༡. ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་གྒོ
༡. ཀི་མ་ཏྠི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་སྶ པ་ཋ་མེ ཀུ་ས་ལཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནཱིཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་སཱི་ལཱ་ནི. ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཏྠཱ་ནི. སོ ནེ་སཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་ནི་སཾ་སཱ་ནི. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ནི་བྦི་དཱ ནཱ་མ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཝི་རཱ་གོ ནཱ་མ མ་གྒོ, ཝི་མུ་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ. ཨ་གྒཱ་ཡ པ་རེ་ནྟཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟི.
༢. ཙེ་ཏ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢. དུ་ཏི་ཡེ ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ན ཙེ་ཏེ་ཏྭཱ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ པ་ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱཏི དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝོ ཨེ་སོ ཀཱ་ར་ཎ་ནི་ཡ་མོ ཨ་ཡཾ. ཨ་བྷི་ས་ནྡེ་ནྟཱིཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟི. པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟཱིཏི པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་པཱ་རཱ པཱ་རཾ ག་མ་ནཱ་ཡཱཏི ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་བྷཱུ་ཏཱ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་ཊྚཱ ནི་བྦཱ་ན་པཱ་རཾ ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ.
༣-༥. ཨུ་པ་ནི་ས་སུ་ཏྟ་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣-༥. ཏ་ཏི་ཡེ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོཏི ཧ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎོ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་པ་ཉྩ་མེ་སུ དྭཱི་ཧི ཐེ་རེ་ཧི ཀ་ཐི་ཏ་བྷཱ་ཝོ་ཝ ཝི་སེ་སོ.
༦. ས་མཱ་དྷི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦. ཚ་ཊྛེ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶཱཏི པ་ཐ་ཝིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཉྙཱི ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨཱ་པཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀེཏི ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ ན ས་ཉྙཱི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ན པ་ར་ལོ་ཀེཏི པ་ར་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ ན ས་ཉྙཱི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ས་ཉྙཱི ཙ པ་ན ཨ་སྶཱཏི ཨ་ཐ ཙ པ་ན་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཨ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏནྟི ས་ནྟཾ ས་ནྟ་ནྟི ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ དི་ཝ་ས་མྤི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ‘‘ས་ནྟཾ ས་ནྟ’’ནྟེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, པ་ཎཱི་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏ་ནྟི ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ དི་ཝ་ས་མྤི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ‘‘པ་ཎཱི་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏ’’ནྟེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོཏི ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ དི་ཝ་ས་མྤི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དོ ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་དྷིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
༧. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧. ས་ཏྟ་མེ ས་ཉྙཱི ཙ པ་ནཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཧོ་སིནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཧཾ ‘‘བྷ་ཝ་ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི ཨི་མཱ་ཡ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཉྙཱི ཨ་ཧོ་སིཾ. ས་ཙི་ཏྟ་ཀཱ མེ སཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
༨. ཛྷཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨. ཨ་ཊྛ་མེ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀོཏི པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མ་ནྟོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ. ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རོཏི ས་བྦེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་རི་པུ་ཎྞོ.
༩. ས་ནྟ་ཝི་མོ་ཀྑ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩. ན་ཝ་མེ ས་ནྟཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ་པི ཨ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ་པི ས་ནྟཱ. ཝི་མོ་ཀྑཱཏི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ ནི་རཱ་ས་ངྐ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཊྛུ མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ. ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ རཱུ་པེཏི རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
༢. ནཱ་ཐ་ཝ་གྒོ
༡. སེ་ནཱ་ས་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ པ་ཉྩ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི པ་ཉྩ་ཧི གུ་ཎ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ནཱ་ཏི་དཱུ་རཾ ཧོ་ཏི ནཱ་ཙྩཱ་ས་ནྣནྟི ཡ་ཉྷི ཨ་ཏི་དཱུ་རེ ཧོ་ཏི, པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ཝཱ ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝཱ ཐི་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣཾ བ་ཧུ་ཛ་ནཱ་ཀི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཨུ་ས་བྷ་མ་ཏྟེ པ་ན པ་དེ་སེ ཝ་ས་ཏཾ དཱུ་རཱ་ས་ནྣ་དོ་ས་ཝི་མུ་ཏྟ་ཉྩ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. དི་ཝཱ་ཨ་པྤཱ་ཀི་ཎྞནྟི དི་ཝ་ས་བྷཱ་གེ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་ཀི་ཎྞཾ.
༢. པ་ཉྩ་ངྒ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢. དུ་ཏི་ཡེ ཀེ་ཝ་ལཱིཏི ཀེ་ཝ་ལེ་ཧི ས་ཀ་ལེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཝུ་སི་ཏ་ཝཱཏི ཝུ་ཏྠ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ. ཨ་སེ་ཁེ་ནཱཏི ཨ་སེ་ཁ་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་ན. སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ནཱཏི སཱི་ལ་རཱ་སི་ནཱ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ སེ་སཱ ཕ་ལ་དྷ་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟི ནཱ་མ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ, ཏཾ ལོ་ཀི་ཡ་མེ་ཝ.
༣-༤. སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣-༡༤. ཏ་ཏི་ཡེ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཱིཏི ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནི. ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གི་ཡཱ་ནི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཁི་ལ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ པ་ཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ནཱཏི དཱི་གྷ་པུ་ཐུ་ལ་ནྟེ་ན.
༥. ཨ་པྤ་མཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥. པ་ཉྩ་མེ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཡ་ཐཱ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨ་གྒོ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་སཾ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀཱ་རཱ་པ་ཀ་ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་གྒོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ན་ནུ ཙེ་ས ལོ་ཀི་ཡོ་ཝ, ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་པི. ཨ་ཡ་ཉྩ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ་ཝ, ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ པ་ན ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཱ. ཀ་ཐ་མེ་ས ཏེ་སཾ ཨ་གྒོ་ཏི? པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཀ་ཏྟེ་ན. ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཧི ཏེ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ – ས་བྦེ ཏེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀཱཏི.
ཛ་ངྒ་ལཱ་ནནྟི པ་ཐ་ཝི་ཏ་ལ་ཙཱ་རཱི་ནཾ. པཱ་ཎཱ་ནནྟི ས་པཱ་ད་ཀ་པཱ་ཎཱ་ནཾ. པ་ད་ཛཱ་ཏཱ་ནཱིཏི པ་དཱ་ནི. ས་མོ་དྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟཱིཏི ཨོ་དྷཱ་ནཾ པ་ཀྑེ་པཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱིཏི སེ་ཊྛ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཡ་དི་དཾ མ་ཧ་ནྟ་ཏྟེ་ནཱཏི མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི, ན གུ་ཎ་གྒེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་སྶི་ཀནྟི སུ་མ་ན་པུ་པྥཾ. ཨི་དཾ ཀི་ར སུ་ཏྟཾ སུ་ཏྭཱ བྷཱ་ཏི་ཡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཝཱི་མཾ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ག་བྦྷེ ཙ་ཏུ་ཛཱ་ཏི་ག་ནྡྷེ་ཧི པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ ས་མུ་གྒ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ སུ་མ་ན་པུ་པྥ་མུ་ཊྛིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ་ནི ཏ་སྶ ས་མ་ནྟ་ཏོ མུ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ པི་དྷཱ་ཡ བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟོ. ཨ་ཐ་སྶ མུ་ཧུ་ཏྟཾ བ་ཧི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ པ་ཝི་ས་ནྟ་སྶ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ སུ་མ་ན་པུ་པྥ་ག་ནྡྷོ གྷཱ་ནཾ པ་ཧ་རི. སོ མ་ཧཱ་ཏ་ལ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་བྷི་མུ་ཁོ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཝ་སྶི་ཀཾ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན སུ་ཀ་ཐི་ཏཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ནཱ’’ཏི ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི. ཁུ་དྡ་རཱ་ཛཱ་ནོཏི ཁུ་དྡ་ཀ་རཱ་ཛཱ་ནོ. ཀཱུ་ཊ་རཱ་ཛཱ་ནོ་ཏི་པི པཱ་ཋོ.
༦. ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦. ཚ་ཊྛེ གོ་ཏྲ་བྷཱུཏི སི་ཁཱ་པ་ཏྟ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱུ་ཏེ་ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ.
༧. པ་ཋ་མ་ནཱ་ཐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧. ས་ཏྟ་མེ ས་ནཱ་ཐཱཏི ས་ཉཱ་ཏ་ཀཱ བ་ཧུ་ཉཱ་ཏི་ཝ་གྒཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ. ནཱ་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ནཱ་ཐ་ཀ་ར་ཎཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནཱ་ཐ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཀ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཱ ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མི་ཏྟཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ. ཏེ་ཝ་སྶ ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ས་ཧ ཨ་ཡ་ན་ཏོ ས་ཧཱ་ཡཱ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡོ. ཙི་ཏྟེ་ན ཙེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན ཙ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ་སུ་ཡེ་ཝ ས་མྤ་ཝ་ངྐོ ཨོ་ཎ་ཏོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐོ. སུ་ཝ་ཙོ ཧོ་ཏཱིཏི སུ་ཁེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦོ ཧོ་ཏི, སུ་ཁེ་ན ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏ་བྦོ. ཁ་མོཏི གཱ་ལ༹ྷེ་ན ཕ་རུ་སེ་ན ཀ་ཀྑ་ལེ༹་ན ཝུ་ཏྟོ ཁ་མ་ཏི ན ཀུ་པྤ་ཏི. པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིནྟི ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཝཱ་མ་ཏོ ག་ཎྷཱ་ཏི, པ་ཊི་པྥ་ར་ཏི ཝཱ, ཨ་སྶུ་ཎ་ནྟོ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨོ་ཝ་ད་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཐ, ཏུ་མྷེ་སུ ཨ་ནོ་ཝ་ད་ནྟེ་སུ ཀོ ཨ་ཉྙོ ཨོ་ཝ་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ག་ཎྷཱ་ཏི.
ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནཱིཏི ཨུ་ཙྩ་ནཱི་ཙཱ་ནི. ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནཱིཏི ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཙྩ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཙཱི་ཝ་ར་སྶ ཀ་ར་ཎཾ ར་ཛ་ནཾ, ཙེ་ཏི་ཡེ སུ་དྷཱ་ཀ་མྨཾ, ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་ར་ཙེ་ཏི་ཡ་གྷ་ར་བོ་དྷི་གྷ་རེ་སུ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. ཨ་ཝ་ཙ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་མ་ཀྑ་ནཱ་དི་ཁུ་དྡ་ཀ་ཀ་མྨཾ. ཏ་ཏྲཱུ་པཱ་ཡཱ་ཡཱཏི ཏ་ཏྲུ་པ་ག་མ་ནི་ཡཱ་ཡ. ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུནྟི ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུནྟི ཝི་ཙཱ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏི.
