ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧༧. ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཾ ཀུ་ས་ལཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ས་བྦ་བྷ་ཝ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རནྟི ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ? ལོ་ཀཾ ཏ་ར་ཏཱི་ཏི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏཱི་ཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ; ལོ་ཀཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ (པ་ཊི. མ. ༢.༤༣). ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀཾ ཨ་པྤ་ནཱ་ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཛ་ནེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི.
ལོ་ཀ་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ཏི ཝ་ཊྚ་ཏོ ནི་ཡྻཱ་ཏཱི་ཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ. ནི་ཡྻཱ་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ. ཏཾ་ས་མ་ངྒཱི ཧི པུ་གྒ་ལོ དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ ནི་ཡྻཱ་ཏི, ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ནི་ཡྻཱ་ཏི, ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟོ ནི་ཡྻཱ་ཏི, མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ནི་ཡྻཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ པ་ན ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ ཨཱ་ཙི་ནཱ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན ཏ་ཐཱ ཨི་དཾ. ཨི་དཾ པ་ན ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པུ་རི་སེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧ་ཏྠཾ པཱ་ཀཱ་རཾ ཙི་ན་ནྟེ ཨ་པ་རོ མ་ཧཱ་མུ་གྒ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཙི་ཏ་ཙི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ནྟོ ཨེ་ཝ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཙི་ཏཱ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་པ་ཙི་ན་ནྟཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ནྟཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི.
དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི, ཨེ་ཏྠ དི་ཊྛི་ཡོ ཨེ་ཝ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི, གཱུ་ཐ་ག་ཏཾ མུ་ཏྟ་ག་ཏ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི (ཨ. ནི. ༩.༡༡) ཝི་ཡ. དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ དི་ཊྛཱི་ནཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ དི་ཊྛཱི་སུ ག་ཏཱ་ནཱི་ཏི་པི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི. དི་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ ག་ཏཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི་པི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི. དི་ཊྛི་ས་དི་ས་ག་མ་ནཱ་ནི དི་ཊྛི་ས་དི་ས་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ནི པ་ན ཏཱ་ནཱི་ཏི? ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡ་རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཧི ཡཱ་ཝ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ དི་ཊྛི་ས་དི་ས་ག་མ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་ཏི དི་ཊྛི་ཡོ ཙ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཙ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི. ཏེ་སཾ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཾ. པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ. པ་ཋ་མཱ་ཡཱཏི ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ན་པི པ་ཋ་མུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན་པི པ་ཋ་མཱ་ཡ. བྷཱུ་མི་ཡཱཏི ‘‘ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༢༧; མ. ནི. ༢.༢༩༦) ཏཱ་ཝ ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི བྷཱུ་མཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ‘‘སུ་ཁ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ༩༨༨) ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ. ཨི་དྷ པ་ན སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏ་ཉྷི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏེ དྷ་མྨཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི བྷཱུ་མི. ཡ་སྨཱ ཝཱ ས་མཱ་ནེ་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝེ ས་ཡ་མྤི བྷ་ཝ་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ནི་བྦཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ, ཏ་སྨཱ་པི བྷཱུ་མཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི; ཏ་སྶཱ པ་ཋ་མཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ. པ་ཏྟི་ཡཱཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ པ་ཋ་མ་སྶ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལ་སྶ པ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝི་ཝི་ཙྩཱཏི ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ཝེ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཝི་ཙྩི་ཏྭཱ, ཝི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཀི་ཉྩཱ་པི ལོ་ཀི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི ན ཝི་ནཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨི་དྷ སུ་དྡྷི་ཀ་ན་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཾ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཡོ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཀི་ལེ་སེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟོ དུ་ཀྑེ་ན ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏི ཏ་སྶ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ཧོ་ཏི; ཡོ པ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ ཀི་ལེ་སོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཙི་རེ་ན མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཏ་སྶ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཡོ ཀོ་ཙི ཝཱ་རོ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་ད་ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙོ ནཱ་མ ཀ་ཏོ.
ཀ་ཏ་མཾ པ་ན ཝཱ་རཾ རོ་ཙེ་སུ་ནྟི? ཡ་ཏྠ ས་ཀིཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་རི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ པུ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཏ་ཏི་ཡཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏེ པ་ན ཏ་ཐཱ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ མ་གྒེ་ན ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ པཱ་པེ་ཏི, ཨི་མཾ ཝཱ་རཾ རོ་ཙེ་སུཾ. ཨི་མ་སྶ ཝཱ་ར་སྶ དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཏི ནཱ་མཾ ཀ་ཏཾ. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན པ་ན ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཡོ ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ‘རཱུ་པཱ་རཱུ་པཾ’ པ་ན པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྶ དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་སྶ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་ཝཱ་སེ མ་གྒ་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ད་ནྡྷ་ཏཱ་ཡ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཡོ་པི རཱུ་པཱ་རཱུ་པཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ‘ནཱ་མ་རཱུ་པཾ’ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ནྟོ དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏི, ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པི་ཏེ ཙ ནཱ་མ་རཱུ་པེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཙི་རེ་ན མ་གྒཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྶཱ་པི དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨ་པ་རོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་མྤི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ‘པ་ཙྩ་ཡེ’ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, པ་ཙྩ་ཡེ ཙ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཙི་རེ་ན མ་གྒཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨ་པ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ་པི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ‘ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི’ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཙི་རེ་ན མ་གྒཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨ་པ་རོ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི་པི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ ཏི་ཀྑེ སཱུ་རེ པ་ས་ནྣེ ཝ་ཧ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཀ་ནྟིཾ’ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་མཱ་ནོ དུ་ཀྑེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ནི་ཀ་ནྟི་ཉྩ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཙི་རེ་ན མ་གྒཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་མཾ ཝཱ་རཾ རོ་ཙེ་སུཾ. ཨི་མ་སྶ ཝཱ་ར་སྶ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ ཀ་ཏཾ. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ར་ཏོ ཏི་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཕ་སྶོ ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི ཨ་དྷི་ཀཱ་ནི. ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཙ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ནི་དྡེ་སེ་སུ ‘མ་གྒ་ངྒ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ཨ་དྷི་ཀཱ་ནི. སེ་སཾ ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. བྷཱུ་མ་ནྟ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཏཱ་ཝ ཨི་དྷ ཝི་སེ་སོ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡནྟི ‘ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ པ་དཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ཝཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཨི་མི་ནཱ པུ་བྦཱ་བྷོ་གེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
སུ་ནྡ་རཱ པ་ས་ཏྠཱ ཝཱ ཝཱ་ཙཱ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ. ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཝི་ར་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སཱ པ་རི་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝི་ར་མ་ཎ་ར་སཱ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙ་པྤ་ཧཱ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. སུ་ནྡ་རོ པ་ས་ཏྠོ ཝཱ ཀ་མྨ་ནྟོ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ. མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མུ་ཙྪེ་དི་ཀཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཝི་ར་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. སོ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝི་ར་མ་ཎ་ར་སོ མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་པྤ་ཧཱ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. སུ་ནྡ་རོ པ་ས་ཏྠོ ཝཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ. མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་ར་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སོ ཝོ་དཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཉཱ་ཡཱ་ཛཱི་ཝ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ར་སོ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་པྤ་ཧཱ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ.
ཨ་པི་ཙ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ར་ཏི་ཏྟ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན་པེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཾ མ་གྒ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨི་དྷ མ་གྒ་ཊྛ་ཀཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ་སུ ཙ ཨི་མེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ. ཏ་ཐཱ ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ་ནཾ. ཨི་མེ ཧི ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨི་དྷ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ་ཝ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ་སུ ན ག་ཧི་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱ་མུ་དི་ཏཱ པ་ན ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི ཏཱ་པེ་ཏྠ ན ག་ཧི་ཏཱ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཝི་སེ་ས་ཏྠོ.
༢༨༣. ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ པ་ན མ་གྒ་ངྒཾ མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣནྟི ཨེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ མ་གྒ་སྶ ཨ་ངྒ་ནྟི མ་གྒ་ངྒཾ; མ་གྒ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ར་ཉྙེ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ཨ་ར་ཉྙ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་གྒེ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ནྟི མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ. མ་གྒ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༢༨༥. པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོཏི ཨེ་ཏྠ པཱི་ཏི ཨེ་ཝ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ་ཏི པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. ཏ་ཏྠ བོ་དྷི་ཡཱ བོ་དྷི་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒོ་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཱ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒཱི ཡཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ཝཱི་རི་ཡ་པཱི་ཏི་པ་སྶ་དྡྷི་ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ བོ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་ན་ནི་དྡཱ་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཝཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཝཱ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶཱ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒཱི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ བོ་དྷི་ཡཱ ཨ་ངྒོ་ཏི་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཛྷཱ་ན་ངྒ་མ་གྒ་ངྒཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ. ཡོ་པེ་ས ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བོ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ བོ་དྷི་སྶ ཨ་ངྒོ་ཏི་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ; སེ་ན་ངྒ་ར་ཐ་ངྒཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཏེ་ནཱ་ཧུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ – ‘‘བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ངྒཱ་ཏི ཝཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ཨ་ཊྛ. ༤༦༦; སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༥.༡༨༢).
