༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ
(༡༦) ༡. ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཨི་ནྡྲི་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༡. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་དྡྷཱ་དྷུ་རེ་ན ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེ ཨ་ཀ་མྤ་ན་ཊྛེ་ན ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་བ་ལནྟི ནི་དྡོ་ས་བ་ལཾ. ས་ངྒ་ཧ་བ་ལནྟི ས་ངྒ་ཎྷི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཎྷ་ན་བ་ལཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མཱ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ་ནེ་ཝ.
༦. ཀ་པྤ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༦. ཚ་ཊྛེ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཏ་ཡོ སཾ་ཝ་ཊྚཱ ཨཱ་པོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ, ཏེ་ཛོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ, ཝཱ་ཡོ་སཾ་ཝ་ཊྚོ་ཏི. ཏི་སྶོ སཾ་ཝ་ཊྚ་སཱི་མཱ ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱ, སུ་བྷ་ཀི་ཎྷཱ, ཝེ་ཧ་པྥ་ལཱ་ཏི. ཡ་དཱ ཀ་པྤོ ཏེ་ཛེ་ན སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི. ཡ་དཱ ཨཱ་པེ་ན སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏི, སུ་བྷ་ཀི་ཎྷ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝི་ལཱི་ཡ་ཏི. ཡ་དཱ ཝཱ་ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཊྚ་ཏི, ཝེ་ཧ་པྥ་ལ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཝཱ་ཏེ་ན ཝི་དྡྷཾ་ས་ཏི. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ས་དཱ་པི ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཀྑེ་ཏྟཾ ཝི་ན་སྶ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༤༠༣-༤༠༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༧. རོ་ག་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༧. ས་ཏྟ་མེ ཝི་གྷཱ་ཏ་ཝཱཏི མ་ཧི་ཙྪཱ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝི་གྷཱ་ཏེ་ན དུ་ཀྑེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོཏི ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཏཱི་ཧི ས་ནྟོ་སེ་ཧི ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ. ཨ་ན་ཝ་ཉྙ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡཱཏི པ་རེ་ཧི ཨ་ན་ཝ་ཛཱ་ན་ན་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ. ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡཱཏི སུ་ས་ངྑ་ཏ་ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སྶ ཙེ་ཝ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ སི་ལོ་ཀ་སྶ ཙ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ. ས་ངྑཱ་ཡ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་ཏི མཾ ཨེ་ཏེ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༨. པ་རི་ཧཱ་ནི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༨. ཨ་ཊྛ་མེ ག་མྦྷཱི་རེ་སཱུཏི ཨ་ཏྠ་ག་མྦྷཱི་རེ་སུ. ཋཱ་ནཱ་ཋཱ་ནེ་སཱུཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎེ་སུ. ན ཀ་མ་ཏཱིཏི ནཱ་ཝ་གཱ་ཧ་ཏི ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་པ་ཉྙཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་མྨ་ས་ན་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙཱ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ.
༩. བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༩. ན་ཝ་མེ ཨེ་ཧི ཏྭནྟི ཐེ་རེ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ ཏཾ པ་ཧི་ཎི་ཏུཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱཏི ས་ཧ སཱི་སེ་ན ཀཱ་ཡཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ. མ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ཛྫཱིཏི ཝེ་གེ་ན མ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་པ་ཛྫི. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཏ་སྶཱ་ཀཱ་རཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ལོ་བྷ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཎྷེ་ནེ་ཝ ཨ་སུ་བྷ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མྦྷཱུ་ཏོཏི ཨཱ་ཧཱ་རེ་ན ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷི་ཏོ. ཨཱ་ཧཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱིཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཡོ་ནི་སོ སེ་ཝ་མཱ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་པི པ་ན ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ ནི་ཀ་ནྟི་ཏ་ཎྷཱ པ་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཎྷཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱིཏི ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཏ་ཎྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལི་ཀཾ པུ་བྦ་ཏ་ཎྷཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཏ་ཎྷཱ ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཏི? ཨ་ཀུ་ས་ལཱ. སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ་ཏི? སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ. པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི? ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི. ཨེ་ཏི་སྶཱ་པི པ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ནི་ཀ་ནྟི པ་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཱ་ཡེ་ཝ. སོ ཧི ནཱ་མ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ནཱ་ཧནྟི ཨེ་ཏྠ ཀི་མ་ངྒཾ པ་ནཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་ན་མེ་ཏཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – སོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧཾ ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ན ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མི. སོ་པི ཧི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶེ་ཝ པུ་ཏྟོ, ཨ་ཧ་མྤི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶེ་ཝ པུ་ཏྟོ, མ་ཡ྄ཧ་མྤེ་ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི. མཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་སེ་ཝི་ཏ་བྦ་མཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ. མཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱིཏི ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀཾ པུ་བྦ་མཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ནེ་ས ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, སོ་པི ཏ་ཎྷཱ ཝི་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལོ ཙེ་ཝ སེ་ཝི་ཏ་བྦོ ཙ, ནོ ཙ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི. ནི་ཀ་ནྟི པ་ན ཏ་སྨི་མྤི པ་ཛ་ཧི་ཏ་བྦཱ་ཝ.
སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱཏི པ་ད་གྷཱ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡ་གྷཱ་ཏོ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཐེ་རེ དེ་ས་ནཾ ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ནྟེ ཏ་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཐེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཨ་པ་ག་ཉྪི. སཱ་པི ཐེ་རཾ ཁ་མཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ཙྩ་ཡཾ དེ་སེ་སི, ཐེ་རོ་པི་སྶཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷི. ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཐ ཁོ སཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༡༠. སུ་ག་ཏ་ཝི་ན་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༠. ད་ས་མེ དུ་གྒ་ཧི་ཏནྟི ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ག་ཧི་ཏཾ. པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟཱིཏི ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟི. པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ད་མེ་ཝ ཨ་ཏྠ་སྶ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ བྱ་ཉྫ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟ་སྶཱཏི དུ་ཊྛུ ནི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋ་པི་ཏ་སྶ. ཨ་ཏྠོ་པི དུ་ནྣ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི. ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀོཏི མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀོ. ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎོཏི ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛོ. བཱ་ཧུ་ལི་ཀཱཏི པ་ཙྩ་ཡ་བཱ་ཧུ་ལླཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣཱ. སཱ་ཐ་ལི་ཀཱཏི ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སི་ཐི་ལ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཎྷ་ན་ཀཱ. ཨོ་ཀྐ་མ་ནེ པུ་བྦ་ངྒ་མཱཏི པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཨ་ཝ་ག་མ་ན་ཏོ ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏ་ཏྠ པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཝི་ཝེ་ཀེཏི ཏི་ཝི་དྷེ ཝི་ཝེ་ཀེ. ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རཱཏི ནི་བྦཱི་རི་ཡཱ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
(༡༧) ༢. པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་གྒོ
༡. སཾ་ཁི་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༡. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ སུ་ཁ་པ་ཊི་ཀྑེ་པེ་ན དུ་ཀྑཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ པ་ཊི་པ་དཱ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ. ཨ་སཱི་གྷ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ག་རུ་བྷཱ་ཝེ་ན ད་ནྡྷཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢. ཝི་ཏྠཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༢. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎནྟི ཨ་བྷི་ཎྷཾ. ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡནྟི ཨ་ན་ནྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀཾ མ་གྒ་ས་མཱ་དྷིཾ. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ. པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྩ་མ་ཀཱ་ནི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡནྟི ཧི ཨེ་ཏྠ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཝ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨི་མཱ་སཾ པ་ན པ་ཊི་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཐཱ – ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ པུ་བྦེ ཨ་ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧེ ཀི་ལ་མ་ཏི, ཨ་རཱུ་པ་པ་རི་གྒ་ཧེ ཀི་ལ་མ་ཏི, པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧེ ཀི་ལ་མ་ཏི, ཏཱི་སུ ཨ་དྡྷཱ་སུ ཀི་ལ་མ་ཏི, མ་གྒཱ་མ་གྒེ ཀི་ལ་མ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཏྭཱ་པི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནེ, བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནེ, བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནེ, ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནེ, མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཉཱ་ཎེ, ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎེ, ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎེ, གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ་ཏི ཨི་མེ་སུ ན་ཝ་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་སུ་པི ཀི་ལ་མི་ཏྭཱ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏ་སྶ སོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྑེ་ན ག་རུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དོ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཡོ པ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པ་ཉྩ་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ན་ཝ་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་སུ ཨ་ཀི་ལ་མི་ཏྭཱ་ཝ མ་གྒཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ སོ མ་གྒོ ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྑེ་ན ཨ་ག་རུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དོ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་ཏ་རཱ་པི དྭེ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
གོ་ཎ་པ་རི་ཡེ་ས་ཀ་ཨུ་པ་མཱ་ཧི ཙེ་ཏཱ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ – ཨེ་ཀ་སྶ ཧི པུ་རི་ས་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ གོ་ཎཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་ཊྛཱ. སོ ས་ཀ་ཎྚ་ཀེ ས་ག་ཧ་ནེ ཝ་ནེ ཏེ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ག་ཧ་ན་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ག་ནྟྭཱ ག་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ནི་ལཱི་ནེ གོ་ཎེ་པི ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཨ་དྡ་ས. ཨེ་ཀོ ཀི་ཙྪེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏེ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨ་དྡ་ས. ཨ་པ་རོ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་མ་གྒེ་ན སུ་ཁེ་ན ག་ནྟྭཱ ག་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནེ ནི་ལཱི་ནེ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ཨ་དྡ་ས. ཨ་པ་རོ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་མ་གྒེ་ནེ་ཝ སུ་ཁེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཁི་པྤཾ ཨ་དྡ་ས. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རོ གོ་ཎཱ ཝི་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ ད་ཊྛ་བྦཱ, གོ་ཎ་པ་རི་ཡེ་ས་ཀོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ, ག་ཧ་ན་མ་གྒེ་ན ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པ་ཉྩ་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ ཀི་ལ་མ་ཏོ དུ་ཀྑཱ་པ་ཊི་པ་དཱ. ག་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནེ ནི་ལཱི་ནཱ་ནཾ ཀི་ཙྪེ་ནེ་ཝ ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ན་ཝ་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ ཀི་ལ་མ་ནྟ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཾ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན སེ་ས་ཨུ་པ་མཱ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.
༣. ཨ་སུ་བྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཀཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡེ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ཨི་ད’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ དི་ཊྛཱ་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ཨ་སུ་བྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡཾ ཨ་སུ་བྷ་ཏོ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏོ ཉཱ་ཎེ་ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱིཏི ན་ཝ་ནྣཾ པཱ་ཊི་ཀུ་ལྱཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱི. ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱིཏི ས་བྦ་སྨི་མྤི ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ཀེ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ས་བྦེ་པི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ. མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱཏི མ་ར་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ སུ་ཊྛུ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. སེ་ཁ་བ་ལཱ་ནཱིཏི སི་ཀྑ་ན་ཀཱ་ནཾ བ་ལཱ་ནི. སེ་ས་མེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ. ‘‘ཨ་སུ་བྷཱ་ནུ་པ་སྶཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན དུ་ཀྑཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི སུ་ཁཱ་ཡ. ཨ་སུ་བྷཱ་དཱི་ནི ཧི པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི, ཏེ་སུ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་ཝ ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ལླཱི་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ནྟོ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཎཱི་ཏ་སུ་ཁཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི པ་ཊི་པ་ནྣོ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཨུ་པ་མཱ – ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་པུ་རི་སོ ཧི ཕ་ལ་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ས་ངྒཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ཏི, སོ ཨ་ནྟ་རཱ ཝི་སྶ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཕ་ལ་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་མ་ཏི ཙེ་ཝ པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི. ཏ་ཏོ པུ་ན ས་ངྒཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ངྒཱ་མོ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་ས་ས་ངྒཱ་མོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཕ་ལ་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ནི་སྶ་ཡ་བ་ལཱ་ནི, ས་ངྒཱ་མ་པ་ཝི་ས་ན་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ, པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷ་ས་ནྣཱ་ཧོ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྩ་མཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ས་ངྒཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ, ཝི་སྶ་མི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཕ་ལ་ཀ་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་མ་ན་པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶ ནི་ར་སྶཱ་ད་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་ཀཱ་ལོ, ཝི་སྶ་མི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ པུ་ན ས་ངྒཱ་མ་སྶ པ་ཝི་ས་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ཧི བ་ལེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ བ་ལཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ མི་སྶ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི.
