༢. ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཝ་གྒོ
༣. ཀུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣. དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཏ་ཏི་ཡེ ནཱ་ལནྟི ན ཡུ་ཏྟཾ ནཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ. ན མ་ནཱ་པེ་ནཱཏི ན མ་ན་མྷི ཨ་པྤ་ན་ཀེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ནི་སི་ནྣཱ་ས་ན་ཏོ པ་ཙྩུ་ཊྛེ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ད་ར་མེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟི. ས་ནྟ་མ་སྶ པ་རི་གུ་ཧ་ནྟཱིཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཨེ་ཏ་སྶ ནི་གུ་ཧ་ནྟི པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ནྟི. ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩཾ དེ་ནྟི ནོ ས་ཀྐ་ཙྩནྟི ལཱུ་ཁཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ, ཨ་ས་ཧ་ཏྠཱ ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རེ་ན དེ་ནྟི, ནོ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རེ་ན.
༤. པུ་གྒ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོཏི དྭཱི་ཧི བྷཱ་གེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟོ, ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟོ, མ་གྒེ་ན ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་ཏོ. སོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ, ནི་རོ་དྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཙ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. པཱ་ལི༹ པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (པུ. པ. ༢༠༨) ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་ལཱ་བྷི་ནོ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ.
པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. སོ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. པཱ་ལི༹ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ཝི་མོ་ཀྑ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ན ཧེ་ཝ ཁོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི.
ཕུ་ཊྛ་ནྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི. སོ ཛྷཱ་ན་ཕ་སྶཾ པ་ཋ་མཾ ཕུ་ས་ཏི, པ་ཙྪཱ ནི་རོ་དྷཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. སོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཊྛཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཊྛཱ ཚ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ་སྶ དི་སྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི’’ཏི (པུ. པ. ༢༠༨).
དི་ཊྛ་ནྟཾ པ་ཏྟོ་ཏི དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ. ཏ་ཏྲི་དཾ ས་ངྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ – དུ་ཀྑཱ ས་ངྑཱ་རཱ, སུ་ཁོ ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཉཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི དི་ཊྛཾ ཝི་དི་ཏཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཾ ཕུ་སི་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ཡཱ་ཏི དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན སོ་པི ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑཱི ཝི་ཡ ཚ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཱ ཙ་སྶ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝོ་དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི ཝོ་ཙ་རི་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཡ…པེ… ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟོ’’ཏི.
ས་དྡྷཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟོ་ཏི ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ. སོ་པི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཚ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ‘ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཱ ཙ་སྶ དྷ་མྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཝོ་དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི ཝོ་ཙ་རི་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཡ…པེ… ནོ ཙ ཁོ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟོ’’ཏི. ཨེ་ཏ་སྶ ཧི ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་དྡ་ཧ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཨོ་ཀ་པྤེ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟ་སྶ ཝི་ཡ ཙ ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡོ ཧོ་ཏི, དི་ཊྛི་པྤ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཀི་ལེ་ས་ཙྪེ་ད་ཀ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ད་ནྡྷཾ ཏི་ཁི་ཎཾ སཱུ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ནཱ་ཏི་ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལིཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ཊྛཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་སི སཱི་གྷཾ ན ཝ་ཧ་ཏི, ས་དྡོ སུ་ཡྻ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཀཱ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཡ་ཐཱ པ་ན སུ་ནི་སི་ཏེ་ན ཨ་སི་ནཱ ཀ་ད་ལིཾ ཚི་ནྡ་ནྟ་སྶ ཚི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨ་སི སཱི་གྷཾ ཝ་ཧ་ཏི, ས་དྡོ ན སུ་ཡྻ་ཏི, བ་ལ་ཝ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི. དྷ་མྨོ་ཏི པ་ཉྙཱ, པ་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རི་མྷིཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཊྛཱ་ཡེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ – ‘‘ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཝཱ་ཧིཾ པ་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ དྷ་མྨཱ་ནུ་སཱ་རཱི. ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷཱ་ཝཱ་ཧིཾ ས་དྡྷཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་གྒ་ལོ ས་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་རཱི’’ཏི (པུ. པ. ༢༠༨). ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་སཱ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟཱ་དི་ཀ་ཐཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༧༧༡, ༨༨༩) པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་རེ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི.