ཨ་པི་ཙ ‘‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ཏི ཀེ་ན་ཊྛེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ? བོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༢.༡༧) ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ན་ཡེ་ནཱ་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ས་ཏྠོ སུ་ནྡ་རོ ཝཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ་ཏི ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. ཨེ་ཝཾ པཱི་ཏི ཨེ་ཝ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ་ཏི. ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ནི་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢༩༦. ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཡེ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཱ, ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏཱ་ནནྟི ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན ཏེ དྷ་མྨཱ ཉཱ་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ཡ་ཐཱ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པུ་བྦཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ་པི པུ་གྒ་ལོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ‘ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པུ་བྦཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་པི་ལ༹་ནྡྷ་པུ་བྦཾ མཱ་ལཾ པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ, ཨ་ནི་ཝ་ཏྠ་པུ་བྦཾ ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ཨ་བྷུ་ཏྟ་པུ་བྦཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ, པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་བྷུ་ཏྟ་པུ་བྦཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཏྟོ་མྷཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི ཡ་སྨཱ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨི་མི་ནཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ན ཉཱ་ཏ་པུ་བྦཱ ཏ་སྨཱ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་དི་ཊྛཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨ་དི་ཊྛཱ་ནནྟི ཨི་ཏོ པུ་བྦེ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་དི་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་དྷི་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨ་ཝི་དི་ཏཱ་ནནྟི ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་པཱ་ཀ་ཊ་ཀ་ཏཱ་ནཾ. ཨ་ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ་ནནྟི ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ཏཱ་ནཾ. ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱཏི པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན, ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་ཧི་པི ས་དྡྷིཾ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏཱ་ནཾ ཉཱ་ཎཱ་ཡ, ཨ་དི་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཏྟི་ཡཱ, ཨ་ཝི་དི་ཏཱ་ནཾ ཝེ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
༢༩༩. ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝ་ཙཱི་ཏི ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏི་ཎྞཾ དོ་སཱ་ནཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི དུ་ཊྛཱ་ནི ཙ་རི་ཏཱ་ནཱི་ཏི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི. ཝ་ཙཱི་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི, ཝ་ཙི་ཡཱ ཝཱ ནི་པྥཱ་དི་ཏཱ་ནི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི. ཏེ་ཧི ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ཧི. ཨཱ་ར་ཀཱ ར་མ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ར་ཏི. ཝི་ནཱ ཏེ་ཧི ར་མ་ཏཱི་ཏི ཝི་ར་ཏི. ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཝི་ནཱ ར་མ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ཝི་ར་ཏི. ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ས་བྦ་མི་དཾ ཨོ་ར་མ་ཎ་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཝཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝེ་རཾ མ་ཎ་ཏི, ཝི་ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ར་མ་ཎཱི. ཨི་ད་མྤི ཨོ་ར་མ་ཎ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡཱ་ཡ པ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནི བྷཱ་ས་མཱ་ནོ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཝི་ར་ཏི. ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ ཀི་རི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཀི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ པ་ཙྪི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀི་རི་ཡཱ. ཏ་ཐཱ ཏཾ ཀ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཀ་ར་ཎ་པ་ཐཾ པ་ཙྪི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀ་ར་ཎཾ. ཡཱ་ཡ ཙ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཏྟི.
ཝེ་ལཱ་ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མོཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཏཱ་ཡ ཝེ་ལཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༡༥༤; མ་ཧཱ་ཝ. ༡-༣; ཨུ་དཱ. ༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཏཱ་ཝ ཀཱ་ལོ ཝེ་ལཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡; སཾ. ནི. ༡.༡༣༧) ཨེ་ཏྠ རཱ་སི. ‘‘ཋི་ཏ་དྷ་མྨོ ཝེ་ལཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༨༤; ཨ. ནི. ༨.༡༩; ཨུ་དཱ. ༤༥) ཨེ་ཏྠ སཱི་མཱ. ཨི་དྷཱ་པི སཱི་མཱ་ཝ. ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ཝེ་ལཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནི. ཨི་ཏི ཡཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི བྷཱ་ས་མཱ་ནོ ཝེ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ ཝེ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ལཱ་ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཝེ་ལཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ཝེ་ལཱ, ཙ་ལ་ཡ་ཏི ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ ཝེ་ལཱ་ཡ་ཏི? ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. ཨི་ཏི ཝེ་ལཱ་ཡ་ན་ཏོ ‘ཝེ་ལཱ’. པུ་རི་ས་སྶ པ་ན ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ‘ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མོ’. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པ་ད་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སེ་ཏུཾ ཧ་ན་ཏཱི་ཏི སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ; ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཾ པ་ད་གྷཱ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་གྷཱ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཙྩ་ཡོ ཧི ཨི་དྷ སེ་ཏཱུ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – རཱ་གཱ་དི་ཀོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལཾ སི་ནོ་ཏི བ་ནྡྷ་ཏཱི་ཏི སེ་ཏུ. སེ་ཏུ་སྶ གྷཱ་ཏོ སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ. ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཝི་ར་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཝི་ར་ཏི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་སུ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཧི ཙི་ཏྟེ་ན མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝི་ར་མ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན པེ་སུ་ཉྙཱ་དཱི་ཧི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ་ཡ ཧི ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ད་པ་ཙྪེ་དཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ མ་གྒ་ངྒཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཝི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
༣༠༠. ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ཧཱིཏི ཀཱ་ཡ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟེ་ཧི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ ནི་པྥཱ་དི་ཏེ་ཧི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ཧི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་མྤི ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཝི་ར་ཏི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་སུ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཧི ཙི་ཏྟེ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་མ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རེ་ཧི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏི་ཝི་དྷཱ་ཡ ཧི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ད་པ་ཙྪེ་དཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ མ་གྒ་ངྒཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཝི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
༣༠༡. ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ཀི་རི་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་མཱ་ནོ ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ ཀི་རི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀི་རི་ཡཱ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཙ ནཱ་མེ་ས པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ན་ཏྠི, ཝཱ་ཙཱ་ཀ་མྨ་ནྟེ་སུ ག་ཧི་ཏེ་སུ ག་ཧི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་པྤ་ཀྑི་ཀ་ཏྟཱ. དྷུ་ཝ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ནཱ་ཡཾ ཏ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ས་ཀི་ཙྩ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཊྛ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ན པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ས་ཀི་ཙྩ་ཀོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཨ་ཊྛ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པ་རི་པཱུ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ནཱ་མ བྷི་ཛྫ་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་སུ་ཡེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི. མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་བྷེ་དོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དྭཱ་ར་དྭ་ཡེ པཱུ་ར་ཏི. མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱུ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ན ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ་ཀོ་པི ཨ་ཏྠི ན་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ་ཀོ་པི. ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ.
ཏ་ཏྠ ཡཾ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཁི་ཌྜཱ་པ་སུ་ཏཱ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟཱ མི་ག་ཝ་དྷཾ ཝཱ པ་ནྠ་དུ་ཧ་ནཾ ཝཱ པ་ར་དཱ་ར་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཨི་དཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏི་པི ‘ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ’ ནཱ་མ. ཡཾ པ་ན ན་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ བྷཱ་ས་ནྟི, ཨི་དཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏི་པི ‘ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ’ ནཱ་མ.
ཡཾ པ་ན ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ ནེ་སཱ་ད་མ་ཙྪ་བ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ནྟི, ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ནྟི, མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ནྟི, ཨ་ཡཾ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝོ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏི ‘ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ’ ནཱ་མ. ཡ་མྤི ལ་ཉྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མུ་སཱ བྷ་ཎ་ནྟི, པེ་སུ་ཉྙ་ཕ་རུ་ས་ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པེ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟི, ཨ་ཡ་མྤི མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝོ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏི ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ནཱ་མ.
མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་སུ་པི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏུ ནོ ཝཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཧེ་ཏུ་ཀོ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏི་པི ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’ཏི. ‘ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཀུ་ཧི’ནྟི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ‘ཏཱི་ཎི ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པ་རི་བྷོ་གོ’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཀོ་ཊི་པྤ་ཏྟོ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝོ. ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏི ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ནཱ་མ.
ཨ་ཡ་མྤི ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་སུ ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཧི ཙི་ཏྟེ་ན ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ ཝི་ར་མ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི. ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ་སུ ཧི ས་ཏྟ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ དུ་སྶཱི་ལྱ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ད་པ་ཙྪེ་དཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ མ་གྒ་ངྒཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཝི་ར་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཝི་སེ་སོ.
ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ, མ་གྒ་ངྒེ་སུ ཙ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་དཱི་ནི, ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་རེ ‘‘ན་ཝི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. སུ་ཉྙ་ཏ་ཝཱ་རོ པཱ་ཀ་ཏི་ཀོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ སུ་དྡྷི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཝི་སེ་སོ.
༣༤༣. ཨི་ཏོ པ་རཾ སུ་དྡྷི་ཀ་སུ་ཉྙ་ཏཱ སུ་ཉྙ་ཏ་པ་ཊི་པ་དཱ སུ་དྡྷི་ཀ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཏི ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ སུ་ཉྙ་ཏནྟི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་སྶ ནཱ་མཾ. སོ ཧི ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ ས་གུ་ཎ་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ་ཏི ཏཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ས་ངྑཱ་རེ པ་སྶ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ དི་ཊྛ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ་པི དུ་ཀྑ་ཏོ་པི ད་ཊྛུ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཏི་ཝི་དྷཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཙ་ར་ཏི. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ན་སྶ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀེ་པི ས་ངྑཱ་རེ སུ་ཉྙ་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ སུ་ཉྙ་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སཱ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ ‘སུ་ཉྙ་ཏ’ནྟི ནཱ་མཾ དེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་གྒོ ‘ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ’ སུ་ཉྙ་ཏ་ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན སོ རཱ་གཱ་དཱི་ཧི སུ་ཉྙོ ཏ་སྨཱ ‘ས་གུ་ཎེ་ནེ་ཝ’ སུ་ཉྙ་ཏ་ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. ནི་བྦཱ་ན་མྤི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི སུ་ཉྙ་ཏྟཱ སུ་ཉྙ་ཏ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ མ་གྒོ ‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ’ སུ་ཉྙ་ཏ་ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་གུ་ཎ་ཏོ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ་པི ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ ཧེ་སཱ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ པ་ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ. ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ས་གུ་ཎ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝཱ ནཱ་མཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ་ཝ ལ་བྷ་ཏི. ཨཱ་ག་མ་ན་མེ་ཝ ཧི དྷུ་རཾ. ཏཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི – ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ནཾ མ་གྒཱ་ག་མ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ནཾ དྷུ་རཾ, ཕ་ལ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ མ་གྒཱ་ག་མ་ནཾ དྷུ་རཾ. ཨི་དྷ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ན་མེ་ཝ དྷུ་རཾ ཛཱ་ཏཾ.
