༡༠. བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༠. ད་ས་མེ ནི་སཱི་ད་ནནྟི ཨི་དྷ ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨུ་དེ་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡནྟི ཨུ་དེ་ན་ཡ་ཀྑ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. གོ་ཏ་མ་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བྷཱ་ཝི་ཏཱཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ. བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཏཱ. ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱཏི ཡུ་ཏྟ་ཡཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏཱ. ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ཀ་ཏཱ. ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱཏི ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཱ. པ་རི་ཙི་ཏཱཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཙི་ཏཱ སུ་ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ. སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱཏི སུ་ཊྛུ ས་མཱ་ར་དྡྷཱ.
ཨི་ཏི ཨ་ནི་ཡ་མེ་ན ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པུ་ན ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཁོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཀ་པྤནྟི ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤཾ. ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཡཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ཏཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཀ་པྤཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝཱཏི ‘‘ཨ་པྤཾ ཝཱ བྷི་ཡྻོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝ་སྶ་ས་ཏ་ཏོ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཝཱ. མ་ཧཱ་སཱི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་ནེ ག་ཛྫི་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ མ་ར་ཎ་ནྟི་ཀ་ཝེ་ད་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ནྟོ བྷ་དྡ་ཀ་པྤ་མེ་ཝ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ པ་ན ན ཋི་ཏོ་ཏི? ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ས་རཱི་རཾ ནཱ་མ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཏི, བུ་དྡྷཱ ཙ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མེ ཨཱ་ཡུ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ པི་ཡ་མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟི. བུ་དྡྷཱ་ནུ་བུ་དྡྷེ་སུ ཙ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་ཀེ་ནེ་ཝ ཁཱ་ཎུ་ཀེ་ན ཝི་ཡ ཋཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི ད་ཧ་ར་སཱ་མ་ཎེ་ར་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཝཱ, ཏ་ཏོ ‘ཨ་ཧོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་རི་སཱ’ཏི ཧཱི་ལེ༹་ཏ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏ་སྨཱ ན ཋི་ཏོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་པི ཡོ པ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤོ’’ཏི, ཨི་ད་མེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་ཡཱ་མི་ཏཾ.
ཡ་ཐཱ ཏཾ མཱ་རེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོཏི ཨེ་ཏྠ ཏནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱ མཱ་རེ་ན པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཉྙོ་པི ཀོ་ཙི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ནཱ་ས་ཀྑི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. མཱ་རོ ཧི ཡ་སྶ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ དྭཱ་ད་ས ཝི་པ་ལླཱ་སཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་པ་ལླཱ་སཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ, ཏེ་ན་སྶ མཱ་རོ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་སི. སོ པ་ན ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀིཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི? བྷེ་ར་ཝཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ད་སྶེ་ཏི, ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ སཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་ཏོ ས་ཏྟཱ ཏཾ དི་སྭཱ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ས་ཏིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝི་ཝ་ཊ་མུ་ཁཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ མུ་ཁེ་ན ཧ་ཏྠཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡཾ མ་དྡ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝི་ས་ཉྙཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཐེ་ར་སྶ པ་ནེ་ས མུ་ཁེ ཧ་ཏྠཾ པ་ཝེ་སེ་ཏུཾ ཀིཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, བྷེ་ར་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན ད་སྶེ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ ཐེ་རོ ནི་མི་ཏྟོ་བྷཱ་སཾ ན་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི. བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཀི་མ་ཏྠཾ ཡཱ་ཝ ཏ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱི་ཏི? པ་ར་ཏོ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཏེ ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཏཾ དུ་ཀྐ་ཊཾ, ཏུ་ཡ྄ཧེ་ཝེ་ཏཾ ཨ་པ་ར་དྡྷ’’ནྟི དོ་སཱ་རོ་པ་ནེ་ན སོ ཀ་ཏ་ནུ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ.
