(༡༦) ༢. ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་པཱ་ལི༹-དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩༨. དུ་ཏི་ཡེ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱིཏི དྭཱ་ས་ཊྛི་ཝི་དྷཱ་ཡ་པི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶཱཏི ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ.
༢༩༩. ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱིཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ་ཡ་པི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶཱཏི ཏཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ.
༣༠༢. ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ.
༣༠༣. ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ཨུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ པ་ན ཡཱ་ཝ ནི་ཡཱ་མོ་ཀྐ་མ་ནཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ནི་ཡཱ་མེ ཨོ་ཀྐ་ནྟེ ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ པ་ན ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ པ་ཏྟེ ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
༣༠༤. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ས་ཏྟཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ས་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི མ་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ ཙ, ཨེ་ཀ་ཙྩཱ མ་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ་ཝ, ན ས་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩཱ ནེ་ཝ ས་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ ན མ་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དི་ཊྛི, ཨ་ཀི་རི་ཡ་དི་ཊྛི, ན་ཏྠི་ཀ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཏི་ཝི་དྷཱ ས་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི མ་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ ཙ. ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨ་ནྟ་གྒཱ་ཧི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི མ་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ་ཝ ཧོ་ཏི ན ས་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ. ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ནེ་ཝ ས་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ ན མ་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ. ཨི་དཾ པ་ན ཝི་དྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ དི་ཊྛི ནཱ་མ ས་གྒཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀ་ནྟཾ ནི་ར་ཡ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ནི་མུ་ཛྫཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཧི མུ་གྒ་མཱ་ས་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི པཱ་སཱ་ཎ་ས་ཀྑ་རཱ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟཱ ཨུ་པྤི་ལ་ཝ་མཱ་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཧེ་ཊྛཱ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་པི ས་གྒཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀ་ནྟཾ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ་ཡེ་ཝ ནི་མུ་ཛྫཱ་པེ་ཏཱི་ཏི.
༣༠༥. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཛྷཱ་ན་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཕ་ལ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི, ཛྷཱ་ན་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ དེ་ཏི, མ་གྒ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཝ་ཊྚཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏི, ཕ་ལ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི བྷ་ཝཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཀིཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི? སཱ་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི. ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི བྷཱ་ཝི་ཏཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ས་ཙེ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ས་ཏྟ བྷ་ཝེ དེ་ཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ལོ་ཀི་ཀཱ བྷ་ཝ་ནི་པྥཱ་དི་ཀཱ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༣༠༦. ཡ་ཉྩེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛི ས་མ་ཏྟཾ ས་མཱ་དི་ནྣནྟི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཱིཏི ཡཱ ཡཱ དི་ཊྛི, ཏ་སྶཱ ཏ་སྶཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ. ས་མ་ཏྟནྟི པ་རི་པུ་ཎྞཾ. ས་མཱ་དི་ནྣནྟི ག་ཧི་ཏཾ. ཏ་དེ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛི་ཡཾ ཋི་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, དི་ཊྛི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, དི་ཊྛཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟི ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏོ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ཏོ ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ’’ཏི ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷི་ཀ་སྶ ས་ཏོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ-ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན-མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛི་ཡཾ ཋི་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ‘‘པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏོ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ཏོ ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པཾ, ན་ཏྠི པཱ་པ་སྶ ཨཱ་ག་མོ’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ པ་ན ལ་དྡྷི་ཡཱ ཨི་མི་ནཱ ད་སྶ་ནེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ དི་ཊྛི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཏ་དེ་ཝ པ་ན ས་མ་ཏྟཾ ས་མཱ་དི་ནྣཾ ག་ཧི་ཏཾ པ་རཱ་མ་ཊྛཾ དི་ཊྛཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་ཐཱ པ་ནེ་ཏྠ ‘‘པཱ་ཎཾ ཧ་ན་ཏོ ཨ་དི་ནྣཾ ཨཱ་དི་ཡ་ཏོ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ཏོ ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པ’’ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མ་ནོ་ཀ་མྨེ་སུ ‘‘མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏོ, པི་སུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ, ཕ་རུ་སཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ, ས་མྥཾ པ་ལ་པ་ནྟ་སྶ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ་ནོ, བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟ་སྶ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་སྶ ཙ ས་ཏོ ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པཱ་པ’’ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
ཡཱ ཙ ཙེ་ཏ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ དི་ཊྛི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ཝ ཙེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ནཱ་མ, དི་ཊྛི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ཝ པ་ཏྠ་ནཱ པ་ཏྠ་ནཱ ནཱ་མ, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཏྠ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་ཊྛ་པ་ནཱ པ་ཎི་དྷི ནཱ་མ, ཏེ་ཧི པ་ན ཙེ་ཏ་ནཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ ས་ངྑཱ་རཱ ནཱ་མ. དི་ཊྛི ཧི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་པི་ཀཱཏི ཡ་སྨཱ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ དི་ཊྛི པཱ་པི་ཀཱ ལཱ་མི་ཀཱ. ནི་ཀྑི་ཏྟནྟི རོ་པི་ཏཾ. ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱིཏི ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་ཊུ་ཀ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ པུ་རི་མ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ.
‘‘ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་སཱུ་པེ་ཏོ, ཨ་མྦོ་ཡཾ ཨ་ཧུ་ཝཱ པུ་རེ;
ཏ་མེ་ཝ པཱུ་ཛཾ ལ་བྷ་མཱ་ནོ, ཀེ་ན་མྦོ ཀ་ཊུ་ཀ་པྥ་ལོ.
‘‘པུ་ཙི་མ་ནྡ་པ་རི་ཝཱ་རོ, ཨ་མྦོ ཏེ ད་དྷི་ཝཱ་ཧ་ན;
མཱུ་ལཾ མཱུ་ལེ་ན སཾ་ས་ཊྛཾ, སཱ་ཁཱ སཱ་ཁཱ ནི་སེ་ཝ་རེ;
ཨ་སཱ་ཏ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེ་ན, ཏེ་ན་མྦོ ཀ་ཊུ་ཀ་པྥ་ལོ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༢.༧༡-༧༢) –
ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཡ ཧི ཨི་དྷཱ་པི ཀ་ཊུ་ཀ་ནྟི ཏི་ཏྟ་ཀཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་སཱ་ཏ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨ་མ་དྷུ་ར་ཏྟཱ་ཡ.
ཨི་མ་སྨི པ་ན བཱི་ཛཱུ་པ་མ་སུ་ཏྟེ ‘‘དི་ཊྛཱི་ཏི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ག་ཧི་ཏཱ’’ཏི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏཾ པ་ན པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦཱ་ནི་པི དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ན་ནྟ་ར་སུ་ཏྟེ ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ, མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ ན་ཏྠི ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ པུ་ཉྙ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛི་ཡཾ ཋི་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨི་དྷ པ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ཊྛ་པ་ནཱ་ཝ པ་ཏྠ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི པ་ནེ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
དུ་ཏི་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.