ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཀ་ཐཱ
༣༧༥. ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ནི་དྡེ་སེ ཏཱ་ཝ ས་ཎྛི་ཏི ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏཱིཏི. ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ ཋི་ཏི་ཝེ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ. ཡཾ པ་ན ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་སེ ‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝ་ཊྛི་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨི་དྷ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྨི་ཉྷི དུ་བྦ་ལཱ ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཏི ཧེ་ཊྛཱ དཱི་པི་ཏ་མེ་ཝ.
༣༨༤. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཝི་སཱ་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ཝི་སཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི ཨ་ཏྠོ ཨི་དྷ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ པ་ན ན ཝི་སཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་སཱ་ཧཱ་རོ. ན ཝི་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་སཱ་ཧ་ཊ་སྶ མཱ་ན་ས་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་ཝི་སཱ་ཧ་ཊ་མཱ་ན་ས་ཏཱ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ས་མཱ་དྷི་བ་ལཾ. ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་མཱ་དྷཱ་ན་ཏོ མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷཱིཏི ཨེ་ཝ་མི་དྷ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༣༨༥. ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཡོ ཧེ་ཊྛཱ ‘ནི་ཀྐ་མོ ཙེ་སོ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་ནུ་ད་ནཱ་ཡཱ’ཏི་ཨཱ་དི ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, སོ ཨི་དྷ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཀ་མྤ་ན་ཊྛེ་ནེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣༨༦. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི. དི་ཊྛཱི་སུ ག་ཏཾ ཨི་དཾ ད་སྶ་ནཾ, དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ཨ་ནྟོ་ག་ཏ་ཏྟཱ་ཏི དི་ཊྛི་ག་ཏཾ. ཧེ་ཊྛཱ་པི་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ དུ་ར་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཊྛེ་ན དི་ཊྛི་ག་ཧ་ནཾ, ཏི་ཎ་ག་ཧ་ན་ཝ་ན་ག་ཧ་ན་པ་བྦ་ཏ་ག་ཧ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ. དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ སཱ་ས་ངྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡ་ཊྛེ་ན དི་ཊྛི་ཀ་ནྟཱ་རོ, ཙོ་ར་ཀ་ནྟཱ་ར་ཝཱ་ལ༹་ཀ་ནྟཱ་ར་མ་རུ་ཀ་ནྟཱ་ར་ནི་རུ་ད་ཀ་ཀ་ནྟཱ་ར་དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཀ་ནྟཱ་རཱ ཝི་ཡ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་ལོ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཙ དི་ཊྛི་ཝི་སཱུ་ཀཱ་ཡི་ཀཾ. མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ན་ཉྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ས་མྨཱ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙེ་ཝ ཝི་ལོ་མེ་ཏི ཙ. ཀ་དཱ་ཙི ས་སྶ་ཏ་སྶ ཀ་དཱ་ཙི ཨུ་ཙྪེ་ད་སྶ ག་ཧ་ཎ་ཏོ དི་ཊྛི་ཡཱ ཝི་རཱུ་པཾ ཕ་ནྡི་ཏ་ནྟི དི་ཊྛི་ཝི་པྥ་ནྡི་ཏཾ. དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀོ ཧི ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི ས་སྶ་ཏཾ ཨ་ནུ་པ་ཏ་ཏི ཀ་དཱ་ཙི ཨུ་ཙྪེ་དཾ. དི་ཊྛི་ཡེ་ཝ བ་ནྡྷ་ན་ཊྛེ་ན སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི དི་ཊྛི་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ.