༣༥༠. ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏནྟི, ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ནྟི མ་གྒ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཨི་ད་མྤི ནཱ་མཾ མ་གྒོ ཏཱི་ཧེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ལ་བྷ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་ཏོ་ཝ ས་ངྑཱ་རེ པ་སྶ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན དུ་ཀྑ་ཏོ དི་ཊྛ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ་པི ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ་པི ད་ཊྛུ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཏི་ཝི་དྷཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཙ་ར་ཏི. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ན་སྶ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ པ་ཎི་དྷིཾ སོ་སེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སཱ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ ‘ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ’ནྟི ནཱ་མཾ དེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་གྒོ ‘ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ’ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏ་ཏྠ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧ་པ་ཎི་དྷ་ཡོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘ས་གུ་ཎེ་ནེ་ཝ’ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. ནི་བྦཱ་ན་མྤི ཏེ་སཾ པ་ཎི་དྷཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ མ་གྒོ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི.
ཏ་ཏྠ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་གུ་ཎ་ཏོ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ་པི ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི. པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ ཧེ་སཱ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ པ་ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ. ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ས་གུ་ཎ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཝཱ ནཱ་མཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ་ཝ ལ་བྷ་ཏི. ཨཱ་ག་མ་ན་མེ་ཝ ཧི དྷུ་རཾ. ཏཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི – ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ནཾ མ་གྒཱ་ག་མ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ནཾ དྷུ་རཾ, ཕ་ལ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ མ་གྒཱ་ག་མ་ནཾ དྷུ་རཾ. ཨི་དྷ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་མ་ན་མེ་ཝ དྷུ་རཾ ཛཱ་ཏཾ.
ན་ནུ ཙ སུ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ་ཏི ཏཱི་ཎི མ་གྒ་སྶ ནཱ་མཱ་ནི? ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་མོ་ཀྑཱ – སུ་ཉྙ་ཏོ ཝི་མོ་ཀྑོ, ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ཝི་མོ་ཀྑོ, ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ ཝི་མོ་ཀྑོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༢༠༩). ཏེ་སུ ཨི་དྷ དྭེ མ་གྒེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ཀ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏོ་ཏི? ཨཱ་ག་མ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཧི ས་ཡཾ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ ནཱ་མཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་སྶ རཱ་ཧུ་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ.
‘‘ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩ བྷཱ་ཝེ་ཧི, མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡ་མུ་ཛྫ་ཧ;
ཏ་ཏོ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ, ཨུ་པ་ས་ནྟོ ཙ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི. (སུ. ནི. ༣༤༤);
ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཧི ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཾ དྷུ་ཝ་ནི་མི་ཏྟཾ སུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཏི ཀ་ཐི་ཏཱ. སཱ ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏི, ས་ཡཾ པ་ན ནི་མི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ས་ནི་མི་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་ཡཾ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ ནཱ་མཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ ནཱ་མ པ་ར་མ་ཏྠ་དེ་ས་ནཱ. ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ཙ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཧེ་ཏུ་ཝེ་ཀ་ལླ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཧི ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏེ་ན ཙ ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ ཨེ་ཀ་ངྒ་མྤི ན ཧོ་ཏི, ཨ་མ་གྒ་ངྒ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ནཱ་མཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ པ་ན དྭཱི་སུ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཝ་སེ་ན སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑོ, དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏེ་སུ སུ་ཉྙ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ. ཏཱ་ནི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ ཨ་ངྒ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ནཱ་མཾ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀེ་པི ཧི མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏི་དྷ་མྨ་ཝི་བྷ་ཛ་ནེ ཚ་ནྡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཀཱ་ལེ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་མ་གྒ་ངྒ་ཏྟཱ་ཝ མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ན ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་མུ་ཏྟ་ཀོ ཨེ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ མ་ཏི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ས་ཡཾ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ ནཱ་མཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒོ ན ག་ཧི་ཏོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒོ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ ནཱ་མཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ་པི སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་གུ་ཎ་ཏོ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏཱི’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏེ ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ – ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒེ ས་གུ་ཎ་ཏོ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཙ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ནྟེ སུ་ཉྙ་ཏ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་མ་གྒཱ་པི ས་གུ་ཎ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཙ ཨི་དྷ ནཱ་མཾ ལ་བྷེ་ཡྻུཾ. ན པ་ན ལ་བྷ་ནྟི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་ཡ་ཉྷི མ་གྒོ ནཱ་མ དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི – ས་ར་ས་ཏོ ཙ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཙ; ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ སུ་ཉྙ་ཏ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་མ་གྒཱ ས་ར་ས་ཏོ་པི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ་པི ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ནྟི. སུ་ཉྙ་ཏ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་མ་གྒཱ ཧི རཱ་གཱ་དཱི་ཧི སུ་ཉྙཱ, རཱ་ག་པ་ཎི་དྷི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ‘ས་ར་ས་ཏོ’ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ནྟི. སུ་ཉྙ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྟཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑོ, ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ པ་ཎི་དྷི་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ‘པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ’ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ནྟི. ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒོ པ་ན རཱ་གཱ་དི་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ར་ས་ཏོ་ཝ ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི, ནོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ. ན ཧི སོ ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑོ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ པ་ན་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ་ཏི. ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་གྒོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི.
སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ནེ་ས ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དཱི་པི་ཏོ – ཡ་སྨི་ཉྷི ཝཱ་རེ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཝི་ཡ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏི་ཎྞ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་མ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ པ་ན ཝི་བྷཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་དི་ཏོ ཧི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཧོ་ཏུ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཡཾ ཡཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ ནཱ་མཾ དེ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་སུ ཧི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་ཏ་ར་མྤི ལ་ཀྑ་ཎ་དྭ་ཡཾ ད་ཊྛུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི ཨེ་ཝ. ཨེ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཧི མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ བྷི་ཀྑུ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, དུ་ཀྑ་ཏོ་པི ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ་པི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི་ཡེ་ཝ. དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ཏི ཨཱ་དི་ཏོ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཧོ་ཏུ, ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཡཾ ཡཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒ་སྶ ནཱ་མཾ དེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ མ་གྒོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, དུ་ཀྑ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ, ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ སུ་ཉྙ་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དཱི་པི་ཏོ.
ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀི་མཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི? ལ་ཀྑ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི. ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ པ་ཉྙ་ཏྟི་ག་ཏི་ཀཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦ་དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏཾ. ཡོ པ་ན ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཀ་ཎྛེ བ་དྡྷ་ཀུ་ཎ་པཾ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི. ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎཾ ས་ངྑཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ པ་ཏྟཾ ཀི་ཎི་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཏྟ་ཝཱ་ཎི་ཛེ་ན པ་ཏྟཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ དི་སྭཱ ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛོ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནོ ཏཱི་ཎི ཚི་དྡཱ་ནི པ་སྶེ་ཡྻ, སོ ན ཚི་དྡེ་སུ ནི་རཱ་ལ་ཡོ ཧོ་ཏི, པ་ཏྟེ པ་ན ནི་རཱ་ལ་ཡོ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ནི་རཱ་ལ་ཡོ ཧོ་ཏི. ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎེ་ནེ་ཝ ཉཱ་ཎེ་ན ས་ངྑཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དུ་སྶོ་པ་མཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཛེ་ནྟོ སུ་དྡྷི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ན་ཡཾ པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡ་ནྟི དྭེ་པི ན་ཡེ ཨཱ་ཧ་རི. ཏ་ཐཱ སུ་དྡྷི་ཀ་སུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ སུ་ཉྙ་ཏ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ སུ་དྡྷི་ཀ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཧ་རཱི་ཏི? པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཙེ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཙ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ སུ་དྡྷི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཝ་སེ་ན དྭེ ན་ཡཱ, ཏ་ཐཱ སེ་སེ་སཱུ་ཏི ས་བྦེ་སུ་པི པ་ཉྩ་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ད་ས ན་ཡཱ བྷཱ་ཛི་ཏཱ.
ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ
ཏ་ཏྲི་དཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀཾ –
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ, རཱུ་པཱ་རཱུ་པེ་སུ པ་ཉྩ་སུ;
ས་ཏྟ་ཊྛ་ངྒ་པ་རི་ཎཱ་མཾ, ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་དཱ་པ་ཏཱི་ཏི.
ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. རཱུ་པེ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ རཱུ་པཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, རཱུ་པེ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་རཱུ་པེ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་རཱུ་པེ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ རཱུ་པཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཉྩ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི.
‘ས་ཏྟ་ཊྛ་ངྒ་པ་རི་ཎཱ་མ’ནྟི སོ པ་ནེ་ས མ་གྒོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ་པི ཧོ་ཏི ས་ཏྟ་ངྒི་ཀོ་པི. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་པི ས་ཏྟ ཝཱ ཧོ་ནྟི ཚ ཝཱ. ཛྷཱ་ནཾ པ་ན པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀཾ ཝཱ; ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཝཱ དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ ཝཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ཨ་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ པ་རི་ཎཱ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
‘ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་དཱ་པ་ཏཱི’ཏི ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཡ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི; ‘པ་ཊི་པ་དཱ་པ་ཏཱི’ཏི པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཙ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ནོ ཙ ཙ་ལ་ནཱ་ཙ་ལ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏཱ་ཝ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏི, ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ པ་སྶ་ཏི, ཡ་སྨཱ པ་ན ན སུ་དྡྷ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ་པི ད་ཊྛ་བྦ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ པ་ར་སྶ ཁ་ནྡྷེ་པི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ས་ངྑཱ་རེ་པི ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི. སོ ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྨ་ས་ཏི ཀཱ་ལེ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ས་མྨ་ས་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྨ་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. ས་ཙེ པ་ན་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་མྨ་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ ཝུ་ཊྛཱ་ནེ་པི.
