༥. བཱ་ཧི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥. ས་བྦཱ་པི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱཏི ཨ་ཡཾ ཚ་ས་ཊྛི ཏི་ཀ་པ་དཱ་ནི, དྭེ ཙ དུ་ཀ་པ་ད་ས་ཏཱ་ནི ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ བཱ་ཧི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ. ཨ་ཡ་ཉྷི ‘‘པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ…པེ… མ་ན་སི་ཀཱ་རོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦཱ་པི དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀ་ཏོ བ་ཧི ཋ་པི་ཏ་ཏྟཱ བཱ་ཧི་ར་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྩ་དྷཱ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ‘ས་ངྒ་ཧོ ཨ་ས་ངྒ་ཧོ’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ངྒ་ཧོ ཏཱ་ཝ ཛཱ་ཏི་ས་ཉྫཱ་ཏི་ཀི་རི་ཡཱ་ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ. ཏ་ཏྠ – ‘‘ས་བྦེ ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟུ, ས་བྦེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ས་བྦེ ཝེ་སྶཱ, ས་བྦེ སུ་དྡཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟུ’’, ‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ས་ངྒ་ཧོ ནཱ་མ. ‘‘ཨེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཡ ཧི ཨི་དྷ ས་བྦེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏཱ. ‘‘ས་བྦེ ཀོ་ས་ལ་ཀཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟུ, ས་བྦེ མཱ་ག་དྷ་ཀཱ, ས་བྦེ བྷཱ་རུ་ཀ་ཙྪ་ཀཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟུ’’, ‘‘ཡོ ཙཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ; ཡཱ ཙ ས་མྨཱ་ས་ཏི, ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༢) ཨ་ཡཾ ས་ཉྫཱ་ཏི་ས་ངྒ་ཧོ ནཱ་མ. ‘‘ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཛཱ་ཏཱ སཾ་ཝ་ཌྜྷཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཡ ཧི ཨི་དྷ ས་བྦེ་པི ས་ཉྫཱ་ཏི་ཋཱ་ནེ་ན ནི་ཝུ་ཏྠོ་ཀཱ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏཱ. ‘‘ས་བྦེ ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟུ, ས་བྦེ ཨ་སྶཱ་རོ་ཧཱ, ས་བྦེ ར་ཐི་ཀཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟུ’’, ‘‘ཡཱ ཙཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཡོ ཙ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༢) ཨ་ཡཾ ཀི་རི་ཡཱ་ས་ངྒ་ཧོ ནཱ་མ. ས་བྦེ་ཝ ཧེ་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཏཱ. ‘‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཀ་ཏ་མ་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཎ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི? རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཎ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ཧ་ཉྩི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཎ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ན ཝ་ཏ རེ ཝ་ཏྟ་བྦེ – ‘ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི (ཀ་ཐཱ. ༤༧༡), ཨ་ཡཾ ག་ཎ་ན་ས་ངྒ་ཧོ ནཱ་མ. ཨ་ཡ་མི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏེ་སཾ ཝི་ཀ་པྤ་ཏོ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་དཱི་ནི. ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་ཡོ་གོ, ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཝི་པྤ་ཡོ་གོ. ཏེ་སཾ ཝི་ཀ་པྤ་ཏོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་དཱི་ནི. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་ཝི་ཀ་པྤ་ཏོ ས་ངྒ་ཧི་ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི. པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཕ་སྶཱད་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ས་བྦ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.