དྷ་མྨེ ཨ་སྶ ཀཱ་མོ སི་ནེ་ཧོ་ཏི དྷ་མྨ་ཀཱ་མོ, ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པི་ཡཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རོཏི པ་ར་སྨིཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ ས་ཀྐ་ཙྩཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ས་ཡ་ཉྩ པ་རེ་སཾ དེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེཏི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ, ཝི་ན་ཡོ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ དྷ་མྨོཏི སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀཾ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨོཏི ས་ཏྟ པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི. ཝི་ན་ཡོཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒོ. ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡོཏི ཁ་ནྡྷ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རཱ. ཨ་ཐ ཝཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀ་མྤི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀ་མྤི དྷ་མྨོ ཨེ་ཝ, མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ. ས་ཀ་ལ་ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ཝི་ན་ཡོ, ཀི་ལེ་ས་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡོ. ཨི་ཏི ས་བྦ་སྨི་མྤི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨེ ཙ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཙ ཝི་ན་ཡེ ཙ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ ཙ ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱ་མོ་ཛྫོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ བྷུ་མྨཾ, ཙཱ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ནཱ་ཐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཐེ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶཱཏི ཐེ་རེ་ཧི ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནི་དཱ་ན་ས་མུ་སྶཱ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ.
༩. པ་ཋ་མ་ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩. ན་ཝ་མེ ཨ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱཏི ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ, ཏེ ཨཱ་ཝ་སིཾ་སུ ཨཱ་ཝ་ས་ནྟི ཨཱ་ཝ་སི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སཱ. ཡ་ད་རི་ཡཱཏི ཡེ ཝཱ་སེ ཨ་རི་ཡཱ.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་ས་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠. ད་ས་མཾ ཡ་སྨཱ ཀུ་རུ་ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ བྷི་ཀྑཱུ ག་མྦྷཱི་ར་པ་ཉྙཱ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཏེ་སཾ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡཱ་དཱི་སུ མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི, ཨེ་ཝ་མི་ད་མྤི ག་མྦྷཱི་རཾ སུ་ཁུ་མཾ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཧ་ཏཾ སུ་ཏྟཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོཏི པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་ཝ་སི ཝ་ས་ཏི ཝ་སི་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་ངྒ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ན་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ཝཱ་སོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཚ་ལ༹་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ཀེ་ཏི? ཉཱ་ཎཱ་ད་ཡོ. ‘‘ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཀི་རི་ཡ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟི, ‘‘ས་ཏ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ‘‘ར་ཛྫ་ན་དུ་སྶ་ནཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ད་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟི. སོ་མ་ན་སྶཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་ཏི. ས་ཏཱ་ར་ཀྑེ་ན ཙེ་ཏ་སཱཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཧི ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ ས་བྦ་ཀཱ་ལེ ས་ཏི ཨཱ་ར་ཀྑ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ཙ་ར་ཏོ ཙ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཙ སུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཛཱ་ག་ར་སྶ ཙ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
པུ་ཐུ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནནྟི བ་ཧཱུ་ནཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ས་མ་ཎཱཏི པ་བྦ་ཛྫཱུ་པ་ག་ཏཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱཏི བྷོ་ཝཱ་དི་ནོ. པུ་ཐུ་པ་ཙྩེ་ཀ་ས་ཙྩཱ་ནཱིཏི བ་ཧཱུ་ནི པཱ་ཊེ་ཀྐ་ས་ཙྩཱ་ནི. ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ད་སྶ་ནཾ ས་ཙྩཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ག་ཧི་ཏཱ་ནི བ་ཧཱུ་ནི ས་ཙྩཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནུ་ཎྞཱ་ནཱིཏི ནཱི་ཧ་ཊཱ་ནི. པ་ནུ་ཎྞཱ་ནཱིཏི སུ་ཊྛུ ནཱི་ཧ་ཊཱ་ནི. ཙ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ནི. ཝ་ནྟཱ་ནཱིཏི ཝ་མི་ཏཱ་ནི. མུ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཚི་ནྣ་བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནི. པ་ཧཱི་ནཱ་ནཱིཏི པ་ཛ་ཧི་ཏཱ་ནི. པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛཱ་ནཱིཏི ཡ་ཐཱ ན པུ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ་ནི. ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཏཱ་ནི ག་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཝི་སྶ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི.
ས་མ་ཝ་ཡ་ས་ཊྛེ་ས་ནོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཝ་ཡཱཏི ཨ་ནཱུ་ནཱ, ས་ཊྛཱཏི ཝི་སྶ་ཊྛཱ. ས་མྨཱ ཨ་ཝ་ཡཱ ས་ཊྛཱ ཨེ་ས་ནཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མ་ཝ་ཡ་ས་ཊྛེ་ས་ནོ, སུ་ཊྛུ་ཝི་སྶ་ཊྛ་ས་བྦ་ཨེ་ས་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱ་གཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི མ་གྒ་སྶ ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི ཀ་ཐི་ཏཱ. རཱ་གོ མེ པ་ཧཱི་ནོཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཕ་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ནཱ་ཐ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
༣. མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ
༡. སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཝི་ས་མ་ག་ཏེཏི ཝི་ས་མ་ཊྛཱ་ནེ་སུ གོ་ཙ་རེ་སུ ག་ཏེ. ས་ངྒྷཱ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དེ་སིནྟི གྷཱ་ཏཾ ཝ་དྷཾ པཱ་པེ་སིཾ. ཏ་སྶ ཧི ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏེ་ཛ་ཏཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀེ་སུ པཱ་ཎེ་སུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡེ པ་ཊི་ས་ཏྟུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི, ཡེ དུ་བྦ་ལཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ པ་ལཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱི་ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ་ཝ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནནྟི ཡ་དི ཧི ས་ཧ་ན་ཏཱ་ཡ ཧ་ན་ན་ཏཱ་ཡ ཙ སཱི་ཧོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧི ས་བྦཱ་ནི ཙ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ནི ས་ཧ་ཏི, ས་བྦ་པ་ར་པྤ་ཝཱ་དི་ནོ ཙ ཝཱ་དཱ་ནཾ ནི་མྨ་ཐ་ནེ་ན ཧ་ན་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཧོ་ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སྨིནྟི ཨ་ཡ་མ་སྶ སཱི་ཧ་ནཱ་དོ.
ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ནཱིཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ བ་ལཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཝཱ པུ་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ བ་ལཱ་ནི པུ་ཉྙ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི, ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏ་བ་ལཱ་ནཱི་ཏི་པི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བ་ལཾ ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ ཉཱ་ཎ་བ་ལཾ. ཏེ་སུ ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ ཧ་ཏྠི་ཀུ་ལཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པོ་རཱ་ཎེ་ཧི –
‘‘ཀཱ་ལཱ་ཝ་ཀ་ཉྩ ག་ངྒེ་ཡྻཾ, པ་ཎྜ་རཾ ཏ་མྦ་པི་ངྒ་ལཾ;
ག་ནྡྷ་མ་ངྒ་ལ་ཧེ་མ་ཉྩ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཚ་དྡ་ནྟི་མེ ད་སཱ’’ཏི.
ཨི་མཱ་ནི ད་ས ཧ་ཏྠི་ཀུ་ལཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལཱ་ཝ་ཀནྟི པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠི་ཀུ་ལཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཀཱ་ལཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཧ་ཏྠི་ནོ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ཀཱ་ལཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བ་ལཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ག་ངྒེ་ཡྻ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ག་ངྒེ་ཡྻཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ པ་ཎྜ་ར་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ པ་ཎྜ་རཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཏ་མྦ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ཏ་མྦཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ པི་ངྒ་ལ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ པི་ངྒ་ལཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ག་ནྡྷ་ཧ་ཏྠི་ནོ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ག་ནྡྷ་ཧ་ཏྠཱི་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ མ་ངྒ་ལ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ མ་ངྒ་ལཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཧེ་མ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ཧེ་མཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཚ་དྡ་ནྟ་སྶ. ཡཾ ད་ས་ནྣཾ ཚ་དྡ་ནྟཱ་ནཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ. ནཱ་རཱ་ཡ་ན་ས་ངྒྷཱ་ཏ་བ་ལ་ནྟི་པི ཨི་ད་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་དེ་ཏཾ པ་ཀ་ཏི་ཧ་ཏྠི་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, པུ་རི་ས་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ད་ས་ནྣཾ པུ་རི་ས་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ བ་ལཾ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ.
ཉཱ་ཎ་བ་ལཾ པ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ. ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མེ ཨཱ་ག་ཏཾ ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ཊྛ་སུ པ་རི་སཱ་སུ ཨ་ཀ་མྤ་ན་ཉཱ་ཎཾ, ཙ་ཏུ་ཡོ་ནི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཉཱ་ཎཾ, པ་ཉྩ་ག་ཏི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཉཱ་ཎཾ, སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ (སཾ. ནི. ༢.༣༣) ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ཏེ་ས་ཏྟ་ཏི ཉཱ་ཎཱ་ནི ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་ཏི ཉཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཉཱ་ཎ་བ་ལཾ ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི ཉཱ་ཎ་བ་ལ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཉཱ་ཎ་ཉྷི ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཊྛེ་ན ཙ བ་ལ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནནྟི སེ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨཱ་ས་བྷཱ ཝཱ པུ་བྦ་བུ་དྡྷཱ, ཏེ་སཾ ཋཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ ག་ཝ་ས་ཏ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཨུ་ས་བྷོ, ག་ཝ་ས་ཧ་སྶ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཝ་ས་བྷོ. ཝ་ཛ་ས་ཏ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཝཱ ཨུ་ས་བྷོ, ཝ་ཛ་ས་ཧ་སྶ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཝ་ས་བྷོ. ས་བྦ་ག་ཝ་སེ་ཊྛོ ས་བྦ་པ་རི་སྶ་ཡ་ས་ཧོ སེ་ཏོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཝ་ཧོ ཨ་ས་ནི་ས་ཏ་ས་དྡེ་ཧི་པི ཨ་ས་མྤ་ཀ་མྤི་ཡོ ནི་ས་བྷོ, སོ ཨི་དྷ ཨུ་ས་བྷོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཨི་ད་མྤི ཧི ཏ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་ས་བྷ་སྶ ཨི་ད་ནྟི ཨཱ་ས་བྷཾ. ཋཱ་ནནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཨ་ཙ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨི་དཾ པ་ན ཨཱ་ས་བྷཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ས་བྷཾ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ནི་ས་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨུ་ས་བྷོ ཨུ་ས་བྷ་བ་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཨ་ཙ་ལ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་པི ད་ས་ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པཱ་དེ་ཧི ཨ་ཊྛ་པ་རི་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཀེ་ན་ཙི པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ན པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ་ན ཨ་ཀ་མྤི་ཡོ ཨ་ཙ་ལ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ ཙ ཏཾ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནི ཨཱ་རོ་པེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
པ་རི་སཱ་སཱུཏི ཨ་ཊྛ་སུ པ་རི་སཱ་སུ. སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏཱིཏི སེ་ཊྛ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ས་དི་སཾ ཝཱ ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – ཡ་ཐཱ སཱི་ཧོ སཱི་ཧ་བ་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ ཝི་སཱ་ར་དོ ཝི་ག་ཏ་ལོ་མ་ཧཾ་སོ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱི་ཧོ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཊྛ་སུ པ་རི་སཱ་སུ ཝི་སཱ་ར་དོ ཝི་ག་ཏ་ལོ་མ་ཧཾ་སོ ‘‘ཨི་ཏི ས་ཀྐཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་ས་མྤ་ནྣཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏཱི’’ཏི.
བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ བྲ་ཧྨནྟི སེ་ཊྛཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཝི་སི་ཊྛཾ. ཙ་ཀྐནྟི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་པ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་ཝ་ཧཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ, ཀ་རུ་ཎཱ་པ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་ཝ་ཧཾ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཏོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཝཱ ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. དཱི་པ་ངྐ་ར་ཏོ ཝཱ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་མྤི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཉྷི ཡཱ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཏེ་སུ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ, དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀི་ཡཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨོ་ར་ས་ཉཱ་ཎཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ཧི ད་ས་ཧི བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཏ་མཱ་ནི ད་ས? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ. ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི ཡ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཕ་ལཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཙ, ཏ་སྨཱ ཋཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཡེ ཡེ དྷ་མྨཱ ཡེ་སཾ ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཧེ་ཏཱུ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཏཾ ཏཾ ཋཱ་ནཾ. ཡེ ཡེ དྷ་མྨཱ ཡེ་སཾ ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ན ཧེ་ཏཱུ ན པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ, ཏཾ ཏཾ ཨ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི པ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༨༠༩) ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. ཡ་མྤཱིཏི ཡེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན. ཨི་ད་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱཏི ཨི་ད་མྤི ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནནྟི ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཱ་ནཾ, ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཝཱ ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ. ཋཱ་ན་སོ ཧེ་ཏུ་སོཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ཏོ ཙ. ཏ་ཏྠ ག་ཏི་ཨུ་པ་དྷི་ཀཱ་ལ་པ་ཡོ་གཱ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཋཱ་ནཾ, ཀ་མྨཾ ཧེ་ཏུ. ཨི་མ་སྶ པ་ན ཉཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩཱ་ནི པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནི ག་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ཊི་བཱ་ལ༹ྷཱ་ནི ན ཝི་པ་ཙྩ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༨༡༠) ན་ཡེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ.
ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནིནྟི ས་བྦ་ག་ཏི་གཱ་མི་ནི་ཉྩ ཨ་ག་ཏི་གཱ་མི་ནི་ཉྩ. པ་ཊི་པ་དནྟི མ་གྒཾ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི བ་ཧཱུ་སུ་པི མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པཱ་ཎཾ གྷཱ་ཏེ་ནྟེ་སུ ‘‘ཨི་མ་སྶ ཙེ་ཏ་ནཱ ནི་ར་ཡ་གཱ་མི་ནཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་མ་སྶ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་གཱ་མི་ནཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་སྨི་མྤི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ ས་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་མ་སྶ་པི ཙ ཉཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ? ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ཡཾ མ་གྒོ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ ནི་ར་ཡ་གཱ་མི་ནཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༨༡༡) ན་ཡེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ.
ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུནྟི ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝཱ དྷཱ་ཏཱུ་ཧི བ་ཧུ་དྷཱ་ཏུཾ. ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུནྟི ཏཱ་སཾ་ཡེ་ཝ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཝི་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་དྷཱ་ཏུཾ. ལོ་ཀནྟི ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ལོ་ཀཾ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཏཱ་སཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ ས་བྷཱ་ཝཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨི་ད་མྤི ཉཱ་ཎཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ལོ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ? ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཁ་ནྡྷ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ.
ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏནྟི ཧཱི་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཱི་ཧི ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ. ཨི་ད་མྤི ཉཱ་ཎཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ? ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ས་ནྟི ས་ཏྟཱ ཧཱི་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ.
པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནནྟི པ་དྷཱ་ན་ས་ཏྟཱ་ནཾ. པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནནྟི ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཧཱི་ན་ས་ཏྟཱ་ནཾ. ཨེ་ཀ་ཏྠ་མེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཏཾ པ་ད་དྭ་ཡཾ, ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟནྟི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་ར་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨ་པ་ར་བྷཱ་ཝ་ཉྩ, ཝུ་དྡྷི་ཉྩ ཧཱ་ནི་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་སྶཱ་པི ཉཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ? ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༡༤) ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ.
ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནནྟི པ་ཋ་མཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ, ‘‘རཱུ་པཱི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ, ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ས་མཱ་དྷཱི་ནཾ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ན་ཉྩ ན་ཝ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ. སཾ་ཀི་ལེ་སནྟི ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡ་དྷ་མྨཾ. ཝོ་དཱ་ནནྟི ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་དྷ་མྨཾ. ཝུ་ཊྛཱ་ནནྟི ‘‘ཝོ་དཱ་ན་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་མྷཱ ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༨༢༨) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ པ་གུ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྩེ་ཝ བྷ་ཝ་ངྒ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ. ཧེ་ཊྛི་མཾ ཧེ་ཊྛི་མ་ཉྷི པ་གུ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝོ་དཱ་ན་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. བྷ་ཝ་ངྒེ་ན པ་ན ས་བྦ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཙ ‘‘ཏ་མྷཱ ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་ད་མྤི ཉཱ་ཎཾ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ ཝོ་དཱ་ནཾ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ? ཛྷཱ་ཡཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཛྷཱ་ཡཱི, ཨ་ཏྠེ་ཀ་ཙྩོ ཛྷཱ་ཡཱི ས་མྤ་ཏྟིཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ནཾ ཝི་པ་ཏྟཱི་ཏི པ་ཙྩེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༨༢༨) ན་ཡེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. ས་བྦ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཱ ཝི་བྷ་ངྒ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ, པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ, ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཀ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ར་ཝཱ་དཱི་ཀ་ཐཱ ཧོ་ཏི ‘‘ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཉཱ་ཎཾ ན་ཏྠི, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶེ་ཝཱ་ཡཾ པ་བྷེ་དོ’’ཏི. ཏཾ ན ཏ་ཐཱ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ཉྙ་མེ་ཝ ཧི ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎཾ, ཨ་ཉྙཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ. ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎ་ཉྷི ས་ཀ་ས་ཀ་ཀི་ཙྩ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ཏ་མྤི ཏ་ཏོ ཨ་ཝ་སེ་ས་མྤི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎེ་སུ ཧི པ་ཋ་མཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, དུ་ཏི་ཡཾ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ནྟ་ར་མེ་ཝ, ཏ་ཏི་ཡཾ ཀ་མྨ་པ་རི་ཙྪེ་ད་མེ་ཝ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ, པ་ཉྩ་མཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་མེ་ཝ, ཚ་ཊྛཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཏི་ཀྑ་མུ་དུ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ, ས་ཏྟ་མཾ ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏེ་སཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་དི་མེ་ཝ, ཨ་ཊྛ་མཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ནྟ་ཏི་མེ་ཝ, ན་ཝ་མཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་མེ་ཝ, ད་ས་མཾ ས་ཙྩ་པ་རི་ཙྪེ་ད་མེ་ཝ. ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ན ཨེ་ཏེ་ཧི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཉྩ ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ན ཀི་ཙྩཾ ན ས་བྦཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་ཉྷི ཛྷཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པྤེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨི་དྡྷི ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཀུ་བྦི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, མ་གྒོ ཧུ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ པ་ར་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ ‘‘ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ, ལོ་ཀི་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར’’ནྟི. ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཉཱ་ཎཱ་ནི ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི, ‘‘ཏ་ཏོ པ་རཱ་ནི དྭེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི. ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ སི་ཡཱ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཾ སི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ, སི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར’’ནྟི ཝ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, ཏ་ཏོ དྭེ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཨེ་ཀཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར’’ནྟི ཝ་ཀྑ་ཏི. ‘‘ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ན ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར་མེ་ཝ ལོ་ཀི་ཡ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ པ་ཋ་མཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎེ་ན ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཱ་དྷི་ག་མ་སྶ ཙེ་ཝ ཨ་ན་དྷི་ག་མ་སྶ ཙ ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི ལོ་ཀི་ཡ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏོ ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ ཙ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཉཱ་ཎེ་ན ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ད་སྶ་ན་ཏོ, ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶ་ཏི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཱ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཨེ་ཝ་མ་ནཱ་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཾ ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་སཾ པ་སྶ་ཏི དྷཱ་ཏུ་ཝེ་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ནཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་མུ་ཏྟིཾ པ་སྶ་ཏི པ་ཡོ་གཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ་པི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཾ. ཨ་ཐེ་ཝཾ དི་ཊྛཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཏྟི ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཉཱ་ཎེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ པ་སྶ་ཏི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཀྑ་མུ་དུ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟཱ པ་ན ཏེ ས་ཙེ དཱུ་རེ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཉཱ་ཎེ་ན ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཝ་སཱི་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨི་དྡྷི་ཝི་སེ་སེ་ན ཏེ ཁི་པྤཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཙ ནེ་སཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎེ་ན པུ་བྦ་ཛཱ་ཏི་བྷ་ཝཾ, དི་བྦ་ཙ་ཀྑཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཏྟ་བྦེ་ན ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན ས་མྤ་ཏི ཙི་ཏྟ་ཝི་སེ་སཾ པ་སྶ་ནྟོ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྟཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་མི་ནཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨི་མཱ་ནི བ་ལཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༢. ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་པ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢. དུ་ཏི་ཡེ ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱཏི ཡེ ཏེ ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་དྷ་མྨཱ. ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་པ་དཱ་ནནྟི ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་པ་དཱ་ནཾ, ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་དྷ་མྨཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་ཡོ་ཏི ཧི ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཡེ པ་ད་བྷཱུ་ཏཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ བུ་དྡྷཱ་པི ཧི ཨེ་ཏེ དྷ་མྨེ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་པི ཨེ་ཏེ་ཝ ཀ་ཐ་ཡི་སྶ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཁ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་པ་དཱ་ནི ནཱ་མ. ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ བྷཱུ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་ཡོ་ཏི དི་ཊྛི་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟཱི་ནཾ པ་དཱ་ནི ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་པ་དཱ་ནི, དི་ཊྛི་དཱི་པ་ཀཱ་ནི ཝ་ཙ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་ཝུ་ཏྟི་པ་དཱ་ནཾ དི་ཊྛི་ཝོ་ཧཱ་རཱ་ནཾ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ཝི་སཱ་ར་དོཏི ཉཱ་ཎ་སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུནྟི ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཝཱ ཨཱ་ས་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ. ཧཱི་ནཾ ཝཱ ཧཱི་ན་ནྟི ཉ་སྶ་ཏཱིཏི ཧཱི་ནཾ ཝཱ དྷ་མྨཾ ‘‘ཧཱི་ནོ དྷ་མྨོ’’ཏི ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི. ཉཱ་ཏེ་ཡྻནྟི ཉཱ་ཏ་བྦཾ. ད་ཊྛེ་ཡྻནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ས་ཙྪི་ཀ་རེ་ཡྻནྟི ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎནྟི ཏེ་སུ ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཉཱ་ཎཾ. ཨི་མི་ནཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ད་ས་ཡི་མཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ད་ས་བ་ལ་ཉཱ་ཎ་མྤི ཧི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི.
