(༡༩) ༤. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་གྒོ
༡. ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༡. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ ཋཱ་ན་ཀུ་ས་ལོཏི ཡེ་ན ཋཱ་ནེ་ན ཋི་ཏོ ཨ་ཝི་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀུ་ས་ལོ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢. པཱ་ཊི་བྷོ་ག་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༢. དུ་ཏི་ཡེ ན་ཏྠི ཀོ་ཙི པཱ་ཊི་བྷོ་གོཏི ཨ་ཧཾ ཏེ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཛ་རཱ་དྷ་མྨནྟི ཛ་རཱ་ས་བྷཱ་ཝཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
༣. སུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༣. ཏ་ཏི་ཡེ ན་ཏྠི ཏ་ཏོ དོ་སོཏི ཏ་སྨིཾ དོ་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༤. ཨ་བྷ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཀི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན རོ་གོ་ཝ རོ་གཱ་ཏ་ངྐོ ནཱ་མ. ཕུ་ཊྛ་སྶཱཏི ཏེ་ན རོ་གཱ་ཏ་ངྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ. ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏཱིཏི ཨུ་རཾ ཏཱ་ལེ༹་ཏྭཱ རོ་ད་ཏི. ཨ་ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ, ཏཾ ཨ་ཀ་ཏཾ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧི ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཾ, བྷཱི་ཏ་སྶ པ་རི་ཏྟཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ བྷཱི་རུ་ཏྟཱ་ཎནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཏ་པཱ་པོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པཱ་པཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ལཱ་མ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ. ལུ་དྡནྟི ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཀ་མྨཾ. ཀི་བྦི་སནྟི ས་མ་ལཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀ་མྨཾ. ཀ་ངྑཱི ཧོ་ཏཱིཏི བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་གུ་ཎེ་སུ ཙེ་ཝ སི་ཀྑཱ་ཡ ཙ པུ་བྦ་ནྟེ ཙ ཨ་པ་ར་ནྟེ ཙ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟེ ཙ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀ་ངྑཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱིཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སཱ་ས་ན་ས་དྡྷ་མྨེ ན ནི་ཊྛཾ ག་ཏོ, ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ནི་ཊྛཾ ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༥. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཙྩ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༥. པ་ཉྩ་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཙྩཱ་ནཱིཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ཙྩཱ་ནི ཏ་ཐཱ་ནི. སོ ཏེ་ན ན ས་མ་ཎོ་ཏི མ་ཉྙ་ཏཱིཏི སོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཏེ་ན ས་ཙྩེ་ན ‘‘ཨ་ཧཾ ས་མ་ཎོ’’ཏི ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛཱི་ཧི ན མ་ཉྙ་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་དེ་ཝ ཏ་ཏྠ ས་ཙྩཾ, ཏ་ད་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཡཾ ཏ་ཏྠ ‘‘ས་བྦེ པཱ་ཎཱ ཨ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ’’ཏི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཙྩཾ ཏ་ཐཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏཾ. ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཙཱི་ས་ཙྩཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་ད་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་བྷི་ཝི་སི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཨ་ནུ་དྡ་ཡཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ, ཏཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་ཊི་པ་དཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ས་བྦེ ཀཱ་མཱཏི ས་བྦེ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཱ. ཨི་ཏི ཝ་དཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཙྩ་མཱ་ཧཱཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཝ་ད་ནྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ. ས་བྦེ བྷ་ཝཱཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ་པི. ནཱ་ཧཾ ཀྭ་ཙ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐོ་ཊི་ཀ་སུ་ཉྙ་ཏཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ‘‘ནཱ་ཧཾ ཀྭ་ཙ་ནཱི’’ཏི ཀྭ་ཙི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན པ་སྶ་ཏི, ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩ་ན་ཏ་སྨིནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་སྶ་ཙི པ་ར་སྶ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ན པ་སྶ་ཏི, བྷཱ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཏ་རཾ, ས་ཧཱ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཧཱ་ཡཾ, པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ མ་ཉྙི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ མ་མ ཀྭ་ཙ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ མ་མ་ས་དྡཾ ཏཱ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ན ཙ ཀྭ་ཙ་ནི པ་ར་སྶ ཙ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀྭ་ཙི ན པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ‘‘མ་མ་ས་དྡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་མ ཀི་སྨི་ཉྩི ཀི་ཉྩ་ནཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི སོ པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ མ་མ ཀི་སྨི་ཉྩི ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ན པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ བྷཱ་ཏ་རཾ, ས་ཧཱ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཧཱ་ཡཾ, པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ནྟི ཀི་སྨི་ཉྩི ཋཱ་ནེ པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་མི་ནཱ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཡ་སྨཱ ནེ་ཝ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ན ཏཾ པ་ར་སྶ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ པ་སྶ་ཏི, ན པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ན པ་ར་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦཾ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ཏི ཝ་དཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཀྐོ་ཊི་ཀཾ སུ་ཉྙ་ཏཾ ཝ་ད་ནྟོ་པི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་སྶཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ས་མྨཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧ, ན མུ་སཱ་ཏི ས་བྦེ་སུ་པི ཝཱ་རེ་སུ མ་ཉྙ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ན མ་ཉྙ་ཏཱི་ཏི ཙ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་པ་དནྟི ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ནི་པྤ་ལི་བོ་དྷཾ ནི་གྒ་ཧ་ཎ་མེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ.
ཨི་མཱ་ནི ཁོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཙྩཱ་ནི མ་ཡཱ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དི་ཏཱ་ནཱིཏི ཡཱ་ནི ཏུ་མྷེ བྷོ་ཝཱ་དི་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ཙྩཱ་ནི ཝ་དེ་ཐ, ཏེ་ཧི ཨ་ཉྙཱ་ནི མ་ཡཱ ཨི་མཱ་ནི བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀི་ཙྩེ་ན ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དི་ཏཱ་ནི དེ་སི་ཏཱ་ནི ཛོ་ཏི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཋཱ་ནེ་སུ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཝ་ཙཱི་ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི.
༦. ཨུ་མྨ་གྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༦. ཚ་ཊྛེ པ་རི་ཀ་སྶ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཡ་ཏི. ཨུ་མྨ་གྒོཏི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནཾ, པ་ཉྙཱ་ག་མ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ཨུ་མྨ་གྒོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཱ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཊི་བྷཱ་ནཾ. ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཡེ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝེ་ཏྠ ག་ཧ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྠ་ཉྩ པཱ་ལི༹་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་དྷ་མྨཾ ས་ཧ སཱི་ལེ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པྤ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙོཏི ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་པ་ཉྙོ. ཨི་དཾ དུ་ཀྑནྟི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཾ སེ་སཾ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀཾ དུ་ཀྑ་ནྟི སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡོཏི ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀ་ཏ་ཎྷཱ ཏ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༧. ཝ་སྶ་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༧. ས་ཏྟ་མེ ཏོ་དེ་ཡྻ་སྶཱཏི ཏུ་དི་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ. པ་རི་ས་ཏཱིཏི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ. པ་རཱུ་པཱ་ར་མྦྷཾ ཝ་ཏྟེ་ནྟཱིཏི པ་ར་ག་ར་ཧཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟི. བཱ་ལོ ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱཏི་ཨཱ་དི ཡཾ ཏེ ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཾ ཝ་ཏྟེ་ནྟི, ཏ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་མ་ཎེ རཱ་མ་པུ་ཏྟེཏི ཨུ་ད་ཀེ རཱ་མ་པུ་ཏྟེ. ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་ས་ནྣོ. པ་ར་མ་ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རནྟི ཨུ་ཏྟ་མ་ནི་པཱ་ཏ་ཀི་རི་ཡཾ ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟིཾ. པ་རི་ཧཱ་ར་ཀཱཏི པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཱ. ཡ་མ་ཀོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ ནཱ་མཱ་ནི. ཏེ་སུ ཧི ཨེ་ཀོ ཡ་མ་ཀོ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ མོ་གྒ་ལློ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ཨུ་གྒོ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ནཱ་ཝི་ནྡ་ཀཱི ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ག་ནྡྷ་བྦོ ནཱ་མ, ཨེ་ཀོ ཨ་གྒི་ཝེ་སྶོ ནཱ་མ. ཏྱཱ་སྶུ་དནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་སྶུ་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ས་ཏི ནི་སི་ནྣེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནེ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ནུ་ནེ་ཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏི. ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སཱུཏི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩེ་སུ ཙ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩེ་སུ ཙ. ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡེ་སཱུཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཙ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཝ་ཏྟ་བྦེ་སུ ཙ. ཨ་ལ་མ་ཏྠ་ད་ས་ཏ་རེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠེ པ་སྶི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ ཨ་ལ་མ་ཏྠ་ད་སཱ, ཏེ ཨ་ཏི་སི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཨ་ལ་མ་ཏྠ་ད་ས་ཏ་རཱ, ཏེ་ཧི ཨ་ལ་མ་ཏྠ་ད་ས་ཏ་རེ་ཧི. ཨ་ལ་མ་ཏྠ་ད་ས་ཏ་རོཏི ཨ་ལ་མ་ཏྠ་ད་ས་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ, ཚེ་ཀེ་ཧི ཚེ་ཀ་ཏ་རོ པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏ་ཏ་རོ་ཏི པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ པ་ཊི་པུ་ཙྪ་ནྟཱ ཨེ་ཝཾ བྷོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཾ་སུ. ཨི་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་པྤུ་རི་ས་ཏཱ་ཡ ཏཾ ཨེ་ལེ༹་ཡྻ་རཱ་ཛཱ་ན་མྤི ཏ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རི་ཀེ་པི ཨུ་ད་ཀ་མྤི རཱ་མ་པུ་ཏྟཾ པ་སཾ་སི. ཨ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ཧི ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ, ཙ་ཀྑུ་མཱ ཝི་ཡ ས་པྤུ་རི་སོ. ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷོ ནེ་ཝ ཨ་ན་ནྡྷཾ ན ཨ་ནྡྷཾ པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ ནེ་ཝ ས་པྤུ་རི་སཾ ན ཨ་ས་པྤུ་རི་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ་ཀྑུ་མཱ ཨ་ནྡྷ་མྤི ཨ་ན་ནྡྷ་མྤི པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་པྤུ་རི་སོ ས་པྤུ་རི་ས་མྤི ཨ་ས་པྤུ་རི་ས་མྤི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏོ་དེ་ཡྻོ་པི ས་པྤུ་རི་ས་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་པྤུ་རི་སེ ཨ་ཉྙཱ་སཱི་ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠ་ཝ་སཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ བྷོ, གོ་ཏ་མཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
༨. ཨུ་པ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨུ་པ་ཀོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. མ་ཎྜི་ཀཱ་པུ་ཏྟོཏི མ་ཎྜི་ཀཱ་ཡ པུ་ཏྟོ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི སོ ཀི་ར དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ས་ཏྠཱ མ་ཡི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཝ་ཎྞ’’ནྟི པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ‘‘ནེ་ར་ཡི་ཀོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཀ་པྤ་ཊྛོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༤༨) ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ གྷ་ཊྚེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. པ་རཱུ་པཱ་ར་མྦྷཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི པ་ར་ག་ར་ཧཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ས་བྦོ སོ ན ཨུ་པ་པཱ་དེ་ཏཱིཏི ས་བྦོ་པི སོ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པ་པཱ་དེ་ཏུཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ནུ་པ་པཱ་དེ་ནྟོ གཱ་ར་ཡ྄ཧོ ཧོ་ཏཱིཏི ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ གཱ་ར་ཡ྄ཧོ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་ཝ་ཛྫོཏི ཨུ་པ་ཝ་དི་ཏ་བྦོ ཙ ཧོ་ཏི, ཝ་ཛྫེ་ན ཝཱ ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་དོ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ གཱི་ཝཱ་ཡ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ནྟོ པ་རཱུ་པཱ་ར་མྦྷནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨུ་མྨུ་ཛྫ་མཱ་ན་ཀཾ་ཡེ་ཝཱཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏོ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ པ་དཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི པ་ཉྙཱ་པ་ནེ པ་དཱ་ནི་པི ཨ་ཀྑ་རཱ་ནི་པི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་པི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ཡེ་ཝ. ཨི་ཏི་པི་དཾ ཨ་ཀུ་ས་ལནྟི ཨི་ད་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨི་ད་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་མི་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི་པི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནི. ཨ་ཐཱ་པི ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ དེ་ས་ནཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣཱ་ཝ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ཨ་པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣཾ དྷ་མྨ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན’’ནྟི (མ. ནི. ༡.