སུ་སུ་མཱ་རཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ པུ་རི་སཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི གཱ་ཧོ. པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ན་ཏོ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཧོ. ཨ་ཡ་ཉྷི བ་ལ་ཝ་པྤ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ. དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ར་ཏོ ཨཱ་མ་ས་ཏཱི་ཏི པ་རཱ་མཱ་སོ. ཨ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ ཀུ་ཙྪི་ཏོ མ་གྒོ, ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་པཱ་ཡཱ་ནཾ མ་གྒོ་ཏི ཀུ་མྨ་གྒོ. ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་པ་ཐ་ཏོ མི་ཙྪཱ་པ་ཐོ. ཡ་ཐཱ ཧི དི་སཱ་མཱུ་ལ༹ྷེ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་སུ་ཀ་གཱ་མ་སྶ ནཱ་མ པ་ཐོ་ཏི ག་ཧི་ཏོ་པི ཏཾ གཱ་མཾ ན ས་མྤཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀེ་ན སུ་ག་ཏི་པ་ཐོ་ཏི ག་ཧི་ཏཱ་པི དི་ཊྛི སུ་ག་ཏིཾ ན པཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཱ་ཐཱ་ཝ་པ་ཐ་ཏོ, མི་ཙྪཱ་པ་ཐོ. མི་ཙྪཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ མི་ཙྪ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་རི་བྦྷ་མ་ན་ཏོ ཏ་ར་ནྟི ཨེ་ཏྠ བཱ་ལཱ་ཏི ཏི་ཏྠཾ. ཏི་ཏྠ་ཉྩ ཏཾ ཨ་ན་ཏྠཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན ནི་ཝཱ་ས་ཋཱ་ན་ཊྛེ་ན ཙ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི་པི ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཝི་པ་རི་ཡེ་ས་བྷཱུ་ཏོ གཱ་ཧོ, ཝི་པ་རི་ཡེ་ས་ཏོ ཝཱ གཱ་ཧོ་ཏི ཝི་པ་རི་ཡེ་ས་གྒཱ་ཧོ; ཝི་པ་ལླ་ཏྠ གཱ་ཧོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༨༧-༣༨༨. ཨ་ཧི་རི་ཀཱ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནི་དྡེ་སེ་སུ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ནི་དྡེ་ས་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ན ཨ་ཀ་མྤ་ན་ཊྛེ་ནེ་ཝ ཨ་ཧི་རི་ཀ་བ་ལཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལ་ཉྩ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣༨༩. ལོ་བྷ་མོ་ཧ་ནི་དྡེ་སེ་སུ ལུ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ལོ་བྷོ. ལུ་བྦྷ་ནཱཏི ལུ་བྦྷ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ལོ་བྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ, པུ་གྒ་ལོ ཝཱ ལུ་བྦྷི་ཏོ; ལུ་བྦྷི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ལུ་བྦྷི་ཏ་ཏྟཾ. སཱ་ར་ཛྫ་ཏཱི་ཏི སཱ་རཱ་གོ. སཱ་ར་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རོ སཱ་ར་ཛྫ་ནཱ. སཱ་ར་ཛྫི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ སཱ་ར་ཛྫི་ཏ་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ. པུ་ན ‘ལོ་བྷ’-ཝ་ཙ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཏཾ མཱུ་ལ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝཱ མཱུ་ལ་ནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ.
༣༩༠. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་བྷི་མུ་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ན ས་མེ་ཏི, ན ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་བྷི་ས་མ་ཡོ. ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ དྷ་མྨེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་བོ་དྷོ. ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷོ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ས་མྦོ་དྷོ. ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་ས་མ་ཉྩ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་ས་མྦོ་དྷོ. ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ན་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ. རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ན ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་སཾ་གཱ་ཧ་ནཱ. ཏ་མེ་ཝ དྷ་མྨཾ ན པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ནཱ. ན ས་མཾ པེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ཎཱ. དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏི ན ཨ་པེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ་སུ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྷཱ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀ་མྤི ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ན་ཏྠི, ས་ཡཾ ཝཱ ཀ་སྶ་ཙི ཀ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་པྤ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་མྨཾ. ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ མེ་ཛ྄ཛྷཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, སུ་ཙི, ཝོ་དཱ་ནཾ, ཏཾ དུ་ཊྛཾ མེ་ཛ྄ཛྷཾ ཨི་མི་ནཱ་ཏི དུ་མྨེ་ཛ྄ཛྷཾ. བཱ་ལཱ་ནཾ བྷཱ་ཝོ་ཏི བཱ་ལྱཾ. མུ་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི མོ་ཧོ. བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ མོ་ཧོ པ་མོ་ཧོ. ས་མ་ནྟ་ཏོ མུ་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ས་མྨོ་ཧོ. ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཨོ་གྷ་ཡོ་གཏྠོ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཐཱ་མ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན ཨ་ནུ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ས་ཡོ. ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ. ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི་ཏཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ལ་ངྒ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ལ་ངྒཱི; ཁ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་རུ་གྒྷཱ་ཊ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ ལ་ངྒཱི. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ཧཱ་པ་ལི་གྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ལ་ངྒཱི དུ་རུ་གྒྷཱ་ཊཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་ཡ་མྤི ལ་ངྒཱི ཝི་ཡཱ་ཏི ལ་ངྒཱི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ས་ངྒ་ཧ་ཝཱ་ར་སུ་ཉྙ་ཏ་ཝཱ་རཱ་པི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ
༣༩༩. དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟེ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ནཱཏི པ་དཾ ཝི་སེ་སཾ. ཏ་མྤི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨི་དཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ཀི་ཉྩཱ་པི ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ སོ་མ་ན་སྶི་ཏ་སྶ ལོ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘ས་ཏྟོ ས་ཏྟོ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་རཱ་མ་ས་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཏྟཱ ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ས་ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ – ཡ་དཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ ཀུ་ལ་སྶ ཀུ་མཱ་རི་ཀཾ པ་ཏྠེ་ཏི. ཏེ ཙ ‘ཨ་ཉྙ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཏུ་མྷེ’ཏི ཀུ་མཱ་རི་ཀཾ ན དེ་ནྟི. ཨ་ཐ་ཉྙེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ‘ཡཾ ཏུ་མྷེ ཀ་རོ་ཐ ཏ་མེ་ཝཱ་ཡཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི དཱ་པེ་ནྟི. སོ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏི་ཏྠི་ཡེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི. ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཝེ་མ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཨེ་ཏེ་སཾ ཀི་རི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ་ཏི ལ་དྡྷིཾ རོ་ཙེ་ཏི, དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷཱ་ཏི – ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀཱ་ལེ ཨི་དཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ་སུ པ་ནེ་ཏྠ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨ་དྷི་ཀཾ. ཏ་ཏྠ ཐི་ན་ན་ཏཱ ‘ཐི་ནཾ’. མི་དྡྷ་ན་ཏཱ ‘མི་དྡྷཾ’; ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧ་སཾ་ཧ་ན་ན་ཏཱ ཨ་ས་ཏྟི་ཝི་གྷཱ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཐི་ན་ཉྩ མི་དྡྷ་ཉྩ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཐི་ནཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝཱི་རི་ཡ་ཝི་ནོ་ད་ན་ར་སཾ, སཾ་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. མི་དྡྷཾ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨོ་ན་ཧ་ན་ར་སཾ, ལཱི་ན་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཙ་ལཱ་ཡི་ཀཱ་ནི་དྡཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ར་ཏི་ཏ་ནྡཱི་ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ནྟི.
ཏ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟཾ
༤༠༠. ཏ་ཏི་ཡཾ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ སོ་མ་ན་སྶི་ཏ་སྶ ལོ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘ས་ཏྟོ ས་ཏྟོ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནྟ་སྶ ནཱ་རཱ་ཡ་ཎ་ཝི་རཱ་ཛ་ན་མ་ལླ་ཡུ་དྡྷ་ན་ཊ་ས་མ་ཛྫཱ་དཱི་ནི པ་སྶ་ཏོ མ་ནཱ་པི་ཡ་ས་དྡ་ས་ཝ་ནཱ་དི་པ་སུ་ཏ་སྶ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དྷ མཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ངྒཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ མ་ཉྙ་ཏཱི་ཏི ‘མཱ་ནོ’. སོ ཨུ་ནྣ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎོ, ས་མྤ་གྒ་ཧ་ར་སོ, ཀེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ལོ་བྷ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ, ཨུ་མྨཱ་དོ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ་ཏི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཙི་ཏྟཾ
༤༠༢. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཨེ་ཝ ཋཱ་ནེ་སུ ཡ་དཱ སཱི་སེ ཁེ་ལ༹ཾ ཁི་པ་ནྟི, པཱ་ད་པཾ་སུཾ ཨོ་ཀི་ར་ནྟི, ཏ་དཱ ཏ་སྶ པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ན ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ནཾ རཱ་ཛ་ནཱ་ཊ་ཀེ་སུ ནི་ཀྑ་ནྟེ་སུ ཨུ་སྶཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཏེ་ན ཏེ་ན ཚི་དྡེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཐི་ན་མི་དྡྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠཱ་པི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་ག་ཎ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི.
པ་ཉྩ་མ་ཙི་ཏྟཾ
༤༠༣. པ་ཉྩ་མཾ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སྶ ལོ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘ས་ཏྟོ ས་ཏྟོ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་རཱ་མ་ས་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སོ་མ་ན་སྶ་ཊྛཱ་ནེ པ་ནེ་ཏྠ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ ཧོ་ཏི, པཱི་ཏི་པ་དཾ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦཾ པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ཚ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ་དི
༤༠༩-༤༡༢. ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མ་ཊྛ་མཱ་ནི་པི ཝེ་ད་ནཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པཱི་ཏི་པ་ད་ཉྩ ཧཱ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨི་མེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟེ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏཱི་ཏི དྭེ་པི ཨ་དྷི་པ་ཏ་ཡོ ལ་བྦྷ་ནྟི.