ཨ་པ་རོ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ རཱུ་པེ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་ཉྩ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པ་ཉྩ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ པ་སྶ་ཏི, ཡ་སྨཱ པ་ན ན སུ་དྡྷ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི ཨ་རཱུ་པ་མྤི ད་ཊྛ་བྦ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏཾ རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝེ་ད་ནཾ ས་ཉྙཾ ས་ངྑཱ་རེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཨི་དཾ ཨ་རཱུ་པ་ནྟི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ པ་སྶ་ཏི. སོ ཀཱ་ལེ་ན རཱུ་པཾ ས་མྨ་ས་ཏི ཀཱ་ལེ་ན ཨ་རཱུ་པཾ. ཏ་སྶེ་ཝཾ ས་མྨ་ས་ཏོ རཱུ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ རཱུ་པེ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ རཱུ་པཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. ས་ཙེ པ་ན་སྶ ཨ་རཱུ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒེ་ན ས་དྡྷིཾ གྷ་ཊི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པེ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨ་རཱུ་པེ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པཱ ཙ རཱུ་པཱ ཙ ཝུ་ཊྛཱ་ནེ་པི.
‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༦; དཱི. ནི. ༡.༢༩༨) ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན པ་ཉྩ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏི་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ.
ཡ་ཐཱ ཧི ཚཱ་ཏ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ གཱུ་ཐ་པི་ཎྜཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ན་པུ་ཎྞཾ པཱ་ཏིཾ ཨུ་པ་ནེ་ཡྻུཾ, སོ བྱ་ཉྫ་ནཾ ཧ་ཏྠེ་ན ཝི་ཡཱུ་ཧ་ནྟོ ཏཾ གཱུ་ཐ་པི་ཎྜཾ དི་སྭཱ ‘ཀི་མི་ད’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ གཱུ་ཐ་པི་ཎྜོ་ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘དྷི དྷི, ཨ་པ་ནེ་ཐཱ’ཏི བྷ་ཏྟེ་པི པཱ་ཏི་ཡ་མྤི ནི་རཱ་ལ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
བྷོ་ཛ་ན་པཱ་ཏི་ད་སྶ་ན་སྨི་ཉྷི ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བཱ་ལ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ‘ཨ་ཧཾ མ་མཱ’ཏི ག་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ. གཱུ་ཐ་པི་ཎྜ་སྶ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏི་ཎྞཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑི་ཏ་ཀཱ་ལོ. བྷ་ཏྟེ་པི པཱ་ཏི་ཡ་མྤི ནི་རཱ་ལ་ཡ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏི་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི པ་ཉྩ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཝུ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
‘ས་ཏྟ་ཊྛ་ངྒ་པ་རི་ཎཱ་མ’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དོ ཨ་ངྒ་པ་རི་ཎཱ་མོ ཡ་ཐཱ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ ཧི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མ་གྒ་ངྒ་ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཝི་སེ་སཾ ནི་ཡ་མེ་ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ཐེ་རཱ ‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མ་གྒ་ངྒ་ཛྷཱ་ན་ངྒ་ཝི་སེ་སཾ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཀེ་ཙི ‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ ནི་ཡ་མེ་ནྟཱི’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཀེ་ཙི ‘པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་ས་མྤི ཝཱ་དེ་སུ ཨ་ཡཾ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦཱི་ཀ་ཐཱ – ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡ་མེ་ན ཧི སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་གྒོ་པི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་གྒོ་པི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་མ་གྒོ་པི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་བྦེ་སུ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི ཨ་ཊྛ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པ་ཉྩ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ་ས་ཉྷི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་པི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལེ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི.
པ་ཉྩ་ཀ་ན་ཡེ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི པཱ་ད་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་མ་གྒེ་སུ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ཀཾ ཏི་ཝ་ངྒི་ཀཾ དུ་ཝ་ངྒི་ཀ་ཉྩ ཧོ་ཏི. ས་བྦེ་སུ པ་ན ས་ཏྟ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཚ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནི་ཡ་མེ་ན ཙེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡ་མེ་ན ཙ ཧོ་ཏི. ཏེ་ས་མྤི ཧི པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་པི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་པི ཧོ་ཏི. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཝ.
པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་མ་གྒེ པ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ཚ ས་ཏྟ ཙེ་ཝ. ཨ་ཡ་མྤི ཝི་སེ་སོ ཨུ་བྷ་ཡ་ནི་ཡ་མ་ཝ་སེ་ན ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ན་ཡེ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཝཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནཱི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཝ. ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི པཱ་ད་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་མ་གྒེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་པ་དེ་སེ ཝུ་ཊྛི་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་ས་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, བྷཱུ་མི་ཝ་ཎྞོ ཝི་ཡ གོ་དྷཱ་ཝ་ཎྞ་སྶ.
དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ པ་ན ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཡེ ཡེ ས་མཱ་པ་ཏྟི་དྷ་མྨེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ མ་གྒོ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ ཧོ་ཏི ཏཾ་ཏཾ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་དི་སོ་ཝ ཧོ་ཏི, ས་མྨ་སི་ཏ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་དི་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཙེ པ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨེ ས་མྨ་ས་ཏི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡ་མོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ས་ཏྟ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻཾ, ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ’ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཡཾ ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ ཝཱ ཡེ ཝཱ ཛྷཱ་ན་དྷ་མྨེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ མ་གྒོ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ ཏཾ་ཏཾ་ཛྷཱ་ན་ས་དི་སོ་ཝ ཧོ་ཏི. པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ན ས་མྨ་སི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་ནཱ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཏཾ ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ན་ནྡ་ཀོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ པ་ནྣ་ར་སེ ན ཧོ་ཏི བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཀ་ངྑཱ ཝཱ ཝི་མ་ཏི ཝཱ ‘ཨཱུ་ནོ ནུ ཁོ ཙ་ནྡོ པུ་ཎྞོ ནུ ཁོ ཙ་ནྡོ’ཏི, ཨ་ཐ ཁོ པུ་ཎྞོ ཙ་ནྡོ་ཏྭེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ན་ནྡ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཙེ་ཝ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤཱ ཙ. ཏཱ་སཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ཏཱ་ནཾ ཡཱ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི སཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ ནི་ཡ་ཏཱ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༤༡༥).
ཏཱ་སུ ཧི ཡ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ, སཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ་ནེ་ཝ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤཱ ཨ་ཧོ་སི…པེ… ཡ་སྶཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ སཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ནེ་ཝ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཡཾ ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ ཝཱ ཡེ ཝཱ ཛྷཱ་ན་དྷ་མྨེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ མ་གྒོ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ ཏཾ་ཏཾ་ཛྷཱ་ན་ས་དི་སོ་ཝ སོ ཧོ་ཏི. པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ན ས་མྨ་སི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་ནཱ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཏཾ ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་ཡ་མོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ‘པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དིཾ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘བྷ་ནྟེ, ཡ་ཏྠ ཏཱ་ཝ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ ཏཾ ནི་ཡ་མེ་ཏུ; ཡ་སྨིཾ པ་ན པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཀིཾ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི? ‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་ཏྠ་པི པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ ནི་ཡ་མེ་ཏི. ཡོ ཧི བྷི་ཀྑུ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟོ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཏཱི་ཎི མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཱ་ནི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་རཱུ་པེ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཁོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ན ལོ་ཀི་ཡཾ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠཱ་པི པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མེ་ཝ ནི་ཡ་མེ་ཏི ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི. ‘སུ་ཀ་ཐི་ཏོ, བྷ་ནྟེ, པ་ཉྷོ’ཏི.
‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ ནི་ཡ་མེ་ནྟི; ཡཾ ཡཾ ཧི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཏཾ་ཏཾ་ས་དི་སོ་ཝ མ་གྒོ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝཱ་དིཾ མོ་ར་ཝཱ་པི་ཝཱ་སི་མ་ཧཱ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་རམྤི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ་དེ དོ་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི – རཱུ་པཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཧི རཱུ་པ་ས་དི་སེ་ན ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན མ་གྒེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ན་ཡ་ཏོ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཏཾ་ས་དི་སེ་ནེ་ཝ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟེ་ན མ་གྒེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’ནྟི. ‘ན, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ཧི ཨ་པྤ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ རཱུ་པཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་མ་གྒོ ཧོ་ཏི, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ་པི ན ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཏཱ་དི་སོ ཧོ་ཏི, ས་ཏྟ་ངྒི་ཀོ པ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་མ་གྒོ ཧོ་ཏཱི’ཏི.
‘པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི’ཏི་ཝཱ་དི་ནོ ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶཱཔི ཝཱ་དཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་ར་སྶ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. སོ ཨཱ་ཧ – ‘ཡ་སྶ ཏཱ་ཝ པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ནི་ཡ་མེ་ཏུ, ཡ་སྶ ཏཾ ན་ཏྠི ཏ་སྶ ཀ་ཏ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ནི་ཡ་མེ་སྶ་ཏི ནི་དྡྷ་ན་སྶ ཝུ་ཌྜྷི་ག་ཝེ་ས་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི’ཏི.
ཏཾ ཀ་ཐཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ པུ་ན ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. སོ ‘པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་ཏོ ཨི་དཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཨཱ་ཝུ་སོ’ཏི ཨཱ་ཧ. ཡ་ཐཱ པ་ན པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་ཏོ, ས་མྨ་སི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་ཏོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཧི པ་ཋ་མཱ་དཱི་ནི ས་མྨ་ས་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་གྒོ པ་ཋ་མ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་དེ་ན པ་ཉྩ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀོ. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་དེ་ན པ་ཋ་མཱ་དི་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི དྭེ་པི ཝཱ་དཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་དེ་ན པ་ནེ་ཏྠ ‘ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཏེ ཙ ཝཱ་དཱ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཙ སཱ་ཏྠ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཡོ་པི ཐེ་རཱ པ་ཎྜི་ཏཱ བྱ་ཏྟཱ བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣཱ་ཝ. ཏེ་ན ཏེ་སཾ ཝཱ་དཾ ཏ་ནྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ཏྠ་མེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ་པེ་ཏེ ཝཱ་དེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ནི་ཡ་མེ་ཏཱི་ཏི ད་སྶི་ཏཾ.
