༩-༡༠. ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟ་དྭ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༩-༧༠. ན་ཝ་མེ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐནྟི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཏྟཱ ས་གྒ་མོ་ཀྑ་མ་གྒཱ་ནཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཐཾ. ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ‘‘མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏོ མ་ནྡྷཱ་ཏཱ དྷ་མྨཱ་སོ་ཀོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ རཱ་ཛ་ཀ་ཐཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཙོ་ར་ཀ་ཐཱདཱི་སུ. ཏེ་སུ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ རཱ་ཛཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ གེ་ཧ་སི་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ ཧོ་ཏི, ‘‘སོ་པི ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཁ་ཡཾ ག་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝེ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཙོ་རེ་སུ་པི ‘‘མཱུ་ལ་དེ་ཝོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, མེ་གྷ་དེ་ཝོ ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཏེ་སཾ ཀ་མྨཾ པ་ཊི་ཙྩ ‘‘ཨ་ཧོ སཱུ་རཱ’’ཏི གེ་ཧ་སི་ཏ་ཀ་ཐཱ་ཝ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ. ཡུ་དྡྷེ་སུ་པི བྷཱ་ར་ཏ་ཡུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་སུ་ཀེ་ན ཨ་སུ་ཀོ ཨེ་ཝཾ མཱ་རི་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝི་དྡྷོ’’ཏི ཀ་མྨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ, ‘‘ཏེ་པི ནཱ་མ ཁ་ཡཾ ག་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཨ་ནྣཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟཾ ར་ས་ཝ་ནྟཾ ཕ་སྶ་ས་མྤ་ནྣཾ ཁཱ་དི་མྷ བྷུ་ཉྫི་མྷ པི་ཝི་མྷ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་མྷཱ’’ཏི ཀཱ་མ་ར་ས་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱ་ཏྠ་ཀཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ ‘‘པུ་བྦེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་ནྣཾ པཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཾ ཡཱ་ནཾ མཱ་ལཾ ག་ནྡྷཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ད་མྷ, ཙེ་ཏི་ཡཾ པཱུ་ཛི་མྷཱ’’ཏི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཱདཱི་སུ་པི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ སཱུ་རཱ ས་མ་ཏྠཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘པུ་བྦེ མ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཙི་ཏྲེ་ཧི ཡཱ་ནེ་ཧི ཝི་ཙ་རི་མྷཱ’’ཏི ཝཱ ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱ་ཏྠ་ཀཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་པི ནོ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཁ་ཡཾ ག་ཏཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘པུ་བྦེ མ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ད་མྷཱ’’ཏི ཝཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. གཱ་མ་ཀ་ཐཱཔི སུ་ནི་ཝི་ཊྛ་དུ་ནྣི་ཝི་ཊྛ་སུ་བྷི་ཀྑ་དུ་བྦྷི་ཀྑཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ སཱུ་རཱ ས་མ་ཏྠཱ’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, སཱ་ཏྠ་ཀཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ ‘‘ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཁ་ཡ་ཝ་ཡཾ ག་ཏཱ’’ཏི ཝཱ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ནི་ག་མ་ན་ག་ར་ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ཐཱ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་ཏྠི་ཀ་ཐཱཔི ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཊི་ཙྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘‘ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ ཁ་ཡཾ ག་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. སཱུ་ར་ཀ་ཐཱ་པི ‘‘ན་ནྡི་མི་ཏྟོ ནཱ་མ ཡོ་དྷོ སཱུ་རོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘‘ས་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི ཁ་ཡཾ ག་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. སུ་རཱ་ཀ་ཐནྟི པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཾ མ་ཛྫ་ཀ་ཐཾ ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝི་སི་ཁཱ་ཀ་ཐཱ་པི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཝི་སི་ཁཱ སུ་ནི་ཝི་ཊྛཱ དུ་ནྣི་ཝི་ཊྛཱ སཱུ་རཱ ས་མ་ཏྠཱ’’ཏི ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘‘ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ ཁ་ཡཾ ག་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀུ་མྦྷ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཀཱུ་ཊ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་ཀ་ཏི་ཏྠ་ཀ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༧; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༢༢༣; སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.༥.༡༠༨༠). ཀུ་མྦྷ་དཱ་སི་ཀ་ཐཱ ཝཱ. སཱ་པི ‘‘པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ན་ཙྩི་ཏུཾ གཱ་ཡི་ཏུཾ ཚེ་ཀཱ’’ཏི ཨ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ‘‘ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི.
པུ་བྦ་པེ་ཏ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཉཱ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ནཱ་ན་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ པུ་རི་མ་པ་ཙྪི་མ་ཀ་ཐཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ. ལོ་ཀ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ ‘‘ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཀེ་ན ནི་མྨི་ཏོ? ཨ་སུ་ཀེ་ན ནཱ་མ ནི་མྨི་ཏོ. ཀཱ་ཀོ སེ་ཏོ ཨ་ཊྛཱི་ནཾ སེ་ཏ་ཏྟཱ, བ་ལཱ་ཀཱ ར་ཏྟཱ ལོ་ཧི་ཏ་སྶ ར་ཏྟ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཱ ལོ་ཀཱ་ཡ་ཏ་ཝི་ཏ་ཎྜ་ས་ལླཱ་པ་ཀ་ཐཱ. ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ ཀ་སྨཱ ས་མུ་དྡོ སཱ་ག་རོ་ཏི. སཱ་ག་ར་དེ་ཝེ་ན ཁ་ཏ་ཏྟཱ སཱ་ག་རོ, ཁ་ཏོ མེ་ཏི ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ནི་ཝེ་དི་ཏ་ཏྟཱ ས་མུ་དྡོ་ཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀཱ ས་མུ་དྡ་ཀྑཱ་ཡ་ན་ཀ་ཐཱ. བྷ་ཝོཏི ཝུ་དྡྷི, ཨ་བྷ་ཝོཏི ཧཱ་ནི. ཨི་ཏི བྷ་ཝོ ཨི་ཏི ཨ་བྷ་ཝོ་ཏི ཡཾ ཝཱ ཏཾ ཝཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཀ་ཐཱ ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ.
ཏེ་ཛ་སཱ ཏེ་ཛནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཏེ་ཛ་སཱ ཏེ་སཾ ཏེ་ཛཾ. པ་རི་ཡཱ་དི་ཡེ་ཡྻཱ་ཐཱཏི ཁེ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཐ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཨེ་ཀོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏེ་ཛ་སཱ ཏེ་ཛཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀིཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨཱ་ཏ་པེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཚཱ་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི, ཨུ་དྡྷཾ་ཡེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟི. ད་ས་མེ པཱ་སཾ་སཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནཱིཏི པ་སཾ་སཱ་ཝ་ཧཱ་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཡ་མ་ཀ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.