༡. ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་གྒོ
༡. ཝ་ཛྫ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་སྶ པ་ཋ་མེ ཝ་ཛྫཱ་ནཱིཏི དོ་སཱ ཨ་པ་རཱ་དྷཱ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀནྟི དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཕ་ལཾ. ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀནྟི ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཕ་ལཾ. ཨཱ་གུ་ཙཱ་རིནྟི པཱ་པ་ཀཱ་རིཾ ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཀཱ་ར་ཀཾ. རཱ་ཛཱ་ནོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་དྷཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་རེ་ནྟེཏི ཙོ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་དྷཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ ཀ་རོ་ནྟི, རཱ་ཛཱ་ནོ པ་ན ཏཱ ཀཱ་རེ་ནྟི ནཱ་མ. ཏཾ ཙོ་རཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཨེ་ས པ་སྶ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པ་སྶ་ཏི ཙོ་རཾ ཨཱ་གུ་ཙཱ་རིཾ རཱ་ཛཱ་ནོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་དྷཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་རེ་ནྟེ’’ཏི. ཨ་དྡྷ་ད་ཎྜ་ཀེ་ཧཱིཏི མུ་གྒ་རེ་ཧི, པ་ཧཱ་ར་སཱ་དྷ་ན་ཏྠཾ ཝཱ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་ད་ཎྜཾ དྭེ་དྷཱ ཚེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི. བི་ལ་ངྒ་ཐཱ་ལི་ཀནྟི ཀ་ཉྫི་ཡ་ཨུ་ཀྑ་ལི་ཀ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏཾ ཀ་རོ་ནྟཱ སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་གུ་ལ༹ཾ ས་ཎྜཱ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཀྑི་པ་ནྟི, ཏེ་ན མ་ཏྠ་ལུ་ངྒཾ པ་ཀྐུ་ཐི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི. ས་ངྑ་མུ་ཎྜི་ཀནྟི ས་ངྑ་མུ་ཎྜ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨུ་ཏྟ་རོ་ཊྛ་ཨུ་བྷ་ཏོ་ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀ་ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཙ་མྨཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀེ་སེ ཨེ་ཀ་ཏོ ག་ཎྛིཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་ཀེ་ན ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ནྟི, ས་ཧ ཀེ་སེ་ཧི ཙ་མྨཾ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཏ་ཏོ སཱི་ས་ཀ་ཊཱ་ཧཾ ཐཱུ་ལ་ས་ཀྑ་རཱ་ཧི གྷཾ་སི་ཏྭཱ དྷོ་ཝ་ནྟཱ ས་ངྑ་ཝ་ཎྞཾ ཀ་རོ་ནྟི. རཱ་ཧུ་མུ་ཁནྟི རཱ་ཧུ་མུ་ཁ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ས་ངྐུ་ནཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་མུ་ཁེ དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ནྟི, ཀ་ཎྞ་ཙཱུ་ལི༹་ཀཱ་ཧི ཝཱ པ་ཊྛཱ་ཡ མུ་ཁཾ ནི་ཁཱ་ད་ནེ་ན ཁ་ན་ནྟི, ལོ་ཧི་ཏཾ པ་གྒྷ་རི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ པཱུ་རེ་ཏི.
ཛོ་ཏི་མཱ་ལི་ཀནྟི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཏེ་ལ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཨཱ་ལི་མྤེ་ནྟི. ཧ་ཏྠ་པ་ཛྫོ་ཏི་ཀནྟི ཧ་ཏྠེ ཏེ་ལ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ དཱི་པཾ ཝི་ཡ པ་ཛྫཱ་ལེ་ནྟི. ཨེ་ར་ཀ་ཝ་ཏྟི་ཀནྟི ཨེ་ར་ཀ་ཝ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཧེ་ཊྛཱ་གཱི་ཝ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་མྨ་ཝ་ཊྚེ ཀ་ནྟི་ཏྭཱ གོ་པྥ་ཀེ ཋ་པེ་ནྟི, ཨ་ཐ ནཾ ཡོ་ཏྟེ་ཧི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་ཌྜྷ་ནྟི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་མྨ་ཝ་ཊྚེ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཏ་ཏི. ཙཱི་ར་ཀ་ཝཱ་སི་ཀནྟི ཙཱི་ར་ཀ་ཝཱ་སི་ཀ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཙ་མྨ་ཝ་ཊྚེ ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཀ་ཊི་ཡཾ ཋ་པེ་ནྟི, ཀ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟི་ཏྭཱ གོ་པྥ་ཀེ་སུ ཋ་པེ་ནྟི, ཨུ་པ་རི་མེ་ཧི ཧེ་ཊྛི་མ་ས་རཱི་རཾ ཙཱི་ར་ཀ་ནི་ཝཱ་ས་ན་ནི་ཝ་ཏྠཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཎེ་ཡྻ་ཀནྟི ཨེ་ཎེ་ཡྻ་ཀ་ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨུ་བྷོ་སུ ཀ་པྤ་རེ་སུ ཙ ཨུ་བྷོ་སུ ཛཱ་ཎུ་ཀེ་སུ ཙ ཨ་ཡ་ཝ་ལ་ཡཱ་ནི ད་ཏྭཱ ཨ་ཡ་སཱུ་ལཱ་ནི ཀོ་ཊྚེ་ནྟི. སོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ཡ་སཱུ་ལེ་ཧི བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཀ་རོ་ནྟི. ‘‘ཨེ་ཎེ་ཡྻ་ཀོ ཛོ་ཏི་པ་རི་གྒ་ཧོ ཡ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཨི་ད་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ སཱུ་ལཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ཊྛི་ཀོ་ཊཱི་ཧི་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
བ་ལི༹་ས་མཾ་སི་ཀནྟི ཨུ་བྷ་ཏོ་མུ་ཁེ་ཧི བ་ལི༹་སེ་ཧི པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཙ་མྨ་མཾ་ས་ནྷཱ་རཱུ་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ནྟི. ཀ་ཧཱ་པ་ཎི་ཀནྟི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཏི་ཎྷཱ་ཧི ཝཱ་སཱི་ཧི ཀོ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་མ་ཏྟཾ, ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་མ་ཏྟཾ པཱ་ཏེ་ནྟཱ ཀོ་ཊྚེ་ནྟི. ཁཱ་རཱ་པ་ཏ་ཙྪི་ཀནྟི ས་རཱི་རཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝུ་དྷེ་ཧི པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀོ་ཙྪེ་ཧི ཁཱ་རཾ གྷཾ་ས་ནྟི, ཙ་མྨ་མཾ་ས་ནྷཱ་རཱུ་ནི པ་གྒྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. པ་ལི་གྷ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཀནྟི ཨེ་ཀེ་ན པ་སྶེ་ན ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཎྞ་ཙྪི་དྡེ་ན ཨ་ཡ་སཱུ་ལཾ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ པཱ་དེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ནྟི. པ་ལཱ་ལ་པཱི་ཋ་ཀནྟི ཚེ་ཀོ ཀཱ་ར་ཎི་ཀོ ཚ་ཝི་ཙ་མྨཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ས་ད་པོ་ཏེ་ཧི ཨ་ཊྛཱི་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཀེ་སེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི, མཾ་ས་རཱ་སི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཀེ་སེ་ཧེ་ཝ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟི, པ་ལཱ་ལ་ཝ་ཊྚིཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ཝེ་ཋེ་ནྟི. སུ་ན་ཁེ་ཧི་པཱིཏི ཀ་ཏི་པ་ཡཱ་ནི དི་ཝ་སཱ་ནི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཚཱ་ཏ་ཀ་སུ་ན་ཁེ་ཧི ཁཱ་དཱ་པེ་ནྟི. ཏེ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི. སཱུ་ལེ ཨུ་ཏྟཱ་སེ་ནྟེཏི སཱུ་ལེ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟེ.
ན པ་རེ་སཾ པཱ་བྷ་ཏཾ ཝི་ལུ་མྤ་ནྟོ ཙ་ར་ཏཱིཏི པ་རེ་སཾ ས་ནྟ་ཀཾ བྷ་ཎྜཾ པ་ར་མྨུ་ཁཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པ་ཏི་ཏཾ ས་ཧ་སྶ་བྷ་ཎྜི་ཀ་མྤི དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ལུ་མྤ་ནྟོ ན ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཀོ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠོ་ཏི པི་ཊྛི་པཱ་དེ་ན ཝཱ པ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི.