མཱ་རོ པཱ་པི་མཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཏྟེ ཨ་ན་ཏྠེ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟོ མཱ་རེ་ཏཱི་ཏི མཱ་རོ. པཱ་པི་མཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. སོ ཧི པཱ་པ་དྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ‘‘པཱ་པི་མཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཎྷོ, ཨ་ནྟ་ཀོ, ན་མུ་ཙི, པ་མ་ཏྟ་བ་ནྡྷཱུ་ཏི་པི ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཱ་ནི. བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ནེ་སཱཏི ཨ་ཡ་ཉྷི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཊྛ་མེ ས་ཏྟཱ་ཧེ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ད་ཏྠཾ ཏུ་མྷེ་ཧི པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རི་ཏཱ, སོ ཝོ ཨ་ཏྠོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ, ཀིཾ ཏེ ལོ་ཀ་ཝི་ཙཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཛྫ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ‘‘པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི. བྷ་ག་ཝཱ ཙ་སྶ ‘‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ – ‘‘བྷཱ་སི་ཏཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཝི་ཡ་ཏྟཱཏི མ་གྒ་ཝ་སེ་ན བྱ་ཏྟཱ, ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་ནཱི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཝི་སཱ་ར་དཱ. བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱཏི ཏེ་པི་ཊ་ཀ་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ སུ་ཏཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ. ཏ་མེ་ཝ དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི དྷ་མྨ་དྷ་རཱ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་རི་ཡ་ཏྟི་བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཙེ་ཝ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཙ. པ་རི་ཡ་ཏྟི་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་དྷ་མྨཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ དྷ་མྨ་དྷ་རཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱཏི ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ. སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཱཏི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ. ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རི་ནོཏི ཨ་ནུ་དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ. ས་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཾ. ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ནཱཏི ས་ཧེ་ཏུ་ཀེ་ན ས་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན. ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡནྟི ཡཱ་ཝ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟི.
བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི སི་ཀྑཱ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ ས་ཀ་ལཾ སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ. ཨི་དྡྷནྟི ས་མི་དྡྷཾ ཛྷཱ་ན་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན. ཕཱི་ཏནྟི ཝུ་དྡྷི་པ་ཏྟཾ ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལླཾ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན. ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀནྟི ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ དི་སཱ་བྷཱ་གེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཝ་སེ་ན. བཱ་ཧུ་ཛ་ཉྙནྟི བ་ཧཱུ་ཧི ཉཱ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན. པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏནྟི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན པུ་ཐུ་ལ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཾ. ཀ་ཐཾ? ཡཱ་ཝ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི སུ་པྤ་ཀཱ་སི་ཏནྟི, ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཝི་ཉྙུ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ དེ་ཝཱ ཙེ་ཝ མ་ནུ་སྶཱ ཙ ཨ་ཏྠི, ས་བྦེ་ཧི སུ་ཊྛུ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོཏི ནི་རཱ་ལ་ཡོ. ཏྭ་ཉྷི པཱ་པི་མ ཨ་ཊྛ་མ་ས་ཏྟཱ་ཧ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ སུ་ག་ཏོ’’ཏི ཝི་ར་ཝ་ནྟོ ཨཱ་ཧི་ཎྜི་ཏྠ. ཨ་ཛྫ དཱ་ནི པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ག་ཏུ་སྶཱ་ཧོ ཧོ་ཧི, མཱ མ་ཡ྄ཧཾ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཾ ཝཱ་ཡཱ་མཾ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་སྶ་ཛྫཱིཏི ས་ཏིཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཝི་སྶ་ཛྫི པ་ཛ་ཧི. ཏ་ཏྠ ན བྷ་ག་ཝཱ ཧ་ཏྠེ་ན ལེ་ཌྜུཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་སྶ་ཛི, ཏེ་མཱ་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ན ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ན ས་མཱ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨོ་སྶ་ཛཱི’’ཏི. ཨུ་སྶ་ཛཱི་ཏི་པི པཱ་ཋོ. མ་ཧཱ་བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལོཏི མ་ཧ་ནྟོ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤོ. ཏ་དཱ ཀི་ར ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཀ་མྤི་ཏྠ. བྷིཾ་ས་ན་ཀོཏི བྷ་ཡ་ཛ་ན་ཀོ. དེ་ཝ་དུ་ནྡུ་བྷི་ཡོ ཙ ཕ་ལིཾ་སཱུཏི དེ་ཝ་བྷེ་རི་ཡོ ཕ་ལིཾ་སུ, དེ་ཝོ སུ་ཀྑ་ག་ཛྫི་ཏཾ ག་ཛྫི, ཨ་ཀཱ་ལ་ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ནི་ཙྪ་རིཾ་སུ, ཁ་ཎི་ཀ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨུ་དཱ་ནེ་སི? ཀོ་ཙི ནཱ་མ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ‘པ་རི་ནི་བྦཱ་ཏུ, བྷ་ནྟེ’ཏི ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ བྷ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སཱི’’ཏི, ཏ་སྶོ་ཀཱ་སོ མཱ ཧོ་ཏུ, བྷཱི་ཏ་སྶ ཧི ཨུ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི པཱི་ཏི་ཝེ་ག་ཝི་སྶ་ཊྛཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་སཾ སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ་དཱི་ན་མྤི པ་ཙྩ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏུ་ལི་ཏཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ནྟི ཏུ་ལཾ. ཀིཾ ཏཾ? ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀ་མྨཾ. ན ཏུ་ལཾ, ན ཝཱ ཏུ་ལཾ ས་དི་ས་མ་སྶ ཨ་ཉྙཾ ལོ་ཀི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏུ་ལཾ. ཀིཾ ཏཾ? མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཀ་མྨཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཏུ་ལཾ, ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨ་ཏུ་ལཾ. ཨ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཝཱ ཏུ་ལཾ, བ་ཧུ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ཏུ་ལཾ. ས་མྦྷ་ཝནྟི ས་མྦྷ་ཝ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ, རཱ་སི་ཀཱ་ར་ཀཾ པི་ཎྜ་ཀཱ་ར་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་རནྟི པུ་ན་བྦྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་ར་ཎ་ཀཾ. ཨ་ཝ་སྶ་ཛཱིཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. མུ་ནཱིཏི བུ་དྡྷ་མུ་ནི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོཏི ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ. ས་མཱ་ཧི་ཏོཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་ཧི་ཏོ. ཨ་བྷི་ནྡི ཀ་ཝ་ཙ་མི་ཝཱཏི ཀ་ཝ་ཙཾ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ནྡི. ཨ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝནྟི ཨ་ཏྟ་ནི ས་ཉྫཱ་ཏཾ ཀི་ལེ་སཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ས་ཝི་པཱ་ཀ་ཊྛེ་ན ས་མྦྷ་ཝཾ, བྷ་ཝཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་ར་ནྟི ཙ ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཏུ་ལཱ་ཏུ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ལོ་ཀི་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ ཨོ་སྶ་ཛི, ས་ངྒཱ་མ་སཱི་སེ མ་ཧཱ་ཡོ་དྷོ ཀ་ཝ་ཙཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་ཉྩ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནྡཱི་ཏི.