༣. ཀཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཀ་ཉྩི་དེ་ཝ དེ་སནྟི ཀ་ཉྩི ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩཱཏི ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ. ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏནྟི ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. པཱ་པི་ཀཱ ཨི་སྶཱཏི ལཱ་མི་ཀཱ ཨུ་སཱུ་ཡཱ. པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱཏི ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་སྶི་ཏྭཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨུ་པ་ཝཱ་ས་སྶཱཏི ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ས་ནྟ་སྶ. ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ མ་དྡི་ཏྭཱ. ཨི་རཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ.
༤. མ་ཧཱ་ཙུ་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཛཱ་ནཱ་མི་མཾ དྷ་མྨནྟི ཨི་མི་ནཱ ཉཱ་ཎ་ཝཱ་ད་སྶ ཝ་ད་ནཱ་ཀཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ. བྷཱ་ཝི་ཏ་ཀཱ་ཡོ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝཱ་ད་སྶ. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ དྭེ་པི ཝཱ་དཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་ཡོ་པི ཙེ་ཏེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟི. ཨ་ཌྜྷ་ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཌྜྷོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི ཝཱ་དཾ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨུ་པ་ནཱི་ཧཱ་ཏུནྟི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ.
༥. ཀ་སི་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥. པ་ཉྩ་མེ ས་ཀ་ལ་ཊྛེ་ན ཀ་སི་ཎཱ་ནི, ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཁེ་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཀ་སི་ཎཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ཨུ་དྡྷནྟི ཨུ་པ་རི ག་ག་ཎ་ཏ་ལཱ་བྷི་མུ་ཁཾ. ཨ་དྷོཏི ཧེ་ཊྛཱ བྷཱུ་མི་ཏ་ལཱ་བྷི་མུ་ཁཾ. ཏི་རི་ཡནྟི ཁེ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ ས་མ་ནྟཱ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཨུ་དྡྷ་མེ་ཝ ཀ་སི་ཎཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་དྷོ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མ་ནྟ་ཏོ. ཏེ་ན ཏེ་ན ཝཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཝཾ པ་སཱ་རེ་ཏི ཨཱ་ལོ་ཀ་མི་ཝ རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ཀཱ་མོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡ’’ནྟི. ཨ་དྭ་ཡནྟི ཨི་དཾ པ་ན ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་པ་ག་མ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཝི་ཊྛ་སྶ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཨུ་ད་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ན ཨ་ཉྙཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ན་ཏྠི ཏ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཀ་སི་ཎ་ས་མྦྷེ་དོ་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎནྟི ཨི་དཾ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཕ་ར་ཎ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྷི ཙེ་ཏ་སཱ ཕ་ར་ནྟོ ས་ཀ་ལ་མེ་ཝ ཕ་ར་ཏི, ‘‘ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨཱ་དི, ཨི་དཾ མ་ཛ྄ཛྷ’’ནྟི པ་མཱ་ཎཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎནྟི ཙེ་ཏྠ ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སེ པ་ཝ་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ ཀ་སི་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སེ, ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨུ་དྡྷཾ་ཨ་དྷོ་ཏི་རི་ཡ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡེ་ན པ་ནེ་ཏཱ་ནི པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་ནི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༥༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ.
༦. ཀཱ་ལཱི༹་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦. ཚ་ཊྛེ ཀུ་མཱ་རི་པ་ཉྷེ་སཱུཏི ཀུ་མཱ་རཱི་ནཾ མཱ་ར་དྷཱི་ཏཱ་ནཾ པུ་ཙྪཱ་སུ. ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟིཾ ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟིནྟི དྭཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ. སེ་ནནྟི རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་སེ་ནཾ. པི་ཡ་སཱ་ཏ་རཱུ་པནྟི པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀེ་སུ ཙ སཱ་ཏ་ཛཱ་ཏི་ཀེ་སུ ཙ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ. ཨེ་ཀོ་ཧཾ ཛྷཱ་ཡཾ སུ་ཁ་མ་ནུ་བོ་དྷིནྟི ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་སེ་ནཾ ཛི་ནི་ཏྭཱ ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷིཾ ས་ཙྪི་ཨ་ཀཱ་སིཾ. ས་ཀྑིནྟི ས་ཀྑི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ས་ཀྑིཾ. ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི ཀེ་ན་ཙི མེཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ མི་ཏྟ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི, ཨེ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་སུནྟི པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མོ ཨུ་ཏྟ་མོ ཨ་ཏྠོ་ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་སུཾ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཁོ, བྷ་གི་ནི, པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ར་མ་ཏཱཏི ཡ་ཏྟ་ཀཱ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ཀོ་ཊི. ཏ་ད་བྷི་ཉྙཱ་སི བྷ་ག་ཝཱཏི ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་སི. ཨ་སྶཱ་ད་མ་དྡ་སཱཏི ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་དྡ་ས. ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་མ་དྡ་སཱཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཨ་དྡ་ས. ནི་སྶ་ར་ཎ་མ་དྡ་སཱཏི ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཨ་དྡ་ས. མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་མ་དྡ་སཱཏི མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ཨ་དྡ་ས. ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ དི་ཊྛ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟི, ས་བྦ་ད་ར་ཐ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ནྟཱིཏི.
༧. པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་པ་ཉྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧. ས་ཏྟ་མེ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཐཱཏི ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཐ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མཱ་ཡ. དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནནྟི ཡ་དི་དཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝུ་ཙྩེ་ཐ, ཏཾ ཀིཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ཏི ཏེ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝི་ཡ སཱ་ས་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷིཾ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན ས་མ་དྷུ་རཾ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ནྡིཾ་སཱུཏི ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏ’’ནྟི ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ. ན་པྤ་ཊི་ཀྐོ་སིཾ་སཱུཏི ‘‘ན ཨི་དཾ ཨེ་ཝ’’ནྟི ན་པྤ་ཊི་སེ་དྷེ་སུཾ. ཀ་སྨཱ? ཏེ ཀི་ར ‘‘ཏི་ཏྠི་ཡཱ ནཱ་མ ཨ་ནྡྷ་ས་དི་སཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཝཱ ཀ་ཐེ་ཡྻུ’’ནྟི ནཱ་བྷི་ན་ནྡིཾ་སུ.
ན ས་མྤཱ་ཡི་སྶ་ནྟཱིཏི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ཨུ་ཏྟ་རི ཙ ཝི་གྷཱ་ཏནྟི ཨ་ས་མྤཱ་ད་ན་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་མྤི དུ་ཀྑཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི. ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ་ན་ཉྷི དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ས་ཡ་སྨིནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ ཏནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཡ་སྨཱ ཨ་ཝི་ས་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏོ ཝཱ པ་ན སུ་ཏྭཱཏི ཨི་ཏོ ཝཱ པ་ན མ་མ སཱ་ས་ན་ཏོ སུ་ཏྭཱ. ཨི་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཏོ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་ཏོ་པི. ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻཱཏི པ་རི་ཏོ་སེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨཱ་རཱ་དྷ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ དྷ་མྨེ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་དྡེ་སོ ད་སྶི་ཏོ. པ་ར་ཏོ ཀ་ཏ་མ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྷོ ད་སྶི་ཏོ. ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱཏི ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མྨཱ ནི་བྦི་ནྡ་མཱ་ནོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ས་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟོ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནྟོ, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝི་ར་ཛྫ་ནྟོ, པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མུ་ཙྩ་ན་སྶ ཨུ་པཱ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ, ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡེ་ཧི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་མྨཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི. ས་མྨ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཙྩཱཏི ས་མྨཱ ས་བྷཱ་ག་ཏྠཾ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ. དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱིཏི ས་ཀ་ལ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཡ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཊུ་མཾ ཀ་རོ ཧོ་ཏི.