པཱ་པ་ཀོཏི ལཱ་མ་ཀོ. དུ་ཀྑོཏི ཨ་ནི་ཊྛོ. ཀི་ཉྩ ཏནྟི ཀིཾ ནཱ་མ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཡཱ་ཧནྟི ཡེ་ན ཨ་ཧཾ. ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏནྟི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི ཏི་ཝི་དྷཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ. ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏནྟི ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ ཏི་ཝི་དྷཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ. ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏནྟི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ. ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏནྟི ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ. མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏནྟི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི ཏི་ཝི་དྷཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ. མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏནྟི ཏ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ ཏི་ཝི་དྷཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ. སུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཱ སུ་དྡྷི – པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཙ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཙ. ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ན ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཐཱ པ་ཉྩ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི, ད་ས་ཧི སཱི་ལེ་ཧི – ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ་ན, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ་ན…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ པ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ནྷཱ་པེ་ནྟོ་པི ཁཱ་དཱ་པེ་ནྟོ་པི བྷུ་ཉྫཱ་པེ་ནྟོ་པི ནི་སཱི་དཱ་པེ་ནྟོ་པི ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ནྟོ་པི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནེ་ཝ སུ་དྡྷཾ ནི་མྨ་ལཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨི་མཱ་ནི དྭེ ཝ་ཛྫཱ་ནེ་ཝ, ནོ ན ཝ་ཛྫཱ་ནི, ཏ་སྨཱ. ཝ་ཛྫ་བྷཱི་རུ་ནོཏི ཝ་ཛྫ་བྷཱི་རུ་ཀཱ. ཝ་ཛྫ་བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོཏི ཝ་ཛྫཱ་ནི བྷ་ཡ་ཏོ ད་སྶ་ན་སཱི་ལཱ. ཨེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑནྟི ཨེ་ཏཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏཾ ཨ་ཝ་སྶཾ་བྷཱ་ཝཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་རི་མུ་ཙྩི་སྶ་ཏི ས་བྦ་ཝ་ཛྫེ་ཧི. ཀེ་ན པ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་རི་མུ་ཙྩི་སྶ་ཏཱི་ཏི? ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒེ་ན ཙེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཕ་ལེ་ན ཙ. མ་གྒེ་ན ཧི པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ནཱ་མ, ཕ་ལཾ པ་ཏྟོ པ་རི་མུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཀིཾ པ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི? ཝི་པ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ པ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པུ་བྦེ ཀ་ཏཾ. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ, ས་མྤ་རཱ་ཡེ པ་ན་སྶ ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. པ་དྷཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢. དུ་ཏི་ཡེ པ་དྷཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཝཱི་རི་ཡཱ་ནི. ཝཱི་རི་ཡ་ཉྷི པ་ད་ཧི་ཏ་བྦ་ཏོ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཝཱ པ་དྷཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝཱ་ནཱིཏི དུ་སྶ་ཧཱ་ནི དུ་པྤཱུ་རི་ཡཱ་ནི, དུ་ཀྐ་རཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏནྟི ཨ་གཱ་རེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ. ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ཏྠཾ པ་དྷཱ་ནནྟི ཨེ་ཏེ་སཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཾ ནཱ་མ དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཙ་ཏུ་ར་ཏ་ནི་ཀ་མྤི ཧི པི་ལོ་ཏི་ཀཾ, པ་ས་ཏ་ཏ་ཎྜུ་ལ་མ་ཏྟཾ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ, ཙ་ཏུ་ར་ཏ་ནི་ཀཾ ཝཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ, ཏེ་ལ་ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི བྷེ་ས་ཛྫཾ པ་རེ་སཾ དེ་ཐཱ་ཏི ཝ་ཏྟུ་མྤི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ དཱ་ཏུ་མྤི དུ་ཀྐ་རཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱཱུ་ལ༹ྷ་ས་ངྒཱ་མ་པྤ་ཝེ་ས་ན་ས་དི་སཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘དཱ་ན་ཉྩ ཡུ་དྡྷ་ཉྩ ས་མཱ་ན་མཱ་ཧུ,
ཨ་པྤཱ་པི ས་ནྟཱ བ་ཧུ་ཀེ ཛི་ན་ནྟི;
ཨ་པྤ་མྤི ཙེ ས་དྡ་ཧཱ་ནོ ད་དཱ་ཏི,
ཏེ་ནེ་ཝ སོ ཧོ་ཏི སུ་ཁཱི པ་ར་ཏྠཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༨.༧༢; སཾ. ནི. ༡.༣༣);
ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནནྟི གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་གཱ་ར་སྶ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་སྶ ཧི་ཏཱ་ཝ་ཧེ་ཧི ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དཱི་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ. ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནནྟི ས་བྦེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱུ་པ་དྷི་ཀི་ལེ་སཱུ་པ་དྷི་ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱུ་པ་དྷི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་དྷཱི་ནཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཝ མ་གྒེ་ན ཙ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨི་མཱ་ནི དྭེ པ་དྷཱ་ནཱ་ནི དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝཱ་ནི, ཏ་སྨཱ. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཏ་པ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཏ་པ་ནཱི་ཡཱཏི ཨི་དྷ ཙེ་ཝ ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ ཏ་པ་ནྟཱི་ཏི ཏ་པ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་པྤ་ཏཱིཏི ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་པེ་ན ཏ་པྤ་ཏི ཨ་ནུ་སོ་ཙ་ཏི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ན་ནྡ་ཡ་ཀྑོ ཝི་ཡ ན་ནྡ་མཱ་ཎ་ཝོ ཝི་ཡ ན་ནྡ་གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝི་ཡ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཝི་ཡ དྭེ་བྷཱ་ཏི་ཀཱ ཝི་ཡ ཙ. ཏེ ཀི་ར གཱ་ཝཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ མཾ་སཾ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཀ་ནི་ཊྛོ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ར་ཀཱ བ་ཧཱུ, ཨི་མཱ་ནི མེ ཨ་ནྟཱ་ནི དེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ སོ ‘‘ས་བྦཾ མཾ་སཾ དྭེ་དྷཱ ཝི་བྷ་ཏྟཾ, པུ་ན ཀིཾ མ་གྒ་སཱི’’ཏི པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སི. ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཙ ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ མ་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘བྷཱ་རི་ཡཾ མེ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ བ་ལ་ཝ་སོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་པི ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཏ་དེ་ཝ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏི, ཙི་ཏྟ་སྶཱ་དཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཨ་སི་ཏ་པཱི་ཏ་ཁཱ་ཡི་ཏ་སཱ་ཡི་ཏ་མྤི་སྶ ས་རཱི་རེ ཨོ་ཛཾ ན ཕ་ར་ཏི, ཨ་ཊྛི་ཙ་མྨ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ དི་སྭཱ – ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཏྭཾ པ་ཧཱུ་ཏ་ཨ་ནྣ་པཱ་ནོ, ཨ་ཊྛི་ཙ་མྨ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཏེ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཏེ ཀི་ཉྩི ཏ་པ་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨ’’ནྟི? སོ ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ས་བྦཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ ‘‘བྷཱ་རི་ཡཾ ཏེ ཨུ་པཱ་ས་ཀ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཨ་ན་པ་རཱ་དྷ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་པ་ར་དྡྷ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སོ ཏེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་ས་ཀྐ་ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀ་ཙི་ཉྩ་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཏ་པྤ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཙ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༥. ཨུ་པ་ཉྙཱ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥. པ་ཉྩ་མེ དྭི་ནྣཱ་ཧནྟི དྭི་ནྣཾ ཨ་ཧཾ. ཨུ་པ་ཉྙཱ་སིནྟི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ གུ་ཎཾ ཨ་ཉྙཱ་སིཾ, ཛཱ་ནིཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ཏེ དྷ་མྨེ ད་སྶེ་ནྟོ ཡཱ ཙ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨི་མ་ཉྷི དྷ་མྨ་དྭ་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཏྠཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཨི་མི་ནཱ ཨི་མཾ དཱི་པེ་ཏི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཛྷཱ་ན་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་མེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་དེ་སིཾ. ཡཱ་ཝ སོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫི, ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨ་ཧོ་སིཾ. པ་དྷཱ་ན་སྨིཾ ཙ ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ས་ཀྐ་ནཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ པ་དྷཱ་ན་ཀི་རི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི’’ནྟི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཡཱ ཙ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནི་ཏཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནི་ཏཱཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐ་མ་ནཱ ཨ་ནོ་ས་ཀྐ་ནཱ. ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱི སུ་དཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ད་ཧཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ སུ་དནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནོ་ས་ཀྐ་ནཱ་ཡཾ ཋི་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ པ་དྷཱ་ན་མ་ཀཱ་སི་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཏེ་ན ཏཾ པ་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཀཱ་མཾ ཏ་ཙོ ཙཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་ཏྟ་བྦནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ཏྟ་བྦཾ གུ་ཎ་ཛཱ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. པུ་རི་ས་ཐཱ་མེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་རི་ས་སྶ ཉཱ་ཎ་ཐཱ་མོ ཉཱ་ཎ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཉཱ་ཎ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཙ ཀ་ཐི་ཏོ. ས་ཎྛཱ་ནནྟི ཋ་པ་ནཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནཱ ཨོ་ས་ཀྐ་ནཱ, པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏེ་ན ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཀཱ་མཾ ཏ་ཙོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ, ནྷཱ་རུ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཨ་ཊྛི ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་ནྟི ཨེ་ཀཾ, ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི. པུ་རི་ས་ཐཱ་མེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཨི་ཏི པུ་རི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏེ་ན བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་མ་ནཱི་ཡ་པ་ཊི་པ་དཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་དྷི་ག་ཏཱཏི ས་ཏི་ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏཱ, ན སུ་ཏྟ་པྤ་མ་ཏྟེ་ན ལ་དྡྷཱ. ས་མྦོ་དྷཱིཏི ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཨེ་ཏཾ སུ་ཏྟ་པྤ་མ་ཏྟེ་ན ཨ་དྷི་ག་ནྟུ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་དྷི་ག་ཏཱ ས་མྦོ་དྷཱི’’ཏི. ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ཡོ་ག་ཀྑེ་མོཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ བོ་དྷི་ཡེ་ཝ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ ཡོ་ག་ཀྑེ་མོ་པི ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་དྷི་ག་ཏོ་ཝ.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎེ་སུ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་མཱ་ད་པེ་ནྟོ ཏུ་མྷེ ཙེ་པི བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཡ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ཡཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རནྟི ཏཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནནྟི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཾ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་མ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐཱཏི པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཐ. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ན་པ་དྷཱ་ནཾ ནཱ་མེ་ཏཾ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་སཱ་དྷ་ཀཾ, ཏ་སྨཱ. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦. ཚ་ཊྛེ སཾ་ཡོ་ཛ་ནི་ཡེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ད་ས་ནྣཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ་སུ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ. ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ཏཱཏི ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ པ་སྶི་ཏཱ པ་སྶ་ན་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ཏཱཏི ནི་བྦི་དཱ་ཝ་སེ་ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ན་ཝ་སེ་ན པ་སྶ་ན་བྷཱ་ཝོ. ཛཱ་ཏི་ཡཱཏི ཁ་ནྡྷ་ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ. ཛ་རཱ་ཡཱཏི ཁ་ནྡྷ་པ་རི་པཱ་ཀ་ཏོ. མ་ར་ཎེ་ནཱཏི ཁ་ནྡྷ་བྷེ་ད་ཏོ. སོ་ཀེ་ཧཱིཏི ཨ་ནྟོ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི སོ་ཀེ་ཧི. པ་རི་དེ་ཝེ་ཧཱིཏི ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་ལཱ་ལ་པྤི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི. དུ་ཀྑེ་ཧཱིཏི ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་དུ་ཀྑེ་ཧི. དོ་མ་ན་སྶེ་ཧཱིཏི མ་ནོ་ཝི་གྷཱ་ཏ་དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི. ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧཱིཏི ཨ་དྷི་མ་ཏྟཱ་ཡཱ་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི. དུ་ཀྑ་སྨཱཏི ས་ཀ་ལ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཏོ. པ་ཛ་ཧ་ཏཱིཏི མ་གྒེ་ན པ་ཛ་ཧ་ཏི. པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཕ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ཀ་ཎྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧. ས་ཏྟ་མེ ཀ་ཎྷཱཏི ན ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཎྷཱ, ཀ་ཎྷ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཨུ་པ་ནེ་ནྟཱི་ཏི ནི་པྥ་ཏྟི་ཀཱ་ལ༹་ཏཱ་ཡ ཀ་ཎྷཱ. ས་ར་སེ་ནཱ་པི ཝཱ ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ ཀ་ཎྷཱ ཨེ་ཝ. ན ཧི ཏེ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ པ་བྷ་སྶ་རཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཧི་རི་ཀནྟི ཨ་ཧི་རི་ཀ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤནྟི ཨ་ནོ་ཏྟཱ་པི་བྷཱ་ཝོ. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. སུ་ཀྐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨. ཨ་ཊྛ་མེ སུ་ཀྐཱཏི ན ཝ་ཎྞ་སུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ སུ་ཀྐཱ, སུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ པ་ན ཨུ་པ་ནེ་ནྟཱི་ཏི ནི་པྥ་ཏྟི་སུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ སུ་ཀྐཱ. ས་ར་སེ་ནཱ་པི ཝཱ ས་བྦ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ སུ་ཀྐཱ ཨེ་ཝ. ཏེ་སཾ ཧི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ པ་བྷ་སྶ་རཾ ཧོ་ཏི. ཧི་རཱི ཙ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠ པཱ་པ་ཏོ ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཧི་རཱི, བྷཱ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཙ་རི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩. ན་ཝ་མེ ལོ་ཀཾ པཱ་ལེ་ནྟཱིཏི ལོ་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ནྟི ཋ་པེ་ནྟི ར་ཀྑ་ནྟི. ན་ཡི་དྷ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ མཱ་ཏཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཛ་ནི་ཀཱ མཱ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ མཱ་ཏཱ’’ཏི ག་རུ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མྦྷེ་དནྟི ས་ངྐ་རཾ མ་རི་ཡཱ་ད་བྷེ་དཾ ཝཱ. ཡ་ཐཱ ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཏེ ཧི ས་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ མཱ་ཏཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘མཱ་ཏུ་ཙྪཱ’’ཏི ཝཱ ག་རུ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ན ཛཱ་ན་ནྟི. ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠. ད་ས་མཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ཏ་ར་ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ? མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནེ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶཱ་ནི ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ ཨ་པྤ་ཉྙ་ཏྟཱ ཨ་ཧོ་སི. བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནི་བ་དྡྷ་ཝཱ་སཱ ཝ་སྶེ་པི ཨུ་ཏུ་ཝ་སྶེ་པི ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. ཏེ དི་སྭཱ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་མ་ནྟ་མྤི གི་མྷ་མྤི ཝ་སྶ་མྤི ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི་སྶ་ནྟི ཧ་རི་ཏཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི ས་མྨ་དྡ་ནྟཱ ཨེ་ཀི་ནྡྲི་ཡཾ ཛཱི་ཝཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་ནྟཱ བ་ཧཱུ ཁུ་དྡ་ཀེ པཱ་ཎེ ས་ངྒྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དེ་ནྟཱ. ཨི་མེ ཧི ནཱ་མ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ དུ་ར་ཀྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨ་ལླཱི་ཡི་སྶ་ནྟི སཾ་ཀ་སཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨི་མེ ནཱ་མ ས་ཀུ་ཎཱ རུ་ཀྑ་གྒེ་སུ ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨ་ལླཱི་ཡི་སྶ་ནྟི སཾ་ཀ་སཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཏ་མ་ཏྠཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ དེ་སེ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༨༤) ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝཱ་ཧ. ཨ་ཐ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ‘‘ཀ་དཱ ནུ ཁོ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་སྶཱ་ནེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་ཏི ནུ ཁོ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་མྤི ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ དེ་སེ་ནྟོ དྭེ་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱཏི ཝ་སྶཱུ་པ་ག་མ་ནཱ་ནི. པུ་རི་མི་ཀཱཏི ཨ་པ་ར་ཛྫུ་ག་ཏཱ་ཡ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷི་ཡཱ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦཱ པུ་རི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཎྞ་མི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ པ་ཋ་མཱ ཏེ་མཱ་སཱི. པ་ཙྪི་མི་ཀཱཏི མཱ་ས་ག་ཏཱ་ཡ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷི་ཡཱ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦཱ པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཏྟི་ཀ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ པ་ཙྪི་མཱ ཏེ་མཱ་སཱི་ཏི. ད་ས་མཾ.
ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.