(༢༠) ༥. མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ
༡. སོ་ཏཱ་ནུ་ག་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༡. པ་ཉྩ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ སོ་ཏཱ་ནུ་ག་ཏཱ་ནནྟི པ་སཱ་ད་སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎ་སོ་ཏེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠ་པི་ཏཱ་ནཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ གུ་ཎཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦཱ. ཨི་དཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཀ་ཏ་ར་ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི? བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན. པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལི་ངྒ་ཝ་ཙ་ན་ཝི་བྷ་ཏྟི་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨ་མྷེ་ཧི ཉཱ་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ ཀིཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི. ས་ཏྠཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཐ, ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཐ, ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ཨི་མེ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱིཏི སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ན་ཝ་ངྒཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ནྟི་དྷ་མྨཾ ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏི. སོ་ཏཱ་ནུ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི སོ་ཏཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱཏི ཙི་ཏྟེ་ན ཨོ་ལོ་ཀི་ཏཱ. དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་ཊྛུ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏཱ. མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི ཀཱ་ལཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོཏི ན་ཡི་དཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཧི མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི སུ་དྡྷ་སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. དྷ་མྨ་པ་དཱ པླ་ཝ་ནྟཱིཏི ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ནོ, ཡེ་པི པུ་བྦེ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་དྷ་མྨཱ, ཏེ ས་བྦེ པ་ས་ནྣེ ཨཱ་དཱ་སེ ཚཱ་ཡཱ ཝི་ཡ པླ་ཝ་ནྟི, པཱ་ཀ་ཊཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ད་ནྡྷོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏུ་པྤཱ་དོཏི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་ཏི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དོ ད་ནྡྷོ ག་རུ. ཨ་ཐ སོ ས་ཏྟོ ཁི་པྤཾ་ཡེ་ཝ ཝི་སེ་ས་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོཏི ཨི་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སི་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ. ཨ་ཡཾ ཝཱ སོ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠོ ཝཱ-ས་དྡོ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཙ་རིནྟི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཾ ཝ་སིཾ. ཨི་ད་མྤི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ མ་ཡཱ པུ་བྦེ ཝ་ལ༹་ཉྫི་ཏ་ནྟི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. དེ་ཝ་པུ་ཏྟོཏི པ་ཉྩཱ་ལ་ཙ་ཎྜོ ཝི་ཡ ཧ་ཏྠ་ཀ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཝི་ཡ ས་ན་ངྐུ་མཱ་ར་བྲ་ཧྨཱ ཝི་ཡ ཙ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ. ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཾ སཱ་རེ་ཏཱིཏི པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ནྣོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ པ་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ སཱ་རེ་ཏི. ས་ཧ་པཾ་སུ་ཀཱི་ལི༹་ཀཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ནེ་སཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་མཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུནྟི སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཱཏི སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ནི་སི་ནྣོ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ. སེ་ས་མེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢. ཋཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༢. དུ་ཏི་ཡེ ཋཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཋཱ་ནེ་ཧཱིཏི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. སོ་ཙེ་ཡྻནྟི སུ་ཙི་བྷཱ་ཝོ. སཾ་ཝ་ས་མཱ་ནོཏི ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ས་མཱ་ནོ. ན ས་ནྟ་ཏ་ཀཱ་རཱིཏི ན ས་ཏ་ཏ་ཀཱ་རཱི. ན ས་ནྟ་ཏ་ཝུ་ཏྟི སཱི་ལེ་སཱུཏི ས་ཏ་ཏཾ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ སཱི་ལ་ཛཱི་ཝི་ཏཾ ན ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་མཱ་ནོཏི ཀ་ཐེ་ནྟོ. ཨེ་ཀེ་ན ཨེ་ཀོ ཝོ་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི. ཝོ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི. པུ་རི་མ་ཝོ་ཧཱ་རཱ པ་ཙྪི་མ་ཝོ་ཧཱ་རནྟི པུ་རི་མ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཐཾ, པུ་རི་མ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཐཱ, པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ པུ་རི་མ་ཀ་ཐཱ ན ས་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ བྱ་ས་ནཾ ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཾ, ཉཱ་ཏི་ཝི་ནཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. རོ་ག་བྱ་ས་ནེ པ་ན རོ་གོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་རོ་གྱ་ཝི་ནཱ་ས་ན་ཏོ བྱ་ས་ནཾ རོ་ག་བྱ་ས་ནཾ. ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟི. ལཱ་བྷོ ཙཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ལཱ་བྷོ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཀཾ ཨ་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ན་ཡོ ནེ་ཏ་བྦོ. སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ཡ་མཱ་ནོཏི པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན སཱ་ཀ་ཙྪཾ ཀ་རོ་ནྟོ. ཡ་ཐཱཏི ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཨུ་མྨ་གྒོཏི པ་ཉྷུ་མྨ་གྒོ. ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོཏི པ་ཉྷཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ. ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རོཏི པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ནཾ. ས་ནྟནྟི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ན ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཎཱི་ཏནྟི ཨ་ཏ་པྤ་ཀཾ. ཨ་ཏ་ཀྐཱ་ཝ་ཙ་རནྟི ཡ་ཐཱ ཏ་ཀྐེ་ན ན་ཡ་གྒཱ་ཧེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ན ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་པུ་ཎནྟི ས་ཎྷཾ. པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡནྟི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཀཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣. བྷ་དྡི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ཝ་ཙ་ནེ་ན མ་མ ཀ་ཐཾ མཱ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཱ་ར་མྦྷོཏི ཀ་ར་ཎུ་ཏྟ་རི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཱ་ར་མྦྷོ. ཨ་ལོ་བྷཱད་ཡོ ལོ་བྷཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱཏི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ, པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཙེ་པི, བྷ་དྡི་ཡ, མ་ཧཱ་སཱ་ལཱཏི པུ་ར་ཏོ ཋི་ཏེ སཱ་ལ་རུ་ཀྑེ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ ཙ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ས་ཏྠ་རི པ་ན དེ་ས་ནཾ ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ནྟེ བྷ་དྡི་ཡོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཛཱ་ཏོ་ཏི.
༤. སཱ་མུ་གི་ཡཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ སཱ་མུ་གི་ཡཱཏི སཱ་མུ་ག་ནི་ག་མ་ཝཱ་སི་ནོ. བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫཱཏི ཏེ ཨཱ་ལ་པ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཀོ་ལ་ན་ག་ར་སྶ ཧི ཀོ་ལ་རུ་ཀྑེ ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཀོ་ལ་ན་ག་ར་ནྟི ཙ བྱ་གྒྷ་པ་ཐེ མཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫ་ནྟི ཙ དྭེ ནཱ་མཱ་ནི. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩ པུ་བྦ་པུ་རི་སཱ ཏ་ཏྠ ཝ་སིཾ་སཱུ་ཏི བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫ་ཝཱ་སི་ཏཱ་ཡ བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫ་ཝཱ་སི་ནོ བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ ཨཱ་ལ་པ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒཱ་ནཱིཏི པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒཱ་ནི པ་ད་ཧི་ཏ་བྦ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨ་ངྒཱ་ནི, ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱི་ལ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒནྟི སཱི་ལ་པ་རི་སོ་དྷ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏ་ཉྷི སཱི་ལ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒ་ནྟི སཱི་ལ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱིཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མི. ཡོ ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡོ ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནེ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཚ་ནྡོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡ་པ་གྒ་ཧ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏཱིཏི རཱ་ག་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཡ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི. ཝི་མོ་ཙ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མོ་ཙེ་ཏཱིཏི ཡེ་ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ, ཏེ་སུ ཡ་ཐཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི. ཝི་རཱ་ཛེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏི ནཱ་མ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝི་ར་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཕུ་ས་ཏཱིཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཉཱ་ཎ་ཕ་སྶེ་ན ཕུ་ས་ཏཱི་ཏི.
