༤. སུ་མ་ན་ཝ་གྒོ
༡. སུ་མ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ སུ་མ་ནཱ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱིཏི མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ རཱ་ཛ་ཀ་ཉྙཱ. ཝི་པ་སྶི་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལ་སྨིཾ ཧི ནཱ་ག་རེ་སུ ‘‘ཡུ་དྡྷ་མྤི ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ ནི་སྶཱ་ཡ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ ས་ངྒྷཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷེ་སུ ས་བྦ་པ་ཋ་མ་དི་ཝ་སོ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ སེ་ནཱ་པ་ཏི མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑ་མྤི ན དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ར་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི ས་མ་ནྟཱ པུ་རི་སེ ཋ་པེ་སི. ཏཾ་དི་ཝ་སཾ སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཾ དྷཱི་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ, ཨ་མྨ, ཏ་ཝ པི་ཏཱ ཛཱི་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ཛྫཱ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ ད་ས་བ་ལཾ བྷོ་ཛེ་ཡྻ’’ནྟི. སཱ ཏཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྨ, མཱ ཙི་ནྟ་ཡི, ཨ་ཧཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཡ་ཐཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁོ ས་ངྒྷོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཋ་མཾ བྷི་ཀྑཾ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཡཱ ནི་རུ་ད་ཀ་པཱ་ཡཱ་སཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་པྤི་མ་དྷུ་ས་ཀྑ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙི་སྶཱ པཱ་ཏི་ཡཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ སུ་མ་ན་མཱ་ལཱ་གུ་ལེ༹་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དྷཱ་ཏི་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏཱ གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི.
ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ, ‘‘ཨ་མྨ, མཱ ཨི་ཏོ ཨཱ་ག་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ ནཱ་མ མ་ནཱ་པ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ནྟི, ན ཙ ཏེ་སཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ བྷ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི. སཱ ‘‘ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏ, མ་ཧཱ་པི་ཏ, མཱ་ཏུ་ལ, ཀི་སྶ ཏུ་མྷེ ག་ནྟུཾ ན དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ མཱ དེ་ཐཱ’’ཏི ཋ་པི་ཏ་མྷ, ཨ་མྨཱ་ཏི. ཀིཾ པ་ན མ་མ ཧ་ཏྠེ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་སྶ་ཐཱ་ཏི? མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹ཾ པ་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཀིཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི མཱ་ལཱ་པཱུ་ཛ་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི? དེ་ཏི, ཨ་མྨཱ་ཏི. ཏེ་ན ཧི ཨ་པེ་ཐཱ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹ཾ ག་ཎྷ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹ཾ ག་ཎྷཱ་པེ་སི. སཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཾ མེ ས་ཏི པ་རི་ཏ་སྶ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནཱ་མ མཱ ཧོ་ཏུ, ཨ་ཡཾ སུ་མ་ན་མཱ་ལཱ ཝི་ཡ ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ པི་ཡཱ་ཝ ཧོ་མི, ནཱ་མེ་ན ཙ སུ་མ་ནཱ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ‘‘སུ་ཁི་ནཱི ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
བྷ་ག་ཝཱ་པི སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. སེ་ནཱ་པ་ཏི ཡཱ་གུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ཉྪི, ས་ཏྠཱ ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཏྟཾ པི་ད་ཧི. ནི་སི་ནྣོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ་ཏི. ཨ་ཏྠི ནོ ཨེ་ཀོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ལ་དྡྷོ་ཏི? མཱ་ལཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་དྡ་ས. ཙཱུ་ལུ༹་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱ་མི མཱ་ལཱ་ཏི མཾ ཝ་ཏྭཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཝ་ཉྩེ་སཱི’’ཏི. པཱ་ཡཱ་སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཧོ་སི. སེ་ནཱ་པ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཨ་དཱ་སི. ས་ཏྠཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སེ་ནཱ་པ་ཏི ‘‘ཀཱ ནཱ་མ སཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མ་དཱ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ སཱ་མཱི་ཏི. ས་པྤ་ཉྙཱ ཨི་ཏྠཱི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ གྷ་རེ ཝ་ས་ནྟི་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ ས་གྒ་ས་མྤ་ཏྟི ནཱ་མ ན དུ་ལླ་བྷཱ་ཏི ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི?