ཨི་དཱ་ནི ‘ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་དཱ་པ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཨ་ངྒ་པ་རི་ཎཱ་མ་ཝ་ཏོ མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀཱ་ལེ གོ་ཏྲ་བྷུ ཀུ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི? མ་གྒོ ཀུ་ཏོ་ཏི? གོ་ཏྲ་བྷུ ཏཱ་ཝ ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟཾ ཚེ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝུ་ཊྛཱ་ནོ ཧེ་ས. མ་གྒོ ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟ་མྤི ཚི་ནྡ་ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝུ་ཊྛཱ་ནོ ཧེ་ས. ཏེ་སཾ ཨ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ན་ཡོ – ཡ་སྨི་ཉྷི ཝཱ་རེ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ནེ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ན པ་ཉྩ་མཾ. ཨེ་ཀ་ཉྷི ཨཱ་སེ་ཝ་ནཾ ན ལ་བྷ་ཏི, པ་ཉྩ་མཾ བྷ་ཝ་ངྒ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏྟཱ པ་ཝེ་དྷ་ཏི. ཏ་དཱ ཧི ཛ་ཝ་ནཾ པ་ཏི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ནེ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཧོ་ཏི ན པ་ཉྩ་མཾ. མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་སྶ པ་ན དྭེ ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏི་ཡཾ གོ་ཏྲ་བྷུ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ, ཏཱི་ཎི ཕ་ལཱ་ནི, ཏ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒོ་ཏ་ར་ཎཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཉྙ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གོ་ཏྲ་བྷུ, པ་ཉྩ་མཾ མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ, དྭེ ཕ་ལཱ་ནི, ཏ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒོ་ཏ་ར་ཎཾ. མ་ནྡ་པ་ཉྙ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི, ཧོ་ནྟི པ་ཉྩ་མཾ གོ་ཏྲ་བྷུ, ཚ་ཊྛཾ མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ, ས་ཏྟ་མཾ ཕ་ལཾ, ཏ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒོ་ཏ་ར་ཎཾ. ཏ་ཏྲ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་མ་ནྡ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཉྙ་སྶ ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ.
ཡ་སྨི་ཉྷི ཝཱ་རེ མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཀི་རི་ཡཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་གོ་ཙ་རེ ཁ་ནྡྷེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏི. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་ཋ་མཾ ཛ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎཾ. ཏཾ ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི ཝཱ དུ་ཀྑཱ་ཏི ཝཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཝཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཏི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མཾ. ཏེ་སུ པུ་རི་མཾ ཨ་ནཱ་སེ་ཝ་ནཾ. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པུ་རི་མཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་མྤི ལ་དྡྷཱ་སེ་ཝ་ན་ཏྟཱ ཏི་ཀྑཾ སཱུ་རཾ པ་ས་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པྤ་མཱ་ཎཾ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཏ་ཏི་ཡཱ་ནུ་ལོ་མཾ. ཏ་སྶ དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏ་མྤི ལ་དྡྷཱ་སེ་ཝ་ན་ཏྟཱ ཏི་ཀྑཾ སཱུ་རཾ པ་ས་ནྣཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ད་ཝ་སེ་སཾ ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ནི་ར་ཝ་སེ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ཧི ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཧི ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མེ ཝི་ནོ་དི་ཏེ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཾ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡོ་གཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཙ་ནྡཾ པ་སྶི་ཏུཾ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་སི. ཏ་སྶ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ་ཧི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ ཙ་ནྡོ ན པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཨ་ཐེ་ཀོ ཝཱ་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཐཱུ་ལ་ཐཱུ་ལེ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ ཝི་དྡྷཾ་སེ་སི. ཨ་པ་རོ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ. ཨ་པ་རོ སུ་ཁུ་མེ. ཏ་ཏོ སོ པུ་རི་སོ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ ན་བྷེ ཙ་ནྡཾ དི་སྭཱ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡོ་གཾ ཨ་ཉྙཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཝི་ཡ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཐཱུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སུ་ཁུ་མ་ཀི་ལེ་ས་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ. ཏ་ཡོ ཝཱ་ཏཱ ཝི་ཡ ཏཱི་ཎི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉྙཱ་ཎཾ. ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཝཱ་ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ཏྟ་ཡ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མ་ཝི་ནོ་ད་ནཾ. ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ ན་བྷེ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙ་ནྡ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་ག་ཏེ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀེ ཏ་མེ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎཾ.
ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཏ་ཡོ ཝཱ་ཏཱ ཙ་ནྡ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀེ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ན ཙ་ནྡཾ ད་ཊྛུཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མེ་ཡེ་ཝ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ན ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ སོ པུ་རི་སོ ཙ་ནྡ་མེ་ཝ ད་ཊྛུཾ ས་ཀྐོ་ཏི ན ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉྙཱ་ཎཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི ན ཀི་ལེ་ས་ཏ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, གོ་ཏྲ་བྷུ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ.
ཡ་དི ཧི གོ་ཏྲ་བྷུ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ པུ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ཏཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷེ་ཡྻཱ་ཏི མ་གྒ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་པ་ཙྪ་ཏོ་པ་ཝ་ཏྟི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ན་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཧཱི་ཏི མ་གྒ་སྶ ས་ཉྙཾ ད་ཏྭཱ ཝི་ཡ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. མ་གྒོ་པི ཏེ་ན དི་ནྣ་ས་ཉྙཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཝཱི་ཙི་ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནོ ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཾ དོ་ས་ཀྑ་ནྡྷཾ མོ་ཧ་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ་ཝ པ་དཱ་ལ་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཨི་སྶཱ་སོ དྷ་ནུ་ས་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཕ་ལ་ཀ་ས་ཏཾ ཋ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠེ་ན མུ་ཁཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ས་རཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ཡ་ནྟེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཉྙོ པུ་རི་སོ ཙ་ཀྐ་ཡ་ནྟཾ ཨཱ་ཝ་ཉྪི་ཏྭཱ ཡ་དཱ ཨི་སྶཱ་ས་སྶ ཕ་ལ་ཀ་ས་ཏཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཧོ་ཏི ཏ་དཱ ཏ་ཏྠ ད་ཎྜ་ཀེ་ན ས་ཉྙཾ དེ་ཏི, ཨི་སྶཱ་སོ ད་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཝ ས་རཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཀ་ས་ཏཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཏྠ ད་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙཱ ཝི་ཡ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨི་སྶཱ་སོ ཝི་ཡ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ. ཨི་སྶཱ་ས་སྶ ད་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཝ ཕ་ལ་ཀ་ས་ཏ་ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་ཡ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉྙཱ་ཎེ་ན དི་ནྣ་ས་ཉྙཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦ་ཨ་པ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནཾ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ན་པ་དཱ་ལ་ནཾ. བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་ཝ་ཊྚ་སེ་ཏུ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི་པི ཨེ་ཏ་དེ་ཝ. མ་གྒ་སྶ ཧི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཀི་ཙྩཾ ཨ་ནུ་ས་ཡ་པྤ་ཛ་ཧ་ནཾ. ཨི་ཏི སོ ཨ་ནུ་ས་ཡེ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ནི་མི་ཏྟཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ, པ་ཝ་ཏྟཾ ཚི་ནྡ་ཏི ནཱ་མ. ‘ནི་མི་ཏྟ’ནྟི རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ. ‘པ་ཝ་ཏྟ’མྤི རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཝ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི – ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ནྟི. ཏེ་སུ མ་གྒ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཝ་དིཾ་སུ.
སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི དི་ཊྛི་ག་ཏ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ནྟི པ་ཉྩ ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཏཱ་ནི རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཏཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཏ་ཡོ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཏ་ཏྠ ས་ཙེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙི་ཏྟཱ་ནི ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻུཾ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ པ་ན ཏེ་སཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ་ན་པྤ་ཏྟིཾ ཝཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ སེ་ཏུ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ ཨ་བྷ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ.
ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི དྭེ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཚ ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ནི ཨེ་ཝ ཚ ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི དི་ཊྛི་ག་ཏ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཉྩཱ་ཏི པ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ས་ཙེ ཏེ་སཾ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཏེ མ་གྒཱ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཨ་སྶུ, ཏཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻུཾ. ཏེ པ་ན ཏེ་སཾ མ་གྒཱ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཏྟིཾ ཝཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ སེ་ཏུ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ ཨ་བྷ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ནཱ་མ.
ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི་པི ཝ་དིཾ་སུ. ས་ཙེ ཧི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ བྷ་ཝེ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ? ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི དི་ཊྛཱ་ནུ་ས་ཡོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཨི་མེ པ་ན པ་ཉྩ ཀི་ལེ་སེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཏྟ བྷ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི? ཨེ་ཝཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ.
ས་ཙེ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཋ་པེ་ཏྭཱ དྭེ བྷ་ཝེ པ་ཉྩ་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ? ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ནི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཨི་མེ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀི་ལེ་སེ སོ མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཏོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ དྭེ བྷ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི? ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ.
ས་ཙེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བྷ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡ་བྷ་ཝེ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ? ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏོ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཨི་མེ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀི་ལེ་སེ སོ མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཏོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཨེ་ཀཾ བྷ་ཝཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་བྷ་ཝེ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི? ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ.