༤. པ་ཋ་མ་ཁ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ཀྑ་མཱཏི ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་སི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ. ཁ་མཱཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་སི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ. ད་མཱཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ད་མ་ན་པ་ཊི་པ་དཱ. ས་མཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་པ་ཊི་པ་དཱ. རོ་ས་ནྟཾ པ་ཊི་རོ་ས་ཏཱིཏི གྷ་ཊྚེ་ནྟཾ པ་ཊི་གྷ་ཊྚེ་ཏི. བྷ་ཎྜ་ནྟཾ པ་ཊི་བྷ་ཎྜ་ཏཱིཏི པ་ཧ་ར་ནྟཾ པ་ཊི་པ་ཧ་ར་ཏི. པ་ཉྩ་མ་ཚ་ཊྛཱ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༧. མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༧. ས་ཏྟ་མེ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཧེ་ཊྛི་མཱ ཏ་ཡོ མ་གྒཱ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ དུ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དོ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨི་མཾ མེ པ་ཊི་པ་དཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟ’’ནྟི.
༨. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༨. ཨ་ཊྛ་མེ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཏྠེ་ར་སྶ ཧེ་ཊྛི་མཱ ཏ་ཡོ མ་གྒཱ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ སུ་ཁ་པ་ཊི་པ་དོ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙོ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ སུ་ཁཱ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་མེ་སུ པ་ན དྭཱི་སུ་པི སུ་ཏྟེ་སུ མི་སྶི་ཀཱ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༩. ས་ས་ངྑཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦༩. ན་ཝ་མེ པ་ཋ་མ་དུ་ཏི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀཱ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ ཝི་པ་སྶ་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་ཏྟཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨི་དྷ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ན་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཏ་དེ་ཝ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱ ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀཱ. ཏེ་སཾ ཨེ་ཀོ ཨ་ས་ངྑཱ་རེ་ན ཨ་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་ཏྟཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ན་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཏ་དེ་ཝ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ས་ངྑཱ་རེ་ན ཨ་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༠. ཡུ་ག་ན་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༠. ད་ས་མེ ས་མ་ཐ་པུ་བྦ་ངྒ་མནྟི ས་མ་ཐཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ. མ་གྒོ ས་ཉྫཱ་ཡ་ཏཱིཏི པ་ཋ་མོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. སོ ཏཾ མ་གྒནྟི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་མ་གྒ་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི ནཱ་མ ན་ཏྠི, དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒཱ་ད་ཡོ པ་ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ཏ་མེ་ཝ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ཐཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ལཱ་བྷཱི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཏེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཏཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀ་ཐཾ? པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི, ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ན ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི. ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ནཱ་མ.
དྷ་མྨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་གྒ་ཧི་ཏནྟི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨེ་སུ ད་ས་ཝི་པ་སྶ་ནུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ཝི་གྒ་ཧི་ཏཾ, སུ་གྒ་ཧི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མ་ཡོཏི ཨི་མི་ནཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ ས་པྤཱ་ཡཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀཱ་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཡཾ ཏཾ ཙི་ཏྟནྟི ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ པ་ཙྩོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི. ས་ནྣི་སཱི་ད་ཏཱིཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་མྨཱ ནི་སཱི་ད་ཏི. ཨེ་ཀོ་དི ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི. ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏཱིཏི ས་མྨཱ ཨཱ་དྷི་ཡ་ཏི སུ་ཊྛ་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
(༡༨) ༣. ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཙེ་ཏ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༡. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཀཱ་ཡེཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏཱུཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ནཱ་མ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ཀ་པྤ་ནཱ. སཱ ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷཱ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷཱ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ, ཏ་ཐཱ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ན་ཝ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི. ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏཱུཏི ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑནྟི ཨ་ཊྛ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ སུ་ཁཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དྭཱ་ད་ས་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ དུ་ཀྑཾ. སེ་ས་དྭཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཝཱཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ. ས་ཙེ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཚཱ་ད་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
སཱ་མཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་རེ་ཧི ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟོ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟོ སཱ་མཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཡཾ པ་ན པ་རེ ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་རེ་ནྟི, ཏ་སྶ ཏཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ པ་རེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཀུ་ས་ལཾ ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཛཱ་ན་ནྟོ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི ནཱ་མ. སེ་ས་དྭཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀ་མྨཾ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ད་ཧ་ར་དཱ་ར་ཀཱ ‘‘མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཀ་ཏཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡ་ནྟི, པུ་པྥ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟི, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཝ་ནྡ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ན་མྤི ཏཾ ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ མི་ག་པ་ཀྑི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟི, ས་ངྒྷཾ ཝ་ནྡ་ནྟི, ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཛཱ་ན་ནྟཱ་ན་མྤི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ན་མྤི ཏཾ ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ད་ཧ་ར་དཱ་ར་ཀཱ པ་ན མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ་ཧི པ་ཧ་ར་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏ་ལ་ས་ཏྟི་ཀཾ ཨུ་གྒི་ར་ནྟི, ད་ཎྜཾ ཁི་པ་ནྟི, ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི. གཱ་ཝི་ཡོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟི, སུ་ན་ཁཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟི, ཌཾ་ས་ནྟི, སཱི་ཧ་བྱ་གྒྷཱ་ད་ཡོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟི, ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཛཱ་ན་ནྟཱ་ན་མྤི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ན་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཏཱི་སུ་པི དྭཱ་རེ་སུ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏ་བྦཱ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ས་ཡཾ་ཀ་ཏ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཝཱི་ས་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨཱ་ཎ་ཏྟི་མཱུ་ལི་ཀཱ ཝཱི་ས་ཏི, ས་མྤ་ཛཱ་ན་མཱུ་ལི་ཀཱ ཝཱི་ས་ཏི, ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་མཱུ་ལི་ཀཱ ཝཱི་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་སཱི་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ. མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨི་མྤི ཝི་ཀ་པྤེ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས ཀ་ཏྭཱ ས་ཏ་ཉྩ སོ་ལ༹་ས ཙ ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི ས་བྦཱ་པི ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ དྭེ ས་ཏཱ་ནི ཚ་ས་ཏྟ་ཏི ཙ ཙེ་ཏ་ནཱ. ཏཱ ས་བྦཱ་པི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ཀཱ་རོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ཉྫཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་རོ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཀཱ་ཡོ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ, ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ་ཏ་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རི བྷཱུ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ནཱ་མ.
ཨི་མེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏཱཏི ཨི་མེ་སུ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དེ་སུ ཙེ་ཏ་ནཱ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ནུ་པ་ཏི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཊྚ་ཉྩེ་ཝ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨི་དཱ་ནི ཐུ་ཏིཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ་ཏྭེ་ཝ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱཏི ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་གེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་སེ་ས་ནི་རོ་དྷེ་ན ཙ. སོ ཀཱ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱིཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཀ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་ས་མྨ་ཛྫ་ནཾ བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎ་ས་མྨ་ཛྫ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནཾ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནཾ ཝ་ཏྟཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ པ་ན་སྶ ཝཱི་ས་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘སོ ཀཱ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཡཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ’’ནྟི. ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཧི ཙེ་ཏ་ནཱ ཨི་དྷ ཀཱ་ཡོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཁེ་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི་པི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཱ་ནི. ཏ་ཉྷི ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཝི་རུ་ཧ་ན་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཁེ་ཏྟཾ, པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཝ་ཏྠུ, ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨི་ཏི ས་ཏྠཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན ཏཱི་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏ་ཀ་མྨཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱཏི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཀ་མ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཀ་པྤི་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཝ་ཧ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏི ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཁི་ཌྜཱ་པ་དོ་སི་ཀཱ དེ་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཙ་ཝ་ནྟི. ཏེ་ས་ཉྷི ན་ནྡ་ན་ཝ་ན་ཙི་ཏྟ་ལ་ཏཱ་ཝ་ན་ཕཱ་རུ་ས་ཀ་ཝ་ནཱ་དཱི་སུ དི་བྦ་ར་ཏི་ས་མ་པྤི་ཏཱ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ་ནཾ པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནེ ས་ཏི ས་མྨུ་སྶ་ཏི, ཏེ ཨཱ་ཧཱ་རུ་པ་ཙྪེ་དེ་ན ཨཱ་ཏ་པེ ཁི་ཏྟ་མཱ་ལཱ ཝི་ཡ མི་ལཱ་ཡ་ནྟི. མ་ནོ་པ་དོ་སི་ཀཱ དེ་ཝཱ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཙ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཏེ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དེ་ཝཱ. ཏེ་སུ ཀི་ར ཨེ་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ‘‘ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ར་ཐེ་ན ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཐ་ཉྙོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ཏཾ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ, བྷོ, ཨ་ཡཾ ཀ་པ་ཎོ ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཏཾ དི་སྭཱ པཱི་ཏི་ཡཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏོ ཝི་ཡ ག་ཛྫ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཙ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏཾ ཀུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ ཀུ་དྡྷཱ ནཱ་མ སུ་ཝི་ཛཱ་ནཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཀུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་མ་སྶ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ ཀུ་དྡྷོ མ་ཡ྄ཧཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་སི, ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟི མ་ཡཱ དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷཱ, ན ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི པ་ཊི་ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཀུ་དྡྷེ ཨི་ཏ་རོ ཨ་ཀུ་དྡྷོ ར་ཀྑ་ཏི, ཨུ་བྷོ་སུ པ་ན ཀུ་དྡྷེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཀོ་དྷོ ཨི་ཏ་ར་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ་པི ཀོ་དྷོ ཨི་ཏ་ར་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨུ་བྷོ ཀ་ནྡ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨོ་རོ་དྷཱ་ནཾ ཙ་ཝ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙ ཧེ་ཏུ ཙ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཙ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཙ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ནུ་སྶཱ ཧི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི་པི ད་ཎྜེ་ཧི་པི པ་ཧ་ར་ནྟི, ར་ཛྫུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ཧི་པི བ་ནྡྷ་ནྟི, ཨ་སི་ནཱ་པི སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟི, ཝི་ས་མྤི ཁཱ་ད་ནྟི, པ་པཱ་ཏེ་པི པ་ཏ་ནྟི, ཨུ་ད་ཀ་མྤི པ་ཝི་ས་ནྟི, ཨ་གྒི་མྤི པ་ཝི་ས་ནྟི, པ་རེ་པི ད་ཎྜེ་ན ཝཱ ས་ཏྠ་ནེ ཝཱ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་པི པ་ར་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་པི ཀ་མ་ཏི.
ཀ་ཏ་མེ ཏེ་ན དེ་ཝཱ ད་ཊྛ་བྦཱཏི ཀ་ཏ་མེ ནཱ་མ ཏེ དེ་ཝཱ ད་ཊྛ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཏ་མེ དེ་ཝཱ ད་ཊྛ་བྦཱ་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. ཀ་སྨཱ པ་ན ཐེ་རོ ཨི་མཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཀིཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏཱི་ཏི? པ་ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ པ་ན པ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྷཱ་ཝེ་ན བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཉྷ་ནྟི ཐེ་རོ ན ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་ན ད་ཊྛ་བྦཱཏི ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨ་ཡཾ པ་ན པ་ཉྷོ ཧེ་ཊྛཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་པི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ་པི ལ་བྦྷ་ཏི, བྷ་ཝ་གྒེ་ན པ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏོ ནི་པྤ་དེ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐི་ཏོ.