སཱ པི་ཏུ་གེ་ཧེ ཙ སེ་ནཱ་པ་ཏི་གེ་ཧེ ཙ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ཎུ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨོ་དྷི་ནཱ ས་ཀ་ལཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཾ སུ་མ་ན་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི. དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ‘‘སུ་མ་ནཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ’’ཏྭེ་ཝ་སྶཱ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སཱ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་ར་ནྟཱི ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་སུ་མ་ན་ཝ་སྶཱ ‘‘སུ་མ་ནཱ སུ་མ་ནཱ’’ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཏཱ་པི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ཏཾ་དི་ཝ་ས་ཉྙེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ས་བྦཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཏཾ་ཁ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ཎུ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨོ་དྷི་ནཱ སུ་མ་ན་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི. ཏཾ དི་སྭཱ རཱ་ཛཱ ‘‘པུ་བྦེ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཱ ཨེ་སཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ‘‘དྷཱི་ཏཱ མེ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི སུ་མ་ནཱ་ཏྭེ་ཝ་སྶཱ ནཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ དྷཱི་ཏཱ ན ཨེ་ཀི་ཀཱ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ན་ག་རཾ ཝི་ཙི་ནཱ་པེ་ནྟོ ‘པ་ཉྩ དཱ་རི་ཀཱ་ས་ཏཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ས་བྦཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ པོ་སཱ་པེ་སི. མཱ་སེ མཱ་སེ ས་མྤ་ཏེ ‘‘ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ མ་མ དྷཱི་ཏུ ད་སྶེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝ་མེ་སཱ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་སྶཱ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀེ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དཱུ་ཏེ པེ་སི་ཏེ ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏྠུ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནཾ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི མ་ངྒ་ལཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མྤི མ་ངྒ་ལ་མེ་ཝ, སུ་མ་ནཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རིཾ པ་ཉྩ་ཧི དཱ་རི་ཀཱ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊེ ཙ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནི ཙ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ པེ་སེ་ཐཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷུ མ་ཧཱ་སེ་ཊྛཱི’’ཏི ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. སཱ་པི ར་ཉྙཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི པ་ཉྩ དཱ་རི་ཀཱ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ་ཡེ་ཝ དྭེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི.
ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི? པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ. ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཀི་ར ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ དྭེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨཾ པཱུ་རེ་ཏི, ཨེ་ཀོ བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟཾ. སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ ཨི་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དི་ནྣ་སྶ ཕ་ལཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཾ པ་རེ་སཾ ད་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་ཏ་རོ པ་ན ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏྭཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཎྷ་ནྟེ་ན བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ཝཱ་དེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. དྭེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ ཨི་ཏ་རཾ པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷི.
ཨེ་ཝཾ ཏེ དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་ར་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི, ཨི་ཏ་རོ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཏེ དྭེ་པི ཛ་ནཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཛཱ་ཡིཾ་སུ. ཏེ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ སི་རི་ག་བྦྷེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ དྭི་ནྣ་མྤི མཱ་ཏ་རོ བ་ཧི ས་ཀྐཱ་རཾ སཾ་ཝི་ད་ཧིཾ་སུ. ཏེ་སུ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ སི་རི་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟ་ཉྩ ནི་ཝེ་ས་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ་སྨཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཱ་སི. སོ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དྷ ནི་བྦ་ཏྟོ་སྨཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་ནི་སྶ་ནྡེ་ནཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཧཱ་ཡོ མེ ཀུ་ཧིཾ ནུ ཁོ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ནཱི་ཙ་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་མཱི་ཏི མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ ན ག་ཎྷི, ཨི་མ་སྨིཾ ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཋཱ་ནེ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ‘‘ས་མྨ མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཀིཾ ཛཱ་ཏ་ནྟི. པ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ, སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ སི་རི་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ནྣོ་སྨི, ཏྭཾ ནཱི་ཙ་མ་ཉྩེ ཐ་དྡྷ་ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ ནི་པ་ནྣོ་སཱི་ཏི. ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ཨེ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་སི, ན་ནུ ཝེ་ལུ༹་ས་ལཱ་ཀཱ་ཧི ཀ་ཏྭཱ པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ལི་ཝེ་ཋི་ཏཾ ས་བྦ་མེ་ཏཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི?