༥. ཨུ་ད་ཀཱུ་པ་མཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥. པ་ཉྩ་མེ ཨུ་ད་ཀཱུ་པ་མཱཏི ནི་མུ་ཛྫ་ནཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨུ་པ་མི་ཏཱ. ས་ཀིཾ ནི་མུ་གྒོཏི ཨེ་ཀ་ཝཱ་ར་མེ་ཝ ནི་མུ་གྒོ. ཨེ་ཀ་ནྟ་ཀཱ་ལ༹་ཀེ་ཧཱིཏི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. སཱ་དྷཱུཏི སོ་བྷ་ནཱ བྷ་དྡ་ཀཱ. ཧཱ་ཡ་ཏི་ཡེ་ཝཱཏི ཙ་ངྐ་ཝཱ་རེ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏེ་ཝ. ཨུ་མྨུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ཏི ཝི་ལོ་ཀེ་ཏཱིཏི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦ་དི་སཾ ཝི་པ་སྶ་ཏི ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི. པ་ཏ་ར་ཏཱིཏི ག་ནྟ་བྦ་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཏ་ར་ཏི ནཱ་མ. པ་ཊི་གཱ་དྷ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏི་ཊྛ་ཏི ན པུ་ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ས་བྦ་ཀི་ལེ་སོ་གྷཾ ཏ་རི་ཏྭཱ པ་ར་ཏཱི་རཾ ག་ནྟྭཱ ནི་བྦཱ་ན་ཐ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༦. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦. ཚ་ཊྛེ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཕ་ར་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱི. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱི. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ཏཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ནི་ཙྩ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. ས་ཏ་ཏནྟི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ. ས་མི་ཏནྟི ཡ་ཐཱ པུ་རི་མ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཙྪི་མ་ཙི་ཏྟཾ ས་མི་ཏཾ ས་མུ་པ་ག་ཏཾ གྷ་ཊྚི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ. ཨ་བྦོ་ཀི་ཎྞནྟི ནི་ར་ནྟ་རཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་སཾ་མི་སྶཾ. ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོཏི ཙི་ཏྟེ་ན ས་ནྣི་ཊྛཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ. པ་ཉྙཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་མཱ་ནོཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་མཱ་ནོ.
ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མནྟི ཨ་པུ་རེ ཨ་པ་ཙྪཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ. ཨི་དྷ ས་མ་སཱི་སཱི ཀ་ཐི་ཏོ. སོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི རོ་ག་ས་མ་སཱི་སཱི, ཝེ་ད་ནཱ་ས་མ་སཱི་སཱི, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མ་སཱི་སཱི, ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མ་སཱི་སཱི་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན རོ་གེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ས་ཏོ རོ་ག་ཝཱུ་པ་ས་མོ ཙ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ ཙ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ རོ་ག་ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཝཱུ་པ་ས་མོ ཙ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ ཙ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཋཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ས་མ་ངྒི་ནོ ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ ཙ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ཏོ ཝཱ ས་ར་ས་ཏོ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ ཙ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་མ་སཱི་སཱི ནཱ་མ. ཨ་ཡ་མི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ མ་གྒ་ཙི་ཏྟེ་ན, ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ས་མྦྷ་ཝོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་སྨཱ པ་ན་སྶ ཨཱ་ས་ཝེ་སུ ཁཱི་ཎ་མ་ཏྟེ་སུ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝཱ་རཱ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་ནྟ་རཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཡོ པ་ཉྩ་སུ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་པྤ་ནྣོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཐོ་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཡོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨཱ་ཡུ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨ་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཡོ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨ་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏི. ས་ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱིཏི ཡོ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏི. ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏོ ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་གཱ་མཱིཏི ཡོ ཧེ་ཊྛཱ ཙ་ཏཱུ་སུ སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སེ་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨ་ཀ་ནི་ཊྛེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
༧-༩. དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶཱི་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧-༡༩. ས་ཏྟ་མེ དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི པཱི་ལ༹་ནཱ་ཀཱ་རཾ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ. ན་ཝ་མེ སུ་ཁཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི སུ་ཁ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ.