ཨ་ཐ ཝཱ ཏུ་ལནྟི ཏུ་ལེ་ནྟོ ཏཱི་རེ་ནྟོ. ཨ་ཏུ་ལ་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝནྟི ནི་བྦཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ས་མྦྷ་ཝ་ཉྩ. བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་རནྟི བྷ་ཝ་གཱ་མི་ཀ་མྨཾ. ཨ་ཝ་སྶ་ཛི མུ་ནཱིཏི ‘‘པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༣.༣༧-༣༨) ན་ཡེ་ན ཏུ་ལ་ཡ་ནྟོ བུ་དྡྷ་མུ་ནི བྷ་ཝེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ, ནི་བྦཱ་ནེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ དི་སྭཱ ཏཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་རཾ ཀ་མྨཾ ‘‘ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༨༡; ཨ. ནི. ༤.༢༣༢-༢༣༣) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ན ཀ་མྨ་ཀྑ་ཡ་ཀ་རེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨ་ཝ་སྶ་ཛི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ, ཨ་བྷི་ནྡི ཀ་ཝ་ཙ་མི་ཝ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝཾ. སོ ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ར་ཏོ, ས་མ་ཐ་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་ཧི་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བ་ལེ་ན ཀ་ཝ་ཙ་མི་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ས་མྦྷ་ཝ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝ’’ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ལཾ ཨ་བྷི་ནྡི. ཀི་ལེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་སྶ་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཀ་མྨཾ པ་ཛ་ཧི. པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་ས་སྶ ཙ བྷ་ཡཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྷཱི་ཏོ་ཝ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་སྶ་ཛྫི, ཨ་བྷཱི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉཱ་པ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡཾ མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏཱཏི ཡེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཡ་སྨིཾ ཝཱ ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏཱ. ཝཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཨུ་པ་ཀྑེ་པ་ཀ་ཝཱ་ཏཱ ནཱ་མ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཏེ ཝཱ་ཡ་ནྟཱ ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀ་ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་བ་ཧ་ལཾ ཨུ་ད་ཀ་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀ་ཝཱ་ཏཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་ད་ཀཾ བྷ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨིཾ བྷ་སྶ་ནྟེ པ་ཐ་ཝཱི བྷ་སྶ་ཏི, པུ་ན ཝཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལེ་ན ཨ་ནྟོ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟེ པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཀ་མྤི་ཏཾ པ་ཐ་ཝིཾ ཀ་མྤེ་ཏི. ཨེ་ཏ་ཉྩ ཀ་མྤ་ནཾ ཡཱ་ཝ་ཛྫ་ཀཱ་ལཱ་པི ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, བ་ཧུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན ཨོ་ག་ཙྪ་ནུ་གྒ་ཙྪ་ནཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱཏི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ, ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ. པ་རི་ཏྟཱཏི དུ་བྦ་ལཱ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱཏི བ་ལ་ཝཱ. སོ ཨི་མཾ པ་ཐ་ཝིཾ ཀ་མྤེ་ཏཱིཏི སོ ཨི་དྡྷིཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ སཾ་ཝེ་ཛེ་ནྟོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཝི་ཡ, ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ ཝཱ མ་ཧཱ་ནཱ་ག་ཏྠེ་ར་སྶ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻོ ས་ངྒྷ་ར་ཀྑི་ཏ་སཱ་མ་ཎེ་རོ ཝི་ཡ པ་ཐ་ཝིཾ ཀ་མྤེ་ཏི. ས་ངྐ་མྤེ་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཀ་མྤེ་ཏི. ས་མྤ་ཀ་མྤེ་ཏཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ པ་ཐ་ཝི་ཀ་མྤེ་སུ པ་ཋ་མོ དྷཱ་ཏུ་ཀོ་པེ་ན, དུ་ཏི་ཡོ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ པུ་ཉྙ་ཏེ་ཛེ་ན, པ་ཉྩ་མོ ཉཱ་ཎ་ཏེ་ཛེ་ན, ཚ་ཊྛོ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན, ས་ཏྟ་མོ ཀཱ་རུ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་ཊྛ་མོ ཨཱ་རོ་ད་ནེ་ན. མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟེ ཙ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ ཙ མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ ཏ་སྶ པུ་ཉྙ་ཏེ་ཛེ་ན པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ, ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཡཾ ཉཱ་ཎ་ཏེ་ཛཱ་བྷི་ཧ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནེ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཱ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ, ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་ར་ཨོ་སྶ་ཛྫ་ནེ ཀཱ་རུ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝ་ས་ཎྛི་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑོ་བྷཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནཱ ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ, པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ ཨཱ་རོ་ད་ན་ཝེ་ག་ཏུ་ནྣཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ པ་ཐ་ཝི་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ པ་ནེ་ཏཾ ན་ཏྠི ཨ་ཙེ་ཏ་ན་ཏྟཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
བྷཱུ་མི་ཙཱ་ལ་ཝ་གྒོ ས་ཏྟ་མོ.