༥. ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༥. པ་ཉྩ་མེ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱིཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཀིཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནྟི? པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ་པི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི་པི. ཏཱ་ནི ཧི པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ནྟི, པུ་གྒ་ལ་སྶ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྷི ནཱི་ལ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀེ་སེ ཝཱ པི་ཏྟེ ཝཱ ཨ་ཀྑི་ཏཱ་ར་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི. པཱི་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ མེ་དེ ཝཱ ཚ་ཝི་ཡཱ ཝཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལ་པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ ཝཱ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ པཱི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི. ལོ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ མཾ་སེ ཝཱ ལོ་ཧི་ཏེ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ ར་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི. ཨོ་དཱ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཊྛི་མྷི ཝཱ ད་ནྟེ ཝཱ ན་ཁེ ཝཱ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ སེ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ པ་ན སུ་ནཱི་ལ་ཀཾ སུ་པཱི་ཏ་ཀཾ སུ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ སུ་ཨོ་དཱ་ཏཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་སུ་དྡྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི ཡ་སྶེ་ཝཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ནི་མི་ཏྟཾ པ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ, སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་རི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ་ནི. སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནཱིཏི སུ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཝཱ ཧོ་ནྟུ དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི ཝཱ, པ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་དཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻཱཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ས་མྤ་ནྣ་གྒ་ཧ་ཎི་ཀོ ཀ་ཊ་ཙྪུ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཏྟཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏྠ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀ་བ་ལ༹་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ ‘‘ཀི་མེ་ཏྠ པ་རི་ཏྟ་ཀེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠི, ནཱ་ཡཾ མ་མ བྷཱ་རོ’’ཏི ཏཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱིཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན་སྶ ཨཱ་བྷོ་གོ ཀ་ཐི་ཏོ. སོ ཙ ཁོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ, ན ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ. ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་བྷོ་ག་ས་ཉྙཱ་ཡ་པི ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ་པི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ས་ཉྙཱ ཧི་སྶ ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨཱ་བྷོ་ག་ས་ཉྙཱ པ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶེ་ཝ.
ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནཱིཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི, མ་ཧ་ནྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ པ་ན ཡ་ཐཱ མ་ཧ་གྒྷ་སོ པུ་རི་སོ ཨེ་ཀཾ བྷ་ཏྟ་ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་པི ཧོ་ཏུ, ཨ་ཉྙཱ་པི ཧོ་ཏུ, ཀིཾ ཨེ་སཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ན ཏཾ མ་ཧ་ནྟ་ཏོ པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ན་ཡི་དཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ན མ་ཡ྄ཧཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཀ་ར་ཎེ བྷཱ་རོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱིཏི ཨ་ལཱ་བྷི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ པ་རི་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ.
ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི ཡ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་མྤི ནི་མི་ཏྟ་མྤི བ་ཧི་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, སོ ཨེ་ཝཾ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ ཙེ་ཝ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཙ ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཙ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨི་མེ་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ པ་རི་ཏྟཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན, སུ་ཝ་ཎྞཾ དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན, དུ་བྦ་ཎྞཾ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྷི ཨེ་ཏཱ་ནི ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི. སཱ ཙ ནེ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཏཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༤༣) ཙ་རི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟཱ.
པ་ཉྩ་མ་ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ནཱི་ལཱ་ནཱིཏི ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ནཱིཏི ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན. ནཱི་ལ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནཱིཏི ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨ་པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་ཝི་ཝ་རཱ་ནི ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནཱི་ལཱ་ནེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ དི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ནཱི་ལ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནཱིཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨོ་བྷཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ནཱི་ལོ་བྷཱ་སཱ་ནི ནཱི་ལ་པྤ་བྷཱ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན ནེ་སཾ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཧི ཨི་མཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ‘‘ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ནཱི་ལ་སྨིཾ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི པུ་པྥ་སྨིཾ ཝཱ ཝ་ཏྠ་སྨིཾ ཝཱ ཝ་ཎྞ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ པ་ནེ་ཏྠ ཀ་སི་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་རི་ཀ་མྨ་ཉྩ ཨ་པྤ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ཉྩ ས་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༥༥) ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི.