༤. ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ནི་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཀ་མྨཱ་ནནྟི ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ་ནཾ. ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱཏི ལུ་བྦྷ་ན་པ་ལུ་བྦྷ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ ལོ་བྷོ ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ པི་ཎྜ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ནི་དཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དོ་སོཏི དུ་སྶ་ན་པ་དུ་སྶ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ དོ་སོ. མོ་ཧོཏི མུ་ཡ྄ཧ་ན་པ་མུ་ཡ྄ཧ་ན་ས་བྷཱ་ཝོ མོ་ཧོ.
ལོ་བྷ་པ་ཀ་ཏནྟི ལོ་བྷེ་ན པ་ཀ་ཏཾ, ལོ་བྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ་ན ལུ་དྡྷེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ལོ་བྷ་ཏོ ཛཱ་ཏ་ནྟི ལོ་བྷ་ཛཾ. ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ལོ་བྷ་ནི་དཱ་ནཾ. ལོ་བྷོ ས་མུ་ད་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི ལོ་བྷ་ས་མུ་ད་ཡཾ. ས་མུ་ད་ཡོ་ཏི པ་ཙྩ་ཡོ, ལོ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་སྶ ལོ་བྷ་ཛ་ཀ་མྨ་ཝ་ཏོ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཁ་ནྡྷཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེཏི་ཨཱ་དི ཡ་སྨཱ ཏཾ ཀ་མྨཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ, ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནཱིཏི ཨ་བྷི་ནྣཱ་ནི. ཨ་པཱུ་ཏཱི་ནཱིཏི པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་བཱི་ཛ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ཧ་ཏཱ་ནཱིཏི ན ཝཱ་ཏེ་ན ན ཙ ཨཱ་ཏ་པེ་ན ཧ་ཏཱ་ནི. སཱ་རཱ་དཱ་ནཱིཏི ག་ཧི་ཏ་སཱ་རཱ་ནི སཱ་ར་ཝ་ནྟཱ་ནི ན ནི་སྶཱ་རཱ་ནི. སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏཱ་ནཱིཏི ས་ནྣི་ཙ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཁཾ ས་ཡི་ཏཱ་ནི. སུ་ཁེ་ཏྟེཏི མ་ཎྜ་ཁེ་ཏྟེ. སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱཏི ན་ངྒ་ལ་ཀ་ས་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་ཊྛ་ད་ནྟ་ཀེ་ན ཙ སུ་ཊྛུ པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཁེ་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཡཱ. ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཋ་པི་ཏཱ་ནི རོ་པི་ཏཱ་ནི. ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་སེ་ཡྻ. ཝུ་དྡྷིནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་དྡྷ་གྒ་མ་ནེ་ན ཝུ་དྡྷིཾ, ཧེ་ཊྛཱ མཱུ་ལ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ, ས་མ་ནྟཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝེ་པུ་ལླཾ.
ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀ་མྨ་ཝི་བྷ་ཏྟི ནཱ་མ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ. སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཡ་གྒ་རུ་ཀཾ ཡ་བྦ་ཧུ་ལཾ ཡ་དཱ་ས་ནྣཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཝཱ པ་ན ཀ་མྨཾ, ཛ་ན་ཀཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ས་ཏྟ་སུ ཙི་ཏྟེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝཱ པ་ཋ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏཾ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི ཀཱ་ཀ་ཝ་ལི༹་ཡ་པུ་ཎྞ་སེ་ཊྛཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཀུ་ས་ལཾ, ན་ནྡ་ཡ་ཀྑ་ན་ནྡ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ན་ནྡ་གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཡ་སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་དེ་ཝ་ད་ཏྟ་ཙི་ཉྩ་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ. ཏ་ཐཱ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཾ པ་ན ཨ་ཧོ་སི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་པཱ་ཀཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཏཾ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ་པ་མཱ་ཡ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཧི མི་ག་ལུ་དྡ་ཀེ་ན མི་གཾ དི་སྭཱ དྷ་ནུཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཁི་ཏྟོ ས་རོ ས་ཙེ ན ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ མི་གཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ པཱ་ཏེ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀོ ནི་ཙྩ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཚེ་ཏྭཱ མཾ་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ ཏོ་སེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཝི་ར་ཛ྄ཛྷ་ཏི, མི་གོ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ དི་སཾ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་ར་སྶ ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ མི་ག་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཧི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་ར་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, ཨ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ན་ནྟི.