ས་བྦེ ས་ཏྟཱཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཙ ས་བྦ་བྷ་ཝེ་སུ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ. ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱཏི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ཋི་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ. ཨི་ཏི ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ན་མྤི ཋི་ཏི་ཧེ་ཏུ ཨཱ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ, ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨེ. ན་ནུ ཙ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱ དེ་ཝཱ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཱ ཨ་ཕ་སྶ་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི (ཝི་བྷ. ༡༠༡༧), ཏཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་ས་ཉྷི ཛྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཧཱ་རཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༡༡) ཨི་དཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ད་མྤི ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི སུ་ཏྟེ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཧཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཨི་དྷ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྷི པ་ཙྩ་ཡོ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. སོ ཙ ཡཾ ཡཾ ཕ་ལཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ. ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་ཧཱ་རཾ ཝ་དཱ་མི, ནོ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རཾ. ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རོ? པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༡༠.༦༡). ཨ་ཡཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཧཱ་རེ ག་ཧི་ཏེ པ་རི་ཡཱ་ཡཱ་ཧཱ་རོ་པི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡཱ་ཧཱ་རོ་པི ས་བྦོ ག་ཧི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཧཱ་རོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ ཧི བུ་དྡྷེ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཝཱ་ཡོ་ཀ་སི་ཎེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘དྷི ཙི་ཏྟཾ, དྷི ཝ་ཏེ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, ཙི་ཏྟ་སྶ ནཱ་མ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ སཱ་དྷུ. ཙི་ཏྟ་ཉྷི ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཙི་ཏྟེ ཨ་ས་ཏི ན་ཏྠེ་ཏ’’ནྟི ཁ་ནྟིཾ རུ་ཙིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ས་ཉྙཱི་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཡོ ཡ་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ པ་ཎི་ཧི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི, སོ ཏེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་རཱུ་པ་ས་དི་སོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཀ་པྤ་ས་ཏཱ་ནི ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ཡི་ཏོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ན་མྤི ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཧཱ་རོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏེ ཧི ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཏ་དེ་ཝ ནེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཛི་ཡཱ་ཝེ་གེ་ན ཁི་ཏྟ་ས་རོ ཡཱ་ཝ ཛི་ཡཱ་ཝེ་གོ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ནི་ཊྛི་ཏེ ཁཱི་ཎ་ཝེ་གོ ཝི་ཡ ས་རོ པ་ཏ་ནྟི. ཙ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ ཙ ཏེ་སཾ སོ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ན ས་ཉྙུ་པྤཱ་དེ་ན ཏེ དེ་ཝཱ ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙུ་ཏཱ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི.
ཡེ པ་ན ཏེ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ནེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཕ་ལཱུ་པ་ཛཱི་ཝཱི, ན པུ་ཉྙ་ཕ་ལཱུ་པ་ཛཱི་ཝཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སཾ ཀོ ཨཱ་ཧཱ་རོ་ཏི? ཏེ་སཾ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་རོ. ཀིཾ པ་ཉྩ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? པ་ཉྩ, ན པ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་དཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ན་ནུ ‘‘པ་ཙྩ་ཡོ ཨཱ་ཧཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཡེ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་དེ་ཝ ཏེ་སཾ ཋི་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ན ཙ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡཱ་ཝ ན ཏཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ བྱ་ནྟཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༢༥༠, ༢༦༨; ཨ. ནི. ༣.༣༦).
ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ་པི ཙེ་ཏྠ ཝི་ཝཱ་དོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ. མུ་ཁེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཁེ་ལོ༹་པི ཧི ཏེ་སཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷེ་ཏི. ཁེ་ལོ༹ ཧི ནི་ར་ཡེ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ས་གྒེ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནི་ཡོ. ཨི་ཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ས་ཉྙེ སེ་སཱ་ནཾ ཏ་ཡོ, ཨ་ས་ཉྙཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ན་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཧཱ་རོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཡོ ཝཱ པ་ན ཀོ་ཙི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཧཱ་རོ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ པུ་རི་མ་ཏ་ཎྷཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ, ནི་རོ་དྷ་པྤ་ཛཱ་ན་ནཱ པ་ཉྙཱ མ་གྒ་ས་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་མ་ཧཱ་པ་ཉྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཀ་ཛ་ངྒ་ལཱ་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. ཀ་ཛ་ངྒ་ལཱཏི ཀ་ཛ་ངྒ་ལཱ་ཝཱ་སི་ནོ. མ་ཧཱ་པ་ཉྷེ་སཱུཏི མ་ཧ་ནྟ་ཨ་ཏྠ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀེ་སུ པ་ཉྷེ་སུ. ཡ་ཐཱ མེ་ཏྠ ཁཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ མེ ཨེ་ཏྠ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ས་མྨཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན སུ་ཊྛུ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ. ཨེ་སོ ཙེ་ཝ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོཏི ཀི་ཉྩཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ པ་ཉྷཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏཱ, ཡ་སྨཱ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སུ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སུ ཙ བྷཱ་ཝི་ཏེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝེ་ཏྠ ནཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠོ པ་ན ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་སོ ཙེ་ཝ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ’’ཏི. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣ་སུ་ཝ་ཎྞ་མི་ཝ ཧོ་ཏི.
༩. པ་ཋ་མ་ཀོ་ས་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩. ན་ཝ་མེ ཡཱ་ཝ་ཏཱཏི ཡ་ཏྟ་ཀཱ. ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱཏི ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལ་ཛ་ན་པ་དཱ. ཨ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟནྟི ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཏྠི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མོཏི མ་ར་ཎ་མྤི ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏཱིཏི ཏ་སྨི་མྤི ས་མྤ་ཏྟི་ཛཱ་ཏེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ཏི. ཨ་གྒེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏཱིཏི ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་གྒེ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛ་བྷཱ་ཝེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི. པ་གེ་ཝ ཧཱི་ན་སྨིནྟི པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ ཧཱི་ནེ ཨི་ཏྟ་ར་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ཛཱ་ཏེ.
མ་ནོ་མ་ཡཱཏི ཛྷཱ་ན་མ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ. བཱ་རཱ་ཎ་སེ་ཡྻ་ཀནྟི བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་ཏྠ ཀི་ར ཀ་པྤཱ་སོ་པི མུ་དུ, སུ་ཏྟ་ཀ་ནྟི་ཀཱ་ཡོ་པི ཏ་ནྟ་ཝཱ་ཡཱ་པི ཚེ་ཀཱ, ཨུ་ད་ཀ་མྤི སུ་ཙི སི་ནི་དྡྷཾ. ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མ་ཊྛནྟི དྭཱི་སུ་པི པ་སྶེ་སུ མ་ཊྛཾ མུ་དུ སི་ནི་དྡྷཾ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶི་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ས་ཉྙཱ་སུ པ་ཋ་མཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཉྙཱ, དུ་ཏི་ཡཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཉྙཱ, ཏ་ཏི་ཡཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ས་ཉྙཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན སཱ ས་ཉྙཱ ཨ་གྒཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ས་ཉྙཱ་པ་ཉྙ་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་གྒ་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ.
བཱ་ཧི་ར་ཀཱ་ནནྟི སཱ་ས་ན་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ. ནོ ཙ་སྶཾ ནོ ཙ མེ སི་ཡཱཏི ས་ཙེ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ ན བྷ་ཝི་སྶཾ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི་པི མེ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ན སི་ཡཱ. ན བྷ་ཝི་སྶཱ་མི ན མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ས་ཙེ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ན བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ན ཙ མེ ཀི་ཉྩི པ་ལི་བོ་དྷ་ཛཱ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་གྒེ ཝི་ར་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི. ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ཧི ཨི་དྷ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་གྒ་ནྟི ཛཱ་ཏཱ.
པ་ར་མ་ཏྠ་ཝི་སུ་དྡྷིནྟི ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྷི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ ཨ་གྒཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀ་ཏྟཱ. པ་ར་མ་དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ནནྟི ཨི་མ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ པ་ར་མ་ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མོ་ཀྑོཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་ཧི ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་མོ་ཀྑོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. པ་རི་ཉྙནྟི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཾ. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ་ཧི རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ནི་བྦཱ་ན་ཉྷི ས་བྦ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཱ ནཱ་མ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནནྟི ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨི་དཾ པ་ན སུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་པཱི་ལི༹་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནི དི་སྭཱ ཏེ་སཾ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ་པི ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཀོ་ས་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠. ད་ས་མེ ཨུ་ཡྻོ་དྷི་ཀཱ ནི་ཝ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི ཡུ་དྡྷ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ལ་དྡྷཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི མ་ཧཱ་ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙཱ ཀི་ར བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ དྷཱི་ཏ་རཾ དེ་ནྟེ་ན དྭི་ནྣཾ ར་ཛྫཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶུ་ཊྛཱ་ནོ ཀཱ་སི་གཱ་མོ ནཱ་མ དྷཱི་ཏུ དི་ནྣོ. ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནཱ པི་ཏ་རི མཱ་རི་ཏེ མཱ་ཏཱ་པི་སྶ ར་ཉྙོ ཝི་ཡོ་ག་སོ་ཀེ་ན ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ མ་ཏཱ. ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི་ཀོ་ས་ལོ ‘‘ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ མཱ་རི་ཏཱ, མ་མ པི་ཏུ ས་ནྟ་ཀོ གཱ་མོ’’ཏི ཏ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཊྚཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་པི ‘‘མ་མ མཱ་ཏུ ས་ནྟ་ཀོ’’ཏི ཏ་སྶ གཱ་མ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ. དྭེ་པི མཱ་ཏུ་ལ་བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནིཾ སེ་ནཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཡུ་ཛ྄ཛྷིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ པ་སེ་ན་དི་ཀོ་ས་ལོ དྭེ ཝཱ་རེ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་ནཱ པ་རཱ་ཛི་ཏོ ན་ག་ར་མེ་ཝ པཱ་ཝི་སི. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ མེ ཛ་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨུ་པ་སྶུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཡུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ བྱཱུ་ཧཾ ར་ཙ་ཡི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི པ་སྶེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུཾ ག་ཎྷི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཛ་ཡཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སྶ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ལ་དྡྷཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི.