ས་ཙེ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ? ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. རཱུ་པ་རཱ་གོ ཨ་རཱུ་པ་རཱ་གོ མཱ་ནོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཨི་མེ པ་ན ཨ་ཊྛ ཀི་ལེ་སེ སོ མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཏོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པུ་ན་བྦྷ་ཝེ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི? ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ནཱ་མ.
སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཙེ་ཏྠ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ སུ་ག་ཏི་ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ་ཀ་དེ་ས་ཏོ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ཏོ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་ཏོ ས་བྦ་བྷ་ཝེ་ཧི་པི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཨི་མ་སྶ པ་ན་ཏྠ་སྶ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཡཾ པཱ་ལི༹ – ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན ས་ཏྟ བྷ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མ་ནྟི ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི.
‘ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན དྭེ བྷ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མ་ནྟི ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི.
‘ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན ཨེ་ཀཾ བྷ་ཝཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དྭཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མ་ནྟི ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི.
‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝཱ ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མ་ནྟི ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟི. ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཙ་རི་མ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན པ་ཉྙཱ ཙ ས་ཏི ཙ ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝཱུ་པ་ས་མ་ནྟི ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟི པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཨ་ཛི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༦). ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ནི་མི་ཏྟེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘པ་ཊི་པ་དཱ་པ་ཏཱི’ཏི – ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ཊི་པ་དཱ ཙ་ལ་ཏི ན ཙ་ལ་ཏཱི་ཏི? ཙ་ལ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི མ་གྒཱ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ པ་ཋ་མ་མ་གྒོ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དོ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ, ཨུ་པ་རི ཏ་ཡོ མ་གྒཱ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ. ཀ་སྨཱ? ནི་དྡཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཀི་ར ས་ཏྟཱ་ཧཾ ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་ར་ཀཾ ཝི་ཡ ཐེ་རཾ པ་རི་ཧ་རི. ཐེ་རོ་པི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ནི་དྡཱ་ཡ་མཱ་ནོ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘པ་ཙ་ལཱ་ཡ་སི ནོ ཏྭཾ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, པ་ཙ་ལཱ་ཡ་སི ནོ ཏྭཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༧.༦༡). ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ་པི མ་ཧཱ་བྷི་ཉྙ་པྤ་ཏྟ་སྶ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ཊི་པ་དཱ ཙ་ལ་ཏི, སེ་སཱ་ནཾ ཀིཾ ན ཙ་ལི་སྶ་ཏི? ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཧི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི མ་གྒཱ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ཋ་མ་མ་གྒོ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དོ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙོ ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒོ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དོ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ, ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒོ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དོ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙོ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒོ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དོ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པི ཙ་ལ་ཏི ཨེ་ཝ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཧི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི མ་གྒཱ ཚ་ནྡཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཙི་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཝཱི་མཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒོ ཚ་ནྡཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི, དུ་ཏི་ཡོ ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ, ཏ་ཏི་ཡོ ཙི་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཝཱི་མཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ་ཏི.
པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཝཱི་ས་ཏི་མ་ཧཱ་ན་ཡོ
༣༥༧. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཛྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛེ་ན པ་ན མ་གྒ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་མྤི, པ་ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་མྤི, ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་མྤི, ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་མྤི, ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན བ་ལ་མྤི, བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མྤི, ཏ་ཐ་ཊྛེ་ན ས་ཙྩ་མྤི, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཊྛེ་ན ས་མ་ཐ་མྤི, སུ་ཉྙ་ཏ་ཊྛེ་ན དྷ་མྨ་མྤི, རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཁ་ནྡྷ་མྤི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤི, སུ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝ་ནི་སྶ་ཏྟ་ཊྛེ་ན དྷཱ་ཏུ་མྤི, པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་མྤི, ཕུ་ས་ན་ཊྛེ་ན ཕ་སྶ་མྤི, ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ཊྛེ་ན ཝེ་ད་ན་མྤི, ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ས་ཉྙ་མྤི, ཙེ་ཏ་ཡི་ཏ་ཊྛེ་ན ཙེ་ཏ་ན་མྤི, ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཙི་ཏྟ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་དཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ‘ཨི་ད་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨི་ད་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’ཏི པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཙེ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཙ ཝཱི་ས་ཏི ན་ཡཱ དེ་སི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. དྷ་མྨཾ སོ་ཏུཾ ནི་སི་ནྣ་དེ་ཝ་པ་རི་སཱ་ཡ ཧི ཡེ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ‘ཛྷཱ་ན’ནྟི ཀ་ཐི་ཏེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཛྷཱ་ན་ནྟི ཀ་ཐི་ཏཾ…པེ… ཡེ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ‘ཙི་ཏྟ’ནྟི ཝུ་ཏྟེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏེ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་ནྟི ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ‘པུ་གྒ་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ’.
ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་སུ་བོ་དྷི་ཏཱ་ཡ ད་ས་བ་ལ་ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཙ་ཏུ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་ཏཱ་ཡ ཚ་ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་ཡོ་གེ་ན ཙ དེ་ས་ནཾ ཡ་དི་ཙྪ་ཀཾ ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་ཙྪ་ནྟོ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཛྷཱ་ན་ནྟི ད་སྶེ་ཏི, ཨི་ཙྪ་ནྟོ ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛེ་ན…པེ… ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ‘དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ’ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཛྷཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ད་ས ན་ཡཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ, ཨེ་ཝཾ མ་གྒཱ་དཱི་སུ་པི ཏེ་ཡེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏི ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཋཱ་ནེ་སུ ད་ས ད་ས ཀ་ཏྭཱ དྭེ ན་ཡ་ས་ཏཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
༣༥༨. ཨི་དཱ་ནི ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡཾ དྷུ་རཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཛྷཱ་ནཾ ཚ་ནྡཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ ནཱ་མ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ཏི པུ་རི་མ་སྨིཾ སུ་དྡྷི་ཀེ དྭེ་ན་ཡ་ས་ཏཱ་ནི ཚ་ནྡཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་དཱི་སུ་པི དྭེ དྭེ་ཏི ན་ཡ་ས་ཧ་སྶེ་ན བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་མ་གྒཾ ད་སྶེ་སི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ.
པ་ཋ་མ་མ་གྒོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒོ
༣༦༡. ཨི་དཱ་ནི དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒཱ་དཱི་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ་ནཾ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ. ཏ་ཏྠ དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཨ་དྷི་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཙ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཧི, ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རི་མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶེ་ཝ, ཀི་ལེ་སཱ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི ཀ་དཱ་ཙི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི; ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱ་པི ཝི་ར་ལཱ༹་ཀཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཝི་ར་ལ༹་ཝཱ་པི་ཏ་ཁེ་ཏྟེ ཨ་ངྐུ་རཱ ཝི་ཡ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི, ཙ ཝ་ཊྚཱ་ནུ་སཱ་རི་མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶེ་ཝ, མ་དྡ་ནྟཱ ཕ་ར་ནྟཱ ཚཱ་དེ་ནྟཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. དྭཱི་ཧི པ་ན མ་གྒེ་ཧི པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ མ་ནྡཱ མ་ནྡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ནུ་ཀཱ་ཀཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་བྦྷ་པ་ཊ་ལཾ ཝི་ཡ མ་ཀྑི་ཀཱ་པ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཙ.
ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི ཐེ་རཱ ཝ་ད་ནྟི – ‘ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཀི་ལེ་སཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཙི་རེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, བ་ཧ་ལཱ་ཝ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ པུ་ཏྟཱ ཙ དྷཱི་ཏ་རོ ཙ དི་སྶ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཏཾ པ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ ཧི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་པ་རཱ་མ་ས་ན་མ་ཏྟེ་ན་པི ཧོ་ནྟི. དྭཱི་ཧི པ་ན མ་གྒེ་ཧི པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ན་ཏྠི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ བ་ཧ་ལ་ཏཱ་ཏི. དྭཱི་ཧི ཨེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི་སྶ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཨ་དྷི་ཙྩུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཙཱ་ཏི.
དུ་ཏི་ཡཱ་ཡཱཏི ག་ཎ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་པི དུ་ཏི་ཡུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱ་པི དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ. བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟི་ཡཱཏི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལ་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ. ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ཝ་ཀྑཱ་མ.
ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡནྟི ཨཱ་ཛཱ་ན་ན་ཀཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན ཉཱ་ཏ་མ་རི་ཡཱ་དཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ཉཱ་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཛཱ་ན་ན་ཀཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ་པི་སྶ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་རེ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ས་དྡྷིཾ ན་ཝི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒཱ
༣༦༢. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཏ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ནི་སྶེ་ས་པ་ཛ་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ.
ཙ་ཏུ་ཏྠེ རཱུ་པ་རཱ་ག་ཨ་རཱུ་པ་རཱ་ག་མཱ་ན་ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ནི་སྶེ་ས་པ་ཛ་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་རཱ་གོཏི རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ. ཨ་རཱུ་པ་རཱ་གོཏི ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ. མཱ་ནོཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཀོ མཱ་ནོ ཨེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ཝི་ཛྫཱ. ཨི་མེ་སུ་པི དྭཱི་སུ མ་གྒེ་སུ ན་ཝ་མཾ ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ན་ཡ་ས་ཧ་སྶཾ
ས་བྦ་མ་གྒེ་སུ པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་མ་ས་ཊྛི་པ་དཱ་ནི, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ངྒེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཧོ་ནྟི. ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཏོ པ་ན ཏེ་ཏྟིཾ་ས. ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝཱ་ར་སུ་ཉྙ་ཏ་ཝཱ་རཱ པཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཙ པ་ན པ་ཋ་མ་མ་གྒེ ཨེ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ན་ཡ་ས་ཧ་སྶ་མེ་ཝཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒེ ཙ་ཏཱུ་ཧི ན་ཡ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ.
ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒེ པ་ན ས་ཊྛི ན་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནི ཨི་མེ་སཾ ཨེ་ཝ ཝ་སེ་ན ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི. ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝཱི་ས་ཏི ན་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནི, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝཱི་ས་ཏི, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ དྭ་ཏྟིཾ་ས, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཝི་བྷ་ངྒེ དྭ་ཏྟིཾ་ས, མ་གྒ་ངྒ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི ན་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནི ཨི་མེ་སཾ ཨེ་ཝ ཝ་སེ་ན ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི.
ཨི་དྷ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རི་ཡེ་ཝ ན་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི. ཏེ་སུ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀེ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི བྷཱ་ཛི་ཏཱ་ནི; ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ་པི མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་དཱི་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ན་ཊྛེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ‘པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ དི་ཊྛི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ནཱ་མཾ ཀ་ཐཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི? ‘ཡ་ཐཱ ཝི་སཾ ཨ་ཏྠི ཝཱ, ཧོ་ཏུ མཱ ཝཱ, ཨ་ག་དོ ཨ་ག་དོ ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨ་ཏྠི ཝཱ, ཧོ་ཏུ མཱ ཝཱ, ཨ་ཡཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨེ་ཝ ནཱ་མ’.
‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ནཱ་མ་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡེ པ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཀི་ཙྩཱ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, མ་གྒ་ངྒཱ་ནི ན པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ས་ཀི་ཙྩ་ཀཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ མ་གྒ་ངྒཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’ཏི. ས་ཀི་ཙྩ་ཀཱ ཙེ་ཏྠ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ནི་ཡ་མེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ ཧི ཨེ་ཀོ མཱ་ནོ ཨ་ཏྠི, སོ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི. སཱ ཏཾ མཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྨི་ཉྷི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ པ་ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ མཱ་ནོ ཨ་ཏྠི, སོ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི སཱ ཏཾ མཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཏ་སྶེ་ཝ ས་ཏྟ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ས་ངྐ་པྤོ ཨ་ཏྠི. ཏེ་ཧེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ཧི ཝཱ་ཙ་ངྒ་ཙོ་པ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཀཱ་ཡ་ངྒ་ཙོ་པ་ནཾ ཨ་ཏྠི, པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་བྷོ་གོ ཨ་ཏྠི, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ས་ཏི་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠི, ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཏྠི. ཨེ་ཏེ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ ནཱ་མ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ. ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི ས་ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ མཱ་ནོ ཨ་ཏྠི. སོ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝ ས་ཏྟ་ཧི ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ. ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ས་ཀི་ཙྩ་ཀ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ མཱ་ནོ ཨ་ཏྠི. སོ དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡཱ་ནི པ་ན་སྶ པ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ. ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ནེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ས་ཀི་ཙྩ་ཀ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སུ པ་ཋ་མ་མ་གྒེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི དི་ཊྛཱ་ནི. ‘ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡཾ དི་ཊྛ་ཀ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ཨ་དི་ཊྛ་ཀཾ པ་སྶ་ཏཱི’ཏི དི་ཊྛ་ཀ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཀ་ཐཱ. ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི པ་ནཱ་ཧ ‘ཨ་དི་ཊྛཾ པ་སྶ་ཏཱི’ཏི. སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘པ་ཋ་མ་མ་གྒེ ཀ་ཏ་མཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཛེ་སཱི’ཏི? ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ‘ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡ’ནྟི ཝ་ཀྑ་ཏི. ‘ཨུ་པ་རི་མ་གྒེ་སུ ཀ་ཏ་ར’ནྟི? ཝུ་ཏྟེ་པི ‘ཨ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ’ནྟི ཝ་ཀྑ་ཏི. སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ཨ་དི་ཊྛ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ནེ ས་ཏི ཨུ་པ་རི་མ་གྒེ་སུ་པི ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏ་ཉྙ་སྶཱ་མཱི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་མེ་ཝ བྷཱ་ཛེ་ཧི. ཨེ་ཝཾ ཏེ པ་ཉྷོ ས་མེ་སྶ་ཏཱི’ཏི. ‘ཀི་ལེ་སེ པ་ན ཨ་ཉྙེ ཨ་ཉྙོ པ་ཛ་ཧ་ཏི; པ་ཧཱི་ནེ ཨེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’ཏི? ‘ཨ་ཉྙེ ཨ་ཉྙོ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’ཏི. ‘ཡ་དི ཨ་ཉྙེ ཨ་ཉྙོ, ཨ་པྤ་ཧཱི་ནེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ས་ཙྩཱ་ནི་པི ཨ་དི་ཊྛཱ་ནེ་ཝ པ་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི པུ་གྒ་ལོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘ས་ཙྩཱ་ནི ནཱ་མ ཀ་ཏཱི’ཏི? ཛཱ་ན་ནྟོ ‘ཙ་ཏྟཱ་རཱི’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི. སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘ཏ་ཝ ཝཱ་དེ སོ་ལ༹་ས ས་ཙྩཱ་ནི ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཏྭཾ བུ་དྡྷེ་ཧི་པི ཨ་དི་ཊྛཾ པ་སྶ་སི. བ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཀོ ནཱ་མ ཏྭཾ. ཨེ་ཝཾ མཱ ག་ཎྷ. ས་ཙྩ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་པུ་བྦཾ ན་ཏྠི, ཀི་ལེ་སེ པ་ན ཨ་པྤ་ཧཱི་ནེ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་ཙྩ་ད་སྶ་ན་སྶ ཨ་པུ་བྦཱ་བྷཱ་ཝེ པེ་ལོ༹་པ་མཾ ནཱ་མ ག་ཧི་ཏཾ – ཨེ་ཀ་སྶ ཀི་ར ཙ་ཏྟཱ་རོ ར་ཏ་ན་པེ་ལཱ༹ སཱ་ར་ག་བྦྷེ ཋ་པི་ཏཱ. སོ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ པེ་ལཱ༹་སུ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ཙྩོ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ, དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ, དཱི་པེ་ན ཝི་ཧ་ཏེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ, པེ་ལཱ༹་སུ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ་སུ, ཏཱ་སུ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ག་ཏོ. པུ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཝ་ཏྠ་རི. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་པི ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ དྭཱ་རེ ཝི་ཝ་ཊེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ པེ་ལཱ༹ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཝཱི་མཾ་ས་ནྟ་སྶེ་ཝ སཱུ་རི་ཡོ ཨུ་གྒ་ཉྪི, སཱུ་རི་ཡོ་བྷཱ་སེ་ན ཝི་ཧ་ཏེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ པེ་ལཱ༹་སུ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རོ པེ་ལཱ༹ ཝི་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི. ཏཱ་སུ ཀི་ཙྩེ ཨུ་པྤ་ནྣེ དྭཱ་ར་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་ཡ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མཾ. དཱི་པོ བྷཱ་སོ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ་བྷཱ་སོ. ཝི་ཧ་ཏེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ པེ་ལཱ༹་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ས་ཙྩཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝོ. མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི པ་ན མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. པེ་ལཱ༹་སུ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ. པུ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་ཝ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མཾ.
དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ དྭཱ་ར་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ. དཱི་པོ་བྷཱ་སོ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ་བྷཱ་སོ. པེ་ལཱ༹་སུ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ. པུ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་ཝ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་དྭ་ཡ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མཾ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ དྭཱ་ར་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ. དཱི་པོ་བྷཱ་སོ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ་བྷཱ་སོ. པེ་ལཱ༹་སུ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ. པུ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ་ཝ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་རི་ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ དྭཱ་ར་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ. སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒུ་པྤཱ་དོ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྷ་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མ་ཝི་ནོ་ད་ནཾ. ཝི་ཧ་ཏེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཏ་སྶ པེ་ལཱ༹་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝོ. ཉཱ་ཎ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི པ་ན པུ་གྒ་ལ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. པེ་ལཱ༹་སུ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ཁེ་པ་ནཾ. སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ལོ་ཀ་སྶེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ན ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མཱ་བྷཱ་ཝོ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ས་ཙྩ་ད་སྶ་ན་སྶ ཨ་པུ་བྦཱ་བྷཱ་ཝེ ཨོ་པ་མྨཾ.