༡༠. ནི་དྡ་ས་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠. ད་ས་མེ ནི་དྡ་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི ནི་དྡ་སཱ་དི་ཝ་ཏྠཱུ་ནི, ‘‘ནི་དྡ་སོ བྷི་ཀྑུ, ནི་བྦཱི་སོ, ནི་ཏྟིཾ་སོ, ནི་ཙྩ་ཏྟཱ་ལཱི་སོ, ནི་པྤ་ཉྙཱ་སོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་ཉྷོ ཏི་ཏྠི་ཡ་ས་མ་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣོ. ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཧི ད་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ མ་ཏཾ ནི་ག་ཎྛཾ ནི་དྡ་སོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. སོ ཀི་ར པུ་ན ད་ས་ཝ་སྶོ ན ཧོ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ད་ས་ཝ་སྶོ, ན་ཝ་ཝ་སྶོ་པི ཨེ་ཀ་ཝ་སྶོ་པི ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་དི་ཀཱ་ལེ་པི མ་ཏཾ ནི་ག་ཎྛཾ ‘‘ནི་བྦཱི་སོ ནི་ཏྟིཾ་སོ ནི་ཙྩ་ཏྟཱ་ལཱི་སོ ནི་པྤ་ཉྙཱ་སོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ གཱ་མེ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ན ཨི་དཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, མ་མ སཱ་ས་ནེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཧི ད་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ པུ་ན ད་ས་ཝ་སྶོ ན ཧོ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ད་ས་ཝ་སྶོ་ཝ, ན་ཝ་ཝ་སྶོ་པི…པེ… ཨེ་ཀ་ཝ་སྶོ་པི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཝ་སྶོ་ཝ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཀོ་པི…པེ… ཨེ་ཀ་མཱ་སི་ཀོ་པི ཨེ་ཀ་མུ་ཧུ་ཏྟི་ཀོ་པི ན ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ’’. ཀ་སྨཱ? པུ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝཱ. ནི་བྦཱི་སཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘མ་མ སཱ་ས་ནེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཡེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ནི་དྡ་སོ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ནི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་ཏྠ ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ. སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ནེ ཏི་བྦ་ཙྪ་ནྡོ ཧོ་ཏཱིཏི སི་ཀྑཱ་ཏྟ་ཡ་པཱུ་ར་ཎེ བ་ལ་ཝ་ཙྪ་ནྡོ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ སི་ཀྑཱ་ས་མཱ་དཱ་ནེ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པུ་ན་དི་ཝ་སཱ་དཱི་སུ་པི སི་ཀྑཱ་པཱུ་ར་ཎེ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མེ་ནེ་ཝ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨ་ནི་ས་ནྟི་ཡཱཏི དྷ་མྨ་ནི་སཱ་མ་ནཱ་ཡ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་ཙྪཱ་ཝི་ན་ཡེཏི ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ན་ཡེ. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནེཏི ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝེ. ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷེཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ པཱུ་ར་ཎེ. ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེཏི ས་ཏི་ཡ་ཉྩེ་ཝ ནི་པ་ཀ་བྷཱ་ཝེ. དི་ཊྛི་པ་ཊི་ཝེ་དྷེཏི མ་གྒ་ད་སྶ་ནེ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ནུ་ས་ཡ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.