ཨཱ་ག་ནྟཱ་རོ ཨི་ཏྠ་ཏྟནྟི ཨི་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟཱ་རོ, ནེ་ཝ ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཀཱ ན ཨུ་པ་རཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ་རོ ཨི་ཏྠ་ཏྟནྟི ཨི་མཾ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ་རོ, ཧེ་ཊྛཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཀཱ ན ཧོ་ནྟི, ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཀཱ ཝཱ ཨུ་པ་རཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཀཱ ཝཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་ནོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཧེ་ཊྛི་མ་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་རཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཀཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. བྷ་ཝ་གྒེ པ་ནེ་ཏཾ ན་ཏྠི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
༢. ཝི་བྷ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༢. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱཏི པ་ཉྩ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ. ཨོ་དྷི་སོཏི ཀཱ་ར་ཎ་སོ. བྱ་ཉྫ་ན་སོཏི ཨ་ཀྑ་ར་སོ. ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱཏི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མཱིཏི ཀ་ཐེ་མི. དེ་སེ་མཱིཏི པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་མི. པ་ཉྙཱ་པེ་མཱིཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་མི. པ་ཊྛ་པེ་མཱིཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་མི. ཝི་ཝ་རཱ་མཱིཏི ཝི་ཝ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་མི. ཝི་བྷ་ཛཱ་མཱིཏི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་མི. ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་མཱིཏི ག་མྦྷཱི་རཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་མི. སོ མཾ པ་ཉྷེ་ནཱཏི སོ མཾ པ་ཉྷེ་ན ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏུ. ཨ་ཧཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཨ་ཧ་མ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་ཐ་ནེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་སྶཱ་མི. ཡོ ནོ དྷ་མྨཱ་ནཾ སུ་ཀུ་ས་ལོཏི ཡོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་དྷི་ག་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ སུ་ཀུ་ས་ལོ ས་ཏྠཱ, སོ ཨེ་ས ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏོ. ཡ་དི མ་ཡཱ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ན ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ, ‘‘ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཧི ཏཱ་ཝ སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ མཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་ཏྠུ པུ་ར་ཏོ ནི་སི་ནྣ་ཀོ་ཝ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མཱ་སུ ཙ པ་ན པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་སུ ཏི་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ལོ་ཀི་ཡཱ, ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཏི.
༣. མ་ཧཱ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནནྟི ཕ་སྶཱ་ཀ་རཱ་ནཾ, ཕ་སྶ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱིཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཨ་སེ་ས་ཏོ ནི་རུ་དྡྷེ་སུ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཀོ་ཙི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ་པི ཀི་ལེ་སོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ན་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩཱིཏི ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ་པི ཀི་ལེ་སོ ན་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མེ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི པ་ཉྷེ ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏ་ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན པུ་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ན་སྶ ཐེ་རོ པུ་ཙྪི་ཏ་པུ་ཙྪི་ཏཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟོ མཱ ཧེ་ཝནྟི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠ ཧིཨི་ཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ མཱ བྷ་ཎཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟཱུ་པ་ལ་དྡྷི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ཏྠ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ས་སྶ་ཏཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན པུ་ཙྪ་ཏི. ཀིཾ པ་ནེ་ས ཨ་ཏྟཱུ་པ་ལ་དྡྷི་ཀོ་ཏི? ན ཨ་ཏྟཱུ་པ་ལ་དྡྷི་ཀོ. ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷི་ཀོ པ་ན ཏ་ཏྠེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ནི་སི་ནྣོ, སོ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་སྶ ལ་དྡྷིཾ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཡེ་པི ཙ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སཾ ‘‘བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ་པེ་སོ པ་ཉྷོ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནོ་ཀཱ་སུ་པ་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཾ པུ་ཙྪ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཨ་པྤ་པ་ཉྩཾ པ་པ་ཉྩེ་ཏཱིཏི ན པ་པ་ཉྩེ་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནེ པ་པ་ཉྩཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཏ་བྦཾ མ་གྒཾ ཙ་ར་ཏི. ཏཱ་ཝ་ཏཱ པ་པ་ཉྩ་སྶ ག་ཏཱིཏི ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ག་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཱ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་མཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་སྶ པ་པ་ཉྩ་སྶ ག་ཏི. ཚ་ནྣཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱ པ་པ་ཉྩ་ནི་རོ་དྷོ པ་པ་ཉྩ་ཝཱུ་པ་ས་མོཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཚ་སུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ས་བྦ་སོ ནི་རུ་དྡྷེ་སུ པ་པ་ཉྩཱ་པི ནི་རུ་དྡྷཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་རུ་པྤེ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཉྩ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ནི་རུ་དྡྷཱ་ནི, ཚ་ཊྛ་སྶ པ་ན ཨ་ནི་རུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ་པི པ་པ་ཉྩཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཝ. ཨ་པི་ཙ པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཉྷོ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥. ཨུ་པ་ཝཱ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༥-༡༧༦. པ་ཉྩ་མེ ཝི་ཛྫཱ་ཡ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱིཏི ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི, ས་ཀ་ལཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ པ་རི་ཝ་ཊུ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནོཏི ས་ག་ཧ་ཎོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ. ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཱཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ. ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོཏི པ་ནྣ་ར་ས་དྷ་མྨ་བྷེ་དེ་ན ཙ་ར་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཨ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན པ་ཉྷཾ ནི་ཊྛ་པེ་སི. ཚ་ཊྛཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༧. རཱ་ཧུ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༧. ས་ཏྟ་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱཏི ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཐ་དྡྷཱ་ཀཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ. བཱ་ཧི་རཱཏི བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ནི་ནྡྲི་ཡ་བ་དྡྷེ་སུ པཱ་སཱ་ཎ་པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་སུ ཐ་དྡྷཱ་ཀཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན སེ་སཱ་པི དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ནེ་ཏཾ མ་མ, ནེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ན མེ་སོ ཨ་ཏྟཱཏི ཨི་དཾ ཏ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་གྒཱ་ཧ་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ ད་ཊྛ་བྦནྟི ཧེ་ཏུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ. དི་སྭཱཏི ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶི་ཏྭཱ. ཨ་ཙྪེ་ཙྪི ཏ་ཎྷནྟི མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཏ་ཎྷཾ ས་མཱུ་ལ་ཀཾ ཚི་ནྡི. ཝི་ཝ་ཏྟ་ཡི སཾ་ཡོ་ཛ་ནནྟི ད་ས་ཝི་དྷ་མྤི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཝ་ཏྟ་ཡི ཨུ་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཛ་ཧི. ས་མྨཱ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ན་ཝ་ཝི་དྷ་སྶ མཱ་ན་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ. ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི དུ་ཀྑ་སྶཱཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ པ་རི་ཝ་ཊུ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ས་ཏྠཱ་རཱ སཾ་ཡུ་ཏྟ་མ་ཧཱ་ནི་ཀཱ་ཡེ རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་དེ (སཾ. ནི. ༣.༩༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཙཱུ་ལ༹་རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་དེ་པི (མ. ནི. ༣.༤༡༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀ་རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་དེ (མ. ནི. ༢.༡༠༧ ཨཱ་ད་ཡོ) ད་ཧ་ར་སྶེ་ཝ ས་ཏོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི ཀ་ཐི་ཏཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་དེ (མ. ནི. ༢.༡༡༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་མ་ཧཱ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཀོ་ཊི་ཀ་སུ་ཉྙ་ཏཱ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
༨. ཛ་མྦཱ་ལཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༨. ཨ་ཊྛ་མེ ས་ནྟཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ. ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷནྟི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་ཊྚ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་ཀྐཱ་ཡ་སྶ ནི་རོ་དྷཾ, ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏཱིཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོཏི ན པཱ་ཊི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦོ. ལེ་པ་ག་ཏེ་ནཱཏི ལེ་པ་མ་ཀྑི་ཏེ་ན.
ཨི་མ་སྨི་ཉྩ པ་ན་ཏྠེ ན་དཱི་པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་པུ་རི་སོ་པ་མྨཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར པུ་རི་སོ ཙ་ཎྜ་སོ་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ལ༹་མ་ཙྪཱ་ཀུ་ལཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ སཱ་ས་ངྐཾ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ, པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ ཁེ་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་བྷ་ཡཾ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་ཏྭཱ པཱ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋི་ཏེ ཨ་ཊྛ ཀ་ཀུ་དྷ་རུ་ཀྑེ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཀྐཱ ཨི་མཱ་ཡ རུ་ཀྑ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ག་ནྟུ’’ནྟི མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཀུ་དྷ་རུ་ཀྑཱ ནཱ་མ མ་ཊྛ་སཱ་ཁཱ ཧོ་ནྟི, སཱ་ཁཱ་ཡ ཧ་ཏྠཱ ན ས་ཎྛ་ཧེ་ཡྻུ’’ནྟི ནི་གྲོ་དྷ་པི་ལ་ཀྑ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ལཱ་ཁཱ་ཡ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ་ན ཨེ་ཀཾ སཱ་ཁཾ ག་ཎྷི. ཧ་ཏྠོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ལ་གི. པུ་ན ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ན ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ་ན ཝཱ་མ་པཱ་དེ་ནཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ལ་གིཾ་སུ. སོ ཨ་དྷོ་སི་རོ ལ་མྦ་མཱ་ནོ ཨུ་པ་རི་ན་དི་ཡཾ དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛེ པུ་ཎྞཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ སོ་ཏེ ནི་མུ་གྒོ ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ཀྑོ ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་ཏྠ ན་དཱི་སོ་ཏཾ ཝི་ཡ སཾ་སཱ་ར་སོ་ཏཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, སོ་ཏ་སྶ པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ, ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ཝི་ཡ ས་ཀྐཱ་ཡོ, པཱ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ, པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋི་ཏཱ ཨ་ཊྛ ཀ་ཀུ་དྷ་རུ་ཀྑཱ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ལེ་པ་མ་ཀྑི་ཏེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན སཱ་ཁཱ་ག་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ ཛྷཱ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ པཱ་རི་པ་ནྠི་ཀེ ཨ་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ་ཧི སཱ་ཁཱ་ཡ བ་དྡྷ་སྶ ཨོ་ལ་མྦ་ནཾ ཝི་ཡ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ལ་གྒ་ཀཱ་ལོ, ཨུ་པ་རི་སོ་ཏེ ཝུ་ཊྛི ཝི་ཡ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལོ, ན་དི་ཡཱ པུ་ཎྞཱ་ཡ སོ་ཏེ ནི་མུ་གྒ་སྶ ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ སཾ་སཱ་ར་སོ་ཏེ ནི་མུ་གྒ་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ དུ་ཀྑཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སུ་དྡྷེ་ན ཧ་ཏྠེ་ནཱཏི སུ་དྷོ་ཏེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷ་ཧ་ཏྠེ་ན. ཨི་མ་སྨི་མྤི ཨ་ཏྠེ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ ཨོ་པ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ – ཏ་ཐེ་ཝ ཧི པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ པུ་རི་སོ ‘‘ཀ་ཀུ་དྷ་རུ་ཀྑཱ ནཱ་མ མ་ཊྛ་སཱ་ཁཱ, ཀི་ལི་ཊྛ་ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཧ་ཏྠོ པ་རི་ག་ལེ་ཡྻཱ’’ཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ སུ་དྷོ་ཏེ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ སཱ་ཁཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ རུ་ཀྑཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ. ཏ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ…པེ… ཏ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་མཾ, ཨ་ཊྛ་མ་རུ་ཀྑ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པཱ་རི་མ་ཏཱི་རེ ཁེ་མ་ནྟ་བྷཱུ་མིཾ ག་ཏོ.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨི་མེ་ཧི རུ་ཀྑེ་ཧི པཱ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཙི་ནྟི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཡོ་གི་ནོ ‘‘ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟི་ཏ་ཀཱ་ལོ, སུ་དྡྷེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན སཱ་ཁཱ་ག་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ ཛྷཱ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ པཱ་རི་པ་ནྠི་ཀ་དྷ་མྨེ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་རུ་ཀྑཱ་རོ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀཱ་ལོ, པ་ཋ་མ་རུ་ཀྑ་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཨ་བ་དྡྷ་སྶ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ལོ…པེ… ས་ཏྟ་མ་རུ་ཀྑ་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛ་མཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཨ་བ་དྡྷ་སྶ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ལོ. ཨ་ཊྛ་མ་རུ་ཀྑ་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ པཱ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ཁེ་མ་ནྟ་བྷཱུ་མིཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ནི་ཀ་ནྟི་ཡཱ ཨ་བ་དྡྷ་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པྤ་བྷེ་དཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ག་ཎ་བ་ཧ་ལ་མ་ཧཱ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏཱིཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི. ཛ་མྦཱ་ལཱིཏི གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་སྶ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་སྶ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ མ་ཧཱ་ཨཱ་ཝཱ་ཊོ. ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ག་ཎི་ཀཱཏི གཱ་མ་སྶ ཝཱ ན་ག་ར་སྶ ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ག་ཎཱ་ནི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ག་ཎི་ཀཱ. ཨཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནཱིཏི ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཝི་ས་ན་ཀ་ནྡ་རཱ. ཨ་པཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནཱིཏི ཨ་པ་ཝཱ་ཧ་ན་ཙྪི་དྡཱ་ནི. ན ཨཱ་ལི༹་པྤ་བྷེ་དོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོཏི ན པཱ་ལི༹་པྤ་བྷེ་དོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦོ. ན ཧི ཏ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་ལི༹ཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
ཨི་མ་སྶ པ་ན་ཏྠ་སྶ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ག་ཝེ་ས་ཀ་ཨོ་པ་མྨཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཀོ ཀི་ར ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ ན་ག་ར་ཏོ ནཱ་ཏི་དཱུ་རེ ན་ཙྩཱ་ས་ནྣེ མ་ཧ་ནྟཾ ཛ་མྦཱ་ལིཾ ཨ་དྡ་ས. སོ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཀུ་དྡཱ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ཀ་ནྡ་རཱ་ནི པི་དྷཱ་ཡ ཨ་པ་ཝཱ་ཧ་ན་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. དེ་ཝོ ན ས་མྨཱ ཝ་སྶི, ཨ་ཝ་སེ་ས་ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་པ་ཝཱ་ཧ་ན་ཙྪི་དྡེ་ན པ་རི་སྶ་ཝི་ཏྭཱ ག་ཏཾ. ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་དཱི་ནི ཏ་ཏྠེ་ཝ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི, པཱ་ཎ་ཀཱ ས་ཎྛི་ཏཱ, ས་མ་ནྟཱ ཨ་ནུ་པ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ ཛཱ་ཏཱ. ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ན་མྤི ནཱ་སཱ་པུ་ཊེ པི་དྷཱ་ཡ པ་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. སོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ཀྐ་མྨ ཋི་ཏོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ན ས་ཀྐཱ ཨུ་པ་ག་ནྟུ’’ནྟི པ་ཀྐཱ་མི.