དི་ཊྛ་ཀ་མེ་ཝ ཧི པ་སྶ་ཏི. ‘ཀི་ལེ་སེ པ་ན ཨ་ཉྙེ ཨ་ཉྙོ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཏྠ ཁཱ་རོ་པ་མཾ ནཱ་མ ག་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཀི་ལི་ཊྛཾ ཝ་ཏྠཾ ར་ཛ་ཀ་སྶ ཨ་དཱ་སི. ར་ཛ་ཀོ ཨཱུ་ས་ཁཱ་རཾ ཚཱ་རི་ཀ་ཁཱ་རཾ གོ་མ་ཡ་ཁཱ་ར་ནྟི ཏ་ཡོ ཁཱ་རེ ད་ཏྭཱ ཁཱ་རེ་ཧི ཁཱ་དི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ མ་ལཾ པ་ཝཱ་ཧེ་སི. ཏ་ཏོ ན ཏཱ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷ་ནྟི དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཁཱ་རེ ད་ཏྭཱ, ཨུ་ད་ཀེ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ, ཏ་ཏོ ནཱ་ཏི་ས་ཎྷ་ཏ་རཾ མ་ལཾ པ་ཝཱ་ཧེ་སི. ཏ་ཏོ ན ཏཱ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷ་ནྟི ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཏེ ཁཱ་རེ ད་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ས་ཎྷ་ཏ་རཾ མ་ལཾ པ་ཝཱ་ཧེ་སི. ཏ་ཏོ ན ཏཱ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷ་ནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠ་མྤི ཏེ ཁཱ་རེ ད་ཏྭཱ, ཨུ་ད་ཀེ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨཾ་སུ་ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ག་ཏ་མྤི ནི་སྶེ་སཾ མ་ལཾ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀ་སྶ ཨ་དཱ་སི. སོ ག་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎྜ་ཀེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་རི་ད་ཧ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀི་ལི་ཊྛ་ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་སཱ་ནུ་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ. ཏི་ཝི་དྷ་ཁཱ་ར་དཱ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏཱི་སུ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཀ་མྨ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ལོ. ཨུ་ད་ཀེ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ་ལཱ༹་རི་ཀ་མ་ལ་པྤ་ཝཱ་ཧ་ནཾ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན པ་ཉྩ་ཀི་ལེ་ས་ཁེ་པ་ནཾ. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏེ་སཾ ཁཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ‘ན ཏཱ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཨི་དཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི ཏཱ་སུ་ཡེ་ཝ ཏཱི་སུ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཀ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནཾ. ཏ་ཏོ ནཱ་ཏི་ས་ཎྷ་ཏ་ར་མ་ལ་པྤ་ཝཱ་ཧ་ནཾ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་དྭ་ཡ་ཁེ་པ་ནཾ. ཏ་ཏོ ‘ན ཏཱ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏྠ’ནྟི པུ་ན ཁཱ་ར་ཏྟ་ཡ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ‘ན ཏཱ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཨི་དཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི ཏཱ་སུ་ཡེ་ཝ ཏཱི་སུ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཀ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནཾ. ཏ་ཏོ ས་ཎྷ་ཏ་ར་མ་ལ་པྤ་ཝཱ་ཧ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་དྭ་ཡ་ཁེ་པ་ནཾ. ‘ན ཏཱ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏྠ’ནྟི པུ་ན ཁཱ་ར་ཏྟ་ཡ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ‘ན ཏཱ་ཝ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཨི་དཾ ཙི་ཏྟ’ནྟི ཏཱ་སུ་ཡེ་ཝ ཏཱི་སུ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཀ་མྨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནཾ. ཏ་ཏོ ཝི་ཀྑཱ་ལ་ནེ་ན ཨཾ་སུ་ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་ག་ཏེ མ་ལེ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་སྶ ར་ཛ་ཏ་པ་ཊྚ་ས་དི་ས་སྶ ག་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎྜ་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཝ་ཏྠ་སྶ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ པ་རི་ད་ཧ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཁེ་པི་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མ་ནཾ. ཨི་དཾ ‘ཨ་ཉྙེ ཨ་ཉྙོ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨོ་པ་མྨཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝ་ཏྠཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ མ་ལ་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཏ་མེ་ནཾ སཱ་མི་ཀཱ ར་ཛ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་པ་ད་ཛྫེ་ཡྻུཾ. ཏ་མེ་ནཾ ར་ཛ་ཀོ ཨཱུ་སེ ཝཱ ཁཱ་རེ ཝཱ གོ་མ་ཡེ ཝཱ ས་མྨ་དྡི་ཏྭཱ ཨ་ཙྪེ ཨུ་ད་ཀེ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཾ ཧོ་ཏི ཝ་ཏྠཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ ‘ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏོ ཨཱུ་ས་ག་ནྡྷོ ཝཱ ཁཱ་ར་ག་ནྡྷོ ཝཱ གོ་མ་ཡ་ག་ནྡྷོ ཝཱ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏོ’. ཏ་མེ་ནཾ ར་ཛ་ཀོ སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ སཱ་མི་ཀཱ ག་ནྡྷ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏེ ཀ་ར་ཎྜ་ཀེ ནི་ཀྑི་པ་ནྟི. ཡོ་པི་སྶ ཧོ་ཏི ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏོ ཨཱུ་ས་ག་ནྡྷོ ཝཱ ཁཱ་ར་ག་ནྡྷོ ཝཱ གོ་མ་ཡ་ག་ནྡྷོ ཝཱ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏོ, སོ་པི ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཧཱི་ནཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏོ ‘ཨ་སྨཱི’ཏི མཱ་ནོ, ‘ཨ་སྨཱི’ཏི ཚ་ནྡོ, ‘ཨ་སྨཱི’ཏི ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏོ, སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨི་ཏི རཱུ་པཾ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ; ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ’ཏི. ཏ་སྶི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཡོ་པི་སྶ ཧོ་ཏི པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏོ ‘ཨ་སྨཱི’ཏི མཱ་ནོ, ‘ཨ་སྨཱི’ཏི ཚ་ནྡོ, ‘ཨ་སྨཱི’ཏི ཨ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏོ, སོ་པི ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༨༩).
ཏ་ཏྠ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན པ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི ས་དྡྷིཾ ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་པཱ་པ་དྷ་མྨེ་ཧི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན དྭེ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཏ་ནུ་ཀཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ས་དྡྷིཾ ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་པཱ་པ་དྷ་མྨེ་ཧི. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་ཧི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན པ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི ས་དྡྷིཾ ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་པཱ་པ་དྷ་མྨེ་ཧི. ཨི་མེ་སཾ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན པུ་ན པ་ཙྪ་ཏོ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀ་ཀི་ལེ་སོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཨོ་པ་མྨཾ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ པ་ཙྩ་ནྟེ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ད་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ན་ག་རེ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཝ་ས་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ པ་ཙྩ་ནྟོ ཀུ་པྤི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དྭཱ་ད་ས ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀཱ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ར་ཊྛཾ ཝི་ལུ་མྤ་ནྟི. པ་ཙྩ་ནྟ་ཝཱ་སི་ནོ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ‘པ་ཙྩ་ནྟོ ཀུ་པི་ཏོ’ཏི ར་ཉྙོ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘ཝི་སྶ་ཊྛཱ ག་ཎྷ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཎི. ཏེ པ་ཋ་མ་ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀེ གྷཱ་ཏ་ཡིཾ་སུ. སེ་སཱ ས་ཏྟ ཛ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏཾ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཨ་མ་ཙྩཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ར་ཉྙོ པེ་ས་ཡིཾ་སུ.
རཱ་ཛཱ ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཧཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི, ཏེ་པི ག་ཎྷ་ཐཱ’ཏི དྷ་ནཾ པ་ཧི་ཎི. ཏེ དུ་ཏི་ཡ་ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན དྭེ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀེ པ་ཧ་རིཾ་སུ, པ་རི་ཝཱ་རེ་པི ཏེ་སཾ དུ་བྦ་ལེ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏེ ས་བྦེ་པི པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏཾ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཏ་མྤི པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨ་མ་ཙྩཱ ར་ཉྙོ པེ་ས་ཡིཾ་སུ.
པུ་ན རཱ་ཛཱ ‘ཝི་སྶ་ཊྛཱ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’ཏི དྷ་ནཾ པ་ཧི་ཎི. ཏེ ཏ་ཏི་ཡ་ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཧཱ་ཡ་པུ་རི་སེ་ཧི དྭེ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀེ གྷཱ་ཏ་ཡི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ར་ཉྙོ པེ་ས་ཡིཾ་སུ.
པུ་ན རཱ་ཛཱ ‘ཨ་ཝ་སེ་སེ ཝི་སྶ་ཊྛཱ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’ཏི དྷ་ནཾ པ་ཧི་ཎི. ཏེ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན ས་པ་རི་ཝཱ་རེ པ་ཉྩ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀེ གྷཱ་ཏ་ཡིཾ་སུ. དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ གྷཱ་ཏི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀོ་ཙི ཙོ་རོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཁེ་མཱ ཛ་ན་པ་དཱ ཨུ་རེ པུ་ཏྟེ ན་ཙྩེ་ནྟཱ མ་ཉྙེ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. རཱ་ཛཱ ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མེ་ཧི ཡོ་དྷེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ཝ་ར་པཱ་སཱ་ད་ག་ཏོ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི.
ཏ་ཏྠ མ་ཧ་ནྟོ རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. པ་ཙྩ་ནྟ་ཝཱ་སི་ནོ ཨ་མ་ཙྩཱ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ. དྭཱ་ད་ས ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀཱ ཝི་ཡ དྭཱ་ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་སཾ ས་ཧཱ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཧ་སྶ་པུ་རི་སཱ ཝི་ཡ ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་པཱ་པ་དྷ་མྨཱ. ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ནྟོ ཀུ་པི་ཏོ་ཏི པ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཀི་ལེ་སེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ‘བྷ་ནྟེ, ཀི་ལེ་སོ མེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’ཏི ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙ་ན་ཀཱ་ལོ. ‘ཝི་སྶ་ཊྛཱ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’ཏི དྷ་ན་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ‘ཀི་ལེ་སེ ནི་གྒ་ཎྷ བྷི་ཀྑཱུ’ཏི དྷ་མྨ་ར་ཉྙོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ཙི་ཀྑ་ནཾ. ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ གྷཱ་ཏི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ.
པུ་ན ར་ཉྙོ པ་ཝ་ཏྟི་པེ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་རོ་ཙ་ནཾ. ‘སེ་ས་ཀེ ཙ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’ཏི པུ་ན དྷ་ན་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཀྑ་ནཾ. དུ་ཏི་ཡ་ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ དོ་མ་ན་སྶ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ.
པུ་ན ར་ཉྙོ པ་ཝ་ཏྟི་པེ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ས་ཏྠུ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་རོ་ཙ་ནཾ. ‘ཝི་སྶ་ཊྛཱ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’ཏི པུ་ན དྷ་ན་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཀྑ་ནཾ. ཏ་ཏི་ཡ་ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ གྷཱ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ དོ་མ་ན་སྶ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ.
པུ་ན ར་ཉྙོ པ་ཝ་ཏྟི་པེ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་རོ་ཙ་ནཾ. ‘ཝི་སྶ་ཊྛཱ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’ཏི པུ་ན དྷ་ན་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཀྑ་ནཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ས་མྤ་ཧཱ་རེ་ན ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ གྷཱ་ཏི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཛ་ན་པ་ད་སྶ ཁེ་མ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་སུ པ་ཧཱི་ནེ་སུ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ན ཙི་ཏྟ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ. ར་ཉྙོ ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མ་སྶ ཨ་མ་ཙྩ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏ་སྶ ཝ་ར་པཱ་སཱ་དེ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཝུ་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ར་ཉྙོ སུ་ཉྙ་ཏ་ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ་བྷེ་དེ་སུ ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་སུ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི་པ་ད་སྶ ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.