏཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ པུ་གྒ་ལོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པུ་ན ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་ཏོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༣༦. ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནི་དྡེ་སེ – ཨུ་པ་པ་ནྣཾ ཝཱ ས་མ་ན་ནྟ་རཱཏི ཨུ་པ་པ་ནྣ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎནྟི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝཱ་ས་དྡ་ཝི་ཀ་པྤ་ཏོ པ་ན ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཏྟ་ནྟི་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ སི་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི. ཨུ་པ་རི་ཊྛི་མཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནནྟི ཨུ་པ་རི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཝཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ. པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་གྒཾ ས་ཉྫ་ནེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་ཡུ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༣༧. ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནི་དྡེ་སེ – ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎནྟི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ. ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ ཝཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡནྟི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ. ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣེ ཋ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཝི་ཧེ་སུ ཏཱ་ཝ ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶ་པྤ་མཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ཡུ་ནོ པ་ཉྩ་ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཚ་ཊྛེ ཝཱ ཀ་པྤ་ས་ཏེ ས་ཏྟ་མ་ཊྛ་མ་ན་ཝ་མཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ད་ས་མེ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཀ་པྤ་ས་ཏེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༣༨. ཨ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནི་དྡེ་སེ་སུ – ཨ་ས་ངྑཱ་རེ་ན ཨ་པྤ་དུ་ཀྑེ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པ་ཡོ་གཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨོ་ཏི ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི. ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པ་ཡོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་དྷ་མྨོ་ཏི ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི.
༤༠. ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏ་ནི་དྡེ་སེ – ཨུ་དྡྷཾ ཝཱ་ཧི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་དྡྷ་མ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་སོ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་སོ་ཏཾ ཝཱ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ. ཨུ་དྡྷཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏ་བྦ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་མ་སྶ མ་གྒ་སོ་ཏ་ནྟི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ. ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. ཨ་ཝི་ཧཱ ཙུ་ཏོ ཨ་ཏ་པྤཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝི་ཧེ ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཾ ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཏ་པྤཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི དྭེ ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎི་ཏྭཱ སུ་ད་སྶཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎི་ཏྭཱ སུ་ད་སྶིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཨ་ཊྛ ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ས་ཉྫ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ནཾ པ་བྷེ་ད་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཡོ ཨ་ཝི་ཧ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཏ་ཡོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ སོ་དྷེ་ཏྭཱ སུ་ད་སྶཱི་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ, ན ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཨི་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ, ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཙ་ཏཱུ་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ, ན ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ནཱ་མཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཧོ་ནྟི.
ཀ་ཐཾ? ཨ་ཝི་ཧེ ཏཱ་ཝ ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ, ཨེ་ཀོ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི, ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཏེ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ པ་ཉྩ, ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ པ་ཉྩཱ་ཏི ད་ས ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཏ་པྤཱ་སུ་ད་སྶཱ་སུ་ད་སྶཱི་སཱུ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ད་ས་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ. ཨ་ཀ་ནི་ཊྛེ པ་ན ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ན་ཏྠི. ཏ་ཡོ པ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ, ཨེ་ཀོ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི. ཏེ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ, ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཏི ཨ་ཊྛ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ ཧོ་ནྟི.