ཡེ་ན ཨཱ་རཱ་མོ ཏེ་ན པཱ་ཡཱ་སཱིཏི བ་ཧི་ན་ག་རེ ཛ་ཡ་ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་རཾ ནི་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ཝ ན་ག་རཾ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ནྟི, ཏཱ་ཝ ད་ས་བ་ལཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མི. ན་ག་རཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི པ་པ་ཉྩོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་མ་ཙྩ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཡེ་ནཱ་རཱ་མོ ཏེ་ན པཱ་ཡཱ་སི, ཨཱ་རཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི. ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ པཱ་ཝི་སཱི་ཏི? པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པྤ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ཊྛེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཙ ཨོ་ཝཱ་དཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ག་ཏེ. ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱིཏི ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟི? པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཾ, དི་ཝཱ པ་དྷཱ་ནི་ཀཱ ཝཱ ཏེ. ཏཱ་དི་སཱ་ན་ཉྷི པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ཙ་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནྷ་ཏྭཱ ས་རཱི་རཾ ཨུ་ཏུཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ས་ཛྫ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི. ཡེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུཏི སོ ཀི་ར ‘‘ཀ་ཧཾ ས་ཏྠཱ ཀ་ཧཾ སུ་ག་ཏོ་ཏི པ་རི་ཝེ་ཎེ་ན པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ར་ཉྙ་ཧ་ཏྠཱི ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནེ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ད་སྶ་ན་ཀཱ་མཱཏི པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མཱ. ཝི་ཧཱ་རོཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནོཏི ཨ་ཏུ་རི་ཏོ, ས་ཎི་ཀཾ པ་ད་པ་མཱ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ པ་དཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ས་མྨ་ཊྛཾ མུ་ཏྟ་ཛཱ་ལ་སི་ནྡུ་ཝཱ་ར་ས་དི་སཾ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཨ་ཝི་ནཱ་སེ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ལི་ནྡནྟི པ་མུ་ཁཾ. ཨ་གྒ་ལ༹ནྟི ཀ་ཝཱ་ཊཾ. ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏྭཱཏི ཨུ་ཀྐཱ་སི་ཏ་ས་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཧཱིཏི ཨ་གྒ་ན་ཁེ་ན ཨཱི་ས་ཀཾ ཀུ་ཉྩི་ཀཱ་ཚི་དྡ་ས་མཱི་པེ ཀོ་ཊེ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དྭཱ་རཾ ཀི་ར ཨ་ཏི་ཨུ་པ་རི ཨ་མ་ནུ་སྶཱ, ཨ་ཏི་ཧེ་ཊྛཱ དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀོ་ཊེ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་དྡ་ས་མཱི་པེ ཀོ་ཊེ་ཏ་བྦ་ནྟི ཨི་དཾ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊ་ན་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཝི་ཝ་རི བྷ་ག་ཝཱ དྭཱ་རནྟི ན བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི, ཝི་ཝ་ར་ཏཱུ་ཏི པ་ན ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏི. ཏ་ཏོ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ཀ་པྤ་ཀོ་ཊཱི་སུ དཱ་ནཾ ད་ད་མཱ་ནེ་ཧི ན ས་ཧ་ཏྠཱ དྭཱ་ར་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ས་ཡ་མེ་ཝ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་ཊཾ. ཏཾ པ་ན ཡ་སྨཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ནེ་ན ཝི་ཝ་ཊཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝི་ཝ་རི བྷ་ག་ཝཱ དྭཱ་ར’’ནྟི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
མེ་ཏྟཱུ་པ་ཧཱ་རནྟི མེ་ཏྟཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་ཨུ་པ་ཧཱ་རཾ. ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏནྟི ཨ་ཡ་ཉྷི རཱ་ཛཱ པུ་བྦེ ཐཱུ་ལ་ས་རཱི་རོ ཨ་ཧོ་སི, དོ་ཎ་པཱ་ཀཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཧཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ –
‘‘མ་ནུ་ཛ་སྶ ས་དཱ ས་ཏཱི་མ་ཏོ,
མ་ཏྟཾ ཛཱ་ན་ཏོ ལ་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནེ;
ཏ་ནུ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་ནྟི ཝེ་ད་ནཱ,
ས་ཎི་ཀཾ ཛཱི་ར་ཏི ཨཱ་ཡུ་པཱ་ལ་ཡ’’ནྟི. (སཾ. ནི. ༡.༡༢༤) –
ཨི་མཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཨི་མ་སྨིཾ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ན་པ་ར་མ་ཏཱ་ཡ ས་ཎྛཱ་སི, ག་ཏྟཱ་ནི་པི་སྶ ཏ་ནཱུ་ནི ཐི་རཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི. ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀ་ཏཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏ་ཝེ་དི་ཏཾ ས་མྤ་སྶ་མཱ་ནོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་རི་ཡེ ཉཱ་ཡེཏི ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ན་ཀེ མ་གྒེ. ཝུ་དྡྷ་སཱི་ལོཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་སཱི་ལོ. ཨ་རི་ཡ་སཱི་ལོཏི ཨ་པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཀུ་ས་ལ་སཱི་ལོཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ཧི སཱི་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀོཏི ཛཱ་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ར་ཉྙེ ཛཱ་ཏོ, ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་ཀ་པྤཱ་ཡ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཝ་ས་ནྟོ་པི ཨ་ར་ཉྙེ་ཡེ་ཝ ཝ་སཱི་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
༤. ཨུ་པཱ་ལི་ཝ་གྒོ
༡. ཨུ་པཱ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༡. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་ངྒྷ་སུ་ཊྛུ་ཏཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ངྒྷ་སུ་ཊྛུ་ཏཱ ནཱ་མ ས་ངྒྷ་སྶ སུ་ཊྛུ་བྷཱ་ཝོ, ‘‘སུ་ཊྛུ དེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཡ ‘‘སུ་ཊྛུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་བྷཱ་ཝོ. ཡོ ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ཏཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་ངྒྷ་སྶ ‘‘སུ་ཊྛུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏྠཾ པ་ཉྙ་ཏྟཾ, ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ, ན བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ས་ངྒྷ་སུ་ཊྛུ་ཏཱ་ཡཱཏི. ས་ངྒྷ་ཕཱ་སུ་ཏཱ་ཡཱཏི ས་ངྒྷ་སྶ ཕཱ་སུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ, ས་ཧ་ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཱ་མ དུ་སྶཱི་ལ་པུ་གྒ་ལཱ, ཡེ མ་ངྐུ་ཏཾ ཨཱ་པཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ་པི དུ་ཀྑེ་ན ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ ན ལ་ཛྫ་ནྟི, ཏེ་སཾ ནི་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ. ཏེ ཧི སི་ཀྑཱ་པ་དེ ཨ་ས་ཏི ‘‘ཀིཾ ཏུ་མྷེ་ཧི དི་ཊྛཾ, ཀིཾ སུ་ཏཾ, ཀིཾ ཨ་མྷེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ཀ་ཏ་མ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཀ་ཏ་མཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མྷེ ནི་གྒ་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ས་ངྒྷཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཡྻུཾ. སི་ཀྑཱ་པ་དེ པ་ན ས་ཏི ཏེ ས་ངྒྷོ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་ཧ དྷ་མྨེ་ན ནི་གྒ་ཧེ་སྶ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི.
པེ་ས་ལཱ་ནནྟི པི་ཡ་སཱི་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ. པི་ཡ་སཱི་ལཱ ཧི བྷི་ཀྑཱུ ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫཾ ཝེ་ལཾ མ་རི་ཡཱ་ད་ཉྩ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ སི་ཀྑཱ་ཏྟ་ཡ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ གྷ་ཊ་མཱ་ནཱ ཀི་ལ་མ་ནྟི, ཏེ པ་ན སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫཾ ཝེ་ལཾ མ་རི་ཡཱ་ད་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ སི་ཀྑཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ གྷ་ཊ་མཱ་ནཱ ན ཀི་ལ་མ་ནྟི. ཏེ་ན ཏེ་སཾ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡོ ཝཱ དུ་མྨ་ངྐཱུ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧོ, སྭེ་ཝ ཏེ་སཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ. དུ་སྶཱི་ལ་པུ་གྒ་ལེ ནི་སྶཱ་ཡ ཧི ཨུ་པོ་ས་ཐ་པྤ་ཝཱ་ར་ཎཱ ན ཏི་ཊྛ་ནྟི, ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཱ་ནི ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, སཱ་མ་གྒཱི ན ཧོ་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནེ་ཀ་གྒཱ ཨུ་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. དུ་སྶཱི་ལེ་སུ པ་ན ནི་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ ས་བྦོ་པི ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ པེ་ས་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཕཱ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ‘‘པེ་ས་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ དྭི་དྷཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡཱཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཨཱ་ས་ཝཱ ནཱ་མ ཨ་སཾ་ཝ་རེ ཋི་ཏེ་ན ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ པ་ཏྟ་བྦཱ པཱ་ཎི་པྤ་ཧཱ་ར་ད་ཎྜ་པྤ་ཧཱ་ར་ས་ཏྠ་པྤ་ཧཱ་ར་ཧ་ཏྠ་ཙྪེ་ད་པཱ་ད་ཙྪེ་ད་ཨ་ཀི་ཏྟི་ཨ་ཡ་ས་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་ད་ཡོ དུ་ཀྑ་ཝི་སེ་སོ, ཏེ་སཾ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པི་ད་ཧ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒ་ཐ་ཀ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ་ནནྟི ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཱ ཨཱ་ས་ཝཱ ནཱ་མ ཨ་སཾ་ཝ་རེ ཋི་ཏེ་ན ཀ་ཏ་པཱ་པ་ཀ་མྨ་མཱུ་ལ་ཀཱ ས་མྤ་རཱ་ཡེ ན་ར་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཏྟ་བྦཱ དུ་ཀྑ་ཝི་སེ་སཱ, ཏེ་སཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ.
ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནནྟི སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཧི ས་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཝཱ, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ ཝཱ, ཡེ་པི ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ པ་ཎྜི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ, ཏེ ‘‘ཡཱ་ནི ཝ་ཏ ལོ་ཀེ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ར་ཛྫ་ན་དུ་སྶ་ན་མུ་ཡ྄ཧ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཏེ་ཧི ཨི་མེ ས་མ་ཎཱ ཨཱ་ར་ཀཱ ཝི་ར་ཏཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, དུ་ཀྐ་རཾ ཝ་ཏ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི པ་སཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀ་པོ་ཏྠ་ཀཾ དི་སྭཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་ཏ་ཝེ་དི་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝི་ཡ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནཾ པ་སཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི.
པ་ས་ནྣཱ་ནནྟི ཡེ་པི སཱ་ས་ནེ པ་ས་ནྣཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ, ཏེ་པི སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ ཝཱ ཉ་ཏྭཱ, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ བྷི་ཀྑཱུ ཝཱ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ཡྻཱ དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཡེ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ ཝི་ན་ཡ་སཾ་ཝ་རཾ པཱ་ལེ་ནྟཱི’’ཏི བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ པ་སཱི་ད་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པ་ས་ནྣཱ་ནཾ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི.
ས་དྡྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཡཱཏི ཏི་ཝི་དྷོ ས་དྡྷ་མྨོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨོ ཨ་དྷི་ག་མ་ས་དྡྷ་མྨོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ཀ་ལ་མྤི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨོ ནཱ་མ. ཏེ་ར་ས དྷུ་ཏ་གུ་ཎཱ ཙཱ་རི་ཏྟ་ཝཱ་རི་ཏྟ་སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་དྡྷ་མྨོ ནཱ་མ. ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ཨ་དྷི་ག་མ་ས་དྡྷ་མྨོ ནཱ་མ. སོ ས་བྦོ་པི ཡ་སྨཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི བྷི་ཀྑཱུ སི་ཀྑཱ་པ་ད་ཉྩ ཏ་སྶ ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྩ ཏ་ད་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཉྙ་ཉྩ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཡ་ཐཱ་པ་ཉྙ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་དྡྷ་མྨོ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་དྡྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ’’ཏི.