ཨ་ཏྠ་སཱ་དྷི་ཀཱ པ་ན ས་ཏྟ་མ་ཛ་ཝ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏཾ ཨ་ན་ནྟ་རེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན, ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ པ་ཉྩཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ཨེ་ཀཱ་ཡ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཨེ་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, སེ་ས་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ཀ་མྨཱ་ནི ཙ ཨ་ཧོ་སི་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠོ པུ་རི་མ་ཨུ་པ་མཱ་ཡ་ཡེ་ཝ དཱི་པེ་ཏ་བྦོ.
ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ན པ་ཉྩ་ཛ་ཝ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཡ་དཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་དཱ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི. ས་ཏི སཾ་སཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་བྦཾ སུ་ན་ཁ་ལུ་དྡ་ཀེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཧི སུ་ན་ཁ་ལུ་དྡ་ཀེ་ན མི་གཾ དི་སྭཱ སུ་ན་ཁོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ མི་གཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝ ཌཾ་ས་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི, ཏེ་ན མུ་ཏྟོ ས་ཏྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ པ་ན ག་རུ་ཀཱ་ག་རུ་ཀེ་སུ ཡཾ ག་རུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཡ་གྒ་རུ་ཀཾ ནཱ་མ. ཏ་དེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཀ་མྨཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ པ་ཉྩཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨིཾ ས་ཏི སེ་སཱ་ནི ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཝཱ ཝི་པ་ཙྩི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏ་དེ་ཝ དུ་ཝི་དྷ་མྤི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ དེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི སཱ་ས་པ་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི ས་ཀྑ་རཱ ཝཱ ཨ་ཡ་གུ་ལི༹་ཀཱ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དེ པ་ཀྑི་ཏྟཱ ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ ཨུ་པླ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀུ་ས་ལེ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་པི ཡཾ ག་རུ་ཀཾ, ཏ་དེ་ཝ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ པ་ན ཡཾ བ་ཧུ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཡ་བྦ་ཧུ་ལཾ ནཱ་མ. ཏཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ལ་དྡྷཱ་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ ཝཱ བ་ལ་ཝ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ་སུ སོ་མ་ན་སྶ་ཀ་རཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ་སུ ས་ནྟཱ་པ་ཀ་རཾ, ཨེ་ཏཾ ཡ་བྦ་ཧུ་ལཾ ནཱ་མ. ཏ་དེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ དྭཱི་སུ མ་ལླེ་སུ ཡུ་དྡྷ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཏི་ཎྞེ་སུ ཡོ བ་ལ་ཝཱ, སོ ཨི་ཏ་རཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་ཏ་རཾ དུ་བྦ་ལ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཝ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཡཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ བ་ཧུ་ལཾ, ཨཱ་ས་ནྣ་ཝ་སེ་ན ཝཱ བ་ལ་ཝཾ, ཏཾ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི, དུ་ཊྛ་གཱ་མ་ཎི་ཨ་བྷ་ཡ་ར་ཉྙོ ཀ་མྨཾ ཝི་ཡ.