ཏེ ས་བྦེ་པི པ་པ་ཊི་ཀོ་པ་མཱ་ཡ དཱི་པི་ཏཱ – དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟཱ་ན་མྤི ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝི་པྥ་ལི་ཀ་ན་ཁ་ཙྪེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་ཡོ་མུ་ཁེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཝ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་ཋ་མོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེ ཨ་ཡོ་མུ་ཁེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ད་ཊྛ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེ ཨ་ཡོ་མུ་ཁེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ་ཏ་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ད་ཊྛ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེ ཨ་ཡོ་མུ་ཁེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་ཏ་ལཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཡུ་ག་ཏིཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེ ཨ་ཡོ་མུ་ཁེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ པ་རི་ཏྟེ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛེ པ་ཏི་ཏྭཱ ཏཾ པ་རི་ཏྟཾ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཨ་པྤ་ཡོ་གེ་ན ལ་ཧུ་སཱ་ཡ ག་ཏི་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རེ ཨ་ཡོ་མུ་ཁེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ཝི་པུ་ལེ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ པ་ཏི་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་པུ་ལཾ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཨ་ལ་ཧུ་སཱ་ཡ ག་ཏི་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཨ་པ་རཱ མ་ཧ་ནྟེ་སུ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ་སུ པ་ཏ་ཏི, ཏ་ཏྠ མ་ཧ་ནྟེ་སུ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ་སུ ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཝཱི་ཏ་ཙྩི་ཏ་ངྒཱ་རོ ཝཱ ཛཱ་ལཱ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཀ་མྨཱ་ར་སཱ་ལཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་ན་ག་ར་ར་ཊྛཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མུ་དྡ་ནྟཾ པ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི ད་ཊྛ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ནེ་ཀ་བྷ་ཝ་བཱི་ཛ་ཝི་པྥཱ་རཾ ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ན་ཏོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨཱ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ ཁུ་དྡ་ཀ་མྤི མ་ཧ་ནྟ་མྤི ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ སུ་ཏྟེ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལ་ནྟྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ (ཨ. ནི. ༧.༥༥). ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ‘ནོ ཙ་སྶ, ནོ ཙ མེ སི་ཡཱ, ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་ད་ཏྠི ཡཾ བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ པ་ཛ་ཧཱ་མཱི’’’ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. སོ བྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ས་མྦྷ་ཝེ ན ར་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཏྠུ་ཏྟ་རི པ་དཾ ས་ནྟཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁྭ་སྶ པ་དཾ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི, ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི. སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཏ་ལཾ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ ཏ་ལཾ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ པ་རི་ཏྟེ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ནི་པ་ཏེ་ཡྻ, སཱ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ, དྷཱུ་མ་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ, ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཏྭཱ དྷཱུ་མ་མྤི ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ པ་རི་ཏྟཾ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཝི་པུ་ལེ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ནི་པ་ཏེ་ཡྻ, སཱ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ…པེ… ཏ་མེ་ཝ ཝི་པུ་ལཾ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་པཱ་ལེ ཧ་ཉྙ་མཱ་ནེ པ་པ་ཊི་ཀཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫེ ཝཱ ནི་པ་ཏེ་ཡྻ, སཱ ཏ་ཏྠ ཨ་གྒི་མྤི ཛ་ནེ་ཡྻ…པེ… ཏ་མེ་ཝ མ་ཧ་ནྟཾ ཏི་ཎ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ ཀ་ཊྛ་པུ་ཉྫཾ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་མྤི ད་ཧེ་ཡྻ, དཱ་ཡ་མྤི ད་ཧེ་ཡྻ, ག་ཙྪ་མྤི ད་ཧི་ཏྭཱ དཱ་ཡ་མྤི ད་ཧི་ཏྭཱ ཧ་རི་ཏ་ནྟཾ ཝཱ པ་ཐ་ནྟཾ ཝཱ སེ་ལ་ནྟཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་ནྟཾ ཝཱ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཝཱ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ནི་བྦཱ་ཡེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི – ནོ ཙ་སྶ…པེ… པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༧.༥༥).
༤༡-༤༤. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ་དི་ནི་དྡེ་སཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ཨ་ར་ཧཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན དྭཱ་ད་ས ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐཾ? ཏ་ཡོ ཧི ཝི་མོ་ཀྑཱ – སུ་ཉྙ་ཏོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟོ, ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ་ཏི. ཏ་ཏྠ སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ཝི་མུ་ཏྟ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི; ཏ་ཐཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ཧཱི་ཏི – ཨེ་ཝཾ དྭཱ་ད་ས ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏི ཨི་མེ དྭཱ་ད་ས ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝི་ཡ དྭཱ་ད་སེ་ཝ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ, ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ པུ་གྒ་ལཱ ཨི་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨི་མ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི.
ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.