ཏ་ཏྠ ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ད་ཊྛ་བྦོ, ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ཝེ་ས་ནྟེ་ན གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཛ་མྦཱ་ལི་ཡཱ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀ་ཀཱ་ཡོ, ཨཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནཾ པི་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནོ་ད་ཀ་སྶ ཨ་ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ, ཨ་པཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནཾ ཝི་ཝ་ཊ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཚ་དྭཱ་རི་ཀ་སཾ་ཝ་ར་སྶ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀཱ་ལོ, དེ་ཝ་སྶ ས་མྨཱ ཨ་ཝུ་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ས་པྤཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨ་པཱ་ཡ་མུ་ཁེ་ཧི པ་རི་སྶ་ཝི་ཏྭཱ ག་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ གུ་ཎཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱི་ན་ཀཱ་ལོ, ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་ལི༹ཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པཱ་ལི༹ཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་རཱ་སིཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ་ལོ, ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་སེ་ཧི པ་རི་པཱུ་རི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ཏ་སྶ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དི་སྭཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ག་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚ་ས་མ་ངྒི་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝ་ཊྚེ ཨ་བྷི་ར་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨཱ་ལི༹་པྤ་བྷེ་དོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑོཏི པཱ་ལི༹་པྤ་བྷེ་དོ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏོ ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་ལི༹ཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དྷཱ་པི ཏ་དེ་ཝ ཨོ་པ་མྨཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནཾ ཝི་ཝ་ཊ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ས་པྤཱ་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སྶ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ, ཨ་པཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནཾ པི་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་ར་སྶ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལོ, དེ་ཝ་སྶ ས་མྨཱ ཝུ་ཊྛ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ས་པྤཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ, ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་ལི༹ཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་རཱ་སིཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏ་ཀཱ་ལོ, ཨཱ་ཡ་མུ་ཁེ་ཧི པ་ཝི་ཊྛེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན ས་ར་སྶ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ་ཧི པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ལོ, ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ རུ་ཀྑེ རོ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ པཱ་སཱ་དཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ སུ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. དེ་ས་ནཱ པ་ན ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶི་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
༩. ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༩. ན་ཝ་མེ ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཱ ས་ཉྙཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷིཾ ཀཱ་མ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ནཱི པ་ཉྙཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༩༩) ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟཱིཏི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ན ཛཱ་ན་ནྟི.
༡༠. མ་ཧཱ་པ་དེ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༠. ད་ས་མེ བྷོ་ག་ན་ག་རེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ས་མ་ཡེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཏཾ ན་ག་རཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨཱ་ན་ནྡ་ཙེ་ཏི་ཡེཏི ཨཱ་ན་ནྡ་ཡ་ཀྑ་སྶ བྷ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཝི་ཧཱ་རེ. མ་ཧཱ་པ་དེ་སེཏི མ་ཧཱ་ཨོ་ཀཱ་སེ མ་ཧཱ་ཨ་པ་དེ་སེ ཝཱ, བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ མ་ཧ་ནྟེ མ་ཧ་ནྟེ ཨ་པ་དི་སི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི མ་ཧཱ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦནྟི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛེ་ཧི སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་ཏྭཱ པུ་བྦེ་ཝ ན སོ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏེ ཧི པ་ཙྪཱ ‘‘ཨི་དཾ ན ས་མེ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ་པི ‘‘ཀིཾ པུ་བྦེ་ཝ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨི་དཱ་ནི ན དྷ་མྨོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ལ་དྡྷིཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏ་བྦནྟི ‘‘ཀིཾ ཨེ་ས བཱ་ལོ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པུ་བྦེ་ཝ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཧི ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཏྟ་མྤི ན ཝ་ཀྑ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སི་ཏྭཱཏི. པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཱིཏི པ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི. སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱཏི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པཱ་ལི༹ ཝུ་ཏྟཱ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པུ་བྦཱ་པ་རཾ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི སུ་ཊྛུ ག་ཧེ་ཏྭཱ. སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏ་རི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཝི་ན་ཡེ ས་ནྡ་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ཝི་ན་ཡེ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨེ་ཏྠ ཙ སུ་ཏྟནྟི ཝི་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཏྠ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ, སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ སུ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ངྒེ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༥༧) ཝི་ན་ཡོཏི ཁ་ནྡྷ་ཀོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཝི་ན་ཡཱ་ཏི་སཱ་རེ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་མྤི ན པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒཱ པ་ན སུ་ཏྟཾ, ཁ་ནྡྷ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ, ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྭེ་ཡེ་ཝ པི་ཊ་ཀཱ་ནི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི. སུ་ཏྟ་ནྟཱ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཱ་ནི ཝཱ སུ་ཏྟཾ, ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི ན ཏཱ་ཝ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟི. ཨ་སུ་ཏྟ་ནཱ་མ་ཀ་ཉྷི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཛཱ་ཏ་ཀཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ནི་དྡེ་སོ སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏོ དྷ་མྨ་པ་དཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀཾ ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ པེ་ཏ་ཝ་ཏྠུ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ ཨ་པ་དཱ་ན་ནྟི.
སུ་དི་ནྣ་ཏྠེ་རོ པ་ན ‘‘ཨ་སུ་ཏྟ་ནཱ་མ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཏཾ ས་བྦཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི སུ་ཏྟཾ, ཝི་ན་ཡོ པ་ན ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་མཱ་ཧ་རི –
‘‘ཡེ ཁོ ཏྭཾ, གོ་ཏ་མི, དྷ་མྨེ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ས་རཱ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ, སཾ་ཡོ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཝི་སཾ་ཡོ་གཱ་ཡ, ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ཡ, མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ, ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ, ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་ཡ, ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ, ཨཱ་ཙ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨ་པ་ཙ་ཡཱ་ཡ. ཨེ་ཀཾ་སེ་ན, གོ་ཏ་མི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི ‘ནེ་སོ དྷ་མྨོ ནེ་སོ ཝི་ན་ཡོ ནེ་ཏཾ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ན’ནྟི.
‘‘ཡེ ཙ ཁོ ཏྭཾ, གོ་ཏ་མི, དྷ་མྨེ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ས་རཱ་གཱ་ཡ, ཝི་སཾ་ཡོ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ སཾ་ཡོ་གཱ་ཡ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ཡ, ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ, ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ, ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡ, པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ, ཨ་པ་ཙ་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ནོ ཨཱ་ཙ་ཡཱ་ཡ. ཨེ་ཀཾ་སེ་ན, གོ་ཏ་མི, ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི ‘ཨེ་སོ དྷ་མྨོ ཨེ་སོ ཝི་ན་ཡོ ཨེ་ཏཾ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ན’’’ནྟི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༠༦; ཨ. ནི. ༨.༥༣).
ཏ་སྨཱ སུ་ཏྟེཏི ཏེ་པི་ཊ་ཀ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཝི་ན་ཡེཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ རཱ་གཱ་དི་ཝི་ན་ཡ་ཀཱ་ར་ཎེ སཾ་ས་ནྡེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ན ཙེ་ཝ སུ་ཏྟེ ཨོ་ཏ་ར་ནྟཱིཏི སུ་ཏྟ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཚ་ལླིཾ ཨུ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ གུ་ལ༹ྷ་ཝེ་སྶ་ནྟ་ར-གུ་ལ༹ྷ་ཨུ་མྨ་གྒ-གུ་ལ༹ྷ་ཝི་ན་ཡ་ཝེ་ད་ལླ་པི་ཊ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ཧི རཱ་གཱ་དི་ཝི་ན་ཡེ ཙ ཨ་པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨི་ཏི ཧི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ཌྜེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ མ་ཧཱ་པ་དེ་སཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱཏི ཨི་མཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ དྷ་མྨ་སྶ པ་ཏི་ཊྛཱ་ནོ་ཀཱ་སཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ་ཏི.
ས་ཉྩེ་ཏ་ནི་ཡ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
(༡༩) ༤. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་གྒོ
༡. ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༡. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ ཋཱ་ན་ཀུ་ས་ལོཏི ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན ཋི་ཏོ ཨ་ཝི་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀུ་ས་ལོ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢. པཱ་ཊི་བྷོ་ག་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༢. དུ་ཏི་ཡེ ན་ཏྠི ཀོ་ཙི པཱ་ཊི་བྷོ་གོཏི ཨ་ཧཾ ཏེ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཛ་རཱ་དྷ་མྨནྟི ཛ་རཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
༣. སུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༣. ཏ་ཏི་ཡེ ན་ཏྠི ཏ་ཏོ དོ་སོཏི ཏ་སྨིཾ དོ་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤. ཨ་བྷ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཀི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན རོ་གོ་ཝ རོ་གཱ་ཏ་ངྐོ ནཱ་མ. ཕུ་ཊྛ་སྶཱཏི ཏེ་ན རོ་གཱ་ཏ་ངྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ. ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏཱིཏི ཨུ་རཾ ཏཱ་ལེ༹་ཏྭཱ རོ་ད་ཏི. ཨ་ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ, ཏཾ ཨ་ཀ་ཏཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧི ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཾ, བྷཱི་ཏ་སྶ པ་རི་ཏྟཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ཎནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་པཱ་པོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པཱ་པཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ལཱ་མ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ. ལུ་དྡནྟི ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཀ་མྨཾ. ཀི་བྦི་སནྟི ས་མ་ལཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀ་མྨཾ. ཀ་ངྑཱི ཧོ་ཏཱིཏི བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་གུ་ཎེ་སུ ཙེ་ཝ སི་ཀྑཱ་ཡ ཙ པུ་བྦ་ནྟེ ཙ ཨ་པ་ར་ནྟེ ཙ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟེ ཙ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀ་ངྑཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱིཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སཱ་ས་ན་ས་དྡྷ་མྨེ ན ནི་ཊྛཾ ག་ཏོ, ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ནི་ཊྛཾ ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཙྩ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༥. པ་ཉྩ་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཙྩཱ་ནཱིཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ཙྩཱ་ནི ཏ་ཐཱ་ནི. སོ ཏེ་ན ན ས་མ་ཎོ་ཏི མ་ཉྙ་ཏཱིཏི སོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཏེ་ན ས་ཙྩེ་ན ‘‘ཨ་ཧཾ ས་མ་ཎོ’’ཏི ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛཱི་ཧི ན མ་ཉྙ་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ས་ཙྩཾ, ཏ་ད་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཡཾ ཏ་ཏྠ ‘‘ས་བྦེ པཱ་ཎཱ ཨ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ’’ཏི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཙྩཾ ཏ་ཐཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ. ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙཱི་ས་ཙྩཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ད་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་བྷི་ཝི་སི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་དྡ་ཡཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ, ཏཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་ཊི་པ་དཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ས་བྦེ ཀཱ་མཱཏི ས་བྦེ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཱ. ཨི་ཏི ཝ་དཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཙྩ་མཱ་ཧཱཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ད་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ. ས་བྦེ བྷ་ཝཱཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ་པི. ནཱ་ཧཾ ཀྭ་ཙ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐོ་ཊི་ཀ་སུ་ཉྙ་ཏཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ‘‘ནཱ་ཧཾ ཀྭ་ཙ་ནཱི’’ཏི ཀྭ་ཙི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན པ་སྶ་ཏི, ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩ་ན་ཏ་སྨིནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་སྶ་ཙི པ་ར་སྶ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ན པ་སྶ་ཏི, བྷཱ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཏ་རཾ, ས་ཧཱ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཧཱ་ཡཾ, པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ མ་ཉྙི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ མ་མ ཀྭ་ཙ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ མ་མ་ས་དྡཾ ཏཱ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ན ཙ ཀྭ་ཙ་ནི པ་ར་སྶ ཙ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀྭ་ཙི ན པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ‘‘མ་མ་ས་དྡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་མ ཀི་སྨི་ཉྩི ཀི་ཉྩ་ནཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི སོ པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ མ་མ ཀི་སྨི་ཉྩི ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ན པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཏ་རཾ, ས་ཧཱ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཧཱ་ཡཾ, པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ནྟི ཀི་སྨི་ཉྩི ཋཱ་ནེ པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་མི་ནཱ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཡ་སྨཱ ནེ་ཝ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ན ཏཾ པ་ར་སྶ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ པ་སྶ་ཏི, ན པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ན པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཝ་དཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཀྐོ་ཊི་ཀཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཝ་ད་ནྟོ་པི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་སྶཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ས་མྨཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ, ན མུ་སཱ་ཏི ས་བྦེ་སུ་པི ཝཱ་རེ་སུ མ་ཉྙ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ན མ་ཉྙ་ཏཱི་ཏི ཙ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་དནྟི ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ནི་པྤ་ལི་བོ་དྷཾ ནི་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ.
