པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༡༩༥. ཨ་ཊྛ་མེ སཱི་ཧ་ནཱ་དི་ཀཱ་ནནྟི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟཱ་ནཾ. པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོཏི སོ ཀི་ར ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་དི་ཝ་སེ ཨ་ཝཱ་པུ་ར་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཝེ་ཎེ་ན པ་རི་ཝེ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཡ་སྶ མ་གྒེ ཝཱ ཕ་ལེ ཝཱ ཀ་ངྑཱ ཨ་ཏྠི, སོ མཾ པུ་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟོ ཝི་ཙ་རི. བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི པུ་ར་ཏོ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ, བྷ་ནྟེ, སཱ་ས་ནེ ཀ་ཏ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟ’’ནྟི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི. ཏ་སྨཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དི་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ པ་ན་སྶ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ སཱི་ཧ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟོ. ས་ཏྠཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ སཱི་ཧེ གོ་ཙ་རཱ་ཡ པ་ཀྐ་ནྟེ ཏ་སྶ ཝ་ས་ན་གུ་ཧཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. སཱི་ཧོ གོ་ཙ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ གུ་ཧཱ་དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ ཨ་ནྟོ་གུ་ཧཱ་ཡཾ ད་ས་བ་ལཾ ནི་སི་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་མ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙོ ས་ཏྟོ ནི་སཱི་དི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, མ་ཧ་ནྟོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ, ཡོ ཨ་ནྟོ་གུ་ཧཱ་ཡཾ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ. ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ་པི་སྶ ས་མ་ནྟཱ ཕ་རི་ཏྭཱ ག་ཏཱ, མ་ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ན་དི་ཊྛ་པུ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པཱུ་ཛ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, མ་ཡཱ་པི་སྶ ཡ་ཐཱ་ས་ཏྟི ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཛ་ལ་ཛ་ཐ་ལ་ཛཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ཀུ་སུ་མཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཏོ ཡཱ་ཝ ནི་སི་ནྣ་པ་ལླ་ངྐ་ཊྛཱ་ནཱ པུ་པྥཱ་ས་ནཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ པུ་རཱ་ཎ་པུ་པྥཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ན་ཝ་པུ་པྥེ་ཧི ཨཱ་ས་ནཾ ས་ནྠ་རི.
ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི པུ་པྥཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ གུ་ཧཱ་དྭཱ་རེ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ག་ཎྷི. ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་ཏྠཱ ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ གུ་ཧཱ་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. སཱི་ཧོ་པི མི་ག་རཱ་ཛཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ’’ཏི ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་མེ་ཝ ག་ཏོ.
སོ་པི སཱི་ཧོ བུ་དྡྷ་ཝི་ཡོ་གེ་ན དུ་ཀྑི་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དི་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ བྱཱ་ཀ་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. ནཱ་མེ་ན བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ མཱ་ཎ་ཝ་ས་ཏཱ་ནི མ་ནྟེ ཝཱ་ཙེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛེ་ཊྛ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་མ་ནྟ་ན་ཊྛཱ་ནེ་སུ ས་བྦེ་སཾ བྷི་ཀྑཾ ས་ཡ་མེ་ཝ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. ཨེ་སོ ཀི་ར ཨཱི་ས་ཀཾ ལོ་ལ་དྷཱ་ཏུ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏེ་ཧི མཱ་ཎ་ཝེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཡཱ་གུ ཀུ་ཧིཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་ནེ་ཝ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ ཙ་ར་ཏི. སོ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ པི་ཎྜ་མེ་ཝ པ་ཊི་མཱ་ནེ་ནྟོ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོཏེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡི.
སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠ་རི རཱ་ཛ་ག་ཧ་མ་ནུ་པྤ་ཏྟེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཝཱ་པུ་ར་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཝེ་ཎེ་ན པ་རི་ཝེ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཡ་སྶ མ་གྒེ ཝཱ ཕ་ལེ ཝཱ ཀ་ངྑཱ ཨ་ཏྠི, སོ མཾ པུ་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟོ ཝི་ཙ་རི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛ་ག་ཧ་སེ་ཊྛི་ནཱ ཝེ་ལུ༹་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ལ་གྒི་ཏཾ ཛ་ཡ་སུ་མ་ན་ཝ་ཎྞཾ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་ར་པ་ཏྟཾ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་ད་ནྟེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན པ་རི་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ པ་ཊི་པུ་ཙྪི – ‘‘ཀུ་ཏོ ཏེ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཨ་ཡཾ པ་ཏྟོ ལ་དྡྷོ’’ཏི? སོ ལ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཏྭཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ད་སྶེ་སི, ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཏ་ཡཱ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གི་ཧཱི་ནཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ, ཡོ ད་སྶེ་ཡྻ, ཨཱ་པ་ཏྟི དུ་ཀྐ་ཊ་སྶཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༢) སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སི.
ཨ་ཐ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘སཱི་ཧ་ནཱ་དི་ཡ་ཏྠེ་རོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ‘ཡ་སྶ མ་གྒེ ཝཱ ཕ་ལེ ཝཱ ཀ་ངྑཱ ཨ་ཏྠི, སོ མཾ པུ་ཙྪ་ཏཱུ’ཏི ཀ་ཐེ་སི. བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི ས་མྨུ་ཁེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་སི, ཨ་ཉྙེ སཱ་ཝ་ཀཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ཧ་ནཱ་དི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་སཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་ར་པ་ཏྟ་ཉྩ ག་ཎྷཱི’’ཏི. ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མེ ཏ་ཡོ་པི གུ་ཎེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. བུ་དྡྷཱ ཙ ནཱ་མ ག་ར་ཧི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ག་ར་ཧ་ནྟི, པ་སཾ་སི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ པ་སཾ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཐེ་ར་སྶ པ་སཾ་སི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ངྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཏི་ཎྞཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་སི – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ? ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་སྶ. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྞཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏ་ཏྟཱ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་སི – ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་མཱི’’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༥༡༩) ཐེ་རཾ པ་སཾ་སི་ཏྭཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དི་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི.