(༢༡) ༡. ཀི་མི་ལ་ཝ་གྒོ
༡. ཀི་མི་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༡. པ་ཉྩ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ ཀི་མི་ལཱ་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. ནི་ཙུ་ལ་ཝ་ནེཏི མུ་ཙ་ལི་ནྡ་ཝ་ནེ. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཨ་ཡཾ ཀི་ར ཐེ་རོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ན་ག་རེ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ལ་བྷི. སོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ནི་ཝུ་ཏྠཾ ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནོ་ས་ཀྐ་ན་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་རི་སཱ་སུ སཱ་ས་ནེ ཨ་གཱ་ར་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་སུ ནི་སྶེ་ཎིཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཏ་ཏྠ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝུ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་དྡ་ས. སོ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཏཾ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
ས་ཏྠ་རི ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱཏི ས་ཏྠ་རི གཱ་ར་ཝ་ཉྩེ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨ་ནུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎཱ་དཱི་སུ ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཉྩ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ས་ཏྠ་རི ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་གྒེ པ་ན ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ ཙེ་ཝ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཉྩ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ དྷ་མྨེ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ བཱ་ཧཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཀཾ ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཐེ་ར་ན་ཝ་མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་སུ ཙ ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་རཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ས་ངྒྷེ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. སི་ཀྑཾ ཨ་པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟོ སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀ་ལ་ཧ་བྷ་ཎྜ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་གཱ་ར་ཝོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. དུ་ཏི་ཡཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༣. ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༣-༢༠༤. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ཛྫ་ཝེ་ནཱཏི ཨུ་ཛུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཝ་ངྐ་ག་མ་ནེ་ན. ཛ་ཝེ་ནཱཏི པ་ད་ཛ་ཝེ་ན. མ་དྡ་ཝེ་ནཱཏི ས་རཱི་ར་མུ་དུ་ཏཱ་ཡ. ཁ་ནྟི་ཡཱཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ. སོ་ར་ཙྩེ་ནཱཏི སུ་ཙི་སཱི་ལ་ཏཱ་ཡ. བྷི་ཀྑུ་ཝཱ་རེ ཨ་ཛྫ་ཝནྟི ཉཱ་ཎ་སྶ ཨུ་ཛུ་ཀ་ག་མ་ནཾ. ཛ་ཝོཏི སཱུ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎ་སྶ ག་མ་ན་བྷཱ་ཝོ. མ་དྡ་ཝནྟི སཱི་ལ་མ་དྡ་ཝཾ. ཁ་ནྟཱིཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡེ་ཝ. སོ་ར་ཙྩཾ སུ་ཙི་སཱི་ལ་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི མི་སྶ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི.
༥. ཙེ་ཏོ་ཁི་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༥. པ་ཉྩ་མེ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ, ཀ་ཙ་ཝ་ར་བྷཱ་ཝཱ, ཁཱ་ཎུ་ཀ་བྷཱ་ཝཱ. ས་ཏྠ་རི ཀ་ངྑ་ཏཱིཏི ས་ཏྠུ ས་རཱི་རེ ཝཱ གུ་ཎེ ཝཱ ཀ་ངྑ་ཏི. ས་རཱི་རེ ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ‘‘དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ནཱ་མ ས་རཱི་རཾ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཀ་ངྑ་ཏི, གུ་ཎེ ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཀ་ངྑ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏཱིཏི ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཀི་ཙྪ་ཏི, དུ་ཀྑཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཝི་ནི་ཙྪེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་ནྟི ཨ་དྷི་མོ་ཀྑཾ ན པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏཱིཏི གུ་ཎེ་སུ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ནི་བྦི་ཙི་ཀི་ཙྪ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་སཱི་དི་ཏུཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡཱཏི ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་པ་ཀ་ཝཱི་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡཱཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡོ་གཱ་ཡ. སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡཱཏི ས་ཏ་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. པ་དྷཱ་ནཱ་ཡཱཏི པ་ད་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོཏི ཨ་ཡཾ ས་ཏྠ་རི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ པ་ཋ་མོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.