སུ་མ་ནཱ ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་མ བྷཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཀོ་ཙི ན་ཏྠཱི’’ཏི ཏེ་སཾ ས་མཱི་པཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི དྭཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏཱ ‘‘དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཝ་ཙ་ནཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ན་ཏྠི. མ་མ བྷཱ་ཏི་ཀཱ ས་མ་ཎ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ‘ཨི་མེ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི’ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ‘ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཏེ’ཏི ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་སྶ་ནྟི. ཨི་དཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཀ་ངྑ་ཙྪེ་ད་ཀཾ པུ་རི་ས་ཧེ་ར་ཉྙི་ཀཾ མ་མ པི་ཏ་རཾ མ་ཧཱ་གོ་ཏ་མ་ད་ས་བ་ལཾ་ཡེ་ཝ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ པ་ཉྩ ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་སི. ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལ་སྨི་ཉྷི ཏི་སྶོ་ཝ ཀུ་མཱ་རི་ཡོ པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཱ པ་ཉྩ ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནི ལ་བྷིཾ་སུ – བི་མྦི་སཱ་ར་ར་ཉྙོ དྷཱི་ཏཱ ཙུ་ནྡཱི རཱ་ཛ་ཀ་ཉྙཱ, དྷ་ན་ཉྩ་ཡ་སྶ སེ་ཊྛི་སྶ དྷཱི་ཏཱ ཝི་སཱ་ཁཱ, ཨ་ཡཾ སུ་མ་ནཱ རཱ་ཛ་ཀ་ཉྙཱ་ཏི. སཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ར་ཐེ ཋི་ཏཱ པ་ཉྩ་ར་ཐ་ས་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ‘‘ཨི་མཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཨི་དྷ་སྶཱུཏི ཨི་དྷ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཀོ དཱ་ཡ་ཀོཏི ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷ་ཏོ པ་ར་སྶ ད་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ན་ཀོ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ. ཨེ་ཀོ ཨ་དཱ་ཡ་ཀོཏི ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཾ པ་ར་སྶ ཨ་ད་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ན་ཀོ བྷ་ཏྟ་གྒ་ཝ་ཏྟ་པཱུ་ར་ཀོ. དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ན ནེ་སནྟི དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་སཾ. ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ཨ་དྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཏི ཨ་ཏི་སེ་ཏི. ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ནཱཏི ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧཱིཏི སེ་ས་དེ་ཝེ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི. མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ཡུ་ནཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ བཱ་ཀུ་ལ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཙ, ཝ་ཎྞེ་ན མ་ཧཱ་ག་ཏི་མྦ་ཨ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་ར་ཨ་མ་ཙྩོ ཝི་ཡ ཙ, སུ་ཁེ་ན ར་ཊྛ་པཱ་ལ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཝི་ཡ སོ་ཎ་སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཡ་ས་དཱ་ར་ཀོ ཝི་ཡ ཙ, ཡ་སེ་ན དྷ་མྨཱ་སོ་ཀོ ཝི་ཡ, ཏ་ཐཱ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩེ་ནཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀོ ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཧོ་ཏི.
ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལནྟི བཱ་ཀུ་ལ་ཏྠེ་ར-སཱི་ཝ་ལི་ཏྠེ་ར-ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀོ ཧོ་ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀོ. ཡ་དི་དཾ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཡཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏཾ ན ཝ་དཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀོ ཝཱ ཧི ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏུ ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རོ ཝཱ བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཝཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ, པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒེ ནཱ་ན་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ལ་མེ་ཝཱཏི ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མཱཏི ཡཱ་ནི ནཱ་མ.