༥. ཝ་པྤ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༥. པ་ཉྩ་མེ ཝ་པྤོཏི ད་ས་བ་ལ་སྶ ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏཱ ས་ཀྱ་རཱ་ཛཱ. ནི་ག་ཎྛ་སཱ་ཝ་ཀོཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ སཱི་ཧ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ཝི་ཡ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ལི་ག་ཧ་པ་ཏི ཝི་ཡ ཙ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ. ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་སྶ སཾ་ཝུ་ཏ་ཏྟཱ པི་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ ནཱ་མ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཁ་ཡ་ཝི་རཱ་གེ་ན. ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དཱཏི མ་གྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དེ་ན. ཏཾ ཋཱ་ནནྟི ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨ་ཝི་པ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀནྟི ཨ་ལ་དྡྷ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི ཏཾ་ཧེ་ཏུ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ. དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨ་སྶ་ཝེ་ཡྻུནྟི དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡནྟི དུ་ཏི་ཡེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན. ཨཱ་ས་ཝཱཏི ཀི་ལེ་སཱ. ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་གྷཱ་ཏོཏི དུ་ཀྑཾ. པ་རི་ལཱ༹་ཧོཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀོ པ་རི་ལཱ༹་ཧོ. ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་མྨཾ ཉཱ་ཎ་ཕ་སྶེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཁ་ཡཾ ག་མེ་ཏི, ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཕ་སྶེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཁ་ཡཾ ག་མེ་ཏི. ནི་ཛྫ་རཱཏི ཀི་ལེ་ས་ཛཱི་ར་ཎ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ. སེ་ས་ཝཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཏ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ས་ཏ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ. ས་ཏ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རཱཏི ནི་ཙྩ་ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་བ་དྡྷ་ཝི་ཧཱ་རཱ. ནེ་ཝ སུ་མ་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ན སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ན དུ་མྨ་ནོཏི ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཊི་གྷ་ཝ་སེ་ན ན དོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀནྟི ཀཱ་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ཡཱ་ཝ པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་ཀཱ་ཡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀནྟི ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟི་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ཡཱ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཾ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ པ་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སཱ ཧི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀཱ པ་ཝ་ཏྟེ པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ར་ཛྫ་ན་དུ་སྶ་ན་མུ་ཡ྄ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི, པ་ཎྞཱ་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཋི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ, ཨ་སཱི་ཏི་ན་ཝུ་ཏི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ མ་ནྡཱ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ ཧི ས་ཏྟཱ ‘‘ཙི་ར་ར་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ནི་སཱི་དི་མྷཱ ནི་པ་ཛྫི་མྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་པི ན ཛཱ་ནཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ནི་པི རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ན པ་སྶཱ་མ, སུ་ག་ནྡྷ་དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཝཱ སཱ་དུ་ཨ་སཱ་དུཾ ཝཱ ཐ་དྡྷ་མུ་དུ་ཀཾ ཝཱ་ཏི ན ཛཱ་ནཱ་མཱ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་ཏི ནེ་སཾ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ བྷ་གྒཱ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སཱ་པི ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ མ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ ཧ་ད་ཡ་ཀོ་ཊིཾ་ཡེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡཱ་ཝ པ་ནེ་སཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ ས་ཏྟོ ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་དཱ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་དཱ ‘‘མ་ཏོ ནི་རུ་དྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝཱ་པི་ཡཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦོ – ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་སོ པ་ཉྩ་ཨུ་ད་ཀ་མ་གྒ་ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ་པིཾ ཀ་རེ་ཡྻ. པ་ཋ་མཾ དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛེ པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་ད་ཀ་མ་གྒེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཝཱ་པི་ཡཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ པཱུ་རེ་ཡྻ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཨུ་ད་ཀ་མ་གྒེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ གཱ་ཝུ་ཏ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཝི་སྶ་ནྡ་མཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ནི་དྡྷ་མ་ན་ཏུ་མྦེ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟེ་སུ ཀ་མྨེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཾ, ས་སྶ་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་ཀྑ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་ཧཱི་ནཾ, ‘‘མ་ཙྪེ ག་ཎྷཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏ་ཏོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ན ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ཎྛ་ཧེ་ཡ. ཡཱ་ཝ པ་ན ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ མ་ཧཱ་ཝཱ་པི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཏ་ཏྠ ཚི་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ ‘‘ཝཱ་པི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
པ་ཋ་མཾ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ པ་ཉྩ་ཧི མ་གྒེ་ཧི ཨུ་ད་ཀེ པ་ཝི་ས་ནྟེ ཨཱ་ཝཱ་ཊཱ་ནཾ པཱུ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཧི པ་ཋ་མ་མེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལོ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ པ་ཉྩ་མ་གྒཱ་ནཾ པཱུ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི, གཱ་ཝུ་ཏ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ར་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝོ, ཡཱ་ཝ ཝཱ་པི་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ན ནི་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་ཝ པཱུ་རཱ་ཡ ཝཱ་པི་ཡཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཏ་སྶ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ནི་དྡྷ་མ་ན་ཏུ་མྦེ་སུ ཝི་ཝ་ཊེ་སུ ཀ་མྨེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ནི, ཨུ་ད་ཀེ བྷ་ཊྛེ ཨུ་ད་ཀ་མ་གྒེ་སུ པ་རི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་སཱི་ཏི་ན་ཝུ་ཏི་ཀཱ་ལེ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ མ་ནྡ་ཀཱ་ལོ, ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ་ཊིཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལོ, ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ པ་རི་ཏྟེ་པི ཨུ་ད་ཀེ ས་ཏི ‘‘ཝཱ་པི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཡཱ་ཝ སཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ ‘‘ས་ཏྟོ ཛཱི་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ ཨུ་ད་ཀེ ཚི་ནྣེ ‘‘ན་ཏྠི ཝཱ་པི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ས་ཏྟོ མ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མཾ ཝེ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་མཱ་ནོ’’ཏི.
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དེ་ན. ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ. ཨི་དྷེ་ཝཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ར་ཏོ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ. སཱི་ཏཱི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱིཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པྥ་ནྡ་ན་ད་ར་ཐ་ར་ཧི་ཏཱ་ནི སཱི་ཏཱ་ནི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་དྷ་མྨཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི.
ཐཱུ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི རུ་ཀྑཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱཏི ཀུ་དྡཱ་ལ་ཉྩ ཁ་ཎི་ཏྟི་ཉྩ པ་ཙྪི་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དེ་ས་ནཱ པ་ན ཀུ་དྡཱ་ལ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཏཱ. མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻཱཏི མཱུ་ལ་མྷི ཀུ་དྡཱ་ལེ་ན ཚི་ནྡེ་ཡྻ. པ་ལི་ཁ་ཎེ་ཡྻཱཏི ཁ་ཎི་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྟཱ ཁ་ཎེ་ཡྻ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ཧི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ, རུ་ཀྑཾ པ་ཊི་ཙྩ ཚཱ་ཡཱ ཝི་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ, ཚཱ་ཡཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ, ཀུ་དྡཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ, པི་ཊ་ཀཾ ཝི་ཡ ས་མཱ་དྷི, ཁ་ཎི་ཏྟི ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཁ་ཎི་ཏྟི་ཡཱ མཱུ་ལཱ་ནཾ པ་ལི་ཁ་ཎ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཚེ་ད་ན་ཀཱ་ལོ, ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཁ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ, ཕཱ་ལ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ, ས་ཀ་ལཱི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ, ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ན ཝི་སོ་ས་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ, ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཉཱ་ཎེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཌ་ཧ་ན་ཀཱ་ལོ, མ་སི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀ-པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཱ་ལོ, མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏེ ཨོ་ཕུ་ན་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ན་དཱི་སོ་ཏེ པ་ཝཱ་ཧ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཙ ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་ནི་རོ་དྷོ, ཨོ་ཕུ་ན་ན་པྤ་ཝཱ་ཧ་ནེ་ཧི ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མོ ཝི་ཡ པུ་ན་བྦྷ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ན ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ས་ཏྠ་རི དེ་ས་ནཾ ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ནྟེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཡ་ཏྠི་ཀོཏི ཝ་ཌྜྷི་ཨ་ཏྠི་ཀོ. ཨ་སྶ་པ་ཎི་ཡཾ པོ་སེ་ཡྻཱཏི པ་ཉྩ ཨ་སྶ་པོ་ཏ་ས་ཏཱ་ནི ཀི་ཎི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝི་ཀྐི་ཎི་སྶཱ་མཱི་ཏི པོ་སེ་ཡྻ. ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀ་སྶ ཨ་སྶ་སྶ པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན པོ་སཱ་ཝ་ནི་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ ཨ་སྶཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ རོ་གཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ ས་བྦེ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻུ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨུ་ད་ཡ་ཉྩེ་ཝ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ཝ་ཌྜྷི་ཉྩ གེ་ཧ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ དི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཉྩ ཀི་ཉྩི ན ལ་བྷེ་ཡྻ. པ་ཡི་རུ་པཱ་སིནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ. སྭཱ་ཧཾ ཨུ་ད་ཡ་ཉྩེ་ཝ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪིནྟི སོ ཨ་ཧཾ ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཡཾ ན གེ་ཧ་ཏོ དི་ནྣ་དྷ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪིཾ, པ་ཎི་ཡ་ཨ་སྶ་ཛ་གྒ་ན་ཀོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ་སྨཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
༦. སཱ་ལ༹ྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༦. ཚ་ཊྛེ དྭ་ཡེ་ནཱཏི དྭཱི་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི. ཨོ་གྷ་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎནྟི ཙ་ཏུ་རོ་གྷ་ནི་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཧེ་ཏཱུཏི དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཏ་པེ་ན པཱ་པ་ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ཧེ་ཏུ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ སཱ་མ་ཉྙ་ངྒནྟི ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ. ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པུ་རི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སཱི་ལཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མེ་ན པ་དེ་ན ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ཡ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་ཕ་སྶེ་ན ཕུ་སི་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སཱ་ལ་ལ་ཊྛིནྟི སཱ་ལ་རུ་ཀྑཾ. ན་ཝནྟི ཏ་རུ་ཎཾ. ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀ་ཛཱ་ཏནྟི ‘‘བྷ་ཝེ་ཡྻ ནུ ཁོ, ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་ཛ་ནེ་ཏ་བྦ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ. ལེ་ཁ་ཎི་ཡཱ ལི་ཁེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨ་ཝ་ལི་ཁེ་ཡྻ. དྷོ་ཝེ་ཡྻཱཏི གྷཾ་སེ་ཡྻ. ཨ་ནྟོ ཨ་ཝི་སུ་དྡྷཱཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་སུ་དྡྷཱ ཨ་པ་ནཱི་ཏ་སཱ་རཱ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – སཱ་ལ་ལ་ཊྛི ཝི་ཡ ཧི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ, ན་དཱི་སོ་ཏཾ ཝི་ཡ སཾ་སཱ་ར་སོ་ཏཾ, པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་པུ་རི་སོ, སཱ་ལ་ལ་ཊྛི་ཡཱ བ་ཧི་དྡྷཱ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བ་ཧི་དྡྷཱ ཏ་པ་ཙ་ར་ཎཾ གཱ་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ཨ་ནྟོ ཨ་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ སཱི་ལཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ, སཱ་ལ་ལ་ཊྛི་ཡཱ སཾ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་དྷོ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་སྶ སཾ་སཱ་ར་སོ་ཏེ སཾ་སཱི་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཕི་ཡཱ་རི་ཏྟཾ བ་ནྡྷེ་ཡྻཱཏི ཕི་ཡ་ཉྩ ཨ་རི་ཏྟ་ཉྩ ཡོ་ཛེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – སཱ་ལ་ལ་ཊྛི ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, ན་དཱི་སོ་ཏཾ ཝི་ཡ སཾ་སཱ་ར་སོ་ཏཾ, པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ, བ་ཧི་དྡྷཱ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་ར་སྶ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ཨ་ནྟོ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་བྷཱ་ཝོ, ཕི་ཡཱ་རི་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ, སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རི་མ་ཏཱི་ར་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་ག་མ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཀ་ཎྜ་ཙི་ཏྲ་ཀཱ་ནཱིཏི ས་ར་ལ་ཊྛི་ས་ར་ར་ཛྫུ་ས་ར་པཱ་སཱ་ད་ས་ར་སཱ་ཎི་ས་ར་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ས་ར་པ་དུ་མཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཀ་ཎྜེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཙི་ཏྲཱ་ནི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧཱིཏི སོ ཨེ་ཝཾ བ་ཧཱུ་ནི ཀ་ཎྜ་ཙི་ཏྲ་ཀཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ན རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཏཱི་ཧི་ཡེ་ཝ པ་ན ཋཱ་ནེ་ཧི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏཱིཏི མ་གྒ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཙ ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཙ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱིཏི མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨི་དཾ དུ་ཀྑནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཙྩེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒཱ ཏཱི་ཎི ཙ ཕ་ལཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ཨ་ཡཾ པ་ན མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཨ་ཝི་རཱ་དྷི་ཏཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་དཱ་ལེ་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན པ་དཱ་ལེ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཧི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་དཱ་ལི་ཏོ, ཨི་དྷ པ་ན པ་དཱ་ལི་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་དཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི.