དྷ་མྨེཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨེ ཙ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་དྷ་མྨེ ཙ. པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨེ ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ‘‘ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨེ་ཏཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཀ་ངྑ་ཏི. པ་ཊི་ཝེ་དྷ་དྷ་མྨེ ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ‘‘ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་སྶ་ནྡོ མ་གྒོ ནཱ་མ, མ་གྒ་ནི་སྶ་ནྡཾ ཕ་ལཾ ནཱ་མ, ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཀ་ངྑ་ཏི. ས་ངྒྷེ ཀ་ངྑ་ཏཱིཏི ‘‘ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒ་ཊྛཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཕ་ལ་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་བྷཱུ་ཏོ ས་ངྒྷོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཀ་ངྑ་ཏི. སི་ཀྑཱ་ཡ ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ‘‘ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ ནཱ་མ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, སཱ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཀ་ངྑ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོཏི ཨ་ཡཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཀོ་པ་ས་ངྑཱ་ཏོ པ་ཉྩ་མོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཀ་ཙ་ཝ་ར་བྷཱ་ཝོ ཁཱ་ཎུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ.
༦. ཝི་ནི་བ་ནྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༦. ཚ་ཊྛེ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱཏི ཙི་ཏྟཾ ཝི་ནི་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ མུ་ཊྛི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཡ ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ. ཀཱ་མེཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་པི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་པི. ཀཱ་ཡེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡེ. རཱུ་པེཏི བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པེ. ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠནྟི ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ. ཨུ་ད་རཱ་ཝ་དེ་ཧ་ཀནྟི ཨུ་ད་ར་པཱུ་རཾ. ཏ་ཉྷི ཨུ་ད་རཾ ཨ་ཝ་དེ་ཧ་ན་ཏོ ཨུ་ད་རཱ་ཝ་དེ་ཧ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སེ་ཡྻ་སུ་ཁནྟི མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་སུ་ཁཾ, ཨུ་ཏུ་སུ་ཁཾ ཝཱ. པ་སྶ་སུ་ཁནྟི ཡ་ཐཱ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ ས་ཡ་ནྟ་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶ ཝཱ་མ་པ་སྶཱ་ནཾ སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁཾ. མི་དྡྷ་སུ་ཁནྟི ནི་དྡཱ་སུ་ཁཾ. ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོཏི ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. པ་ཎི་དྷཱ་ཡཱཏི པ་ཏྠ་ཡི་ཏྭཱ. སཱི་ལེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སཱི་ལནྟི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. ཝ་ཏནྟི ཝ་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ. ཏ་པོཏི ཏ་པ་ཙ་ར་ཎཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི མེ་ཐུ་ན་ཝི་ར་ཏི. དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱིཏི མ་ཧེ་ས་ཀྑ་དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱཏི ཨ་པྤེ་ས་ཀྑ་དེ་ཝེ་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་ཏི.
༧-༨. ཡཱ་གུ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༧-༢༠༨. ས་ཏྟ་མེ ཝཱ་ཏཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏཱིཏི ཝཱ་ཏཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏྭཱ ཧ་ར་ཏི. ཝ་ཏྠིཾ སོ་དྷེ་ཏཱིཏི དྷ་མ་ནི་ཡོ སུ་དྡྷཱ ཀ་རོ་ཏི. ཨཱ་མཱ་ཝ་སེ་སཾ པཱ་ཙེ་ཏཱིཏི ས་ཙེ ཨཱ་མཱ་ཝ་སེ་ས་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ པཱ་ཙེ་ཏི. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ཙ་ཀྑུ་སྶནྟི ན ཙ་ཀྑཱུ་ནཾ ཧི་ཏཾ, ཙ་ཀྑུཾ ཝི་སུ་དྡྷཾ ན ཀ་རོ་ཏི.
༩. གཱི་ཏ་སྶ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༩. ན་ཝ་མེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ནཱཏི དཱི་གྷེ་ན, པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་ཀཾ གཱ་ཐཱ་ཝ་ཏྟ་ཉྩ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ན. ས་ར་ཀུ་ཏྟི་མྤི ནི་ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན་སྶཱཏི ཨེ་ཝཾ གཱི་ཏ་སྶ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི ས་ར་ཀི་རི་ཡཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ན་སྶ. ས་མཱ་དྷི་སྶ བྷ་ངྒོ ཧོ་ཏཱིཏི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ནཱ་སོ ཧོ་ཏི.
༡༠. མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡༠. ད་ས་མེ དུ་ཀྑཾ སུ་པ་ཏཱིཏི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ནྟོ དུ་ཀྑཾ སུ་པ་ཏི. དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ་པི ཨུ་ཏྟ་སི་ཏྭཱ ས་ལོ་མ་ཧཾ་སོ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ མི་སྶ་ཀཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
ཀི་མི་ལ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.