ག་ཙྪཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ་ཡཱཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ. ས་དྡྷོཏི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཏཱ. ཐ་ན་ཡནྟི ག་ཛྫ་ནྟོ. ཝི་ཛྫུ་མཱ་ལཱིཏི མཱ་ལཱ་ས་དི་སཱ་ཡ མེ་གྷ་མུ་ཁེ ཙ་ར་ནྟི་ཡཱ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ཏ་ཀྐ་ཀཱུཏི ས་ཏ་ཀཱུ་ཊོ, ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ཀཱུ་ཊ་ས་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ. བྷོ་ག་པ་རི་བྱཱུ་ལ༹ྷོཏི ཨུ་ད་ཀོ་གྷེ་ན ཝི་ཡ དཱ་ན་ཝ་སེ་ན དཱི་ཡ་མཱ་ནེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི པ་རི་བྱཱུ་ལ༹ྷོ, དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ས་མྤཱ་པི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པེ་ཙྩཱཏི པ་ར་ལོ་ཀེ. ས་གྒེ པ་མོ་ད་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ས་གྒེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ མོ་ད་ཏཱི་ཏི.
༢. ཙུ་ནྡཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢. དུ་ཏི་ཡེ པ་ཉྩ་ཧི ར་ཐ་ས་ཏེ་ཧཱིཏི བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སཱ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི བྷཱ་ཏ་རཱ ས་དྡྷིཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ པ་ཉྷ་སཱ་ཀ་ཙྪཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི ག་ནྡྷ་མཱ་ལ་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཡ་དེ་ཝ སོ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་དཱ ཨེ་ཝ སོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཡོ ཨེ་ཝ སོ ཧོ་ཏི. ཨ་རི་ཡ་ཀ་ནྟཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནཱིཏི མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི. ཏཱ་ནི ཧི ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ནྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི, བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི ན པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟི. སེ་སཾ ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ ཨ་གྒ་པྤ་སཱ་ད་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣. ཨུ་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣. ཏ་ཏི་ཡེ བྷ་དྡི་ཡེཏི བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རེ. ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ཝ་ནེཏི ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏེ ཨ་རོ་པི་ཏེ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེ ཝ་ན་ས་ཎྜེ, ཏཾ ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཏྠོཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠོ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཏྠཾ་ཡེ་ཝ ནི་མ་ནྟེ་སི? གེ་ཧེ ཀི་ར་སྶ མ་ངྒ་ལཾ མ་ཧ་ནྟཾ, ཏ་ཏྠ མ་ཧ་ནྟེ་ན སཾ་ཝི་དྷཱ་ནེ་ན བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་སྶ་ནྟི. ཏེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་རི་ཝི་ས་ནྟེ་ན དུ་སྶ་ངྒ་ཧཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཏྠཾ་ཡེ་ཝ ནི་མ་ནྟེ་སི. ཨ་པི ཙ་སྶ ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ད་ཧ་ར་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡོ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ས་ཏྠ་རི ཨོ་ཝ་ད་ནྟེ ཨོ་ལཱི་ན་མ་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་མེ་ཝ ནི་མ་ནྟེ་སི. ཨོ་ཝ་ད་ཏུ ཏཱ་སཾ, བྷ་ནྟེཏི, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, ཨེ་ཏཱ་སཾ ཨོ་ཝ་ད་ཏུ, ཨེ་ཏཱ ཨོ་ཝ་ད་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠ་སྨི་ཉྷི ཨེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡཾ ཏཱ་སནྟི ཡཾ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཾ ཨེ་ཏཱ་སཾ. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ སོ སེ་ཊྛི ‘‘ཨི་མཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཎྷ་མཱ་ནཱ ཧ་རཱ་ཡེ་ཡྻུ’’ནྟི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
བྷ་ཏྟཱུཏི སཱ་མི་ཀ་སྶ. ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ནུ་དྡ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ. པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་ནི་ཡོཏི ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་སཱི་ལཱ. པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏི་ནི་ཡོཏི ས་བྦ་པ་ཙྪཱ ནི་པ་ཛྫ་ན་སཱི་ལཱ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་ཡ་ནཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་བྦེ པ་ན གེ་ཧ་པ་རི་ཛ་ནེ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཡ གོ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི ཉ་ཏྭཱ སྭེ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཀུ་ཉྩི་ཀཱ་མུ་དྡི་ཀཾ ཧ་ཏྠེ ཀ་ཏྭཱ ས་ཙེ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཏྠི, བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ, ནོ ཙེ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཉྙཾ པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦེ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ནི་པ་ནྣཱ་ཡ་པི ཡཱ་ཝ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཱ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ པ་ན ཨུ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཀ་མྨ་ནྟཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ དྷེ་ནུ་ཡོ དུ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ གེ་ཧེ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཀྑཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་ནི་ཡོ པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏི་ནི་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ནི་ཡོཏི ཀིཾ ཀ་རོ་མ ཀིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ. མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི་ནི་ཡོཏི མ་ནཱ་པཾ་ཡེ་ཝ ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ར་ཎ་སཱི་ལཱ. པི་ཡ་ཝཱ་དི་ནི་ཡོཏི པི་ཡ་མེ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ་ད་ན་སཱི་ལཱ. པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱཏི ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཨ་བྦྷཱ་ག་ཏེཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏེ. ཨཱ་ས་ནོ་ད་ཀེ་ན པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་སྶཱ་མཱཏི ཨཱ་ས་ནེ་ན ཙ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཨུ་ད་ཀེ་ན ཙ པཱུ་ཛ་ཡི་སྶཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ཙ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ས་ཀྐཱ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ན ཨ་བྦྷཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ནཾ ད་ཏྭཱ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཉྩ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་ཀྐཱ་རོ ཙ ཀཱ་ཏ་བྦོ.
ཨུ་ཎྞཱཏི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མཾ. ཏ་ཏྠ ད་ཀྑཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱཏི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཊ་ན་དྷོ་ཝ་ན་ར་ཛ་ན་ཝེ་ཎི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཀ་པྤཱ་ས་སྶ ཙ ཝ་ཊྚ་ན་པི་ས་ན་ཕོ་ཊ་ན་ཀ་ནྟ་ནཱ་དཱི་སུ ཚེ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མ. ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡཱཏི ཏ་སྨིཾ ཨུ་ཎྞཱ་ཀ་པྤཱ་ས་སཾ་ཝི་དྷཱ་ནེ ཨུ་པཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀཱ་ཏུ་མྤི པ་རེ་ཧི ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུ་མྤི ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ས་མ་ཏྠཱ ཙ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀ་ཏ་ཉྩ ཀ་ཏ་ཏོ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ, ཨ་ཀ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏ་ཏོཏི ས་ཀ་ལ་དི་ཝ་སཾ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ, ཨུ་པ་ཌྜྷ་དི་ཝ་སཾ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ, ནི་ཀྐ་མྨཱ་ནཾ གེ་ཧེ ནི་སི་ནྣཱ་ནཾ ཨི་དཾ ནཱ་མ དཱ་ཏུ་ཉྩ ཨེ་ཝ་ཉྩ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ. གི་ལཱ་ན་ཀཱ་ན་ཉྩ བ་ལཱ་བ་ལནྟི ས་ཙེ ཧི གི་ལཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཏེ་སཾ བྷེ་ས་ཛྫ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནི ད་ཏྭཱ རོ་གཾ ཕཱ་སུཾ ན ཀ་རོ་ནྟི, ‘‘ཨི་མེ ཨ་རོ་ག་ཀཱ་ལེ ཨ་མྷེ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏཾ ཀཱ་རེ་ནྟི. གི་ལཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྠི བྷཱ་ཝ་མྤི ནོ ན ཛཱ་ན་ནྟཱི’’ཏི ཝི་ར་ཏྟ་རཱུ་པཱ པ་ཙྪཱ ཀི་ཙྩཱ་ནི ན ཀ་རོ་ནྟི, དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནི ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ནེ་སཾ བ་ལཱ་བ་ལཾ ཉ་ཏྭཱ དཱ་ཏ་བྦ་ཉྩ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཉྩ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷེ་ཧི སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཉྩ་སྶཱཏི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཉྩ ཨ་སྶ ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་སྶ. པ་ཙྩཾ་སེ་ནཱཏི པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏ་བྦེ་ན ཨཾ་སེ་ན, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷ་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཝི་བྷ་ཛི་སྶཱ་མཱཏི ད་སྶཱ་མ. ས་མྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱཏི ས་མྤཱ་ད་ཡི་སྶཱ་མ.