ན་ཝ་མ་ཙི་ཏྟཾ
༤༡༣. ན་ཝ་མཾ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ དོ་མ་ན་སྶི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གྷཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཡ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ ས་མ་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཝཱ་རེ ཏཱ་ཝ དུ་ཊྛུ མ་ནོ, ཧཱི་ན་ཝེ་ད་ན་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ མ་ནོ་ཏི དུ་མྨ་ནོ; དུ་མྨ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ དོ་མ་ན་སྶཾ. ཏེ་ན ས་ཧ་ག་ཏ་ནྟི དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ. ཨ་ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྨིཾ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་གྷཾ. ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི པ་ཊི་གྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ.
དྷ་མྨུ་དྡེ་སེ ཏཱི་སུ་པི ཋཱ་ནེ་སུ དོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ་པ་དཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏ་ཐཱ དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶ་པ་དཱ་ནི ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ པ་ན ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ དོ་མ་ན་སྶཾ, ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐཱ ཝཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་ས་མྦྷོ་ག་ར་སཾ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་བཱ་དྷ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ་སུ ཡ་ཐཱ པུ་རི་མ་ཙི་ཏྟེ་སུ ལོ་བྷོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ དོ་སོ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་དོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ དུ་སྶ་ནྟི ཏེ་ན, ས་ཡཾ ཝཱ དུ་སྶ་ཏི, དུ་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཏ་ནྟི དོ་སོ སོ ཙ་ཎྜི་ཀྐ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་ཧ་ཊཱ་སི་ཝི་སོ ཝི་ཡ, ཝི་ས་པྤ་ན་ར་སོ ཝི་ས་ནི་པཱ་ཏོ ཝི་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ཡ་ད་ཧ་ན་ར་སོ ཝཱ དཱ་ཝ་གྒི ཝི་ཡ, དུ་སྶ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ལ་དྡྷོ་ཀཱ་སོ ཝི་ཡ ས་པ་ཏྟོ, ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ ཝི་ས་སཾ་ས་ཊྛ་པཱུ་ཏི་མུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦོ.
བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཏེ་ན ཙི་ཏྟཾ, པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་ཡ་ཏི ཝཱ ཝི་ན་ཡཱ་ཙཱ་ར་རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟི་ཧི་ཏ་སུ་ཁཱ་དཱི་ནཱི་ཏི བྱཱ་པཱ་དོ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ནེ་ས དོ་སོ་ཡེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས པ་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙུ་དྡ་ས. ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀ་རཱ་སི་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ་སུ ཚ་ནྡཱ་དྷི་མོ་ཀྑ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ནི ནི་ཡ་ཏཱ་ནི. ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩེ་སུ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཉྩ པ་ཉྩ ཧུ་ཏྭཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་པི ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ ནཱ་མ. ཏེ་སུ ཨི་སྶ་ཏཱི་ཏི ‘ཨི་སྶཱ’. སཱ པ་ར་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ཨུ་སཱུ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ར་སཱ, ཏ་ཏོ ཝི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, པ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཱ. མ་ཙྪེ་ར་བྷཱ་ཝོ ‘མ་ཙྪ་རི་ཡཾ’. ཏཾ ལ་དྡྷཱ་ནཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ནི་གཱུ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏཱ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་རེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཨ་ཀྑ་མ་ན་ར་སཾ, ས་ངྐོ་ཙ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཊུ་ཀ་ཉྩུ་ཀ་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ, ཨ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཙེ་ཏ་སོ ཝི་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཀ་ཏཾ ཀུ་ཀ་ཏཾ. ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ‘ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ’. ཏཾ པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏཱ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཱ་ནུ་སོ་ཙ་ན་ར་སཾ, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. དཱ་ས་བྱཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཝི་སེ་སོ.
