(༢༥) ༥. ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷ་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༣. པ་ཉྩ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་པི ནུ ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཀུ་ཏོ ཏཾ, བྷ་ནྟེཏི, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ཏོ ཀི་ནྟི ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤནྟི ས་ཀ་ལཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ. ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་ཡ ཋི་ཏོཏི ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝཱ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཐི་ཏཾ པ་ཊི་ཀ་ཐེ་ནྟོ་ཝ ཋི་ཏོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡ་སྨཱཏི ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཝཾ ཋི་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ. ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཙི་ཀ་མྤི བྷ་ཎི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ཏཱིཏི ‘‘མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་མྤི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན མ་ཉྙ་ཏི. ཝོ་ཡུ་ཉྫ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི ཨ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཏྠ་ཝ་སེཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ. ནཱ་སེ་སྶ་ནྟཱིཏི ཨུ་པོ་ས་ཐ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི. སེ་སཾ པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢. ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༤. དུ་ཏི་ཡེ ཁུ་ར་མུ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཏྭཱཏི པ་ཉྩ སི་ཁ་ཎྜ་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཁུ་རེ་ན མུ་ཎྜཾ ཀ་རི་ཏྭཱ. ཁ་ར་སྶ་རེ་ནཱཏི ཀ་ཀྑ་ལ༹་ས་དྡེ་ན. པ་ཎ་ཝེ་ནཱཏི ཝ་ཛ྄ཛྷ་བྷེ་རི་ཡཱ. ཐ་ལ་ཊྛ་སྶཱཏི ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཋི་ཏ་སྶ. སཱི་ས་ཙྪེ་ཛྫནྟི སཱི་ས་ཙྪེ་དཱ་ར་ཧཾ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མཱཏི ཡཾ ནཱ་མ. སོ ཝ་ཏ་སྶཱ་ཧནྟི སོ ཝ་ཏ ཨ་ཧཾ ཨ་སྶཾ, ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པཾ ན ཀ་རེ་ཡྻ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶ་ཏཱིཏི དྷ་མྨཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶ་ཏི, སཱ་མ་ཎེ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཏྠཾ པ་རི་དྷཱ་ཡཱཏི ཀཱ་ལ༹་པི་ལོ་ཏི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ. མོ་ས་ལླནྟི མུ་ས་ལཱ་བྷི་པཱ་ཏཱ་ར་ཧཾ. ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨནྟི ཨི་དྷ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ སུ་དྡྷ་ནྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. བྷ་སྨ་པུ་ཊནྟི ཚཱ་རི་ཀཱ་བྷ་ཎྜི་ཀཾ. གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ བྷ་སྨ་པུ་ཊནྟི ག་ར་ཧི་ཏ་བྦ་ཚཱ་རི་ཀཱ་པུ་ཊེ་ན མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧཾ. ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨནྟི ཨི་དྷ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ དེ་སེ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཨུ་པ་ཝ་ཛྫནྟི ཨུ་པ་ཝཱ་དཱ་ར་ཧཾ. པཱ་ཊི་དེ་ས་ནཱི་ཡེ་སཱུཏི པ་ཊི་དེ་སེ་ཏ་བྦེ་སུ. ཨི་མི་ནཱ ས་བྦཱ་པི སེ་སཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷ་ཡཱ་ནཱིཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་བྷ་ཡཱ་ནི ནཱ་མཱ་ཏི.
༣. སི་ཀྑཱ་ནི་སཾ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༥. ཏ་ཏི་ཡེ སི་ཀྑཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི སི་ཀྑཱ་ནི་སཾ་སཾ. པ་ཉྙཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི པ་ཉྙུ་ཏྟ་རཾ. ཝི་མུ་ཏྟི སཱ་རོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི་སཱ་རཾ. ས་ཏི ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ས་ཏཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ. ཨེ་ཏེ་སཾ ཧི སི་ཀྑཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝུ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀཱཏི ཨུ་ཏྟ་མ་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀཱ. ཝ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྙ་ཏྟ་སཱི་ལ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ སོ ཏ་སྶཱ སི་ཀྑཱ་ཡཱཏི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ སོ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ བྷི་ཀྑུ ཏ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ.
ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡི་ཀཱཏི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་སཱི་ལཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་བྦ་སོཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན. དྷ་མྨཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཱ. པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཕུ་སི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཎ་ཕ་སྶེ་ན ཕུ་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ས་ཏི སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ས་ཏི སུ་ཊྛུ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མི. པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ཝེ་ཀྑི་སྶཱ་མཱིཏི ཨི་དྷཱ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཕུ་སི་ཏཾ ཝཱ དྷ་མྨཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
༤. སེ་ཡྻཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༦. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པེ་ཏཱཏི ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ སེ་ནྟཱིཏི ཏེ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཱ་ཝ ས་ཡ་ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟཱ པེ་ཏཱ ནཱ་མ, ཏེ ཨ་པྤ་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ཛ་ཊི་ཏཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ་ཝ སེ་ནྟི. ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏྟཱ སཱི་ཧོ མི་ག་རཱ་ཛཱ དྭེ པུ་རི་མ་པཱ་དེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ, པ་ཙྪི་མ་པཱ་དེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཨ་ནྟ་ར་ས་ཏྠི་མྷི པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པཱ་ད་པ་ཙྪི་མ་པཱ་ད་ན་ངྒུ་ཊྛཱ་ནཾ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ པུ་རི་མ་པཱ་དཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀེ སཱི་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་ཏི. དི་ཝ་ས་མྤི ས་ཡི་ཏྭཱ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ ན ཨུ་ཏྟ་ས་ནྟོ པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, སཱི་སཾ པ་ན ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཋི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ས་ཙེ ཀི་ཉྩི ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ‘‘ན་ཡི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ, ན སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ཡ་ཏི, ན གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ པ་ན ‘‘ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ སཱུ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་མི་ད’’ནྟི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ སཱི་ཧ་ཝི་ཛ་མྦྷ་ནཾ ཝི་ཛ་མྦྷི་ཏྭཱ ཀེ་ས་ར་བྷཱ་རཾ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
༥. ཐཱུ་པཱ་ར་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༧. པ་ཉྩ་མེ རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏ་སྶ ར་ཉྙོ ཐཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན སཱི་ལ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷི་ཀྑུ་སྶཱ་ཏི? ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྟཱ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྷི ཐཱུ་པེ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནེ ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པེ ཏཱ་ཝ ཐཱུ་པཱ་ནཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀོ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ཐཱུ་པོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ ཧོ་ཏི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སཱི་ལ་ཝ་ཏོ པ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་ཡ མ་ཧ་ནྟ་མྤི ས་ཀྐཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མཱ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༨. པ་ཋ་མ་ཝོ་ཧཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༠. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ན་རི་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རཱཏི ཨ་ན་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨཱ་པ་ཏྟི་བྷ་ཡ་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.