ཨི་མཱ་ནི ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཙྩཱ་ནི མ་ཡཱ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དི་ཏཱ་ནཱིཏི ཡཱ་ནི ཏུ་མྷེ བྷོ་ཝཱ་དི་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ཙྩཱ་ནི ཝ་དེ་ཐ, ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙཱ་ནི མ་ཡཱ ཨི་མཱ་ནི བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀི་ཙྩེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དི་ཏཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི ཛོ་ཏི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཋཱ་ནེ་སུ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཝ་ཙཱི་ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི.
༦. ཨུ་མྨ་གྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༦. ཚ་ཊྛེ པ་རི་ཀ་སྶ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་ཏི. ཨུ་མྨ་གྒོཏི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནཾ, པ་ཉྙཱ་ག་མ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ཨུ་མྨ་གྒོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཱ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཡེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ ག་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྠ་ཉྩ པཱ་ལི༹་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་དྷ་མྨཾ ས་ཧ སཱི་ལེ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པྤ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙོཏི ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་པ་ཉྙོ. ཨི་དཾ དུ་ཀྑནྟི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཾ སེ་སཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ དུ་ཀྑ་ནྟི སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོཏི ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏ་ཎྷཱ ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༧. ཝ་སྶ་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༧. ས་ཏྟ་མེ ཏོ་དེ་ཡྻ་སྶཱཏི ཏུ་དི་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ. པ་རི་ས་ཏཱིཏི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ. པ་རཱུ་པཱ་ར་མྦྷཾ ཝ་ཏྟེ་ནྟཱིཏི པ་ར་ག་ར་ཧཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟི. བཱ་ལོ ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱཏི་ཨཱ་དི ཡཾ ཏེ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཾ ཝ་ཏྟེ་ནྟི, ཏ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་མ་ཎེ རཱ་མ་པུ་ཏྟེཏི ཨུ་ད་ཀེ རཱ་མ་པུ་ཏྟེ. ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་ས་ནྣོ. པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རནྟི ཨུ་ཏྟ་མ་ནི་པཱ་ཏ་ཀི་རི་ཡཾ ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟིཾ. པ་རི་ཧཱ་ར་ཀཱཏི པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཱ. ཡ་མ་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ ནཱ་མཱ་ནི. ཏེ་སུ ཧི ཨེ་ཀོ ཡ་མ་ཀོ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ མོ་གྒ་ལློ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ཨུ་གྒོ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ནཱ་ཝི་ནྡ་ཀཱི ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ག་ནྡྷ་བྦོ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ཨ་གྒི་ཝེ་སྶོ ནཱ་མ. ཏྱཱ་སྶུ་དནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་སྶུ་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ས་ཏི ནི་སི་ནྣེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནེ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ནུ་ནེ་ཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏི. ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སཱུཏི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩེ་སུ ཙ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩེ་སུ ཙ. ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡེ་སཱུཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཙ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཝ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཙ. ཨ་ལ་མ་ཏྠ་ད་ས་ཏ་རེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠེ པ་སྶི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ ཨ་ལ་མ་ཏྠ་ད་སཱ, ཏེ ཨ་ཏི་སི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཨ་ལ་མ་ཏྠ་ད་ས་ཏ་རཱ, ཏེ་ཧི ཨ་ལ་མ་ཏྠ་ད་ས་ཏ་རེ་ཧི. ཨ་ལ་མ་ཏྠ་ད་ས་ཏ་རོཏི ཨ་ལ་མ་ཏྠ་ད་ས་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ, ཚེ་ཀེ་ཧི ཚེ་ཀ་ཏ་རོ པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏ་ཏ་རོ་ཏི པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ པ་ཊི་པུ་ཙྪ་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ བྷོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཾ་སུ. ཨི་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་པྤུ་རི་ས་ཏཱ་ཡ ཏཾ ཨེ་ལེ༹་ཡྻ་རཱ་ཛཱ་ན་མྤི ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རི་ཀེ་པི ཨུ་ད་ཀ་མྤི རཱ་མ་པུ་ཏྟཾ པ་སཾ་སི. ཨ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ཧི ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ, ཙ་ཀྑུ་མཱ ཝི་ཡ ས་པྤུ་རི་སོ. ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷོ ནེ་ཝ ཨ་ན་ནྡྷཾ ན ཨ་ནྡྷཾ པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ ནེ་ཝ ས་པྤུ་རི་སཾ ན ཨ་ས་པྤུ་རི་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ་ཀྑུ་མཱ ཨ་ནྡྷ་མྤི ཨ་ན་ནྡྷ་མྤི པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་པྤུ་རི་སོ ས་པྤུ་རི་ས་མྤི ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་མྤི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏོ་དེ་ཡྻོ་པི ས་པྤུ་རི་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་པྤུ་རི་སེ ཨ་ཉྙཱ་སཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠ་ཝ་སཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ བྷོ, གོ་ཏ་མཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
༨. ཨུ་པ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨུ་པ་ཀོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. མ་ཎྜི་ཀཱ་པུ་ཏྟོཏི མ་ཎྜི་ཀཱ་ཡ པུ་ཏྟོ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི སོ ཀི་ར དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ས་ཏྠཱ མ་ཡི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཝ་ཎྞ’’ནྟི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ‘‘ནེ་ར་ཡི་ཀོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༤༨) ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ གྷ་ཊྚེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. པ་རཱུ་པཱ་ར་མྦྷཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི པ་ར་ག་ར་ཧཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ས་བྦོ སོ ན ཨུ་པ་པཱ་དེ་ཏཱིཏི ས་བྦོ་པི སོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པ་པཱ་དེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ནུ་པ་པཱ་དེ་ནྟོ གཱ་ར་ཡ྄ཧོ ཧོ་ཏཱིཏི ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ གཱ་ར་ཡ྄ཧོ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་ཝ་ཛྫོཏི ཨུ་པ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ ཙ ཧོ་ཏི, ཝ་ཛྫེ་ན ཝཱ ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་དོ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ གཱི་ཝཱ་ཡ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ནྟོ པ་རཱུ་པཱ་ར་མྦྷནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨུ་མྨུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཀཾ་ཡེ་ཝཱཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏོ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ པ་དཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི པ་ཉྙཱ་པ་ནེ པ་དཱ་ནི་པི ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི་པི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་པི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ཡེ་ཝ. ཨི་ཏི་པི་དཾ ཨ་ཀུ་ས་ལནྟི ཨི་ད་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨི་ད་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི་པི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནི. ཨ་ཐཱ་པི ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ དེ་ས་ནཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣཱ་ཝ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣཾ དྷ་མྨ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན’’ནྟི (མ. ནི. ༡.༡༦༡). ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡཱ་ཝ དྷཾ་སཱི ཝ་ཏཱ་ཡནྟི ཡཱ་ཝ གུ་ཎ་དྷཾ་སཱི ཝ་ཏ ཨ་ཡཾ. ལོ་ཎ་ཀཱ་ར་དཱ་ར་ཀོཏི ལོ་ཎ་ཀཱ་ར་གཱ་མ་དཱ་ར་ཀོ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མཱཏི ཡོ ཧི ནཱ་མ. ཨཱ་སཱ་དེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ཏཱིཏི གྷ་ཊྚེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ཏི. ཨ་པེ་ཧཱིཏི ཨ་པ་ག་ཙྪ, མཱ མེ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ གཱི་ཝཱ་ཡ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷཱ་པེ་སི་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
༩. ས་ཙྪི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༩. ན་ཝ་མེ ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན. ས་ཙྪི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱཏི པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཏི་ཡཱཏི པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ. ཙ་ཀྑུ་ནཱཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ. པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཛྷཱ་ན་པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ, མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ, ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ, པ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཙྪི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་མཱ་ཏི.