༤༡༥. ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ཝེ་ད་ནཱ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་སཱ་ཏཾ སཱ་ཏ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤༡༨. དོ་ས་ནི་དྡེ་སེ དུ་སྶ་ཏཱི་ཏི དོ་སོ. དུ་སྶ་ནཱཏི དུ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་རོ. དུ་སྶི་ཏ་ཏྟནྟི དུ་སྶི་ཏ་བྷཱ་ཝོ. པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན བྱཱ་པ་ཛྫ་ནཾ བྱཱ་པ་ཏྟི. བྱཱ་པ་ཛྫ་ནཱཏི བྱཱ་པ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཝི་རོ་དྷོ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ཝི་རོ་དྷོ. ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཎྜི་ཀོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙ་ཎྜོ, ཐ་དྡྷ་པུ་གྒ་ལོ; ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཙ་ཎྜི་ཀྐཾ. ན ཨེ་ཏེ་ན སུ་རོ་པི་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཧོ་ཏི, དུ་རུ་ཏྟཾ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་སུ་རོ་པོ. ཀུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧི པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ས་ཙེ་པི ཀ་སྶ་ཙི ཧོ་ཏི ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨ་པ་རེ པ་ན ཨ་སྶུ་ཛ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཨ་སྶུ་རོ་པ་ན་ཏོ ཨ་སྶུ་རོ་པོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ, སོ་མ་ན་སྶ་སྶཱ་པི ཨ་སྶུ་ཛ་ན་ན་ཏོ. ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ན ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ་ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ. སཱ པ་ན ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཝ, ན ས་ཏྟ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ས་ངྒ་ཧ་སུ་ཉྙ་ཏ་ཝཱ་རེ་སུ ཙ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ད་ས་མ་ཙི་ཏྟཾ
༤༢༡. ད་ས་མཾ ས་ས་ངྑཱ་ར་ཏྟཱ པ་རེ་ཧི ཨུ་སྶཱ་ཧི་ཏ་སྶ ཝཱ, པ་རེ་སཾ ཝཱ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ སཱ་རི་ཏ་སྶ, ས་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པ་རེ་སཾ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཨི་དྷཱ་པི པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས, ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ ཙུ་དྡ་སེ་ཝ པ་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ་སུ པ་ན ཐི་ན་མི་དྡྷ་མྤི ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ཝི་ནཱ ཨི་སྶཱ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ངྒཱ་ནི ཐི་ན་མི་དྡྷ་ནྟི ཨི་མེ ཚ ཨི་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. སེ་སཾ ས་བྦཾ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ན་ཝ་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཨི་མེ་སུ པ་ན དྭཱི་སུ དོ་མ་ན་སྶ་ཙི་ཏྟེ་སུ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི. ན ཧི ཀུ་དྡྷོ ཀི་ཉྩི ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མ་ཙི་ཏྟཾ
༤༢༢. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་སྶ ཀ་ངྑཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ ས་མ་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟནྟི པ་དཾ ཨ་པུ་བྦཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ. དྷ་མྨུ་དྡེ་སེ ‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཧོ་ཏཱི’ཏི པ་ད་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. ཏ་ཏྠ ཝི་ག་ཏཱ ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ. ས་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཨེ་ཏཱ་ཡ ཀི་ཙྪ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ. སཱ སཾ་ས་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀ་མྤ་ན་ར་སཱ, ཨ་ནི་ཙྪ་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨ་ནེ་ཀཾ་ས་གཱ་ཧ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཨི་དྷ པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི པ་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙུ་དྡ་ས. ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀ་རཱ་སི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ནྟི དྭེ་ཡེ་ཝ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ.
༤༢༤. ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ནི་དྡེ་སེ ཡ་སྨཱ ཨི་དཾ དུ་བྦ་ལཾ ཙི་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛི་ཏི་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘ས་ཎྛི་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ‘ཋི་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པ་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ་པི ‘ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ’ནྟི་ཨཱ་དི ན ཝུ་ཏྟཾ.