སོ ཀི་ར ཙཱུ་ལ༹་ངྒ་ཎི་ཡ་ཡུ་དྡྷེ པ་རཱ་ཛི་ཏོ ཝ་ལ༹་ཝཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ པ་ལཱ་ཡི. ཏ་སྶ ཙཱུ་ལུ༹་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཏི་སྶཱ་མ་ཙྩོ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ བཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ – ‘‘བྷཱ་ཏི་ཀ ཏི་སྶ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ནོ ཛི་གྷ་ཙྪཱ བཱ་དྷ་ཏི, ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཏྠི, དེ་ཝ, མ་ཡཱ སཱ་ཊ་ཀ་ནྟ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་ར་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་བྷ་ཏ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི ཨཱ་ཧ་རཱ་ཏི. སོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ པུ་ར་ཏོ ཋ་པེ་སི. རཱ་ཛཱ དི་སྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཡཾ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ, ཀ་སྨཱ དེ་ཝོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀཱ་ར་ཡ་ཏཱི་ཏི? བྷཱ་ཏི་ཀ ཏི་སྶ, ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་རཱ་མི, ན མེ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ པ་རི་བྷུ་ཏྟ་པུ་བྦོ ཨ་ཏྠི, སྭཱ་ཧཾ ཨ་ཛྫ་པི ཨ་ད་ཏྭཱ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི་ཏི. སོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཀཱ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀཱ་ལཾ གྷོ་སེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཚ་ཌྜི་ཏཱ་ར་ཉྙེ ཀུ་ཏོ, ཨ་ཡྻེ, ལ་བྷི་སྶཱ་མ དེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘ནཱ་ཡཾ ཏ་ཝ བྷཱ་རོ. ས་ཙེ མ་མ ས་དྡྷཱ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཡྻེ, ལ་བྷི་སྶཱ་མ, ཝི་སྶ་ཏྠོ ཀཱ་ལཾ གྷོ་སེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ གྷོ་སེ་སི.
ཨ་ཐ་སྶ བོ་དྷི་མཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཏཾ ས་དྡཾ དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ སུ་ཏྭཱ ‘ཀ་ཏྠཱ་ཡཾ ས་དྡོ’ཏི ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཛྫ དུ་ཊྛ་གཱ་མ་ཎི་ཨ་བྷ་ཡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡུ་དྡྷ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཀཾ ས་ར་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ‘ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཀཱ་ལཾ གྷོ་སཱ་པེ་སཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ར་ཉྙོ ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི མ་ནོ་ག་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. རཱ་ཛཱ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ‘‘པ་སྶ, བྷཱ་ཏི་ཀ, ཏི་སྶཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏྟཾ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་ཏྟཾ ནཱི་ཧ་རི. རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཐེ་ར་སྶ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་སྶ་ཡོ ནཱ་མ མཱ ཀ་དཱ་ཙི ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏི་སྶཱ་མ་ཙྩོ་པི ‘‘མ་མ ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟེ པ་སྶ་ནྟེ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ པ་ཏྟེ ཨཱ་ཀི་རི. ཝ་ལ༹་ཝཱ་པི ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཝ་ལ༹་ཝཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏ་མྤི ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. ཐེ་རོ ཏཾ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་ལོ་པ་ས་ངྑེ་པེ་ན ཨ་དཱ་སི.
རཱ་ཛཱ་པི ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ་མྷཱ ཛི་གྷ་ཙྪི་ཏཱ, སཱ་དྷུ ཝ་ཏ་སྶ ས་ཙེ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་བྷ་ཏྟ་སི་ཏྠཱ་ནི པ་ཧི་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཐེ་རོ ར་ཉྙོ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་པི, པ་ཏྟོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཧ་ཏྠེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. བྷ་ཏྟཾ ཏི་ཎྞ་མྤི ཛ་ནཱ་ནཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ པ་ཏྟཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་ཙྪ་པ་ཏྟཾ ན པེ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཏྟ་རི་སཱ་ཊ་ཀཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ཏྟེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏྟོ ག་ནྟྭཱ མ་མ ཨ་ཡྻ་སྶ ཧ་ཏྠེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་པི. པ་ཏྟོ ག་ནྟྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཧ་ཏྠེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི.
ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ར་ཉྙོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཊྛ་མ་བྷཱ་གཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ར་ཏ་ན་ས་ཏི་ཀཾ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཨ་པ་རི་ནི་ཊྛི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏི་ཡེ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ས་མ་ཡོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཨ་ཐ་སྶ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ནི་པ་ནྣ་སྶ པ་ཉྩ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟེ ཚ་ཧི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་ཧི ཚ ར་ཐཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ར་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ཊྛཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘པུ་ཉྙ་པོ་ཏྠ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཉྙ་པོ་ཏྠ་ཀཾ ཝཱ་ཙཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ ན པ་རི་ཏོ་སེ་སི. སོ ‘‘པ་ར་ཏོ ཝཱ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པོ་ཏྠ་ཀ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ‘‘ཙཱུ་ལ༹་ངྒ་ཎི་ཡ་ཡུ་དྡྷེ པ་རཱ་ཛི་ཏེ་ན ཏེ དེ་ཝ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ་ན ཨེ་ཀཾ ས་ར་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་མཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ བྷི་ཀྑཱ དི་ནྣཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཋ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པུ་ཙྪི, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏ་རོ དེ་ཝ་ལོ་ཀོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ’’ཏི? ས་བྦ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ནཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ར་ཐེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨི་དཾ བ་ལ་ཝ་ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ནེ ཝ་ཏྠུ.
ཡཾ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ཨཱ་ས་ནྣ་མ་ར་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏཾ ཡ་དཱ་ས་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏ་དེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ གོ་ག་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་སྶ ཝ་ཛ་སྶ དྭཱ་རེ ཝི་ཝ་ཊེ པ་ར་བྷཱ་གེ ད་མྨ་ག་ཝ་བ་ལ་ཝ་ག་ཝེ་སུ ས་ནྟེ་སུ་པི ཡོ ཝ་ཛ་དྭཱ་ར་སྶ ཨཱ་ས་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ དུ་བྦ་ལ་ཛ་ར་གྒ་ཝོ་པི, སོ ཨེ་ཝ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལེ་སུ ས་ནྟེ་སུ་པི མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི – མ་དྷུ་ཨ་ངྒ་ཎ་གཱ་མེ ཀི་ར ཨེ་ཀོ ད་མི་ལ༹་དོ་ཝཱ་རི་ཀོ པཱ་ཏོ་ཝ བ་ལི༹་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ མ་ཙྪེ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཏ་ཎྜུ་ལཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཀེ་ན ད་དྷིཾ, ཨེ་ཀཾ པ་ཙ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་ནུ་ཊྛཱ་ན་སེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ གི་རི་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི ཙཱུ་ལ༹་པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ‘‘མཱ ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ མ་ཡི པ་སྶ་ནྟེ ན་སྶ་ཏཱུ’’ཏི ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ, ‘‘སཱ་མི, ཐེ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཧཾ པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ན ག་ཏ་པུ་བྦོ, ཀ་ཏ་རེ་ན མེ གུ་ཎེ་ན ཐེ་རོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ག་ཙྪཱ་ཏི ནཾ ཝ་ད་ཐཱ་ཏི. སཱ ‘‘ཨ་ཏི་ཙྪ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཀཱ ས་རཱི་ར་པྤ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. དུ་བྦ་ལོ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཐེ་རོ གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘སཱི་ལཾ ག་ཎྷི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཐཱ་ཏི. ཐེ་རོ ཏཱི་ཎི ས་ར་ཎཱ་ནི ད་ཏྭཱ པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི དཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་སྶ པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནཱི་ཏི ཝ་ཙ་ན་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཛི་ཝ྄ཧཱ པ་པ་ཏི. ཐེ་རོ ‘‘ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ག་ཏོ. སོ་པི ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི. ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཙ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཡཱ ཨི་དཾ ལ་དྡྷ’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཐེ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ‘‘ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ད་མི་ལ༹་དོ་ཝཱ་རི་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀུ་ཧིཾ ནི་བྦ་ཏྟོ་སཱི་ཏི? ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀེ་སུ, བྷ་ནྟེ, ས་ཙེ མེ ཨ་ཡྻོ པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ད་སྶ, ཨུ་པ་རི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་སྶཾ. ཨ་ཧཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཏྭཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, པུ་ཏྟ་ཀཱ་ཏི. སོ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏོ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ ཝ་ཏྠུ.