༡༠. ཨུ་པོ་ས་ཐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༠. ད་ས་མེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏནྟི ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝ. བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ས་ནྣེ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨ་པཱ་མོ་ཛྫོ ཐོ་མེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. ཨ་པ་ལཱ་པཱཏི པ་ལཱ་པ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨི་ཏ་རཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. སུ་དྡྷཱཏི ནི་མྨ་ལཱ. སཱ་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱཏི སཱི་ལཱ་དི་སཱ་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. ཨ་ལནྟི ཡུ་ཏྟཾ. ཡོ་ཛ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཀཾ ཡོ་ཛ་ནཾ ཡོ་ཛ་ན་མེ་ཝ, ད་ས་པི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནེ་ཝ. ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ‘‘ཡོ་ཛ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མྤི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. པུ་ཊོ་སེ་ནཱ་པཱིཏི པུ་ཊོ་སཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པཱ་ཐེ་ཡྻཾ, པཱ་ཐེ་ཡྻཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ཊཾ་སེ་ནཱ་ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པུ་ཊོ ཨཾ་སེ ཨ་སྶཱ་ཏི པུ་ཊཾ་སོ, ཏེ་ན པུ་ཊཾ་སེ་ན, ཨཾ་སེ་ན པཱ་ཐེ་ཡྻ་པུ་ཊཾ ཝ་ཧ་ནྟེ་ནཱ་པཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ཙ གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ས་ནྟི བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་པྤ་ཏྟཱཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཾ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་རཾ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ. བྲ་ཧྨ་པྤ་ཏྟཱཏི ནི་དྡོ་ས་ཊྛེ་ན བྲ་ཧྨ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ. ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཱཏི ཨ་ནི་ཉྫ་ན་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫེ་ན ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ. ཨ་རི་ཡ་པྤ་ཏྟཱཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དེ་ཝ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ དེ་ཝ་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་སུ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ཋ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ བྲ་ཧྨ་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ, ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ ཋ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨི་དཾ དུ་ཀྑནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཙྩེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒཱ ཏཱི་ཎི ཙ ཕ་ལཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ཨི་མཾ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨཾ པ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཨ་རི་ཡ་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
(༢༠) ༥. མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ
༡. སོ་ཏཱ་ནུ་ག་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༡. པ་ཉྩ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ སོ་ཏཱ་ནུ་ག་ཏཱ་ནནྟི པ་སཱ་ད་སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎ་སོ་ཏེ་ན ཝ་ཝ་ཏྠ་པི་ཏཱ་ནཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ གུ་ཎཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦཱ. ཨི་དཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཀ་ཏ་ར་ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི? བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན. པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལི་ངྒ་ཝ་ཙ་ན་ཝི་བྷ་ཏྟི་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་དཱི་ཧི ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨ་མྷེ་ཧི ཉཱ་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ ཀིཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི. ས་ཏྠཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཐ, ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཐ, ས་ཀྐ་ཙྩཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ཨི་མེ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་མཾ དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱིཏི སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻ་ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ན་ཝ་ངྒཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ནྟི་དྷ་མྨཾ ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ཏི. སོ་ཏཱ་ནུ་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི སོ་ཏཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱཏི ཙི་ཏྟེ་ན ཨོ་ལོ་ཀི་ཏཱ. དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙ པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་ཊྛུ པ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏཱ. མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི ཀཱ་ལཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོཏི ན་ཡི་དཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཧི མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི སུ་དྡྷ་སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. དྷ་མྨ་པ་དཱ པླ་ཝ་ནྟཱིཏི ཨ་ནྟ་རཱ་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ནོ, ཡེ་པི པུ་བྦེ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཝཱ་ཙཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ན་དྷ་མྨཱ, ཏེ ས་བྦེ པ་ས་ནྣེ ཨཱ་དཱ་སེ ཚཱ་ཡཱ ཝི་ཡ པླ་ཝ་ནྟི, པཱ་ཀ་ཊཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ད་ནྡྷོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏུ་པྤཱ་དོཏི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་ཏི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དོ ད་ནྡྷོ ག་རུ. ཨ་ཐ སོ ས་ཏྟོ ཁི་པྤཾ་ཡེ་ཝ ཝི་སེ་ས་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དྡྷི་མཱ ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོཏི ཨི་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སི་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ. ཨ་ཡཾ ཝཱ སོ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠོ ཝཱ-ས་དྡོ. ཡ་ཏྠཱཏི ཡ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཙ་རིནྟི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཾ ཝ་སིཾ. ཨི་ད་མྤི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ མ་ཡཱ པུ་བྦེ ཝ་ལ༹་ཉྫི་ཏ་ནྟི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. དེ་ཝ་པུ་ཏྟོཏི པ་ཉྩཱ་ལ་ཙ་ཎྜོ ཝི་ཡ ཧ་ཏྠ་ཀ་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཝི་ཡ ས་ན་ངྐུ་མཱ་ར་བྲ་ཧྨཱ ཝི་ཡ ཙ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ. ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཾ སཱ་རེ་ཏཱིཏི པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ནྣོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ པ་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ སཱ་རེ་ཏི. ས་ཧ་པཾ་སུ་ཀཱི་ལི༹་ཀཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ནེ་སཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་མཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུནྟི སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻཱཏི སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ནི་སི་ནྣོ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ. སེ་ས་མེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢. ཋཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༢. དུ་ཏི་ཡེ ཋཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཋཱ་ནེ་ཧཱིཏི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. སོ་ཙེ་ཡྻནྟི སུ་ཙི་བྷཱ་ཝོ. སཾ་ཝ་ས་མཱ་ནོཏི ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ས་མཱ་ནོ. ན ས་ནྟ་ཏ་ཀཱ་རཱིཏི ན ས་ཏ་ཏ་ཀཱ་རཱི. ན ས་ནྟ་ཏ་ཝུ་ཏྟི སཱི་ལེ་སཱུཏི ས་ཏ་ཏཾ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ སཱི་ལ་ཛཱི་ཝི་ཏཾ ན ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཝོ་ཧཱ་ར་མཱ་ནོཏི ཀ་ཐེ་ནྟོ. ཨེ་ཀེ་ན ཨེ་ཀོ ཝོ་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏི. ཝོ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི. པུ་རི་མ་ཝོ་ཧཱ་རཱ པ་ཙྪི་མ་ཝོ་ཧཱ་རནྟི པུ་རི་མ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཐཾ, པུ་རི་མ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཐཱ, པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཙ པུ་རི་མ་ཀ་ཐཱ ན ས་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ བྱ་ས་ནཾ ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཾ, ཉཱ་ཏི་ཝི་ནཱ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. རོ་ག་བྱ་ས་ནེ པ་ན རོ་གོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་རོ་གྱ་ཝི་ནཱ་ས་ན་ཏོ བྱ་ས་ནཾ རོ་ག་བྱ་ས་ནཾ. ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟི. ལཱ་བྷོ ཙཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ལཱ་བྷོ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཀཾ ཨ་ལཱ་བྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ན་ཡོ ནེ་ཏ་བྦོ. སཱ་ཀ་ཙྪཱ་ཡ་མཱ་ནོཏི པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ན་ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན སཱ་ཀ་ཙྪཾ ཀ་རོ་ནྟོ. ཡ་ཐཱཏི ཡེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཨུ་མྨ་གྒོཏི པ་ཉྷུ་མྨ་གྒོ. ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོཏི པ་ཉྷཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ. ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རོཏི པ་ཉྷ་པུ་ཙྪ་ནཾ. ས་ནྟནྟི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ན ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཎཱི་ཏནྟི ཨ་ཏ་པྤ་ཀཾ. ཨ་ཏ་ཀྐཱ་ཝ་ཙ་རནྟི ཡ་ཐཱ ཏ་ཀྐེ་ན ན་ཡ་གྒཱ་ཧེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ན ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་པུ་ཎནྟི ས་ཎྷཾ. པ་ཎྜི་ཏ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡནྟི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཀཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣. བྷ་དྡི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ཧུ་ཏྭཱ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. མཱ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་སྶ་ཝ་ཝ་ཙ་ནེ་ན མ་མ ཀ་ཐཾ མཱ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཱ་ར་མྦྷོཏི ཀ་ར་ཎུ་ཏྟ་རི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཱ་ར་མྦྷོ. ཨ་ལོ་བྷཱད་ཡོ ལོ་བྷཱ་དི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱཏི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མྤཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ, པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཙེ་པི, བྷ་དྡི་ཡ, མ་ཧཱ་སཱ་ལཱཏི པུ་ར་ཏོ ཋི་ཏེ སཱ་ལ་རུ་ཀྑེ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་ཏྟཱ ཙ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ས་ཏྠ་རི པ་ན དེ་ས་ནཾ ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ནྟེ བྷ་དྡི་ཡོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཛཱ་ཏོ་ཏི.
༤. སཱ་མུ་གི་ཡཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ སཱ་མུ་གི་ཡཱཏི སཱ་མུ་ག་ནི་ག་མ་ཝཱ་སི་ནོ. བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫཱཏི ཏེ ཨཱ་ལ་པ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཀོ་ལ་ན་ག་ར་སྶ ཧི ཀོ་ལ་རུ་ཀྑེ ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཀོ་ལ་ན་ག་ར་ནྟི ཙ བྱ་གྒྷ་པ་ཐེ མཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫ་ནྟི ཙ དྭེ ནཱ་མཱ་ནི. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩ པུ་བྦ་པུ་རི་སཱ ཏ་ཏྠ ཝ་སིཾ་སཱུ་ཏི བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫ་ཝཱ་སི་ཏཱ་ཡ བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫ་ཝཱ་སི་ནོ བྱ་གྒྷ་པ་ཛྫཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏེ ཨཱ་ལ་པ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒཱ་ནཱིཏི པཱ་རི་སུ་དྡྷི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒཱ་ནི པ་ད་ཧི་ཏ་བྦ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨ་ངྒཱ་ནི, ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱི་ལ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒནྟི སཱི་ལ་པ་རི་སོ་དྷ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏ་ཉྷི སཱི་ལ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒ་ནྟི སཱི་ལ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མཱིཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་སྶཱ་མི. ཡོ ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡོ ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནེ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཚ་ནྡོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡ་པ་གྒ་ཧ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ར་ཛ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏཱིཏི རཱ་ག་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཡ་ཐཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི. ཝི་མོ་ཙ་ནཱི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མོ་ཙེ་ཏཱིཏི ཡེ་ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ, ཏེ་སུ ཡ་ཐཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི. ཝི་རཱ་ཛེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏི ནཱ་མ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝི་ར་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཕུ་ས་ཏཱིཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཉཱ་ཎ་ཕ་སྶེ་ན ཕུ་ས་ཏཱི་ཏི.
༥. ཝ་པྤ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༥. པ་ཉྩ་མེ ཝ་པྤོཏི ད་ས་བ་ལ་སྶ ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏཱ ས་ཀྱ་རཱ་ཛཱ. ནི་ག་ཎྛ་སཱ་ཝ་ཀོཏི ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ སཱི་ཧ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ཝི་ཡ ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ ཨུ་པཱ་ལི་ག་ཧ་པ་ཏི ཝི་ཡ ཙ ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ. ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་སྶ སཾ་ཝུ་ཏ་ཏྟཱ པི་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝུ་ཏོ ནཱ་མ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཁ་ཡ་ཝི་རཱ་གེ་ན. ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དཱཏི མ་གྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དེ་ན. ཏཾ ཋཱ་ནནྟི ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨ་ཝི་པ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀནྟི ཨ་ལ་དྡྷ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི ཏཾ་ཧེ་ཏུ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ. དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨ་སྶ་ཝེ་ཡྻུནྟི དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡནྟི དུ་ཏི་ཡེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ར་མྦྷ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན. ཨཱ་ས་ཝཱཏི ཀི་ལེ་སཱ. ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་གྷཱ་ཏོཏི དུ་ཀྑཾ. པ་རི་ལཱ༹་ཧོཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀོ པ་རི་ལཱ༹་ཧོ. ཕུ་སྶ ཕུ་སྶ བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་མྨཾ ཉཱ་ཎ་ཕ་སྶེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཁ་ཡཾ ག་མེ་ཏི, ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཕ་སྶེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཁ་ཡཾ ག་མེ་ཏི. ནི་ཛྫ་རཱཏི ཀི་ལེ་ས་ཛཱི་ར་ཎ་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ. སེ་ས་ཝཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཏ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ས་ཏ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ. ས་ཏ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རཱཏི ནི་ཙྩ་ཝི་ཧཱ་རཱ ནི་བ་དྡྷ་ཝི་ཧཱ་རཱ. ནེ་ཝ སུ་མ་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ན སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ན དུ་མྨ་ནོཏི ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཊི་གྷ་ཝ་སེ་ན ན དོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀནྟི ཀཱ་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ཡཱ་ཝ པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་ཀཱ་ཡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀནྟི ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟི་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ཡཱ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཾ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ པ་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སཱ ཧི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀཱ པ་ཝ་ཏྟེ པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ར་ཛྫ་ན་དུ་སྶ་ན་མུ་ཡ྄ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི, པ་ཎྞཱ་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཋི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ, ཨ་སཱི་ཏི་ན་ཝུ་ཏི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ མ་ནྡཱ ཧོ་ཏི. ཏ་དཱ ཧི ས་ཏྟཱ ‘‘ཙི་ར་ར་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ནི་སཱི་དི་མྷཱ ནི་པ་ཛྫི་མྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་པི ན ཛཱ་ནཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ནི་པི རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ན པ་སྶཱ་མ, སུ་ག་ནྡྷ་དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཝཱ སཱ་དུ་ཨ་སཱ་དུཾ ཝཱ ཐ་དྡྷ་མུ་དུ་ཀཾ ཝཱ་ཏི ན ཛཱ་ནཱ་མཱ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་ཏི ནེ་སཾ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ བྷ་གྒཱ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སཱ་པི ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་མཱ་ནཱ མ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ ཧ་ད་ཡ་ཀོ་ཊིཾ་ཡེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡཱ་ཝ པ་ནེ་སཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ ས་ཏྟོ ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་དཱ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་དཱ ‘‘མ་ཏོ ནི་རུ་དྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
སྭཱ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝཱ་པི་ཡཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦོ – ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་སོ པ་ཉྩ་ཨུ་ད་ཀ་མ་གྒ་ས་མྤ་ནྣཾ ཝཱ་པིཾ ཀ་རེ་ཡྻ. པ་ཋ་མཾ དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛེ པ་ཉྩ་ཧི ཨུ་ད་ཀ་མ་གྒེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཝཱ་པི་ཡཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ པཱུ་རེ་ཡྻ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཨུ་ད་ཀ་མ་གྒེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ གཱ་ཝུ་ཏ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ཨོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཝི་སྶ་ནྡ་མཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ནི་དྡྷ་མ་ན་ཏུ་མྦེ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟེ་སུ ཀ་མྨེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཾ, ས་སྶ་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་ཀྑ་ནྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་རི་ཧཱི་ནཾ, ‘‘མ་ཙྪེ ག་ཎྷཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཏ་ཏོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ན ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ཎྛ་ཧེ་ཡ. ཡཱ་ཝ པ་ན ཏཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ཝ མ་ཧཱ་ཝཱ་པི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཏ་ཏྠ ཚི་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ ‘‘ཝཱ་པི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
པ་ཋ་མཾ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ པ་ཉྩ་ཧི མ་གྒེ་ཧི ཨུ་ད་ཀེ པ་ཝི་ས་ནྟེ ཨཱ་ཝཱ་ཊཱ་ནཾ པཱུ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཧི པ་ཋ་མ་མེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལོ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ པ་ཉྩ་མ་གྒཱ་ནཾ པཱུ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི, གཱ་ཝུ་ཏ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ར་ཛྫ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝོ, ཡཱ་ཝ ཝཱ་པི་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ན ནི་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་ཝ པཱུ་རཱ་ཡ ཝཱ་པི་ཡཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཏ་སྶ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ནི་དྡྷ་མ་ན་ཏུ་མྦེ་སུ ཝི་ཝ་ཊེ་སུ ཀ་མྨེ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ནི, ཨུ་ད་ཀེ བྷ་ཊྛེ ཨུ་ད་ཀ་མ་གྒེ་སུ པ་རི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་སཱི་ཏི་ན་ཝུ་ཏི་ཀཱ་ལེ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ མ་ནྡ་ཀཱ་ལོ, ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ་ཊིཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལོ, ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ པ་རི་ཏྟེ་པི ཨུ་ད་ཀེ ས་ཏི ‘‘ཝཱ་པི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཡཱ་ཝ སཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ ‘‘ས་ཏྟོ ཛཱི་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ ཨུ་ད་ཀེ ཚི་ནྣེ ‘‘ན་ཏྠི ཝཱ་པི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ས་ཏྟོ མ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མཾ ཝེ་ད་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་མཱ་ནོ’’ཏི.
ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱཏི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དེ་ན. ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ. ཨི་དྷེ་ཝཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ར་ཏོ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ. སཱི་ཏཱི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱིཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཝི་པྥ་ནྡ་ན་ད་ར་ཐ་ར་ཧི་ཏཱ་ནི སཱི་ཏཱ་ནི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་དྷ་མྨཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི.
ཐཱུ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི རུ་ཀྑཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡཱཏི ཀུ་དྡཱ་ལ་ཉྩ ཁ་ཎི་ཏྟི་ཉྩ པ་ཙྪི་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དེ་ས་ནཱ པ་ན ཀུ་དྡཱ་ལ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཏཱ. མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻཱཏི མཱུ་ལ་མྷི ཀུ་དྡཱ་ལེ་ན ཚི་ནྡེ་ཡྻ. པ་ལི་ཁ་ཎེ་ཡྻཱཏི ཁ་ཎི་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྟཱ ཁ་ཎེ་ཡྻ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ཧི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ, རུ་ཀྑཾ པ་ཊི་ཙྩ ཚཱ་ཡཱ ཝི་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ, ཚཱ་ཡཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ, ཀུ་དྡཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ, པི་ཊ་ཀཾ ཝི་ཡ ས་མཱ་དྷི, ཁ་ཎི་ཏྟི ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཁ་ཎི་ཏྟི་ཡཱ མཱུ་ལཱ་ནཾ པ་ལི་ཁ་ཎ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཚེ་ད་ན་ཀཱ་ལོ, ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཁ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ, ཕཱ་ལ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ, ས་ཀ་ལཱི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛ་ཀཱ་ལོ, ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ན ཝི་སོ་ས་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ, ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཉཱ་ཎེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཌ་ཧ་ན་ཀཱ་ལོ, མ་སི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀ-པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀཱ་ལོ, མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏེ ཨོ་ཕུ་ན་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ན་དཱི་སོ་ཏེ པ་ཝཱ་ཧ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཙ ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་ནི་རོ་དྷོ, ཨོ་ཕུ་ན་ན་པྤ་ཝཱ་ཧ་ནེ་ཧི ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མོ ཝི་ཡ པུ་ན་བྦྷ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ་ན ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ས་ཏྠ་རི དེ་ས་ནཾ ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ནྟེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་ཡ་ཏྠི་ཀོཏི ཝ་ཌྜྷི་ཨ་ཏྠི་ཀོ. ཨ་སྶ་པ་ཎི་ཡཾ པོ་སེ་ཡྻཱཏི པ་ཉྩ ཨ་སྶ་པོ་ཏ་ས་ཏཱ་ནི ཀི་ཎི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝི་ཀྐི་ཎི་སྶཱ་མཱི་ཏི པོ་སེ་ཡྻ. ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀ་སྶ ཨ་སྶ་སྶ པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན པོ་སཱ་ཝ་ནི་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ ཨ་སྶཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ རོ་གཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ ས་བྦེ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻུ་ནྟི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨུ་ད་ཡ་ཉྩེ་ཝ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ཝ་ཌྜྷི་ཉྩ གེ་ཧ་ཏོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ དི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཉྩ ཀི་ཉྩི ན ལ་བྷེ་ཡྻ. པ་ཡི་རུ་པཱ་སིནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ. སྭཱ་ཧཾ ཨུ་ད་ཡ་ཉྩེ་ཝ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪིནྟི སོ ཨ་ཧཾ ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཡཾ ན གེ་ཧ་ཏོ དི་ནྣ་དྷ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪིཾ, པ་ཎི་ཡ་ཨ་སྶ་ཛ་གྒ་ན་ཀོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ་སྨཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
༦. སཱ་ལ༹ྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༦. ཚ་ཊྛེ དྭ་ཡེ་ནཱཏི དྭཱི་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི. ཨོ་གྷ་སྶ ནི་ཏྠ་ར་ཎནྟི ཙ་ཏུ་རོ་གྷ་ནི་ཏྠ་ར་ཎཾ. ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཧེ་ཏཱུཏི དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཏ་པེ་ན པཱ་པ་ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ཧེ་ཏུ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ སཱ་མ་ཉྙ་ངྒནྟི ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ. ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པུ་རི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སཱི་ལཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མེ་ན པ་དེ་ན ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་ཡ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་ཕ་སྶེ་ན ཕུ་སི་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སཱ་ལ་ལ་ཊྛིནྟི སཱ་ལ་རུ་ཀྑཾ. ན་ཝནྟི ཏ་རུ་ཎཾ. ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཀ་ཛཱ་ཏནྟི ‘‘བྷ་ཝེ་ཡྻ ནུ ཁོ, ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་ཛ་ནེ་ཏ་བྦ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ. ལེ་ཁ་ཎི་ཡཱ ལི་ཁེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཝ་ལེ་ཁ་ན་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨ་ཝ་ལི་ཁེ་ཡྻ. དྷོ་ཝེ་ཡྻཱཏི གྷཾ་སེ་ཡྻ. ཨ་ནྟོ ཨ་ཝི་སུ་དྡྷཱཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་སུ་དྡྷཱ ཨ་པ་ནཱི་ཏ་སཱ་རཱ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – སཱ་ལ་ལ་ཊྛི ཝི་ཡ ཧི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ, ན་དཱི་སོ་ཏཾ ཝི་ཡ སཾ་སཱ་ར་སོ་ཏཾ, པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་པུ་རི་སོ, སཱ་ལ་ལ་ཊྛི་ཡཱ བ་ཧི་དྡྷཱ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བ་ཧི་དྡྷཱ ཏ་པ་ཙ་ར་ཎཾ གཱ་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ཨ་ནྟོ ཨ་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ སཱི་ལཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ལོ, སཱ་ལ་ལ་ཊྛི་ཡཱ སཾ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་དྷོ་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་སྶ སཾ་སཱ་ར་སོ་ཏེ སཾ་སཱི་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཕི་ཡཱ་རི་ཏྟཾ བ་ནྡྷེ་ཡྻཱཏི ཕི་ཡ་ཉྩ ཨ་རི་ཏྟ་ཉྩ ཡོ་ཛེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – སཱ་ལ་ལ་ཊྛི ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, ན་དཱི་སོ་ཏཾ ཝི་ཡ སཾ་སཱ་ར་སོ་ཏཾ, པཱ་རཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ, བ་ཧི་དྡྷཱ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་ར་སྶ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལོ, ཨ་ནྟོ སུ་ཝི་སོ་དྷི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་བྷཱ་ཝོ, ཕི་ཡཱ་རི་ཏྟ་བ་ནྡྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ, སོ་ཏྠི་ནཱ པཱ་རི་མ་ཏཱི་ར་ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་ག་མ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
ཀ་ཎྜ་ཙི་ཏྲ་ཀཱ་ནཱིཏི ས་ར་ལ་ཊྛི་ས་ར་ར་ཛྫུ་ས་ར་པཱ་སཱ་ད་ས་ར་སཱ་ཎི་ས་ར་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ས་ར་པ་དུ་མཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཀ་ཎྜེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཙི་ཏྲཱ་ནི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ཏཱི་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧཱིཏི སོ ཨེ་ཝཾ བ་ཧཱུ་ནི ཀ་ཎྜ་ཙི་ཏྲ་ཀཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ན རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཏཱི་ཧི་ཡེ་ཝ པ་ན ཋཱ་ནེ་ཧི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏཱིཏི མ་གྒ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཙ ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཙ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱིཏི མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨི་དཾ དུ་ཀྑནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཙྩེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒཱ ཏཱི་ཎི ཙ ཕ་ལཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ཨ་ཡཾ པ་ན མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཨ་ཝི་རཱ་དྷི་ཏཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་དཱ་ལེ་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན པ་དཱ་ལེ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཧི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་དཱ་ལི་ཏོ, ཨི་དྷ པ་ན པ་དཱ་ལི་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་དཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི.
༧. མ་ལླི་ཀཱ་དེ་ཝཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༧. ས་ཏྟ་མེ མ་ལླི་ཀཱ དེ་ཝཱིཏི པ་སེ་ན་དི་ར་ཉྙོ དེ་ཝཱི. ཡེ་ན མི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོཏི ཡེ་ན ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩཱ ཨི་ཏྠཱི. དུ་བྦ་ཎྞཱཏི བཱི་བྷ་ཙྪ་ཝ་ཎྞཱ. དུ་རཱུ་པཱཏི དུ་སྶ་ཎྛི་ཏཱ. སུ་པཱ་པི་ཀཱཏི སུ་ཊྛུ པཱ་པི་ཀཱ སུ་ཊྛུ ལཱ་མི་ཀཱ. ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི པ་སྶི་ཏུཾ. ད་ལི་དྡཱཏི དྷ་ན་ད་ལི་དྡཱ. ཨ་པྤ་སྶ་ཀཱཏི ས་ཀེ་ན དྷ་ནེ་ན ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་པྤ་བྷོ་གཱཏི ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་བྷ་ཎྜ་ཀ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་པྤེ་ས་ཀྑཱཏི ཨ་པྤ་པ་རི་ཝཱ་རཱ. ཨ་ཌྜྷཱཏི ཨི་སྶ་རཱ. མ་ཧ་དྡྷ་ནཱཏི ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཀ་དྷ་ནེ་ན མ་ཧ་དྡྷ་ནཱ. མ་ཧཱ་བྷོ་གཱཏི ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་བྷ་ཎྜ་བྷོ་གེ་ན མ་ཧཱ་བྷོ་གཱ. མ་ཧེ་ས་ཀྑཱཏི མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རཱ. ཨ་བྷི་རཱུ་པཱཏི ཨུ་ཏྟ་མ་རཱུ་པཱ. ད་སྶ་ནཱི་ཡཱཏི ད་སྶ་ན་ཡུ་ཏྟཱ. པཱ་སཱ་དི་ཀཱཏི ད་སྶ་ནེ་ན པཱ་སཱ་དི་ཀཱ. ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡཱཏི ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཙ.
ཨ་བྷི་ས་ཛྫ་ཏཱིཏི ལ་གྒ་ཏི. བྱཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི པ་ཀ་ཏིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. པ་ཏི་ཏྠཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཐི་ན་བྷཱ་ཝཾ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ན དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ན དཱ་ཡི་ཀཱ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ སེ་ཡྻཱཏི མ་ཉྩ་པ་ལླ་ངྐཱ་དི་ས་ཡ་ནཾ. ཨཱ་ཝ་ས་ཐོཏི ཨཱ་ཝ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ. པ་དཱི་པེ་ཡྻཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝ་ཊྚི་ཏེ་ལཱ་དི་པ་དཱི་པཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ. ཨི་སྶཱ་མ་ནི་ཀཱ་ཏི ཨི་སྶཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀོ་དྷ་ནཱ ཨ་ཧོ་སིནྟི ཀོ་དྷ་མ་ནཱ ཨ་ཧོ་སིཾ. ཨ་ནི་སྶཱ་མ་ནི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སིནྟི ཨི་སྶཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཧོ་སིཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
༨. ཨ་ཏྟ་ནྟ་པ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ཏྟ་ནྟ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་པ་ཏི དུ་ཀྑཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. པ་རཾ ཏ་པ་ཏཱི་ཏི པ་ར་ནྟ་པོ. པ་རེ་སཾ པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ པ་ར་པ་རི་ཏཱ་པ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ནི་ཙྪཱ་ཏོཏི ཚཱ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཎྷཱ, སཱ ཨ་སྶ ན་ཏྠཱི་ཏི ནི་ཙྪཱ་ཏོ. ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ནི་བྦུ་ཏ་ཏྟཱ ནི་བྦུ་ཏོ. ཨ་ནྟོ ཏཱ་པ་ན་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ སཱི་ཏ་ལོ ཛཱ་ཏོ་ཏི སཱི་ཏཱི་བྷཱུ་ཏོ. ཛྷཱ་ན་མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁཱ་ནི པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི་ཏི སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི. བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱཏི སེ་ཊྛ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ.
ཨ་ཙེ་ལ་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཨོ་ར་བྦྷི་ཀཱདཱི་སུ ཨུ་ར་བྦྷཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ལ༹་ཀཱ, ཨུ་ར་བྦྷེ ཧ་ན་ཏཱི་ཏི ཨོ་ར་བྦྷི་ཀོ. སཱུ་ཀ་རི་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ལུ་དྡོཏི དཱ་རུ་ཎོ ཀ་ཀྑ་ལོ༹. མ་ཙྪ་གྷཱ་ཏ་ཀོཏི མ་ཙྪ་བ་ནྡྷོ ཀེ་ཝ་ཊྚོ. བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རི་ཀོཏི བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་ར་གོ་པ་ཀོ. ཀུ་རཱུ་ར་ཀ་མྨ་ནྟཱཏི དཱ་རུ་ཎ་ཀ་མྨ་ནྟཱ.
མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་བྷི་སེ་ཀེ་ན མུ་དྡྷ་ནི ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ. པུ་ར་ཏྠི་མེ་ན ན་ག་ར་སྶཱཏི ན་ག་ར་ཏོ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ. ས་ནྠཱ་གཱ་རནྟི ཡ་ཉྙ་སཱ་ལཾ. ཁ་རཱ་ཛི་ནཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱཏི ས་ཁུ་རཾ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ. ས་པྤི་ཏེ་ལེ་ནཱཏི ས་པྤི་ནཱ ཙེ་ཝ ཏེ་ལེ་ན ཙ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཧི ས་པྤིཾ ཨ་ཝ་སེ་སོ ཡོ ཀོ་ཙི སྣེ་ཧོ ཏེ་ལ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཎྜུ་ཝ་མཱ་ནོཏི ན་ཁཱ་ནཾ ཚི་ནྣ་ཏྟཱ ཀ་ཎྜུ་ཝི་ཏ་བྦ་ཀཱ་ལེ ཏེ་ན ཀ་ཎྜུ་ཝ་མཱ་ནོ. ཨ་ན་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ས་ནྠ་ཏཱ་ཡ. ས་རཱུ་པ་ཝ་ཙྪཱ་ཡཱཏི ས་དི་ས་ཝ་ཙྪཱ་ཡ. ས་ཙེ གཱ་ཝཱི སེ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙྪོ་པི སེ་ཏ་ཀོ་ཝ. ས་ཙེ ཀ་པི་ལཱ ཝཱ ར་ཏྟཱ ཝཱ, ཝ་ཙྪ་ཀོ་པི ཏཱ་དི་སོ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་རཱུ་པ་ཝ་ཙྪཱ་ཡ. སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱཏི སོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཏི. ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱཏི ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ བ་ལ་ཝ་ཝ་ཙྪཱ. ཝ་ཙྪ་ཏ་རཱི་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བ་རི་ཧི་ས་ཏྠཱ་ཡཱཏི པ་རི་ཀྑེ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཡ་ཉྙ་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཙ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་པུ་གྒ་ལཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཏཾ དྷ་མྨནྟི ཏཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་དཾ དྷ་མྨཾ. སུ་ཎཱ་ཏི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཝཱཏི ཀ་སྨཱ པ་ཋ་མཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ནི་དྡི་ས་ཏི? ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ ཙ. ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཧི ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལ་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཛཱ་ཏིཾ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ མ་ནྟེ ནི་སྶཱ་ཡ མཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཛཱ་ཏི་ཏཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ག་ཧ་པ་ཏི་དཱ་ར་ཀཱ པ་ན ཀ་ཙྪེ་ཧི སེ་དཾ མུ་ཉྩ་ནྟེ་ཧི པི་ཊྛི་ཡཱ ལོ་ཎཾ པུ་པྥ་མཱ་ནཱ་ཡ བྷཱུ་མིཾ ཀ་སི་ཏྭཱ ཏཱ་དི་ས་སྶ མཱ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ན་ད་པྤཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ མཱ་ནཾ ཝཱ ད་པྤཾ ཝཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ས་ཀྐོ་ནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ. ཨི་ཏ་རེ་ཧི ཙ ཀུ་ལེ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ན བ་ཧུ་ཀཱ, ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ཝ བ་ཧུ་ཀཱ. ཨི་ཏི ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ན་ཏྟཱ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ ཙ པ་ཋ་མཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ནི་དྡི་ས་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝཱཏི ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཝཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ. པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏོཏི པ་ཏི་ཛཱ་ཏོ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱིཏི པ་རི་སུ་དྡྷཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་སཱ་མི་མྷི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝ་ཏ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོཏི ས་ཙེ་པི ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠེ གྷ་རེ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ནྟ་རེ་པི ཝཱ དྭེ ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ ཝ་ས་ནྟི, ཏ་ཐཱ་པི ནེ་སཾ ས་ཀི་ཉྩ་ན་ས་པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛེ་ན གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ས་མྦཱ་དྷོ་ཝ. ར་ཛཱ་པ་ཐོཏི རཱ་ག་ར་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ག་མ་ན་པ་ཐོ་ཏི་པི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ལ་གྒ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ. པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཧི ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ར་ཏ་ན་པཱ་སཱ་ད་དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཱ་དཱི་སུ པི་ཧི་ཏ་དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་སུ ཝ་ས་ནྟོ་པི ནེ་ཝ ལ་གྒ་ཏི ན ས་ཛྫ་ཏི ན བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི. ཨ་པི་ཙ ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཨོ་ཀཱ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ར་ཛཱ་པ་ཐོ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏ་ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཡ ར་ཛཱ་ནཾ, ཀི་ལེ་ས་ར་ཛཱ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ པ་བྦ་ཛྫཱ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ.
ན་ཡི་དཾ སུ་ཀ་རཾ…པེ… པ་བྦ་ཛེ་ཡྻནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཀ་ཐཱ – ཡ་དེ་ཏཾ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨེ་ཀ་མྤི དི་ཝ་སཾ ཨ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཙ ཀི་ལེ་ས་མ་ལེ་ན ཨ་མ་ལི་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ, ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏཾ ལི་ཁི་ཏ་ས་ངྑ་ས་དི་སཾ དྷོ་ཏ་ས་ངྑ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ན སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ…པེ… ཙ་རི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་སེ ཙ མ་སྶུ་ཉྩ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་སཱ་ཡ་ར་ས་པཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ པ་རི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་སྨཱ ཨ་གཱ་ར་སྶ ཧི་ཏཾ ཀ་སི་ཝ་ཎི་ཛྫཱ་དི་ཀ་མྨཾ ཨ་གཱ་རི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཱ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦཱ, ཏཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ. པ་བྦ་ཛེ་ཡྻནྟི པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻཾ.
ཨ་པྤཾ ཝཱཏི ས་ཧ་སྶ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་པྤོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ས་ཧ་སྶ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ. ཨཱ་བ་ནྡྷ་ན་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཏི་ཡེ་ཝ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚོ. སོ ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་པྤོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མཱ་པ་ནྣོཏི ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ སི་ཀྑཱ, ཏ་ཉྩ, ཡ་ཏྠ ཙེ་ཏེ ས་ཧ ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ ས་བྷཱ་ག་ཝུ་ཏྟི་ནོ ཧོ་ནྟི, ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྙ་ཏྟ་སི་ཀྑཱ་པ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཾ སཱ་ཛཱི་ཝ་ཉྩ ཏ་ཏྠ སི་ཀྑ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱ་པ་ནྣོ་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སི་ཀྑཱ་སཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མཱ་པ་ནྣོ. ས་མཱ་པ་ནྣོཏི སི་ཀྑཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟོ སཱ་ཛཱི་ཝ་ཉྩ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡཱཏི ཡེ་སཾ ཨི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ སུ་ཏཾ, ཏེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱཏི དྭི་ནྣཾ མི་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱི་དི་སེ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཨི་དཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ས་ནྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ. ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱཏི ས་ནྡྷཱ་ནཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ, དྭེ ཛ་ནེ ས་མ་གྒེ དི་སྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒོ ཨཱ་རཱ་མོ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ. ཡ་ཏྠ ས་མ་གྒཱ ན་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒ་རཱ་མོ་ཏི་པི པཱ་ལི༹, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒ་ར་ཏོཏི ས་མ་གྒེ་སུ ར་ཏོ, ཏེ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒེ དི་སྭཱ་པི སུ་ཏྭཱ་པི ན་ནྡ་ཏཱི་ཏི ས་མ་གྒ་ན་ནྡཱི. ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱཏི ཡཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཏྟེ ས་མ་གྒེ་ཡེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ སཱ་མ་གྒི་གུ་ཎ་པ་རི་དཱི་པི་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་ནྟི.
ནེ་ལཱཏི ཨེ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དོ་སོ, ནཱ་སྶཱ ཨེ་ལ་ནྟི ནེ་ལཱ, ནི་དྡོ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ‘‘ནེ་ལ་ངྒོ སེ་ཏ་པ་ཙྪཱ་དོ’’ཏི (ཨུ་དཱ. ༦༥) ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ནེ་ལཾ ཝི་ཡ. ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱཏི བྱ་ཉྫ་ན་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ཀ་ཎྞཱ་ནཾ སུ་ཁཱ, སཱུ་ཙི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞ་སཱུ་ལཾ ན ཛ་ནེ་ཏི. ཨ་ཏྠ་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཀོ་པཾ ཨ་ཛ་ནེ་ཏྭཱ པེ་མཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི པེ་མ་ནཱི་ཡཱ. ཧ་ད་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནཱ སུ་ཁེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ. གུ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ པུ་རེ བྷ་ཝཱ་ཏི པོ་རཱི. པུ་རེ སཾ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་རཱི ཝི་ཡ སུ་ཀུ་མཱ་རཱ་ཏི་པི པོ་རཱི. པུ་ར་སྶ ཨེ་སཱ་ཏི་པི པོ་རཱི, ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཀ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཧི ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ནྟི, པི་ཏི་མ་ཏྟཾ པི་ཏཱ་ཏི, བྷཱ་ཏི་མ་ཏྟཾ བྷཱ་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི ཀ་ཐཱ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཀ་ནྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ. ཀ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཙི་ཏྟ་ཝུ་ཌྜྷི་ཀ་རཱ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ.
ཀཱ་ལེ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི, ཝ་ཏྟ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཙྪཾ ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཨ་ཏྠ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི. ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི. སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡ་པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི. ནི་དྷཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཋ་པ་ནོ་ཀཱ་སོ, ནི་དྷཱ་ན་མ་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏཱི. ཧ་ད་ཡེ ནི་དྷེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནོ་པི ཙ ‘‘ཨ་ཧཾ ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན ཨ་ཀཱ་ལེ་ན བྷཱ་ས་ཏི, ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ པ་ན ཨ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ་ཝ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་པ་དེ་སནྟི ས་ཨུ་པ་མཾ, ས་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིནྟི པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ, ཡ་ཐཱ་སྶཱ པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏནྟི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི ན་ཡེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟེ་ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ནྣཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཡཾ ཝཱ སོ ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི, ཏེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན སཾ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ན ཨ་ཉྙཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
བཱི་ཛ་གཱ་མ་བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་ས་མཱ་ར་མྦྷཱཏི མཱུ་ལ་བཱི་ཛཾ ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ ཕ་ལུ༹་བཱི་ཛཾ ཨ་གྒ་བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་བཱི་ཛ་ནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་སྶ བཱི་ཛ་གཱ་མ་སྶ ཙེ་ཝ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ནཱི་ལ་ཏི་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དི་ཀ་སྶ བྷཱུ་ཏ་གཱ་མ་སྶ ཙ ས་མཱ་ར་མྦྷཱ, ཚེ་ད་ན་བྷེ་ད་ན་པ་ཙ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཀོ་པ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.