ཝི་ན་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི སི་ཀྑཱ་པ་ད་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡོ, པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོ, ས་མ་ཐ་ཝི་ན་ཡོ, པ་ཉྙ་ཏྟི་ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཝི་ན་ཡོ ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི སཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཝི་ན་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི.
༢. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་ཊྛ་པ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢. དུ་ཏི་ཡེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀོཏི པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ནྣོ. པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་ཀ་ཐཱ ཝི་པྤ་ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ནྣོ ནུ ཁོ ནོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐཱ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
༣. ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཀཱ་ཡཱཏི ས་མྤ་ཏྟ་ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ས་ངྒྷ་ཏོ ཨུ་བྦཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ཝི་ན་ཡེ ཁོ པ་ན ཋི་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ཝི་ན་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་སཾ་ཧཱི་རོཏི ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་དྡྷིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. པ་ཊི་བ་ལོཏི ཀཱ་ཡ་བ་ལེ་ན་པི ཉཱ་ཎ་བ་ལེ་ན་པི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུནྟི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ. པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུནྟི ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ. ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏུནྟི ཨོ་ལོ་ཀཱ་པེ་ཏུཾ. པེ་ཀྑ་ཏུནྟི པ་སྶཱ་པེ་ཏུཾ. པ་སཱ་དེ་ཏུནྟི ས་ཉྫཱ་ཏ་པ་སཱ་དཾ ཀཱ་ཏུཾ. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎནྟི ཝི་ཝཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་དི་ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མུ་ད་ཡནྟི ཝི་ཝཱ་ད་མཱུ་ལཱ་དི་ཀཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཾ. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷནྟི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཾ. ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དནྟི ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཐཾ.
༤. ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིནྟི ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ. ཝཱུ་པ་ཀཱ་སེ་ཏུནྟི ཝི་ནེ་ཏུཾ. ཨ་དྷི་སཱི་ལེཏི ཨུ་ཏྟ་མ་སཱི་ལེ. ཙི་ཏྟ་པ་ཉྙཱསུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༧. ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧. ས་ཏྟ་མེ ཝ་ཏྠཱུ་ཧཱིཏི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི. ཨ་ཝ་ཀ་སྶ་ནྟཱིཏི པ་རི་སཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི ཝི་ཛ་ཊེ་ནྟི ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ནྟི. ཨ་པ་ཀ་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཝི་སཾ་ས་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨཱ་ཝེ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཝི་སུཾ ས་ངྒྷ་ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི.
༩-༡༠. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟ་དྭ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༩-༤༠. ན་ཝ་མེ ཀ་པྤ་ཊྛི་ཀནྟི ཨཱ་ཡུ་ཀ་པྤཾ ནི་ར་ཡ་མྷི ཋི་ཏི་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཀི་བྦི་སཾ པ་ས་ཝ་ཏཱིཏི པཱ་པཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོཏི ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡོ. ནེ་ར་ཡི་ཀོཏི ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀོ. ཝ་གྒ་ར་ཏོཏི བྷེ་ད་ར་ཏོ. ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ པ་དྷཾ་ས་ཏཱིཏི ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཏོ དྷཾ་ས་ཏི ཝི་ག་ཙྪ་ཏི. ད་ས་མེ ཨ་ནུ་གྒ་ཧོཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ས་ངྒ་ཧཱ་ནུ་གྒ་ཧོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨུ་པཱ་ལི་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
༥. ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་གྒོ
༤. ཀུ་སི་ནཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༤. པ་ཉྩ་མ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ བ་ལིཾ ཧ་ར་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི བ་ལི་ཧ་ར་ཎོ, ཏ་སྨིཾ བ་ལི་ཧ་ར་ཎེ. ཨ་ཙྪི་དྡེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་མཾ་སེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ པ་ཧ་ཊོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཀ་ཏཱ་ནི, ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨུ་པ་ཙི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཁཱ་ཡི་ཏ་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཾ ཝི་ཡ ཚི་དྡོ ཙ, པ་ཊི་མ་སི་ཏུཾ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་མཾ་སོ ཙ ཧོ་ཏི, ཝི་པ་རཱི་ཏོ ཨ་ཙྪི་དྡོ ཨ་པྤ་ཊི་མཾ་སོ ནཱ་མ. ཝ་ཙཱི་ས་མཱ་ཙཱ་རོ པ་ན མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཨོ་མ་ས་ཝཱ་ད་པེ་སུ་ཉྙ་ཨ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནུ་དྡྷཾ་ས་ནཱ་དཱི་ཧི ཚི་དྡོ ས་པྤ་ཊི་མཾ་སོ ཙ ཧོ་ཏི, ཝི་པ་རཱི་ཏོ ཨ་ཙྪི་དྡོ ཨ་པྤ་ཊི་མཾ་སོ. མེ་ཏྟཾ ནུ ཁོ མེ ཙི་ཏྟནྟི པ་ལི་བོ་དྷཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏཾ མེ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ. ཨ་ནཱ་གྷཱ་ཏནྟི ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ, ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནེ་ན ཝི་ཧ་ཏཱ་གྷཱ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཏྠ ཝུ་ཏྟནྟི ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཀི་སྨིཾ ན་ག་རེ ཝུ་ཏྟཾ.
ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ཀྑཱ་མཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཙོ་དེ་ནྟོ ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ས་ལཱ་ཀ་གྒ་ཡཱ་ག་གྒ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མཱ་ལ༹་ཀ་བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒ་ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཙོ་དེ་ནྟོ ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཙྪེ་ན ཝ་ད་ནྟོ བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. ‘‘ད་ཧ་ར་མ་ཧ་ལླ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཏ་ཝ ཨི་ད’’ནྟི ཝ་ད་ནྟོ ཕ་རུ་སེ་ན ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. ཀཱ་ར་ཎ་ནི་སྶི་ཏཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏྠ, པ་རི་སཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀ་ཏྠ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀ་ཏྠ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་ཏྠ་པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་མི་ད’’ནྟི ཝ་ད་ནྟོ ས་ཎྷེ་ན ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. ཀཱ་ར་ཎ་ནི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏེ་ན ཝ་ད་ཏི ནཱ་མ. མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཝ་ཀྑཱ་མི ནོ དོ་ས་ནྟ་རོཏི མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཀྑཱ་མི, ན དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ.
༥. རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་ར་པྤ་ཝེ་ས་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༥. པ་ཉྩ་མེ ཀ་ཏཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶ་ནྟི ཝཱཏི མེ་ཐུ་ན་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ ཝཱ ཀ་རི་སྶ་ནྟི ཝཱ. ར་ཏ་ནནྟི མ་ཎི་ར་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི. པ་ཏྠེ་ཏཱིཏི མཱ་རེ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི. ཧ་ཏྠི་ས་མྦཱ་དྷནྟི ཧ་ཏྠཱི་ཧི ས་མྦཱ་དྷཾ. ཧ་ཏྠི་ས་མྨ་དྡ་ནྟི ཝཱ པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཧ་ཏྠཱི་ཧི ས་མྨ་དྡོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཧ་ཏྠི་ས་མྨ་དྡཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ར་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི རཱུ་པ་ས་དྡ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏཱ་ནི རཱ་ག་ཛ་ན་ཀཱ་ནི རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཏ་ཏྠ པ་རི་པཱུ་རཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
༦. ས་ཀྐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༦. ཚ་ཊྛེ སོ་ཀ་ས་བྷ་ཡེཏི སོ་ཀེ་ན ས་བྷ་ཡེ. སོ་ཀ་བྷ་ཡེ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་ནཱཏི ཀ་སི་ཝ་ཎི་ཛྫཱ་དི་ཀ་མྨེ་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་མྨེ་ན. ཨ་ནཱ་པ་ཛྫ ཨ་ཀུ་ས་ལནྟི ཀི་ཉྩི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ. ནི་བྦི་སེ་ཡྻཱཏི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻ ཨཱ་ཙི་ནེ་ཡྻ. ད་ཀྑོཏི ཚེ་ཀོ. ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་མྤ་ནྣོཏི ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨ་ལཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡཱཏི ཡུ་ཏྟོ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ. ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཀ་ནྟ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁཾ ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨ་ནི་ཙྩཱཏི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏུ་ཙྪཱཏི སཱ་ར་ར་ཧི་ཏཱ. མུ་སཱཏི ནི་ཙྩ་སུ་བྷ་སུ་ཁཱ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་པི ཏ་ཐཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི མུ་སཱ. མོ་ས་དྷ་མྨཱཏི ན་སྶ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ. ཏ་སྨཱ ཏེ པ་ཊི་ཙྩ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ས་ནྡ་སྶེ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན ཝོཏི ཨེ་ཏྠ ཝོ ཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨ་པ་ཎྞ་ཀཾ ཝཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོཏི ཨ་ཝི་རཱ་དྷི་ཏཾ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཝཱ ཧོ་ཏི. སོ་པི ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཝཱ ག་ནྟྭཱ ཚ་སུ ཝཱ ཀཱ་མ་ས་གྒེ་སུ ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་ཏྠཱ ཨ་ཊྛ་ངྒུ་པོ་ས་ཐ་སྶ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་སི.
༧. མ་ཧཱ་ལི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༧. ས་ཏྟ་མེ མི་ཙྪཱ་པ་ཎི་ཧི་ཏནྟི མི་ཙྪཱ ཋ་པི་ཏཾ. ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཝི་ས་མ་ཙ་རི་ཡཱ. ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝ་སེ་ན ཨི་ཏ་རཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝ་མི་དྷ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༨. པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཨ་བྷི་ཎྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༨. ཨ་ཊྛ་མེ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ནཱཏི གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ་ན. ཨ་བྷི་ཎྷནྟི ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ཝེ་ཝ་ཎྞི་ཡནྟི ཝི་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཝཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཝེ་ཝ་ཎྞི་ཡཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི ས་རཱི་ར་ཝེ་ཝ་ཎྞི་ཡཾ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཝེ་ཝ་ཎྞི་ཡ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཀེ་ས་མ་སྶུ་ཨོ་རོ་པ་ནེ་ན ས་རཱི་ར་ཝེ་ཝ་ཎྞི་ཡཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པུ་བྦེ པ་ན ནཱ་ནཱ་ཝི་རཱ་གཱ་ནི སུ་ཁུ་མ་ཝ་ཏྠཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ་པི ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ་པི སི་རི་ག་བྦྷེ ཝ་ར་ས་ཡ་ནཱ་ས་ནེ་སུ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ་པི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ་པི ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དཱི་ཧི བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་ཏྭཱ་པི པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཚི་ནྣ་ས་ངྒྷ་ཊི་ཏ་ཀ་སཱ་ཝ་ར་ས་པཱི་ཏཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨ་ཡ་པ་ཏྟེ ཝཱ མ་ཏྟི་ཀ་པ་ཏྟེ ཝཱ མི་སྶ་ཀོ་ད་ནོ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦོ, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་དི་སེ་ནཱ་ས་ནེ མུ་ཉྫ་ཏི་ཎ་ས་ནྠ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ནི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཙ་མྨ་ཁ་ཎྜ་ཏ་ཊྚི་ཀཱ་དཱི་སུ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ, པཱུ་ཏི་མུ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཝེ་ཝ་ཎྞི་ཡཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཀོ་པོ ཙ མཱ་ནོ ཙ པ་ཧཱི་ཡ་ཏི.