ཨ་དྷུ་ཏྟཱིཏི པུ་རི་ས་དྷུ་ཏྟ་སུ་རཱ་དྷུ་ཏྟ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷུ་ཏྟི་ཡོ. ཨ་ཐེ་ནཱིཏི ཨ་ཐེ་ནི་ཡོ ཨ་ཙོ་རི་ཡོ. ཨ་སོ་ཎྜཱིཏི སུ་རཱ་སོ་ཎྜ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་སོ་ཎྜི་ཡོ.
ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི གཱ་ཐཱ་ཧི ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཡོ ནཾ བྷ་ར་ཏི ས་བྦ་དཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བྷ་ར་ཏཱིཏི པོ་ས་ཏི པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཏི. ས་བྦ་ཀཱ་མ་ཧ་རནྟི ས་བྦ་ཀཱ་མ་ད་དཾ. སོ་ཏྠཱིཏི སུ་ཨི་ཏྠཱི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ཏི. མ་ནཱ་པཱ ནཱ་མ ཏེ དེ་ཝཱཏི ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི དེ་ཝཱ. ཏེ ཧི ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏཾ རཱུ་པཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ར་མ་ཎ་ཏོ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་ཏི ཙ མ་ནཱ་པཱ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི.
༤. སཱི་ཧ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀནྟི སཱ་མཾ པ་སྶི་ཏ་བྦ་ཀཾ. དཱ་ཡ་ཀོཏི དཱ་ན་སཱུ་རོ. ན སོ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏུ་མྤི ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དཱ་ན་པ་ཏཱིཏི ཡཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ཏི ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི, ན དཱ་སོ, ན ས་ཧཱ་ཡོ. ཡོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ མ་དྷུ་རཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, པ་རེ་སཾ ཨ་མ་དྷུ་རཾ དེ་ཏི, སོ དཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ དཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི. ཡོ ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏ་དེ་ཝ དེ་ཏི, སོ ས་ཧཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཡཱ་པེ་ཏི, པ་རེ་སཾ མ་དྷུ་རཾ དེ་ཏི, སོ པ་ཏི ཛེ་ཊྛ་ཀོ སཱ་མཱི ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཏི. ཏཱ་དི་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘དཱ་ན་པ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོཏི ན ནི་ཏྟེ་ཛ་བྷཱུ་ཏོ. ཝི་སཱ་ར་དོཏི ཉཱ་ཎ་སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ. ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ག་ཏཱཏི ས་ཧ་བྷཱ་ཝཾ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ. ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་སཱཏི ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ཏཱ་ཝ་ཀཱ་སཱ. ཏཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཀ་ཏ་ཀུ་ས་ལཱཏི ཝུ་ཏྟཾ. མོ་ད་རེཏི མོ་ད་ནྟི པ་མོ་ད་ནྟི. ཨ་སི་ཏ་སྶཱཏི ཨ་ནི་སྶི་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ. ཏཱ་དི་ནོཏི ཏཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཏྟ་སྶ.
༥. དཱ་ནཱ་ནི་སཾ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥. པ་ཉྩ་མེ གི་ཧི་དྷ་མྨཱ ཨ་ན་པ་ག་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཁ་ཎྜ་པ་ཉྩ་སཱི་ལོ ཧོ་ཏི. ས་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མནྟི ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མ་ནྟོ. ས་ནྟོ ནཾ བྷ་ཛ་ནྟཱིཏི ས་པྤུ་རི་སཱ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨེ་ཏཾ བྷ་ཛ་ནྟི.
༦. ཀཱ་ལ་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦. ཚ་ཊྛེ ཀཱ་ལ་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཡུ་ཏྟ་དཱ་ནཱ་ནི, པ་ཏྟ་དཱ་ནཱ་ནི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་དཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ཝ་ས་སྶཱ་ནཱིཏི ཨ་གྒ་ས་སྶཱ་ནི. ན་ཝ་ཕ་ལཱ་ནཱིཏི ཨཱ་རཱ་མ་ཏོ པ་ཋ་མུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཨ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི. པ་ཋ་མཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏཱིཏི པ་ཋ་མཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཝ་ད་ཉྙཱུཏི བྷཱ་སི་ཏ་ཉྙཱུ. ཀཱ་ལེ་ན དི་ནྣནྟི ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ་ན དི་ནྣཾ. ཨ་ནུ་མོ་ད་ནྟཱིཏི ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཋི་ཏཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནྟི. ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩནྟི ཀཱ་ཡེ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཊི་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ན་ཙི་ཏྟོཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོ. ཡ་ཏྠ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལནྟི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ད་དེ་ཡྻ.