༧. མ་ལླི་ཀཱ་དེ་ཝཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༧. ས་ཏྟ་མེ མ་ལླི་ཀཱ དེ་ཝཱིཏི པ་སེ་ན་དི་ར་ཉྙོ དེ་ཝཱི. ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོཏི ཡེ་ན ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ ཨི་ཏྠཱི. དུ་བྦ་ཎྞཱཏི བཱི་བྷ་ཙྪ་ཝ་ཎྞཱ. དུ་རཱུ་པཱཏི དུ་སྶ་ཎྛི་ཏཱ. སུ་པཱ་པི་ཀཱཏི སུ་ཊྛུ པཱ་པི་ཀཱ སུ་ཊྛུ ལཱ་མི་ཀཱ. ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི པ་སྶི་ཏུཾ. ད་ལི་དྡཱཏི དྷ་ན་ད་ལི་དྡཱ. ཨ་པྤ་སྶ་ཀཱཏི ས་ཀེ་ན དྷ་ནེ་ན ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་པྤ་བྷོ་གཱཏི ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་བྷ་ཎྜ་ཀ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་པྤེ་ས་ཀྑཱཏི ཨ་པྤ་པ་རི་ཝཱ་རཱ. ཨ་ཌྜྷཱཏི ཨི་སྶ་རཱ. མ་ཧ་དྡྷ་ནཱཏི ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཀ་དྷ་ནེ་ན མ་ཧ་དྡྷ་ནཱ. མ་ཧཱ་བྷོ་གཱཏི ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་བྷ་ཎྜ་བྷོ་གེ་ན མ་ཧཱ་བྷོ་གཱ. མ་ཧེ་ས་ཀྑཱཏི མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རཱ. ཨ་བྷི་རཱུ་པཱཏི ཨུ་ཏྟ་མ་རཱུ་པཱ. ད་སྶ་ནཱི་ཡཱཏི ད་སྶ་ན་ཡུ་ཏྟཱ. པཱ་སཱ་དི་ཀཱཏི ད་སྶ་ནེ་ན པཱ་སཱ་དི་ཀཱ. ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡཱཏི ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཙ.
ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏཱིཏི ལ་གྒ་ཏི. བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི པ་ཀ་ཏིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཐི་ན་བྷཱ་ཝཾ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ན དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ན དཱ་ཡི་ཀཱ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ སེ་ཡྻཱཏི མ་ཉྩ་པ་ལླ་ངྐཱ་དི་ས་ཡ་ནཾ. ཨཱ་ཝ་ས་ཐོཏི ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ. པ་དཱི་པེ་ཡྻཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝ་ཊྚི་ཏེ་ལཱ་དི་པ་དཱི་པཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨི་སྶཱ་མ་ནི་ཀཱ་ཏི ཨི་སྶཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀོ་དྷ་ནཱ ཨ་ཧོ་སིནྟི ཀོ་དྷ་མ་ནཱ ཨ་ཧོ་སིཾ. ཨ་ནི་སྶཱ་མ་ནི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སིནྟི ཨི་སྶཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཧོ་སིཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
༨. ཨ་ཏྟ་ནྟ་པ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་པ་ཏི དུ་ཀྑཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. པ་རཾ ཏ་པ་ཏཱི་ཏི པ་ར་ནྟ་པོ. པ་རེ་སཾ པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ནི་ཙྪཱ་ཏོཏི ཚཱ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཎྷཱ, སཱ ཨ་སྶ ན་ཏྠཱི་ཏི ནི་ཙྪཱ་ཏོ. ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ནི་བྦུ་ཏ་ཏྟཱ ནི་བྦུ་ཏོ. ཨ་ནྟོ ཏཱ་པ་ན་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ སཱི་ཏ་ལོ ཛཱ་ཏོ་ཏི སཱི་ཏཱི་བྷཱུ་ཏོ. ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁཱ་ནི པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི་ཏི སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱཏི སེ་ཊྛ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ.
ཨ་ཙེ་ལ་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཨོ་ར་བྦྷི་ཀཱདཱི་སུ ཨུ་ར་བྦྷཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ལ༹་ཀཱ, ཨུ་ར་བྦྷེ ཧ་ན་ཏཱི་ཏི ཨོ་ར་བྦྷི་ཀོ. སཱུ་ཀ་རི་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ལུ་དྡོཏི དཱ་རུ་ཎོ ཀ་ཀྑ་ལོ༹. མ་ཙྪ་གྷཱ་ཏ་ཀོཏི མ་ཙྪ་བ་ནྡྷོ ཀེ་ཝ་ཊྚོ. བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རི་ཀོཏི བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་ར་གོ་པ་ཀོ. ཀུ་རཱུ་ར་ཀ་མྨ་ནྟཱཏི དཱ་རུ་ཎ་ཀ་མྨ་ནྟཱ.
མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་བྷི་སེ་ཀེ་ན མུ་དྡྷ་ནི ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ. པུ་ར་ཏྠི་མེ་ན ན་ག་ར་སྶཱཏི ན་ག་ར་ཏོ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ. ས་ནྠཱ་གཱ་རནྟི ཡ་ཉྙ་སཱ་ལཾ. ཁ་རཱ་ཛི་ནཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱཏི ས་ཁུ་རཾ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ. ས་པྤི་ཏེ་ལེ་ནཱཏི ས་པྤི་ནཱ ཙེ་ཝ ཏེ་ལེ་ན ཙ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཧི ས་པྤིཾ ཨ་ཝ་སེ་སོ ཡོ ཀོ་ཙི སྣེ་ཧོ ཏེ་ལ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཎྜུ་ཝ་མཱ་ནོཏི ན་ཁཱ་ནཾ ཚི་ནྣ་ཏྟཱ ཀ་ཎྜུ་ཝི་ཏ་བྦ་ཀཱ་ལེ ཏེ་ན ཀ་ཎྜུ་ཝ་མཱ་ནོ. ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ས་ནྠ་ཏཱ་ཡ. ས་རཱུ་པ་ཝ་ཙྪཱ་ཡཱཏི ས་དི་ས་ཝ་ཙྪཱ་ཡ. ས་ཙེ གཱ་ཝཱི སེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙྪོ་པི སེ་ཏ་ཀོ་ཝ. ས་ཙེ ཀ་པི་ལཱ ཝཱ ར་ཏྟཱ ཝཱ, ཝ་ཙྪ་ཀོ་པི ཏཱ་དི་སོ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་རཱུ་པ་ཝ་ཙྪཱ་ཡ. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱཏི སོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི. ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱཏི ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ བ་ལ་ཝ་ཝ་ཙྪཱ. ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱི་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བ་རི་ཧི་ས་ཏྠཱ་ཡཱཏི པ་རི་ཀྑེ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཡ་ཉྙ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་པུ་གྒ་ལཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཏཾ དྷ་མྨནྟི ཏཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་དཾ དྷ་མྨཾ. སུ་ཎཱ་ཏི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཝཱཏི ཀ་སྨཱ པ་ཋ་མཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ནི་དྡི་ས་ཏི? ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ ཙ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧི ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལ་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཛཱ་ཏིཾ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ མ་ནྟེ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཛཱ་ཏི་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ག་ཧ་པ་ཏི་དཱ་ར་ཀཱ པ་ན ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཾ མུ་ཉྩ་ནྟེ་ཧི པི་ཊྛི་ཡཱ ལོ་ཎཾ པུ་པྥ་མཱ་ནཱ་ཡ བྷཱུ་མིཾ ཀ་སི་ཏྭཱ ཏཱ་དི་ས་སྶ མཱ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ན་ད་པྤཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ མཱ་ནཾ ཝཱ ད་པྤཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ས་ཀྐོ་ནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ. ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཙ ཀུ་ལེ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ན བ་ཧུ་ཀཱ, ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ཝ བ་ཧུ་ཀཱ. ཨི་ཏི ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ ཙ པ་ཋ་མཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ནི་དྡི་ས་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱཏི ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ. པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏོཏི པ་ཏི་ཛཱ་ཏོ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱིཏི པ་རི་སུ་དྡྷཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་སཱ་མི་མྷི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝ་ཏ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོཏི ས་ཙེ་པི ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠེ གྷ་རེ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ནྟ་རེ་པི ཝཱ དྭེ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ ཝ་ས་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ནེ་སཾ ས་ཀི་ཉྩ་ན་ས་པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛེ་ན གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ས་མྦཱ་དྷོ་ཝ. ར་ཛཱ་པ་ཐོཏི རཱ་ག་ར་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ག་མ་ན་པ་ཐོ་ཏི་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ལ་གྒ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ. པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧི ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ར་ཏ་ན་པཱ་སཱ་ད་དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཱ་དཱི་སུ པི་ཧི་ཏ་དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་སུ ཝ་ས་ནྟོ་པི ནེ་ཝ ལ་གྒ་ཏི ན ས་ཛྫ་ཏི ན བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི. ཨ་པི་ཙ ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཨོ་ཀཱ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ར་ཛཱ་པ་ཐོ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏ་ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ར་ཛཱ་ནཾ, ཀི་ལེ་ས་ར་ཛཱ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ.
ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ…པེ… པ་བྦ་ཛེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཀ་ཐཱ – ཡ་དེ་ཏཾ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨེ་ཀ་མྤི དི་ཝ་སཾ ཨ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཙ ཀི་ལེ་ས་མ་ལེ་ན ཨ་མ་ལི་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ, ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ ལི་ཁི་ཏ་ས་ངྑ་ས་དི་སཾ དྷོ་ཏ་ས་ངྑ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ན སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ…པེ… ཙ་རི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་སེ ཙ མ་སྶུ་ཉྩ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་སཱ་ཡ་ར་ས་པཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ པ་རི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་སྨཱ ཨ་གཱ་ར་སྶ ཧི་ཏཾ ཀ་སི་ཝ་ཎི་ཛྫཱ་དི་ཀ་མྨཾ ཨ་གཱ་རི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཱ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦཱ, ཏཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ. པ་བྦ་ཛེ་ཡྻནྟི པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ.
ཨ་པྤཾ ཝཱཏི ས་ཧ་སྶ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་པྤོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ས་ཧ་སྶ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ. ཨཱ་བ་ནྡྷ་ན་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཏི་ཡེ་ཝ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚོ. སོ ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་པྤོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མཱ་པ་ནྣོཏི ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སི་ཀྑཱ, ཏ་ཉྩ, ཡ་ཏྠ ཙེ་ཏེ ས་ཧ ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི་ནོ ཧོ་ནྟི, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ སཱ་ཛཱི་ཝ་ཉྩ ཏ་ཏྠ སི་ཀྑ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་པ་ནྣོ་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མཱ་པ་ནྣོ. ས་མཱ་པ་ནྣོཏི སི་ཀྑཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟོ སཱ་ཛཱི་ཝ་ཉྩ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡཱཏི ཡེ་སཾ ཨི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ སུ་ཏཾ, ཏེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱཏི དྭི་ནྣཾ མི་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱི་དི་སེ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཨི་དཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ས་ནྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ. ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱཏི ས་ནྡྷཱ་ནཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ, དྭེ ཛ་ནེ ས་མ་གྒེ དི་སྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒོ ཨཱ་རཱ་མོ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ. ཡ་ཏྠ ས་མ་གྒཱ ན་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒ་རཱ་མོ་ཏི་པི པཱ་ལི༹, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒ་ར་ཏོཏི ས་མ་གྒེ་སུ ར་ཏོ, ཏེ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒེ དི་སྭཱ་པི སུ་ཏྭཱ་པི ན་ནྡ་ཏཱི་ཏི ས་མ་གྒ་ན་ནྡཱི. ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱཏི ཡཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཏྟེ ས་མ་གྒེ་ཡེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ སཱ་མ་གྒི་གུ་ཎ་པ་རི་དཱི་པི་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་ནྟི.
ནེ་ལཱཏི ཨེ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དོ་སོ, ནཱ་སྶཱ ཨེ་ལ་ནྟི ནེ་ལཱ, ནི་དྡོ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ‘‘ནེ་ལ་ངྒོ སེ་ཏ་པ་ཙྪཱ་དོ’’ཏི (ཨུ་དཱ. ༦༥) ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ནེ་ལཾ ཝི་ཡ. ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱཏི བྱ་ཉྫ་ན་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ཀ་ཎྞཱ་ནཾ སུ་ཁཱ, སཱུ་ཙི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞ་སཱུ་ལཾ ན ཛ་ནེ་ཏི. ཨ་ཏྠ་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཀོ་པཾ ཨ་ཛ་ནེ་ཏྭཱ པེ་མཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི པེ་མ་ནཱི་ཡཱ. ཧ་ད་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནཱ སུ་ཁེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ. གུ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ པུ་རེ བྷ་ཝཱ་ཏི པོ་རཱི. པུ་རེ སཾ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་རཱི ཝི་ཡ སུ་ཀུ་མཱ་རཱ་ཏི་པི པོ་རཱི. པུ་ར་སྶ ཨེ་སཱ་ཏི་པི པོ་རཱི, ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཀ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཧི ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ནྟི, པི་ཏི་མ་ཏྟཾ པི་ཏཱ་ཏི, བྷཱ་ཏི་མ་ཏྟཾ བྷཱ་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི ཀ་ཐཱ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཀ་ནྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ. ཀ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཙི་ཏྟ་ཝུ་ཌྜྷི་ཀ་རཱ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ.
ཀཱ་ལེ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི, ཝ་ཏྟ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཨ་ཏྠ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི. ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི. སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡ་པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི. ནི་དྷཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཋ་པ་ནོ་ཀཱ་སོ, ནི་དྷཱ་ན་མ་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏཱི. ཧ་ད་ཡེ ནི་དྷེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནོ་པི ཙ ‘‘ཨ་ཧཾ ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན ཨ་ཀཱ་ལེ་ན བྷཱ་ས་ཏི, ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ པ་ན ཨ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ་ཝ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་པ་དེ་སནྟི ས་ཨུ་པ་མཾ, ས་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིནྟི པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ, ཡ་ཐཱ་སྶཱ པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏནྟི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི ན་ཡེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟེ་ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ནྣཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཡཾ ཝཱ སོ ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི, ཏེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན སཾ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ན ཨ་ཉྙཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱཏི མཱུ་ལ་བཱི་ཛཾ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛཾ ཨ་གྒ་བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་བཱི་ཛ་ནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་སྶ བཱི་ཛ་གཱ་མ་སྶ ཙེ་ཝ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ནཱི་ལ་ཏི་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དི་ཀ་སྶ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སྶ ཙ ས་མཱ་ར་མྦྷཱ, ཚེ་ད་ན་བྷེ་ད་ན་པ་ཙ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཀོ་པ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོཏི པཱ་ཏ་རཱ་ས་བྷ་ཏྟཾ སཱ་ཡ་མཱ་ས་བྷ་ཏྟ་ནྟི དྭེ བྷ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་སུ པཱ་ཏ་རཱ་ས་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ནྟོ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ཨི་ཏ་རཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ནྟོ་ཨ་རུ་ཎེ་ན. ཏ་སྨཱ ཨ་ནྟོ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ད་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ་པི ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོ’’ཏི. ར་ཏྟི་ཡཱ བྷོ་ཛ་ནཾ ར་ཏྟི, ཏ་ཏོ ཨུ་པ་ར་ཏོ་ཏི ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏོ. ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཡཱ་ཝ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ནཱ བྷོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ, ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ར་ཏོ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ.
ཛཱ་ཏ་རཱུ་པནྟི སུ་ཝ་ཎྞཾ. ར་ཛ་ཏནྟི ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ལོ་ཧ་མཱ་ས་ཀོ ཛ་ཏུ་མཱ་ས་ཀོ དཱ་རུ་མཱ་ས་ཀོ་ཏི ཡེ ཝོ་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་སྶ ཨུ་བྷ་ཡ་སྶཱ་པི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, ནེ་ཝ ཏཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ན ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏི, ན ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ སཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱཏི སཱ་ལི་ཝཱི་ཧི་ཡ་ཝ་གོ་དྷཱུ་མ་ཀ་ངྒུ་ཝ་ར་ཀ་ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་སྶ་པི ཨཱ་མ་ཀ་དྷ་ཉྙ་སྶ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ, ཨཱ་མ་ས་ན་མྤི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨོ་དི་སྶ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨཱ་མ་ཀ་མཾ་ས་མ་ཙྪཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ནོ ཨཱ་མ་ས་ན་ནྟི.
ཨི་ཏྠི་ཀུ་མཱ་རི་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏྠཱིཏི པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཱ, ཨི་ཏ་རཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ, ཏཱ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་མྤི ཨཱ་མ་ས་ན་མྤི ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་མེ་ཝ. དཱ་སི་དཱ་ས་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱཏི ཨེ་ཏྠ དཱ་སི་དཱ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏེ་སཾ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘‘ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀཾ ད་མྨི, ཨཱ་རཱ་མི་ཀཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱདཱི་སུ་པི ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུཔ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཡ་སྨིཾ པུ་བྦ་ཎྞཾ རུ་ཧ་ཏི. ཝ་ཏྠུ ནཱ་མ ཡ་སྨིཾ ཨ་པ་ར་ཎྞཾ རུ་ཧ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི རུ་ཧ་ཏི, ཏཾ ཁེ་ཏྟཾ. ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏ་བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ ཝ་ཏྠུ. ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་སཱི་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཝཱ་པི-ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་དཱི་ནི་པི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནེ་ཝ.
དཱུ་ཏེ་ཡྻཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དཱུ་ཏ་ཀ་མྨཾ གི་ཧཱི་ནཾ པ་ཎྞཾ ཝཱ སཱ་ས་ནཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ག་མ་ནཾ. པ་ཧི་ཎ་ག་མ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི གྷ་རཱ གྷ་རཾ པེ་སི་ཏ་སྶ ཁུ་དྡ་ཀ་ག་མ་ནཾ. ཨ་ནུ་ཡོ་གོ ནཱ་མ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏ་སྨཱ དུ་ཏེ་ཡྻ་པ་ཧི་ཎ་ག་མ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡོ་གོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་ཡ་ཝི་ཀྐ་ཡཱཏི ཀ་ཡཱ ཙ ཝི་ཀྐ་ཡཱ ཙ. ཏུ་ལཱ་ཀཱུ་ཊཱདཱི་སུ ཀཱུ་ཊནྟི ཝ་ཉྩ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ཏུ་ལཱ་ཀཱུ་ཊཾ ཏཱ་ཝ རཱུ་པ་ཀཱུ་ཊཾ, ཨ་ངྒ་ཀཱུ་ཊཾ, ག་ཧ་ཎ་ཀཱུ་ཊཾ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀཱུ་ཊ་ནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ དྭེ ཏུ་ལཱ ས་མ་རཱུ་པཱ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཁུ་དྡི་ཀཱ་ཡ དེ་ཏི. ཨ་ངྒ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ ག་ཎྷ་ནྟོ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ ཧ་ཏྠེ་ན ཏུ་ལཾ ཨ་ཀྐ་མ་ཏི, ད་ད་ནྟོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ. ག་ཧ་ཎ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ ག་ཎྷ་ནྟོ མཱུ་ལེ ར་ཛྫུཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཨ་གྒེ. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ ཏུ་ལཾ སུ་སི་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ ཨ་ཡ་ཙུ་ཎྞཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ཏཾ པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ ཀ་རོ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཨ་གྒ་བྷཱ་གེ.
ཀཾ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི, ཏཱ་ཡ ཝ་ཉྩ་ནཾ ཀཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ དྭེ ཏི་སྶོ ལོ་ཧ་པཱ་ཏི་ཡོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཛ་ན་པ་དཾ ག་ནྟྭཱ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨ་ཌྜྷ་ཀུ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ཀི་ཎ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་གྒྷེ པུ་ཙྪི་ཏེ ས་མ་གྒྷ་ཏ་རཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏོ ཏེ་ཧི ‘‘ཀ་ཐཾ ཨི་མེ་སཾ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཝོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ པཱ་སཱ་ཎེ གྷཾ་སི་ཏྭཱ ས་བྦ་པཱ་ཏི་ཡོ ད་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི.
མཱ་ན་ཀཱུ་ཊཾ ནཱ་མ ཧ་ད་ཡ་བྷེ་ད-སི་ཁཱ་བྷེ་ད-ར་ཛྫུ་བྷེ་ད་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཧ་ད་ཡ་བྷེ་དོ ས་པྤི་ཏེ་ལཱ་དི་མི་ན་ན་ཀཱ་ལེ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏཱ་ནི ཧི ག་ཎྷ་ནྟོ ཧེ་ཊྛཱ་ཚི་དྡེ་ན མཱ་ནེ་ན ‘‘ས་ཎི་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ཛ་ནེ བ་ཧུཾ པ་གྒྷ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཚི་དྡཾ པི་དྷཱ་ཡ སཱི་གྷཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ དེ་ཏི. སི་ཁཱ་བྷེ་དོ ཏི་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དི་མི་ན་ན་ཀཱ་ལེ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏཱ་ནི ཧི ག་ཎྷ་ནྟོ ས་ཎི་ཀཾ སི་ཁཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ད་ད་ནྟོ ཝེ་གེ་ན པཱུ་རེ་ཏྭཱ སི་ཁཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ དེ་ཏི. ར་ཛྫུ་བྷེ་དོ ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠུ་མི་ན་ན་ཀཱ་ལེ ལ་བྦྷ་ཏི. ལ་ཉྫཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ཧི ཁེ་ཏྟཾ ཨ་མ་ཧ་ནྟ་མྤི མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ མི་ན་ནྟི.
ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ནཱདཱི་སུ ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ནནྟི སཱ་མི་ཀེ ཨ་སྶཱ་མི་ཀེ ཀཱ་ཏུཾ ལ་ཉྫ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཝ་ཉྩ་ནནྟི ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི པ་རེ་སཾ ཝ་ཉྩ་ནཾ. ཏ་ཏྲི་ད་མེ་ཀཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར ལུ་དྡ་ཀོ མི་ག་ཉྩ མི་ག་པོ་ཏ་ཀ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་མེ་ཀོ དྷུ་ཏྟོ ‘‘ཀིཾ བྷོ མི་གོ ཨ་གྒྷ་ཏི, ཀིཾ མི་ག་པོ་ཏ་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘མི་གོ དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ, མི་ག་པོ་ཏ་ཀོ ཨེ་ཀ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ད་ཏྭཱ མི་ག་པོ་ཏ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ ‘‘ན མེ བྷོ མི་ག་པོ་ཏ་ཀེ་ན་ཏྠོ, མི་གཾ མེ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཧི དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ དེ་ཧཱི་ཏི. སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ན་ནུ ཏེ བྷོ མ་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཨེ་ཀོ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ དི་ནྣོ’’ཏི? ཨཱ་མ དི་ནྣོ་ཏི. ཨི་མ་མྤི མི་ག་པོ་ཏ་ཀཾ ག་ཎྷ, ཨེ་ཝཾ སོ ཙ ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ ཨ་ཡ་ཉྩ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་གྒྷ་ན་ཀོ མི་ག་པོ་ཏ་ཀོ’’ཏི དྭེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. སོ ‘‘ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ མི་ག་པོ་ཏ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མི་གཾ ཨ་དཱ་སཱི་ཏི. ནི་ཀ་ཏཱིཏི ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ མཱ་ཡཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་པཱ་མ་ངྒཾ པཱ་མ་ངྒ་ནྟི, ཨ་མ་ཎིཾ མ་ཎི་ནྟི, ཨ་སུ་ཝ་ཎྞཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ་ན ཝ་ཉྩ་ནཾ. སཱ་ཙི་ཡོ་གོཏི ཀུ་ཊི་ལ་ཡོ་གོ. ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ནཱ་དཱི་ན་མེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏ་སྨཱ ཨུ་ཀྐོ་ཊ་ན་སཱ་ཙི་ཡོ་གོ ཝ་ཉྩ་ན་སཱ་ཙི་ཡོ་གོ ནི་ཀ་ཏི་སཱ་ཙི་ཡོ་གོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཀེ་ཙི ཨ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ སཱ་ཙི་ཡོ་གོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ པ་ན ཝ་ཉྩ་ནེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ.
ཚེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ཚེ་ད་ནནྟི ཧ་ཏྠ་ཙྪེ་ད་ནཱ་དི. ཝ་དྷོཏི མཱ་ར་ཎཾ. བ་ནྡྷོཏི ར་ཛྫུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ཧི བ་ནྡྷ་ནཾ. ཝི་པ་རཱ་མོ་སོཏི ཧི་མ་ཝི་པ་རཱ་མོ་སོ, གུ་མྦ་ཝི་པ་རཱ་མོ་སོ་ཏི དུ་ཝི་དྷོ. ཡཾ ཧི་མ་པཱ་ཏ་ས་མ་ཡེ ཧི་མེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ ཧུ་ཏྭཱ མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ ཛ་ནཾ མུ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཧི་མ་ཝི་པ་རཱ་མོ་སོ. ཡཾ གུ་མྦཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ མུ་ས་ནྟི, ཨ་ཡཾ གུ་མྦ་ཝི་པ་རཱ་མོ་སོ. ཨཱ་ལོ་པོ ཝུ་ཙྩ་ཏི གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ལོ་པ་ཀ་ར་ཎཾ. ས་ཧ་སཱ་ཀཱ་རོཏི སཱ་ཧ་སི་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ, གེ་ཧཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་རེ ས་ཏྠཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྷ་ཎྜ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྨཱ ཚེ་ད་ན…པེ… ས་ཧ་སཱ་ཀཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི.
སོ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏཱིཏི སྭཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟེ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ པ་ན དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཊྛ པ་རི་ཀྑཱ་རཱ ཝ་ཊྚ་ནྟི – ཏཱི་ཎི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི, པ་ཏྟོ, ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཙྪེ་ད་ན་ཝཱ་སི, ཨེ་ཀཱ སཱུ་ཙི, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་ནྟི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ པ་ཏྟོ ཙ, ཝཱ་སི སཱུ་ཙི ཙ བ་ནྡྷ་ནཾ;
པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནེ་ན ཨ་ཊྛེ་ཏེ, ཡུ་ཏྟ་ཡོ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི.
ཏེ ས་བྦེ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀཱ་པི ཧོ་ནྟི, ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀཱ་པི. ཀ་ཐཾ? ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཏཱ་ཝ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཙ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ཡཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི པོ་སེ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་ཎྞེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ པི་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ, ཁཱ་དི་ཏ་བྦ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ག་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཙ ཀུ་ཙྪིཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི པོ་སེ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀཾ ཧོ་ཏི. པ་ཏྟོ་པི ཏེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ནྷཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཀུ་ཊི་པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཙ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ལེ ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀོ. ཝཱ་སི་པི ཏཱ་ཡ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཙྪེ་ད་ན་ཀཱ་ལེ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ནཾ ཨ་ངྒ་པཱ་ད་ཙཱི་ཝ་ར་ཀུ་ཊི་ད་ཎྜ་ཀ་ས་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྪུ་ཙྪེ་ད་ན་ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དི་ཏ་ཙྪ་ན་ཀཱ་ལེ ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀཱ. སཱུ་ཙི་པི ཙཱི་ཝ་ར་སི་བྦ་ན་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀཱ ཧོ་ཏི, པཱུ་ཝཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ན་ཀཱ་ལེ ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀཱ. ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀཾ, ཨུ་ཙྪུ་ཨཱ་དཱི་ནི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀཾ. པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ ཏེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ན་ཀཱ་ལེ སེ་ནཱ་ས་ན་པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཙ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀཾ, པཱ་ནཱི་ཡ་པཱ་ན་ཀ་པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ ཏེ་ནེ་ཝ ཏི་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལ་པུ་ཐུ་ཀཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ན་ཀཱ་ལེ ཙ ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་རི་ཀ་སྶ པ་རི་ཀྑཱ་ར་མ་ཏྟཱ.
ན་ཝ་པ་རི་ཀྑཱ་རི་ཀ་སྶ པ་ན སེ་ཡྻཾ པ་ཝི་ས་ནྟ་སྶ ཏ་ཏྲ་ཊྛ་ཀ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝཱ ཀུ་ཉྩི་ཀཱ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ད་ས་པ་རི་ཀྑཱ་རི་ཀ་སྶ ནི་སཱི་ད་ནཾ ཝཱ ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜཾ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་པ་རི་ཀྑཱ་རི་ཀ་སྶ ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི ཝཱ ཏེ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. དྭཱ་ད་ས་པ་རི་ཀྑཱ་རི་ཀ་སྶ ཚ་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཏེ་སུ ཙ ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་རི་ཀོ་ཝ ས་ནྟུ་ཊྛོ, ཨི་ཏ་རེ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛཱ མ་ཧི་ཙྪཱ མ་ཧཱ་བྷཱ་རཱ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཨེ་ཏེ་པི ཨ་པྤི་ཙྪཱ་ཝ ས་ནྟུ་ཊྛཱ་ཝ སུ་བྷ་རཱ་ཝ ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ནོ་ཝ. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ན ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་སི, ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་རི་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་སི. སོ ཧི ཁུ་དྡ་ཀ་ཝཱ་སི་ཉྩ སཱུ་ཙི་ཉྩ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནྟོ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ནི་ཙྪ་ཀཾ སུ་ཁཾ པ་ཀྐ་མ་ཏི, པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ་སྶ ན ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ན ཙཱི་ཝ་རེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ནཱཏི ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན. ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧཱ་རི་ཀེ་ནཱཏི ཀུ་ཙྪི་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན. ས་མཱ་དཱ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ཏཾ ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་མ་ཏྟ་ཀཾ ས་བྦཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཡ་པྤ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ‘‘མ་མ ཝི་ཧཱ་རོ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ’’ཏི་སྶ ས་ངྒོ ཝཱ བ་ནྡྷོ ཝཱ ན ཧོ་ཏི. སོ ཛི་ཡཱ མུ་ཏྟོ ས་རོ ཝི་ཡ, ཡཱུ་ཐཱ ཨ་པ་ཀྐ་ནྟོ མ་ཏྟ་ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཝ་ན་ས་ཎྜཾ, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ, ན་ཝཾ པ་བྦྷཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཨེ་ཀོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཀོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ས་བྦི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ.
‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡི་སོ ཨ་པྤ་ཊི་གྷོ ཙ ཧོ་ཏི,
ས་ནྟུ་སྶ་མཱ་ནོ ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ་ན;
པ་རི་སྶ་ཡཱ་ནཾ ས་ཧི་ཏཱ ཨ་ཚ་མྦྷཱི,
ཨེ་ཀོ ཙ་རེ ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་ཀ་པྤོ’’ཏི. (སུ. ནི. ༤༢; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སོ ༡༢༨) –
ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞི་ཏཾ ཁ་གྒ་ཝི་སཱ་ཎ་ཀ་པྤ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཏ་མ་ཏྠཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡ སཱ་དྷེ་ནྟོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཀྑཱི ས་ཀུ་ཎོཏི པ་ཀྑ་ཡུ་ཏྟོ ས་ཀུ་ཎོ. ཌེ་ཏཱིཏི ཨུ་པྤ་ཏ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ས་ཀུ་ཎཱ ནཱ་མ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ རུ་ཀྑོ པ་རི་པ་ཀྐ་ཕ་ལོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་དི་སཱ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ན་ཁ་པ་ཀྑ་ཏུ་ཎྜཱ་དཱི་ཧི ཏ་སྶ ཕ་ལཱ་ནི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱ ཝི་དྷུ་ན་ནྟཱ ཁཱ་ད་ནྟི, ‘‘ཨི་དཾ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་ཡ, ཨི་དཾ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ནེ་སཾ ན ཧོ་ཏི. ཕ་ལེ པ་ན ཁཱི་ཎེ ནེ་ཝ རུ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ནྟི, ན ཏ་ཏྠ པ་ཀྑཾ ཝཱ པ་ཏྟཾ ཝཱ ན་ཁཾ ཝཱ ཏུ་ཎྜཾ ཝཱ ཋ་པེ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ ཨ་ན་པེ་ཀྑཱ ཧུ་ཏྭཱ ཡོ ཡཾ དི་སཱ་བྷཱ་གཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, སོ ཏེ་ན ས་པ་ཏྟ་བྷཱ་རོ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ནི་སྶ་ངྒོ ནི་ར་པེ་ཀྑོ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི, ས་མཱ་དཱ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་རི་ཡེ་ནཱཏི ནི་དྡོ་སེ་ན. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟནྟི ས་ཀེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སུ་ཁནྟི ནི་དྡོ་ས་སུ་ཁཾ.
སོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱཏི སོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་རི་ཡེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན རཱུ་པཾ པ་སྶི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ས་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༥) ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་བྱཱ་སེ་ཀ་སུ་ཁནྟི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨ་ནཱ་སི་ཏྟ་སུ་ཁཾ, ཨ་ཝི་ཀི་ཎྞ་སུ་ཁ་ནྟི་པི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སུ་ཁཾ ཧི དི་ཊྛཱ་དཱི་སུ དི་ཊྛ་མ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཀི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི.
སོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེཏི སོ མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨི་མེ་སུ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ་དཱི་སུ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟནྟི པུ་ར་ཏོ ག་མ་ནཾ. པ་ཊི་ཀྐ་ནྟནྟི པ་ཙྪཱ་ག་མ་ནཾ.
ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏཱིཏི སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཏི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡེ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཏོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ནི་ཀཱ་ཡེ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཏོ ཝཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
སོ ཨི་མི་ནཱ ཙཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀིཾ ད་སྶེ་ཏི? ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་ས་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཡ་སྶ ཧི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ ན་ཏྠི, ཏ་སྶ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སོ ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ་ཧི ཝཱ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ་ཧི ཝཱ ས་དྡྷིཾ ཝ་ཏྠ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སེ་ནཱ’’ཏི བྷེ་ར་ཝ་ས་དྡཾ སཱ་ཝེ་ནྟི, ཧ་ཏྠེ་ཧི སཱི་སཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི. ‘‘ཨ་སུ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ པཱ་པ་ཀ་མྨ་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཨ་ཡ་སོ པ་ཏྠ་ར་ཏི. ཡ་སྶ པ་ནེ་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སོ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ཝཱ ཏི་ལ་ཀཾ ཝཱ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ པཱི་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏཾ ཁ་ཡ་ཏོ ཝ་ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི. ཨི་ཏི་སྶ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཏེ་ལ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ ཡ་སོ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀོ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝི་ཝི་ཏྟནྟི སུ་ཉྙཾ, ཨ་པྤ་ས་དྡཾ, ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཧི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘ཝི་ཝི་ཏྟ་ནྟི ས་ནྟི་ཀེ ཙེ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ཀི་ཎྞཾ ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི, ཏེ་ན ཏཾ ཝི་ཝི་ཏྟ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༥༢༦) ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ཏི ཙེ་ཝ ཨཱ་ས་ཏི ཙ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི སེ་ནཱ་ས་ནཾ. མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘སེ་ནཱ་ས་ན་ནྟི མ་ཉྩོ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, པཱི་ཋ་མྤི, བྷི་སི་པི, བི་མྦོ་ཧ་ན་མྤི, ཝི་ཧཱ་རོ་པི, ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་གོ་པི, པཱ་སཱ་དོ་པི, ཧ་མྨི་ཡ་མྤི, གུ་ཧཱ་པི, ཨ་ཊྚོ་པི, མཱ་ལོ༹་པི, ལེ་ཎ་མྤི, ཝེ་ལུ༹་གུ་མྦོ་པི, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་མྤི, མ་ཎྜ་པོ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཡ་ཏྠ ཝཱ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི, ས་བྦ་མེ་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ན’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༥༢༧). ཨ་པི་ཙ ཝི་ཧཱ་རོ, ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་གོ, པཱ་སཱ་དོ, ཧ་མྨི་ཡཾ, གུ་ཧཱ་ཏི ཨི་དཾ ཝི་ཧཱ་ར་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ. མ་ཉྩོ, པཱི་ཋཾ, བྷི་སི, བི་མྦོ་ཧ་ན་ནྟི ཨི་དཾ མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ. ཙི་མི་ལི་ཀཱ, ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜོ, ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་རོ, པ་ཎྞ་ས་ནྠཱ་རོ་ཏི ཨི་དཾ ས་ནྠ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ. ཡ་ཏྠ ཝཱ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཏཾ ཨོ་ཀཱ་ས་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་བྦ་མྤི སེ་ནཱ་ས་ན་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་མེ་ཝ.
ཨི་མ་སྶ པ་ན ས་ཀུ་ཎ་ས་དི་ས་སྶ ཙཱ་ཏུ་དྡི་ས་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཉྙནྟི ‘‘ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཱ ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༥༢༩) ‘‘ཨི་དཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙཾ. ‘‘ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀཾ ནཱ་མ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཉྩ་དྷ་ནུ་ས་ཏི་ཀཾ པ་ཙྪི་མ’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༦༥༤) ཨི་དཾ པ་ན ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ. ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ དྷུ་ཏ་ངྒ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟཾ. རུ་ཀྑ་མཱུ་ལནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི སཱི་ཏ་ཙྪཱ་ཡཾ ཝི་ཝི་ཏྟཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ. པ་བྦ་ཏནྟི སེ་ལཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ཨུ་ད་ཀ་སོ་ཎྜཱི་སུ ཨུ་ད་ཀ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ཏཱ་ཡ རུ་ཀྑ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ནི་སི་ནྣ་སྶ ནཱ་ནཱ་དི་སཱ་སུ ཁཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་སུ སཱི་ཏེ་ན ཝཱ་ཏེ་ན བཱི་ཛི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི. ཀ་ནྡ་རནྟི ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་ད་ཀཾ, ཏེ་ན དཱ་རི་ཏཾ ཨུ་ད་ཀ་བྷི་ནྣཾ པ་བྦ་ཏ་པ་དེ་སཾ, ཡཾ ནི་ཏ་མྦ་ནྟི་པི ན་དཱི་ནི་ཀུ་ཉྫ་ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཧི ར་ཛ་ཏ་པ་ཊྚ་ས་དི་སཱ ཝཱ་ལི་ཀཱ ཧོ་ཏི, མ་ཏྠ་ཀེ མ་ཎི་ཝི་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཝ་ན་ག་ཧ་ནཾ, མ་ཎི་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་སཾ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ནྡ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ནྡ་རཾ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ག་ཏྟཱ་ནི སཱི་ཏཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་ལི་ཀཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི. གི་རི་གུ་ཧནྟི དྭི་ནྣཾ པ་བྦ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཾ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཨུ་མ་ངྒ་ས་དི་སཾ མ་ཧཱ་ཝི་ཝ་རཾ. སུ་སཱ་ནལ་ཀྑ་ཎཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༣༤) ཝུ་ཏྟཾ. ཝ་ན་པ་ཏྠནྟི གཱ་མ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཙཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ, ཡ་ཏྠ ན ཀ་ས་ནྟི ན ཝ་པ་ནྟི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཝ་ན་པ་ཏྠ་ནྟི དཱུ་རཱ་ན་མེ་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སནྟི ཨ་ཙྪ་ནྣཾ. ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ པ་ནེ་ཏྠ ཙཱི་ཝ་ར་ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ས་ཏི. པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫནྟི པ་ལཱ་ལ་རཱ་སིཾ. མ་ཧཱ་པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫ་ཏོ ཧི པ་ལཱ་ལཾ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པ་བྦྷཱ་ར་ལེ་ཎ་ས་དི་སེ ཨཱ་ལ་ཡེ ཀ་རོ་ནྟི, ག་ཙྪ་གུ་མྦཱ་དཱི་ན་མྤི ཨུ་པ་རི པ་ལཱ་ལཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ནི་སི་ནྣཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟནྟི བྷ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏོ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ. པ་ལླ་ངྐནྟི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨཱུ་རུ་བ་དྡྷཱ་ས་ནཾ. ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱཏི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ. ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡཱཏི ཨུ་པ་རི་མ་ས་རཱི་རཾ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀེ ཀོ་ཊི་ཡཱ ཀོ་ཊིཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ནི་སི་ནྣ་སྶ ཙ་མྨ་མཾ་ས་ནྷཱ་རཱུ་ནི ན པ་ཎ་མ་ནྟི. ཨ་ཐ་སྶ ཡཱ ཏེ་སཾ པ་ཎ་མ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཏཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏཱ་སུ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་སུ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ན པ་རི་པ་ཏ་ཏི, ཝུ་དྡྷིཾ ཕཱ་ཏིཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཋ་པ་ཡི་ཏྭཱ, མུ་ཁ་ས་མཱི་པེ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ནཱ་སི་ཀ་གྒེ ཝཱ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟེ ཝཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༣༧). ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘པ་རཱིཏི པ་རི་གྒ་ཧ་ཊྛོ. མུ་ཁནྟི ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛོ. ས་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི – ‘པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏི’’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ (པ་ཊི. མ. ༡.༡༦༤) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པོ ‘‘པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ནི་ཡྻཱ་ནཾ ས་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀེཏི ཨེ་ཏྠ ལུ་ཛྫ་ན-པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ལོ་ཀོ. ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ རཱ་གཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷེ་ནཱཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷེ་ན, ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་དི་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏཱིཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་མོ་ཙེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ནཾ སཱ མུ་ཉྩ་ཏི ཙེ་ཝ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཙ ན པུ་ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙི་ཏྟཾ པཱུ་ཏི་ཀུ་མྨཱ་སཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ པུ་རི་མ་པ་ཀ་ཏིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི བྱཱ་པཱ་དོ. ཝི་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་དུ་སྶ་ཏི, པ་རཾ ཝཱ པ་དཱུ་སེ་ཏི ཝི་ནཱ་སེ་ཏཱི་ཏི པ་དོ་སོ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཀོ་དྷ་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཐི་ནཾ ཙི་ཏྟ་གེ་ལ་ཉྙཾ, མི་དྡྷཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་གེ་ལ་ཉྙཾ. ཐི་ན་ཉྩ མི་དྡྷ་ཉྩ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ. ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱིཏི ར་ཏྟི་མྤི དི་ཝཱ་པི དི་ཊྛ་ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྫཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ས་ཏི་ཡཱ ཙ ཉཱ་ཎེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨི་དཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཉྩ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ. ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ ཏ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ‘‘ཀ་ཐ་མི་དཾ ཀ་ཐ་མི་ད’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི. ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ‘‘ཨི་མེ ནུ ཁོ ཀུ་ས་ལཱ, ཀ་ཐ་མི་མེ ཀུ་ས་ལཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ན ཀ་ངྑ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ. ཨི་མེ་སུ པ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་སུ ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་བྷེ་ད་ཏོ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༧༡-༧༢) ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེཏི ཡ་སྨཱ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ན དེ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་པི ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཉྩ ཝཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨུ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནི.
ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱཏི་ཨཱ་དི ཨ་པ་རེ་ནཱ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧེ་ཊྛཱ ཏཱི་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི བཱ་ཧི་ར་ས་མ་ཡ་སྶ ནི་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ས་ན་སྶ ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ན ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷི. ཨི་དཱ་ནི དེ་ས་ནཾ ཨ་པྤེ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༩. ཏ་ཎྷཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༩. ན་ཝ་མེ ཛཱ་ལི་ནིནྟི ཛཱ་ལ་ས་དི་སཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཛཱ་ལཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ སཾ་སི་བྦི་ཏཾ ཨཱ་ཀུ་ལ་བྱཱ་ཀུ་ལཾ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་པཱི་ཏི ཛཱ་ལ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ཛཱ་ལི་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཡོ ཝཱ བྷ་ཝེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ལཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི་པི ཛཱ་ལི་ནཱི. ས་རི་ཏནྟི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་རི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. ཝི་ས་ཊནྟི པ་ཏྠ་ཊཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཝི་ས་ཏྟི་ཀནྟི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ས་ཏྟཾ ལ་གྒཾ ལ་གི་ཏཾ. ཨ་པི་ཙ ‘‘ཝི་ས་མཱུ་ལཱཏི ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ. ཝི་ས་ཕ་ལཱཏི ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ་པི (མ་ཧཱ་ནི. ༣; ཙཱུ་ལ༹་ནི. མེ་ཏྟ་གཱུ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ ༢༢) ན་ཡེ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨུ་དྡྷ་སྟོཏི ཨུ་པ་རི དྷཾ་སི་ཏོ. པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷོཏི ས་མ་ནྟཱ ཝེ་ཋི་ཏོ. ཏ་ནྟཱ་ཀུ་ལ་ཀ་ཛཱ་ཏོཏི ཏ་ནྟཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀུ་ལ་ཛཱ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཾ མཱུ་སི་ཀ་ཙྪི་ནྣཾ པེ་ས་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཏ་ནྟཾ ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ཨཱ་ཀུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ཨ་གྒཾ ཨི་དཾ མཱུ་ལ’’ནྟི ཨ་གྒེ་ན ཝཱ ཨ་གྒཾ, མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མཱུ་ལཾ ས་མཱ་ནེ་ཏུཾ དུ་ཀྐ་རཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟཱ ཨི་མཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཱ ཨཱ་ཀུ་ལ་བྱཱ་ཀུ་ལཱ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ར་ཎ་མ་གྒཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ. གུ་ལཱ་གུ་ཎྛི་ཀ་ཛཱ་ཏོཏི གུ་ལཱ་གུ་ཎྛི་ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པེ་ས་ཀཱ་ར་ཀ་ཉྫི་ཡ་སུ་ཏྟཾ. གུ་ལཱ ནཱ་མ ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ, ཏ་སྶཱ ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀོ་ཏི་པི ཨེ་ཀེ. ཡ་ཐཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨཱ་ཀུ་ལཾ ཨ་གྒེ་ན ཝཱ ཨ་གྒཾ, མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མཱུ་ལཾ ས་མཱ་ནེ་ཏུཾ དུ་ཀྐ་ར་ནྟི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. མུ་ཉྫ་པ་བྦ་ཛ་བྷཱུ་ཏོཏི མུ་ཉྫ་ཏི་ཎཾ ཝི་ཡ པ་བྦ་ཛ་ཏི་ཎཾ ཝི་ཡ ཙ བྷཱུ་ཏོ, ཏཱ་དི་སོ ཛཱ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཏཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ར་ཛྫུཾ ཛི་ཎྞ་ཀཱ་ལེ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཏི་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཏི་ཎཱ་ནཾ ‘‘ཨི་དཾ ཨ་གྒཾ ཨི་དཾ མཱུ་ལ’’ནྟི ཨ་གྒེ་ན ཝཱ ཨ་གྒཾ, མཱུ་ལེ་ན ཝཱ མཱུ་ལཾ ས་མཱ་ནེ་ཏུཾ དུ་ཀྐ་རཾ. ཏ་མྤི ཙ པ་ཙྩ་ཏྟ་པུ་རི་ས་ཀཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཨ་ཉྙོ ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཛཱ་ལཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ར་ཎ་མ་གྒཾ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཏ་ཎྷཱ་ཛཱ་ལེ་ན པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷོ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ སཾ་སཱ་རཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་པཱ་ཡོཏི ནི་ར་ཡ-ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི-པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ-ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡཱ. ས་བྦེ་པི ཧི ཏེ ཝ་ཌྜྷི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏ་ཐཱ དུ་ཀྑ་སྶ ག་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཏོ དུ་གྒ་ཏི. སུ་ཁ་ས་མུ་སྶ་ཡ་ཏོ ཝི་ནི་པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ནི་པཱ་ཏོ. ཨི་ཏ་རོ པ་ན –
‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པཱ་ཊི, དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན ཙ;
ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ, སཾ་སཱ་རོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏཾ ས་བྦཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ཏི་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ ཙུ་ཏི་ནྟི ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ ག་ཎྷ་མཱ་ནོ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཡོ་ནཱི་སུ པ་ཉྩ་སུ ག་ཏཱི་སུ ས་ཏྟ་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏཱི་སུ ན་ཝ་སུ ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ་སུ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཝཱ་ཏ་ཀྑི་ཏྟ་ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡ ཡ་ནྟེ ཡུ་ཏྟ་གོ་ཎོ ཝི་ཡ ཙ པ་རི་བྦྷ་མ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ. ཨི་ད་ཉྷི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. བཱ་ཧི་ར་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི བཱ་ཧི་རཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཨི་ད་མྤི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་སྨཱི་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏཱིཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་དེ་ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ས་མཱུ་ཧ་གྒཱ་ཧ་ཏོ ཨ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏྠ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨེ་ཝཾ ས་མཱུ་ཧ་ཏོ ཨ་ཧ་ནྟི ག་ཧ་ཎེ ས་ཏི ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཙ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཙཱ་ཏི དྭི་དྷཱ ག་ཧ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཨ་ནུ་པ་ག་མྨ ས་ཀ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠ་སྨཱི་ཏི ཧོ་ཏི, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་སུ ཨི་དཾ་པ་ཀཱ་རོ ཨ་ཧ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ག་ཧ་ཎཾ. ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ག་ཧ་ཎཾ པ་ན དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི ས་མ་ཏོ ཙ ཨ་ས་མ་ཏོ ཙ. ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཝཾ་སྨཱི་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་སྨཱིཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ་སྨཱིཏི ཨི་དཾ ས་མ་ཏོ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ག་ཧ་ཎཾ, ཡ་ཐཱ་ཡཾ ཁ་ཏྟི་ཡོ ཡ་ཐཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཨེ་ཝ་མ་ཧ་མྤཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙ་ཐཱ་སྨཱིཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ས་མ་ཏོ ག་ཧ་ཎཾ, ཡ་ཐཱ་ཡཾ ཁ་ཏྟི་ཡོ ཡ་ཐཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་ཧཾ, ཧཱི་ནོ ཝཱ ཨ་དྷི་ཀོ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མཱ་ནི ཏཱ་ཝ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི.
ཨ་ས་སྨཱི་ཏི ས་ཏ་སྨཱིཏི ཨི་མཱ་ནི པ་ན དྭེ ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་སཾ, ནི་ཙྩ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སཱི་ད་ཏཱི་ཏི ས་ཏཾ, ཨ་ནི་ཙྩ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨི་ཏོ པ་རཱ་ནི སནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སཾ་ས་ཡ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ས་ནྟི ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ཧཾ སི་ཡ་ནྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ པུ་རི་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཧཾ སནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་པི ནཱ་མ ཨ་ཧཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཏྠ་ནཱ་ཀ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏཱ་ནི་པི པུ་རི་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. བྷ་ཝི་སྶནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་ས་མྤི པུ་རི་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ –
‘‘དྭེ དི་ཊྛི་སཱི་སཱ སཱི་ས་ཉྙེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ སཱི་ས་མཱུ་ལ་ཀཱ;
ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ནི, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ.
ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཨ་ས་སྨི, ས་ཏ་སྨཱི་ཏི ཨེ་ཏེ དྭེ དི་ཊྛི་སཱི་སཱ ནཱ་མ. ཨ་སྨི, ས་ནྟི, ཨ་པི་ཧཾ ས་ནྟི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨེ་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་དྡྷ་སཱི་སཱ ཨེ་ཝ. ཨི་ཏྠ་སྨཱི་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ་ཏི དྭཱ་ད་ས སཱི་ས་མཱུ་ལ་ཀཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ དྭེ དི་ཊྛི་སཱི་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ སུ་དྡྷ་སཱི་སཱ དྭཱ་ད་ས སཱི་ས་མཱུ་ལ་ཀཱ་ཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏ་དྷ་མྨཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་མཱ་ནི ཏཱ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཱ་ནི. བཱ་ཧི་ར་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མི་ནཱཏི ཨི་མི་ནཱ རཱུ་པེ་ན ཝཱ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཝཱ་ཏི ཨེ་ས ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ.
ཨི་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་སཱཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨ་དྡྷ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས. ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་སཱཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶེ་ཝ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨ་དྡྷ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་སཱཏི ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ བ་ཧཱུ་ནཾ ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཨ་དྡྷ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་སཱ་ཝ. ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན ནི་ཡ་མེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨ་དྡྷ་ནི ཚ་ཏྟིཾ་ས, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཚ་ཏྟིཾ་ས, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཚ་ཏྟིཾ་ས. ཨ་ན་ནྟཱ ཧི ཨ་ས་དི་ས་ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་བྷེ་དཱ ས་ཏྟཱ. ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ ཧོ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཊྛ་ས་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༡༠. པེ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠༠. ད་ས་མེ ན ཨུ་སྶེ་ནེ་ཏཱིཏི དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ན ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི. ན པ་ཊི་སེ་ནེ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ཧ་བྷ་ཎྜ་ན་ཝ་སེ་ན ན ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི. ན དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན ན དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏི. ན པ་ཛྫ་ལ་ཏཱིཏི བཱ་ཧི་ར་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན ན པ་ཛྫ་ལ་ཏི. ན ས་མྤ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་སྨི་མཱ་ན་ཝ་སེ་ན ན ས་མྤ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. སེ་སཾ པཱ་ལི༹་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི.
མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.