༡༦༡). ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡཱ་ཝ དྷཾ་སཱི ཝ་ཏཱ་ཡནྟི ཡཱ་ཝ གུ་ཎ་དྷཾ་སཱི ཝ་ཏ ཨ་ཡཾ. ལོ་ཎ་ཀཱ་ར་དཱ་ར་ཀོཏི ལོ་ཎ་ཀཱ་ར་གཱ་མ་དཱ་ར་ཀོ. ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མཱཏི ཡོ ཧི ནཱ་མ. ཨཱ་སཱ་དེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ཏཱིཏི གྷ་ཊྚེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ཏི. ཨ་པེ་ཧཱིཏི ཨ་པ་ག་ཙྪ, མཱ མེ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ གཱི་ཝཱ་ཡ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷཱ་པེ་སི་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
༩. ས་ཙྪི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༩. ན་ཝ་མེ ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ་ན. ས་ཙྪི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱཏི པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ས་ཏི་ཡཱཏི པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡཱ. ཙ་ཀྑུ་ནཱཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ. པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཛྷཱ་ན་པ་ཉྙཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ, མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ, ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ, པ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཙྪི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་མཱ་ཏི.
༡༠. ཨུ་པོ་ས་ཐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩༠. ད་ས་མེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏནྟི ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝ. བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སཱིཏི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་མྤ་ནྣེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ས་ནྣེ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨ་པཱ་མོ་ཛྫོ ཐོ་མེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི. ཨ་པ་ལཱ་པཱཏི པ་ལཱ་པ་ར་ཧི་ཏཱ. ཨི་ཏ་རཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. སུ་དྡྷཱཏི ནི་མྨ་ལཱ. སཱ་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱཏི སཱི་ལཱ་དི་སཱ་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. ཨ་ལནྟི ཡུ་ཏྟཾ. ཡོ་ཛ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཀཾ ཡོ་ཛ་ནཾ ཡོ་ཛ་ན་མེ་ཝ, ད་ས་པི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནེ་ཝ. ཏ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ‘‘ཡོ་ཛ་ན་ག་ཎ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མྤི ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. པུ་ཊོ་སེ་ནཱ་པཱིཏི པུ་ཊོ་སཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པཱ་ཐེ་ཡྻཾ, པཱ་ཐེ་ཡྻཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ཊཾ་སེ་ནཱ་ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པུ་ཊོ ཨཾ་སེ ཨ་སྶཱ་ཏི པུ་ཊཾ་སོ, ཏེ་ན པུ་ཊཾ་སེ་ན, ཨཾ་སེ་ན པཱ་ཐེ་ཡྻ་པུ་ཊཾ ཝ་ཧ་ནྟེ་ནཱ་པཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི ཙ གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ས་ནྟི བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་པྤ་ཏྟཱཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཾ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་རཾ དི་བྦ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ. བྲ་ཧྨ་པྤ་ཏྟཱཏི ནི་དྡོ་ས་ཊྛེ་ན བྲ་ཧྨ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ. ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཱཏི ཨ་ནི་ཉྫ་ན་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫེ་ན ཙ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ. ཨ་རི་ཡ་པྤ་ཏྟཱཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དེ་ཝ་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ དེ་ཝ་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་སུ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ཋ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ བྲ་ཧྨ་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ, ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ ཋ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨི་དཾ དུ་ཀྑནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཙྩེ་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒཱ ཏཱི་ཎི ཙ ཕ་ལཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ཨི་མཾ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨཾ པ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཨ་རི་ཡ་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.