༨. པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་རི་ཡ་སྶཱཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀཱ ཋི་ཏ་སྶ. བྷཱ་ཝ་ནཾ དེ་སེ་སྶཱ་མཱིཏི བྲཱུ་ཧ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་ཡི་སྶཱ་མི. ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡནྟི ཨི་མཾ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡཾ. ཨ་བྷི་ས་ནྡེ་ཏཱིཏི ཏེ་མེ་ཏི སྣེ་ཧེ་ཏི, ས་བྦ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ ཀ་རོ་ཏི. པ་རི་ས་ནྡེ་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་ནྡེ་ཏི. པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱིཏི ཝཱ་ཡུ་ནཱ བྷ་སྟཾ ཝི་ཡ པཱུ་རེ་ཏི. པ་རི་པྥ་ར་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཕུ་ས་ཏི. ས་བྦཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶཱཏི ཨ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་བྦ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ ཀི་ཉྩི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཝི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ག་ཏཾ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟ་མྤི ཋཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཨ་ཕུ་ཊཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི.

ད་ཀྑོཏི ཚེ་ཀོ པ་ཊི་བ་ལོ ནྷཱ་ནཱི་ཡ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཀཱ་ཏུ་ཉྩེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏུ་ཉྩ ས་ནྣེ་ཏུ་ཉྩ. ཀཾ་ས་ཐཱ་ལེཏི ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ལོ་ཧེ་ན ཀ་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནེ. མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ན ཐི་རཾ ན ཧོ་ཏི, ས་ནྣེ་ནྟ་སྶ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ན ད་སྶེ་སི. པ་རི་པྥོ་ས་ཀཾ པ་རི་པྥོ་ས་ཀནྟི སི་ཉྩི་ཏྭཱ སི་ཉྩི་ཏྭཱ. ས་ནྣེ་ཡྻཱཏི ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ན ཀཾ་ས་ཐཱ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ་ན པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ སི་ཉྩི་ཏྭཱ སི་ཉྩི་ཏྭཱ པ་རི་མ་དྡ་ནྟོ པི་ཎྜཾ ཀ་རེ་ཡྻ. སྣེ་ཧཱ་ནུ་ག་ཏཱཏི ཨུ་ད་ཀ་སི་ནེ་ཧེ་ན ཨ་ནུ་ག་ཏཱ. སྣེ་ཧ་པ་རེ་ཏཱཏི ཨུ་ད་ཀ་སི་ནེ་ཧེ་ན པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ. ས་ནྟ་ར་བཱ་ཧི་རཱཏི ས་དྡྷིཾ ཨ་ནྟོ་པ་དེ་སེ་ན ཙེ་ཝ བ་ཧི་པ་དེ་སེ་ན ཙ, ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་སི་ནེ་ཧེ་ན ཕུ་ཊཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ པ་གྒྷ་རི་ཎཱིཏི ན བི་ནྡུ བི་ནྡུ ཨུ་ད་ཀཾ པ་གྒྷ་ར་ཏི, ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཧ་ཏྠེ་ན་པི དྭཱི་ཧི་པི ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ག་ཧེ་ཏུཾ ཨོ་ཝ་ཊྚི་ཀཱ་ཡ་པི ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.

དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ ཨུ་བྦྷི་དོ་ད་ཀོཏི ཨུ་བྦྷི་ནྣ་ཨུ་ད་ཀོ, ན ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ན་ཨུ་ད་ཀོ, ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཨུ་ད་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡ་མུ་ཁནྟི ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒོ. དེ་ཝོཏི མེ་གྷོ. ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལནྟི ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལེ, ཨ་ནྭ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཝཱ ཨ་ནུ་ད་སཱ་ཧཾ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷཱ་རནྟི ཝུ་ཊྛིཾ. ནཱ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ན་པྤ་ཝེ་སེ་ཡྻ, ན ཝ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱི་ཏཱ ཝཱ་རི་དྷཱ་རཱ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱཏི སཱི་ཏཱ ཝཱ་རི་དྷཱ་རཱ ཏཾ ར་ཧ་དཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་བྦྷི་ཛྫི་ཏྭཱ. ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ན་ཨུ་ད་ཀ་ཉྷི ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ བྷི་ཛྫ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཁོ་བྷེ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི པ་ཝི་ས་ན་ཨུ་ད་ཀཾ པུ་རཱ་ཎ་པ་ཎྞ་ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ད་ཎྜ་ཀཱ་དཱི་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཁོ་བྷེ་ཏི. ཝུ་ཊྛི་ཨུ་ད་ཀཾ དྷཱ་རཱ་ནི་པཱ་ཏ་བུ་བྦུ་ལ༹་ཀེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཁོ་བྷེ་ཏི, ས་ནྣི་སི་ནྣ་མེ་ཝ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་ནི་མྨི་ཏ་མི་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨི་མཾ པ་དེ་སཾ ཕ་ར་ཏི, ཨི་མཾ ན ཕ་ར་ཏཱི་ཏི ན་ཏྠི. ཏེ་ན ཨ་ཕུ་ཊོ་ཀཱ་སོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ར་ཧ་དོ ཝི་ཡ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ, ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ, སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ལཱ་ནི ཨེ་ཏྠ ས་ནྟཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ལི་ནཱི. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ སེ་ཏ་ར་ཏྟ་ནཱི་ལེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨུ་པྤ་ལ་མེ་ཝ, ཨཱུ་ན་ཀ་ས་ཏ་པ་ཏྟཾ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ, ས་ཏ་པ་ཏྟཾ པ་དུ་མཾ. པ་ཏྟ་ནི་ཡ་མཾ ཝཱ ཝི་ནཱ་པི སེ་ཏཾ པ་དུ་མཾ, ར་ཏྟཾ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཨུ་ད་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཏཱ་ནཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ན ཨུ་གྒ་ཏཱ་ནི. ཨ་ནྟོ་ནི་མུ་གྒ་པོ་སཱི་ནཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏ་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ནི་མུ་གྒཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པོ་ས་ནྟི ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཨུ་པ་མཱ་ཡཾ པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཊྛེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷཾ, པ་བྷ་སྶ་ར་ཊྛེ་ན པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨོ་དཱ་ཏེ་ན ཝ་ཏྠེ་ནཱཏི ཨི་དཾ ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀི་ལི་ཊྛ་ཝ་ཏྠེ་ན ཧི ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ངྑ་ཎ་དྷོ་ཏ་པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎཾ བ་ལ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་སྶཱ ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ, ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ སུ་ནྷཱ་ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏྠཾ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ས་རཱི་ར་ཏོ ཨུ་ཏུ ས་བྦ་མེ་ཝ ཝ་ཏྠཾ ཕ་ར་ཏི, ན ཀོ་ཙི ཝ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཕུ་ཊོ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་སྶ ན ཀོ་ཙི ཨོ་ཀཱ་སོ ཨ་ཕུ་ཊོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཝཱ ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ, ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཾ ཨུ་ཏུ་ཕ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ. ཡ་ཐཱ ཧི ཀ་ཏྠ་ཙི ཀ་ཏྠ་ཙི ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཏྠེ ཀཱ་ཡཾ ཨ་ཕུ་ས་ནྟེ་པི ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཨུ་ཏུ་ནཱ ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡོ ཕུ་ཊོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཏེ་ན སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པེ་ན ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀཱ་ཡོ ཕུ་ཊོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.

པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ནི་མི་ཏྟནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ. སུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ཏེ་ན ཛྷཱ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒཱ སུ་ཊྛུ ག་ཧི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ནི་མི་ཏྟེ་ན སུ་ཊྛུ ག་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙོ ཝཱ ཨ་ཉྙནྟི ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཀོ ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ ཧི ཨ་ཏྟཱ ན པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. ཋི་ཏོ ཝཱ ནི་སི་ནྣནྟི ཋི་ཏ་ཀ་སྶཱ་པི ནི་སི་ནྣོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་ད་ཀ་མ་ཎི་ཀོཏི ས་མེ་ཁ་ལཱ ཨུ་ད་ཀ་ཙཱ་ཊི. ས་མ་ཏི་ཏྟི་ཀོཏི ས་མ་བྷ་རི་ཏོ. ཀཱ་ཀ་པེ་ཡྻཱཏི མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀཱ་ཀེ་ན གཱི་ཝཾ ཨ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ་ཝ པཱ་ཏ་བྦོ.

སུ་བྷཱུ་མི་ཡནྟི ས་མ་བྷཱུ་མི་ཡཾ. ‘‘སུ་བྷཱུ་མེ སུ་ཁེ་ཏྟེ ཝི་ཧ་ཏ་ཁཱ་ཎུ་ཀེ བཱི་ཛཱ་ནི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༤༣༨) ཨེ་ཏྠ པ་ན མ་ཎྜ་བྷཱུ་མི སུ་བྷཱུ་མཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ. ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེཏི དྭི་ནྣཾ མ་ཧཱ་མ་གྒཱ་ནཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ. ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐོཏི ཝི་ནཱི་ཏ་ཨ་སྶ་ར་ཐོ. ཨོ་དྷ་སྟ་པ་ཏོ་དོཏི ཡ་ཐཱ ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ག་ཎྷི་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ལ་མྦ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏི་རི་ཡ་ཏོ ཋ་པི་ཏ་པ་ཏོ་དོ. ཡོ་གྒཱ་ཙ་རི་ཡོཏི ཨ་སྶཱ་ཙ་རི་ཡོ. སྭེ་ཝ ཨ་སྶ་ད་མྨེ སཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨ་སྶ་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི. ཡེ་ནི་ཙྪ་ཀནྟི ཡེ་ན ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ཨི་ཙྪ་ཏི. ཡ་དི་ཙྪ་ཀནྟི ཡཾ ཡཾ ག་ཏིཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. སཱ་རེ་ཡྻཱཏི ཨུ་ཛུ་ཀཾ པུ་ར་ཏོ པེ་སེ་ཡྻ. པ་ཙྩཱ་སཱ་རེ་ཡྻཱཏི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ.

ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ཧི ཏཱི་ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཧི པ་གུ་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ སོ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.