པ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ མེ ཛཱི་ཝི་ཀཱཏི མ་ཡ྄ཧཾ པ་རེ་སུ པ་ཊི་བ་དྡྷཱ པ་རཱ་ཡ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཧི ཨཱ་ཛཱི་ཝོ པ་རི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཙ ཨ་པ་ཙི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙོ མེ ཨཱ་ཀ་པྤོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོཏི ཡོ གི་ཧཱི་ནཾ ཨུ་རཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ གཱི་ཝཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ལ་ལི་ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ནི་ཡ་ཏ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ག་མ་ནཱ་ཀ་པྤོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙོ་ཝ ཨཱ་ཀ་པྤོ མ་ཡཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ, ས་ནྟི་ནྡྲི་ཡེ་ན ས་ནྟ་མཱ་ན་སེ་ན ཡུ་ག་མ་ཏྟ་ད་སྶི་ནཱ ཝི་ས་མ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀ་ས་ཀ་ཊེ་ནེ་ཝ མ་ནྡ་མི་ཏ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ག་ནྟ་བྦ་ནྟི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ སཱ་རུ་པྤོ ཧོ་ཏི, ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི. ཀ་ཙྩི་ནུ་ཁོཏི ས་ལ་ཀྑ་ཎེ ནི་པཱ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ཡོ. ཨ་ཏྟཱཏི ཙི་ཏྟཾ. སཱི་ལ་ཏོ ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏཱིཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཏེ སཱི་ལ་ནྟི སཱི་ལ་པ་ཙྩ་ཡོ ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཧི་རཱི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, སཱ ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་རཾ སཱ་དྷེ་ཏི, ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་རོ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ཧོ་ཏི, ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལེ ཋི་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱིཏི པ་ཎྜི་ཏཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཧི བ་ཧི་དྡྷཱ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ས་ཎྛཱ་ཏི, ཏཾ ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་རཾ སཱ་དྷེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་ནྟ་ར་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝོཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝོ, མ་ར་ཎེ་ན ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝོ. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཧི ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱ་ཀཱ་རོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཀ་མྨ་སྶ་ཀོ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་མྨཾ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀ་ནྟི ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ. ཀ་མྨེ་ན དཱ་ཏ་བྦཾ ཕ་ལཾ དཱ་ཡཾ, ཀ་མྨ་སྶ དཱ་ཡཾ ཀ་མྨ་དཱ་ཡཾ, ཏཾ ཨཱ་དཱི་ཡཱ་མཱི་ཏི ཀ་མྨ་དཱ་ཡཱ་དོ. ཀ་མྨཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཡོ་ནི ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཀ་མྨ་ཡོ་ནི. ཀ་མྨཾ མ་ཡ྄ཧཾ བ་ནྡྷུ ཉཱ་ཏ་ཀོ་ཏི ཀ་མྨ་བ་ནྡྷུ. ཀ་མྨཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི ཀ་མྨ་པ་ཊི་ས་ར་ཎོ. ཏ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱིཏི ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ ཏེ་ན དི་ནྣ་ཕ་ལཾ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི. ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཾ པ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ པཱ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ་བྷཱུ་ཏ་སྶ མེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི ཀི་ནྣུ ཁོ མེ ཝ་ཏྟ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་སྶ, ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཀ་རོ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཀ་ཐཾ་བྷཱུ་ཏ་སྶ མེ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཱ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཧི ཨ་པྤ་མཱ་དོ པ་རི་པཱུ་ར་ཏི.
སུ་ཉྙཱ་གཱ་རེ ཨ་བྷི་ར་མཱ་མཱིཏི ཝི་ཝི་ཏྟོ་ཀཱ་སེ ས་བྦི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ ཨ་བྷི་ར་མཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ པ་རི་པཱུ་ར་ཏི. ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨོཏི ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཛྷཱ་ཡཱི་ན་ཉྩེ་ཝ ཨ་རི་ཡཱ་ན་ཉྩ ཛྷཱ་ནཱ་དི་དྷ་མྨོ, ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏ་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་ཏོ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ ཝི་སི་ཊྛ་ཏ་རོ དྷ་མྨོ མེ མ་མ ས་ནྟཱ་ནེ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, ས་ནྟི ནུ ཁོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོཏི མ་ཧ་གྒ་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎཾ, ཙ་ཀྑུ་ནཱ དི་ཊྛ་མི་ཝ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ད་སྶ་ན་ནྟི ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ, ཨ་རི་ཡཾ ཝི་སུ་དྡྷཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ནྟི ཨ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ, ཨ་ལཾ པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཀི་ལེ་ས་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ས་མ་ཏྠཾ ཨ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་མེ་ཏྠ, ཨ་སྶ ཝཱ་ཏི ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནོ, ཛྷཱ་ནཱ་དི་བྷེ་དོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨོ ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནོ ཙ སོ ཝི་སེ་སོ ཙཱ་ཏི ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཏ་མེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ཝི་དྡྷཾ་ས་ན་ས་མ་ཏྠཾ ཝི་སུ་དྡྷཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ་ཏི ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སོ ཝཱ. ཨ་དྷི་ག་ཏོཏི པ་ཊི་ལ་དྡྷོ མེ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ. སོ་ཧནྟི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཝི་སེ་སོ སོ ཨ་ཧཾ. པ་ཙྪི་མེ ཀཱ་ལེཏི མ་ར་ཎ་མ་ཉྩེ ནི་པ་ནྣ་ཀཱ་ལེ. པུ་ཊྛོཏི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཏ་གུ་ཎ་ཝི་སེ་སཾ པུ་ཙྪི་ཏོ. ན མ་ངྐུ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱིཏི པ་ཏི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷོ ནི་ཏྟེ་ཛོ ན ཧེ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཧི མོ་གྷ་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི.
༩-༡༠. ས་རཱི་ར་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༩-༥༠. ན་ཝ་མེ པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀོཏི པུ་ན་བྦྷ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ. བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་རོཏི བྷ་ཝ་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ. ད་ས་མེ སཱི་ལ་བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་ཏི་པ་ཉྙཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་མི་སྶི་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཀྐོ་ས་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.
པ་ཋ་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ
(༦) ༡. ས་ཙི་ཏྟ་ཝ་གྒོ
༡-༤. ས་ཙི་ཏྟ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡-༥༤. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་ཝཱ་ར་ཀུ་ས་ལོ. ར་ཛནྟི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ. ཨ་ངྒ་ཎནྟི ཏ་ཏྠ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཨ་ངྒ་ཀཱ་ལ༹་ཏི་ལ་ཀཱ་དིཾ. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ. ཏ་ཏི་ཡེ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ནཱཏི ཝ་ཙ་ན་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ས་ངྑཱ་ར་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ.
༨. མཱུ་ལ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སཱ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ ཀ་ཐི་ཏཱ, ནི་བྦཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ. ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཾ པ་ཏྟ་སྶ ཧི ས་བྦེ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. སེ་ས་པ་དཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༩. པ་བྦ་ཛྫཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༩. ན་ཝ་མེ ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ. ཡ་ཐཱ་པ་བྦ་ཛྫཱ་པ་རི་ཙི་ཏ་ཉྩ ནོ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན པ་རི་ཙི་ཏཾ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི པ་བྦ་ཛ་ནྟི ནཱ་མ, ས་བྦེ ཏེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ. ཏ་སྨཱ ཡཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་རི་ཙི་ཏཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ, ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་བྦ་ཛྫཱ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. ལོ་ཀ་སྶ ས་མ་ཉྩ ཝི་ས་མ་ཉྩཱཏི ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ སུ་ཙ་རི་ཏ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ནི. ལོ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་ཉྩ ཝི་བྷ་ཝ་ཉྩཱཏི ཏ་སྶ ཝ་ཌྜྷི་ཉྩ ཝི་ནཱ་ས་ཉྩ, ཏ་ཐཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩ ཝི་པ་ཏྟི་ཉྩ. ལོ་ཀ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩཱཏི པ་ན ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཉྩ བྷེ་ད་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༠. གི་རི་མཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༠. ད་ས་མེ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི གི་རི་མཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རེ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཙ་ཀྑུ་རོ་གོཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་པྤ་སཱ་དཱ་ན་ཉྷི རོ་གོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཀ་ཎྞ་རོ་གོཏི བ་ཧི་ཀ་ཎྞེ རོ་གོ. པི་ནཱ་སོཏི བ་ཧི་ནཱ་སི་ཀཱ་ཡ རོ་གོ. ན་ཁ་སཱཏི ན་ཁེ་ཧི ཝི་ལེ་ཁི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ རོ་གོ. པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱཏི པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ. ཏེ ཀི་ར དྭ་ཏྟིཾ་ས ཧོ་ནྟི. སེ་མྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་ཏུ་པ་རི་ཎཱ་མ་ཛཱཏི ཨུ་ཏུ་པ་རི་ཎཱ་མེ་ན ཨ་ཙྩུ་ཎྷཱ་ཏི་སཱི་ཏེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་རོ་གཱ. ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཛཱཏི ཨ་ཏི་ཙི་ར་ཊྛཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དི་ནཱ ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་རེ་ན ཛཱ་ཏཱ. ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱཏི ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དི་ནཱ ཨུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཛཱ་ཏཱ. ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱཏི བ་ལ་ཝ་ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ. ས་ནྟནྟི རཱ་གཱ་དི་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟཾ. ཨ་ཏ་པྤ་ཀ་ཊྛེ་ན པ་ཎཱི་ཏཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ས་ཙི་ཏྟ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.