༤༢༥. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སེ ཀ་ངྑ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ངྑཱ. ཀ་ངྑཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་ནཱ་ཏི ཀ་ངྑཱ་ཡ་ནཱ. པུ་རི་མ་ཀ་ངྑཱ ཧི ཨུ་ཏྟ་ར་ཀ་ངྑཾ ཨཱ་ནེ་ཏི ནཱ་མ. ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ངྑཱ་ས་མ་ངྒི་ཙི་ཏྟཾ ཀ་ངྑཱ་ཡ ཨཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ངྑཱ་ཡི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཀ་ངྑཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ. ཝི་མ་ཏཱིཏི ན་མ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ. ཀ་མྤ་ན་ཊྛེ་ན དྭི་དྷཱ ཨེ་ལ༹་ཡ་ཏཱི་ཏི དྭེ་ལ༹ྷ་ཀཾ. པ་ཊི་པ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན དྭི་དྷཱ་པ་ཐོ ཝི་ཡཱ་ཏི དྭེ་དྷཱ་པ་ཐོ. ‘ནི་ཙྩཾ ནུ ཁོ ཨི་དཾ, ཨ་ནི་ཙྩཾ ནུ ཁོ’ཏི་ཨཱ་དི་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ཀཱ་རེ ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྟ་ཏོ སེ་ཏཱི་ཏི སཾ་ས་ཡོ. ཨེ་ཀཾ་སཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ན ཨེ་ཀཾ་ས་གྒཱ་ཧོ་ཏི ཨ་ནེ་ཀཾ་ས་གྒཱ་ཧོ. ནི་ཙྪེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ས་པྤ་ནཱ. ཨོ་གཱ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི པ་རི་ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་པྤ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ས་པྤ་ནཱ. པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ནཱ. ནི་ཙྪ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཐ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ; ཙི་ཏྟ་སྶ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཐ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་སཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ནཾ ཝི་ལི་ཁ་ནྟཱི ཝི་ཡ, ཏ་སྨཱ མ་ནོ་ཝི་ལེ་ཁོཏི ཝུ་ཏྟཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
དྭཱ་ད་ས་མ་ཙི་ཏྟཾ
༤༢༧. དྭཱ་ད་ས་མ་སྶ ས་མ་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་ཉྷི ཙི་ཏྟཾ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དྷ དྷ་མྨུ་དྡེ་སེ ‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ’-ཋཱ་ནེ ‘ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ. པ་ད་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི པ་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙུ་དྡ་ས. ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ས་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀ་རཱ་སི་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ་ཏི དྭེ་ཡེ་ཝ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཱ.
༤༢༩. ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ནི་དྡེ་སེ ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ན ས་ཏྟ་སྶ, ན པོ་ས་སྶ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩནྟི ཨུ་དྡྷ་ཏཱ་ཀཱ་རོ. ན ཝཱུ་པ་ས་མོ་ཏི ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མོ. ཙེ་ཏོ ཝི་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ཀྑེ་པོ. བྷ་ནྟ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ, བྷ་ནྟ་ཡཱ་ན་བྷ་ནྟ་གོ་ཎཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ. ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་པྥ་ནྡ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཉྷི ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཨི་མ་སྨིཾ ཙི་ཏྟ་དྭ་ཡེ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཧོ་ཏི. ‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཊྚ་ན་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ནཱ་མ ཀ་ཏཱི’ཏི? ཧི ཝུ་ཏྟེ ‘ཨི་མཱ་ནེ་ཝ དྭེ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན པ་ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏཾ པ་ན ལ་དྡྷཱ་དྷི་མོ་ཀྑ་ཏྟཱ ལ་དྡྷ་པ་ཏི་ཊྛཾ པ་ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཝ་ཊྚ་ཙ་ཏུ་ར་སྶེ་སུ དྭཱི་སུ མ་ཎཱི་སུ པ་བྦྷཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ པ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཊྛེ་སུ ཝ་ཊྚ་མ་ཎི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཊྚ་ཏི, ཙ་ཏུ་ར་སྶོ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་བྦེ་སུ་པི ཧཱི་ནཱ་དི་བྷེ་དོ ན ཨུ་དྡྷ་ཊོ, ས་བྦེ་སཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ. ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏི ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ་པི ན ཨུ་དྡྷ་ཊོ, ཧེ་ཊྛཱ ད་སྶི་ཏ་ན་ཡ་ཏྟཱ. ཉཱ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཝཱི་མཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏི ནཱ་མ ན་ཏྠི. པ་ཙྪི་མ་དྭ་ཡེ སེ་སོ་པི ན་ཏྠི ཨེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? ཀ་ཉྩི དྷ་མྨཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ, པ་ཊྛཱ་ནེ ཙ པ་ཊི་སི་དྡྷ་ཏོ.
ཨི་མེ་ཧི པ་ན དྭཱ་ད་ས་ཧི་པི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཀ་མྨེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏེ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏཾ, སེ་སཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་སེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཨ་ལ་དྡྷཱ་དྷི་མོ་ཀྑེ དུ་བྦ་ལེ་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་མཱ་ནེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ལ་དྡྷཱ་དྷི་མོ་ཀྑཾ བ་ལ་ཝཾ ཀ་སྨཱ ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི? ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་དི ཧི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷེ་ཡྻ ‘ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ’-པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ, སེ་སཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི. ཏེ་སུ ཧི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་མྨེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏེ ཏཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀེ་སུ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨི་ཏ་ར་སྶཱ་པི ཨེ་ཏྠེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ནཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ’-པ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ ནཱ་ག་ཏ་ནྟི.
ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི་པ་ད་སྶ ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.