༤. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ཛ་ནཾ ར་ཉྫེ་ཏཱི་ཏི རཱ་ཛཱ. ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི. ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཝཱ ཨ་ནེ་ན ཙ་ཀྐ་ནྟི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི. དྷ་མྨོ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི དྷ་མྨི་ཀོ. དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ད་ས་ཝི་དྷེ་ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཏྟེ་ན རཱ་ཛཱ ཛཱ་ཏོ་ཏི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. སོ་པི ན ཨ་རཱ་ཛ་ཀནྟི སོ་པི ཨ་ཉྙཾ ནི་སྶ་ཡ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཙ་ཀྐཾ ནཱ་མ ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ས་ཏྠཱ དེ་ས་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ ཨ་པཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀུ་ས་ལཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི, བ་ཧཱུ ཧི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ ཏེ་ཧི པུ་ཊྛོ དེ་ས་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀུ་ས་ལོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ་པི་སྶ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨོ བྷི་ཀྑཱུཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨོཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་དྷ་མྨོ. དྷ་མྨནྟི ཏ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ དྷ་མྨཾ. ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཏ་ད་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཏ་མེ་ཝ ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ. དྷ་མྨཾ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོཏི ཡ་ཐཱ ཀ་ཏོ སོ དྷ་མྨོ སུ་ཊྛུ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོཏི ཏ་སྨིཾ གཱ་ར་ཝུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཏཾ ག་རུ་ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོཏི ཏ་སྶེ་ཝ དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ. དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏཱུཏི ཏཾ དྷ་མྨཾ དྷ་ཛ་མི་ཝ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཀེ་ཏུ་མི་ཝ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུ ཙ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོཏི དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ ས་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎེ་ན དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ ཧུ་ཏྭཱ. དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏཱིཏི དྷ་མྨོ ཨ་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི དྷ་མྨི་ཀཱ, ར་ཀྑཱ ཙ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉྩ གུ་ཏྟི ཙ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ ‘‘པ་རཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཁ་ནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ར་ཀྑཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ཏི. ཁ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཡ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༨༥). ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་གེ་ཧཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ. ཙོ་རཱ་དི་ཨུ་པ་དྡ་ཝ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ གོ་པཱ་ཡ་ནཱ གུ་ཏྟི. ཏཾ ས་བྦ་མྤི སུ་ཊྛུ ཝི་ད་ཧ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཋ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཏྠ སཱ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏ་བྦཱ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་སྨིནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ཝ་ཏྠ་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནི ཙ་སྶ ད་ད་མཱ་ནོ ས་བྦོ་པ་དྡ་ཝེ ཙ་སྶ ནི་ཝཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏི ནཱ་མ. ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཨ་བྷི་སི་ཏྟ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྷ་དྲ་ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ་དི་ར་ཏ་ན་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན་པི ཨུ་པ་ག་ཎྷི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཡཱ་ན་ཝཱ་ཧ་ན་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན་པི པ་རི་ཏོ་སེ་ཏ་བྦཱ, བ་ལ་ཀཱ་ཡོ ཀཱ་ལཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཝེ་ཏ་ན་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན་པི ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ཝ་ཏྠཱ་དི་ནཱ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ་ན, ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ བྷ་ཏྟ་བཱི་ཛ་ན་ངྒ་ལ་བ་ལི་བ་དྡཱ་དི་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན, ཏ་ཐཱ ནི་ག་མ་ཝཱ་སི་ནོ ནེ་ག་མཱ ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སི་ནོ ཙ ཛཱ་ན་པ་དཱ. ས་མི་ཏ་པཱ་པ་བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པཱ པ་ན ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མ་ཎ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ས་མྤ་དཱ་ནེ་ན ས་ཀྐཱ་ཏ་བྦཱ, མི་ག་པ་ཀྑི་ནོ ཨ་བྷ་ཡ་དཱ་ནེ་ན ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏ་བྦཱ.
དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡནྟི ཏཾ ཏེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཨཱ་ཎཱ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཀེ་ན་ཙི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱཏི དེ་ཝ་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཱ ཨ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ‘‘མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ནཱཏི པ་ཊི་ཨ་ཏྠི་ཀེ་ན, པ་ཊི་ས་ཏྟུ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨི་ཀོཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨི་ཀོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ན ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན. དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱཏི ན་ཝ་ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ་ཧི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ར་ཉྫེ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝཱཏི ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་མེ་ཝ ས་ཀྐ་རོ་ནྟོ ཏཾ ག་རུ་ཀ་རོ་ནྟོ ཏཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡ་མཱ་ནོ. སོ་ཝ་སྶ དྷ་མྨོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏ་ཊྛེ་ན དྷ་ཛོ་ཏི དྷ་མྨ་དྡྷ་ཛོ. སོ་ཝ་སྶ ཀེ་ཏཱུ་ཏི དྷ་མྨ་ཀེ་ཏུ. ཏ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻོ. དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་ཝ་ར་ཎ་གུ་ཏྟིནྟི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་དཱ་ཡི་ཀ་ར་ཀྑ་ཉྩ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉྩ གུ་ཏྟི་ཉྩ. སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཏཱིཏི ཋ་པེ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པནྟི ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཾ, སུ་ཙ་རི་ཏཾ སེ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ. དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ཨ་ས་དི་སཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏཾ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡནྟི ཏཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨེ་ཏེ་སུ ས་མ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ན་པི པ་ཊི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.