༧. བྷོ་ཛ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧. ས་ཏྟ་མེ ཨཱ་ཡུཾ དེ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཡུ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི. ཝ་ཎྞནྟི ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞཾ. སུ་ཁནྟི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁཾ. བ་ལནྟི ས་རཱི་ར་ཐཱ་མཾ. པ་ཊི་བྷཱ་ནནྟི ཡུ་ཏྟ་མུ་ཏྟ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ནཾ.
༨. ས་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟཱིཏི ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཁ་ནྡྷི་མཱ་ཝ མ་ཧཱ་དུ་མོཏི ཁ་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣོ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ. མ་ནོ་ར་མེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེཏི ར་མ་ཎཱི་ཡེ ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ. ཚཱ་ཡཾ ཚཱ་ཡ་ཏྠི་ཀཱ ཡ་ནྟཱིཏི ཚཱ་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་ཀཱ་ཝ ཚཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི. ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟིནྟི ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟིཾ. ཨ་ཏྠ་དྡྷནྟི ཀོ་དྷ་མཱ་ན་ཐ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ར་ཧི་ཏཾ. སོ་ར་ཏནྟི སོ་ར་ཙྩེ་ན སུ་ཙི་སཱི་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ས་ཁི་ལནྟི ས་མྨོ་ད་ཀཾ.
༩. པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩. ན་ཝ་མེ བྷ་ཏོ ཝཱ ནོ བྷ་རི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་མྷེ་ཧི ཐ་ཉྙ་པཱ་ཡ་ན་ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་དཱི་ཧི བྷ་ཏོ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏོ ཨ་མྷེ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན-ནྷཱ་པ་ན་ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་དཱ་ནཱ་དཱི་ཧི བྷ་རི་སྶ་ཏི. ཀི་ཙྩཾ ཝཱ ནོ ཀ་རི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀི་ཙྩཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་རི་སྶ་ཏི. ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ཙི་རཾ ཋ་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དིཾ ཨ་ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ར་ཀྑ་ནྟེ པུ་ཏྟེ ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ཙི་རཾ ཋ་སྶ་ཏི, ཨ་མྷེ་ཧི ཝཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ནི ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མྤི ནོ ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ཙི་རཾ ཋ་སྶ་ཏི. དཱ་ཡ་ཛྫཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་ཏཱིཏི ཀུ་ལ་ཝཾ་སཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ དཱ་ཡ་ཛྫཱ་ར་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟ་ཀཾ དཱ་ཡ་ཛྫཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི. ད་ཀྑི་ཎཾ ཨ་ནུ་པྤ་ད་སྶ་ཏཱིཏི པ་ཏྟི་དཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ད་སྶ་ཏི.
ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པུ་བྦེ ཀ་ཏ་མ་ནུ་སྶ་རནྟི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཀ་ཏ་གུ་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ. ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་རཱིཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི དི་ནྣ་སྶ ཨོ་ཝཱ་ད་སྶ ཀ་ཏྟཱ. བྷ་ཏ་པོ་སཱིཏི ཡེ་ཧི བྷ་ཏོ, ཏེ་སཾ པོ་ས་ཀོ. པ་སཾ་སི་ཡོཏི དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན པ་སཾ་སི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི.
༡༠. མ་ཧཱ་སཱ་ལ་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༠. ད་ས་མེ མ་ཧཱ་སཱ་ལཱཏི མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཱ. སཱ་ཁཱ་པ་ཏྟ་པ་ལཱ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱིཏི ཁུ་དྡ་ཀ་སཱ་ཁཱ་ཧི ཙ པ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཙ པ་ལཱ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཨ་ར་ཉྙ་སྨིནྟི ཨ་གཱ་མ་ཀེ པ་དེ་སེ. བྲ་ཧཱ་ཝ་ནེཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སུ་མ་ན་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.