ཨ་ནྟ་ར་ག་ངྒཱ་ཡ པ་ན མ་ཧཱ་ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ལ་ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏིཾ་ས ཝ་སྶཱ་ནི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཨོ་བྷཱ་ས་མ་ཏྟ་མྤི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ, བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ག་ངྒཱ་ཡ ན་ཝ་ཨུ་ས་བྷི་ཀོ སུ་སུ་མཱ་ར་པེ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ ཀ་ཙྪ་ཀ་ཏི་ཏྠེ་ན ས་ཊྛི པཱ་སཱ་ཎ་ཏྠ་མྦྷ་ས་ཀ་ཊཱ་ནི ཨ་ག་མཾ་སུ. སོ ས་བྦེ་པི ཏེ གོ་ཎེ ཙ པཱ་སཱ་ཎེ ཙ ཁཱ་དི. ཨི་དཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ ཝ་ཏྠུ.
ཨེ་ཏེ་ཧི པ་ན ཏཱི་ཧི མུ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཝཱ པ་ན ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏཾ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀེ་ན ཁི་ཏྟ་ད་ཎྜཾ ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏི.
ཛ་ན་ཀཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟིཾ ན ཛ་ནེ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟེ ཨ་ཉྙཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི མཱ་ཏཱ ཛ་ནེ་ཏི་ཡེ་ཝ, དྷཱ་ཏི་ཡེ་ཝ པ་ན ཛ་གྒ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ མཱ་ཏཱ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཾ ཛ་ན་ཀ་ཀ་མྨཾ, དྷཱ་ཏི ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟེ ས་མྤ་ཏྟ་ཀ་མྨཾ. ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ ནཱ་མ ཀུ་ས་ལེ་པི ལ་བྦྷ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་པི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཝ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཛ་ན་ཀཾ ནཱ་མ ཀུ་ས་ལ་མྤི ཧོ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མྤི. ཏཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡ་མྤི པ་ཝ་ཏྟེ་པི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷེ ཛ་ནེ་ཏི. ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་མྨེ་ན དི་ནྣཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཛ་ནི་ཏེ ཝི་པཱ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ནཱ་མ ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་མྨེ་ན དི་ནྣཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཛ་ནི་ཏེ ཝི་པཱ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པཱི་ལེ༹་ཏི བཱ་དྷེ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་པ་ཙྩི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་པཱི་ལ༹་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་པ་ཙྩི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ཀཾ རུ་ཀྑཾ ཝཱ ག་ཙྪཾ ཝཱ ལ་ཏཾ ཝཱ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ད་ཎྜེ་ན ཝཱ ས་ཏྠེ་ན ཝཱ བྷི་ནྡེ་ཡྻ ཝཱ ཚི་ནྡེ་ཡྻ ཝཱ, ཨ་ཐ སོ རུ་ཀྑོ ཝཱ ག་ཙྪོ ཝཱ ལ་ཏཱ ཝཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨུ་པ་པཱི་ལི༹་ཏཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ པ་ན ཝི་པ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལེ་ན ཨུ་པ་པཱི་ལི༹་ཏཾ ཝི་པ་ཙྩི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་ཏྠ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་པཱི་ལེ༹་སི, ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀ་སྶ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་པཱི་ལེ༹་སི.
རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཀི་ར ཝཱ་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀོ པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘དེ་ཝ, ཝཱ་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཙོ་རེ གྷཱ་ཏེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་པ་ནེ་ཐ ནཾ ཏ་སྨཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རཱ་ཏི. ཨ་མ་ཙྩཱ ནཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ཝཱ་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀོ་པི ཡཱ་ཝ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཏཱ་ཝ ཨ་ཧ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ་ནི ཝཱ ཨ་ཙྪཱ་དི་ཏུཾ སུ་ར་བྷི་པུ་པྥཱ་ནི ཝཱ པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏུཾ པཱ་ཡཱ་སཾ ཝཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་ནྷཱ་པ་ནཾ ཝཱ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏུཾ ནཱ་ལ་ཏྠ. སོ ‘‘དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ མེ ཀི་ལི་ཊྛ་ཝེ་སེ་ན ཙ་རི་ཏ’’ནྟི ‘‘པཱ་ཡཱ་སཾ མེ པ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ནཱི་ཡ་ས་མྦྷཱ་རཱ་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ན་ཏི་ཏྠཾ ག་ནྟྭཱ སཱི་སཾ ནྷ་ཏྭཱ ཨ་ཧ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷེ ཝི་ལི་མྤི་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ནི པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ གྷ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཏོ ཙ་མྷི ཨ་པ་ག་ཏོ, ཨ་ཡྻོ ཙ མེ དི་ཊྛོ’’ཏི ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ཐེ་རཾ གྷ་རཾ ནེ་ཏྭཱ ན་ཝ་ས་པྤི་ས་ཀྐ་ར་ཙུ་ཎྞཱ་བྷི་ས་ངྑ་ཏེ་ན པཱ་ཡཱ་སེ་ན པ་རི་ཝི་སི. ཐེ་རོ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་མ་ཀཱ་སི. སོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀ་ཁ་ནྟིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪཱ་ཡ གཱ་ཝི་ཡཱ མ་དྡི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པི་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀི་ལི་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཏོ ཨ་པ་ནཱི་ཏོ, ཨ་ཛྫེ་ཝ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ, ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི? ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ་ཏི. བྷ་ནྟེ, ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པུ་རི་སེ གྷཱ་ཏེ་སི, ཏུ་མྷེ ཙ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཐ, ན་ཏྠི ནུ ཁོ པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶ ཕ་ལ་ནྟི. མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙུ་ཏྠ, བ་ལ་ཝ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀ་ཁ་ནྟིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ སོ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟོ་ཏི.
‘‘སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ཎི་ཏྭཱ་ན, ནཱ་ག་རི་ཡོ ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀོ;
ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཁ་ནྟིཾ ལ་དྡྷཱ་ན, མོ་ད་ཏཱི ཏི་དི་ཝཾ ག་ཏོ’’ཏི.
ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་ཀཾ པ་ན ས་ཡཾ ཀུ་ས་ལ་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཨ་ཉྙཾ དུ་བྦ་ལ་ཀ་མྨཾ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཀ་མྨེ་ན ཀ་ཏེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཏཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀ་ནྟི་པི ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་སྶ་པི ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་དཾ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནོ ཀ་མྨཾ ཀུ་ས་ལ་ཙྪེ་ད་ཀཾ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ངྒུ་ལི་མཱ་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙྪེ་ད་ཀ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན སོ་ལ༹་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ‘‘ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི, ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི, ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཀཱ་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི, ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ག་ཏི་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི, ཨུ་པ་དྷི་ཝི་པ་ཏྟིཾ, ཀཱ་ལ་ཝི་པ་ཏྟིཾ, པ་ཡོ་ག་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཀ་ལྱཱ་ཎཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ག་ཏི་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི, ཨུ་པ་དྷི་ཝི་པ་ཏྟི, ཀཱ་ལ་ཝི་པ་ཏྟི, པ་ཡོ་ག་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི. ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི ཀ་ལྱཱ་ཎཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ནྟི, ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ཀཱ་ལ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༡༠).
ཏ་ཏྠ པཱ་པ་ཀཱ་ནཱིཏི ལཱ་མ་ཀཱ་ནི. ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཀ་མྨ་གྒ་ཧ་ཎཱ་ནི. ག་ཧི་ཏ་ས་མཱ་དི་ནྣཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཱ་ར་ཧེ ཀ་མྨེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཏཾ ཀ་མྨཾ ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཏི་བཱ་ཧི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ པ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨེ་ན དཱ་སི་ཡཱ ཝཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་རི་ཡཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་མི་དྡྷི་ཡཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ སཱ་མི་ཀཱ ཏ་སྶ རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ནཱ་ཡཾ ཀི་ལི་ཊྛ་ཀ་མྨ་སྶཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏ་པུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀཱ་དི་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་རི་ཧ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན པ་ཋ་མ་ཀ་པྤི་ཀ་ཀཱ་ལ་ས་དི་སེ སུ་ལ་བྷ་ས་མྤ་ནྣ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནེ སུ་བྷི་ཀྑ་ཀཱ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ས་མྨཱ་པ་ཡོ་གཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་ཏི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, པ་ལཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པ་ལཱ་ཡ་ཏི. ལ་ཉྫ་དཱ་ན་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ལ་ཉྫཾ དེ་ཏི, ཙོ་རི་ཀ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཙོ་རི་ཀཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ.
དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ པ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ག་ཏི་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན དཱ་སི་ཡཱ ཝཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་རི་ཡཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟོ དུ་བྦ་ཎྞོ ཧོ་ཏི དུ་སྶ་ཎྛཱ་ནོ, ‘‘ཡ་ཀྑོ ནུ ཁོ མ་ནུ་སྶོ ནུ ཁོ’’ཏི ཝི་མ་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. སོ ས་ཙེ པུ་རི་སོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ནཱ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ’’ཏི ཧ་ཏྠིཾ ཝཱ ར་ཀྑཱ་པེ་ནྟི ཨ་སྶཾ ཝཱ གོ་ཎེ ཝཱ, ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟི, ཁེ་ལ༹་ས་ར་ཀཾ ཝཱ ག་ཎྷཱ་པེ་ནྟི. ས་ཙེ ཨི་ཏྠཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་ནཾ བྷ་ཏྟ་མཱ་སཱ་དཱི་ནི ཝཱ པ་ཙཱ་པེ་ནྟི, ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཝཱ ཚ་ཌྜཱ་པེ་ནྟི, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པ་ན ཛི་གུ་ཙྪ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཀཱ་ལེ ཝཱ པ་རི་ཧཱི་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤེ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ལ་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན པ་ཡོ་གཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ཙོ་རི་ཀ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཙོ་རི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ པ་ཡོ་ག་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ.
ཡོ པ་ན ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནཱ་ར་ཧེ ཀ་མྨེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ག་ནྟྭཱ དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཀ་མྨཾ ག་ཏི་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀཱ་ཎོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཀུ་ཎཱི ཝཱ ཁ་ཉྫོ ཝཱ པ་ཀྑ་ཧ་ཏོ ཝཱ, ཏ་སྶ ཨོ་པ་ར་ཛྫ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ན ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནཱི་ཏི ན དེ་ནྟི. ཨི་ཙྩ་སྶ ཏཾ པུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ན དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཀཱ་ལེ ཝཱ པ་རི་ཧཱི་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་པྤེ ཝཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཡོ་གཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ པ་ཡོ་ག་ཝི་པ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ.
ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨེ་ན པ་ན སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཏཾ ཀ་མྨཾ ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་མི་དྡྷི་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ དེ་ཝ་ན་ག་རེ ས་མུ་སྶི་ཏ་ར་ཏ་ན་ཏོ་ར་ཎ་ས་དི་སཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ ཨོ་པ་ར་ཛྫ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནཱི’’ཏི ད་ཧ་ར་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཏཱ་ནི ཋཱ་ན་ནྟ་རཱ་ནི དེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་དྷི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ པ་ཋ་མ་ཀ་པྤི་ཀེ་སུ ཝཱ སུ་ལ་བྷ་ནྣ་པཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ལ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཡོ་གཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏུཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་མྨཾ པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སོ་ལ༹་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི.
ཨ་པ་རཱ་ནི་པི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྭཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ‘‘ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ནཱ་ཧོ་སི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༢༣༤).
ཏ་ཏྠ ཡཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་བྷི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་སི, རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ རཱུ་པཾ, ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ནཱ་ཧོ་སི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ལ་དྡྷ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ, ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ ཨ་ལ་དྡྷ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཧོ་སི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡཾ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཏྠི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡཾ པ་ནཱ་ནཱ་ག་ཏེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་སྶ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་སྶ་ཏི, ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ཝི་པཱ་ཀ་ཝཱ་རཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྭཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི.
ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙེ་ཝ དྭཱ་ད་ས ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི ཙ སོ་ལ༹་ས ཀ་མྨཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ནཱ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀ་མྨཱ་ནི་ཡེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏཱ་ནི་པི ཏ་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐི་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝ ཀ་མྨཱ་ནི ཧོ་ནྟི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ནྟི. ཏེ་སཾ ས་ངྐ་མ་ནཾ ན་ཏྠི, ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཡ་དི ཧི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘‘དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེ’’ཏི ས་ཏྠཱ ན ཝ་དེ་ཡྻ. ས་ཙེ་པི ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘‘ཨུ་པ་པ་ཛྫ ཝཱ’’ཏི ས་ཏྠཱ ན ཝ་དེ་ཡྻ. ཨ་ཐཱ་པི ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ ཝཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ‘‘ཨ་པ་རེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ’’ཏི ས་ཏྠཱ ན ཝ་དེ་ཡྻ.
སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ལོ་བྷེ ཝི་ག་ཏེཏི ལོ་བྷེ ཨ་པ་ག་ཏེ ནི་རུ་དྡྷེ. ཏཱ་ལ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏནྟི ཏཱ་ལ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ཡ ཀ་ཏཾ, མ་ཏྠ་ཀ་ཙྪི་ནྣ་ཏཱ་ལོ ཝི་ཡ པུ་ན ཨ་ཝི་རུ་ལ༹ྷི་ས་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏནྟི ཨ་ནུ་ཨ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏཾ, ཡ་ཐཱ པུ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་སྶཱུཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ བཱི་ཛཱ་ནི ཝི་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཏཱ་ནི ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧ་ན་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ, ཨ་གྒི ཝི་ཡ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ, ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ བཱི་ཛཱ་ནཾ ཌ་ཧ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ད་ཌྜྷ་ཀཱ་ལོ, མ་སི་ཀ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀེ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཀཱ་ལོ, མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏེ ཨོ་པུ་ནི་ཏྭཱ ན་དི་ཡཱ ཝཱ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ས་ནྟཱ་ན་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པུ་ན བྷ་ཝ་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
མོ་ཧ་ཛ་ཉྩཱ་པ་ཝི་དྡ་སཱུཏི མོ་ཧ་ཛ་ཉྩཱ་པི ཨ་ཝི་དྡ་སུ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཾ སོ ཨ་ཝི་དཱུ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལོ ལོ་བྷ་ཛ་ཉྩ དོ་ས་ཛ་ཉྩ མོ་ཧ་ཛ་ཉྩཱ་ཏི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཡཾ ཏེ་ན པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་པྤཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ བ་ཧུཾ. ཨི་དྷེ་ཝ ཏཾ ཝེ་ད་ནི་ཡནྟི ཏཾ ཀ་མྨཾ ཏེ་ན བཱ་ལེ་ན ཨི་དྷ ས་ཀེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ཡེ་ཝ ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ, ཏ་སྶེ་ཝ ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཉྙཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པ་ཙྩ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ ཝ་ཏྠུ ན་ཏྠི. ན ཧི ཨ་ཉྙེ་ན ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨཱ ལོ་བྷ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ, མོ་ཧ་ཛ་ཉྩཱ་པི ཝི་དྡ་སཱུཏི ཏ་སྨཱ ཡོ ཝི་དཱུ མེ་དྷཱ་ཝཱི པ་ཎྜི་ཏོ ཏཾ ལོ་བྷ་ཛཱ་དི་བྷེ་དཾ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི, སོ ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, ས་བྦཱ དུ་གྒ་ཏི་ཡོ ཛ་ཧེ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝཱ པ་ན ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ས་བྦཱ དུ་གྒ་ཏི་ཡོ ཛ་ཧ་ཏི. དེ་ས་ནཱ་སཱི་ས་མེ་ཝེ་ཏཾ, སུ་ག་ཏི་ཡོ་པི པ་ན སོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཛ་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘ཏ་སྨཱ ལོ་བྷ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏྠཱ་པི ལོ་བྷ་དོ་ས་སཱི་སེ་ན ལོ་བྷ་ཛ་ཉྩ དོ་ས་ཛ་ཉྩ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟ་ནྟེ་སུ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ་པི ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི.