ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏ་ད་གྒནྟི པ་དཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ར་ཏྟ་ཉྙཱུ་ནནྟི ར་ཏྟི་ཡོ ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨ་ཉྙོ སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་ཏྠེ་ར་ཏོ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཐེ་རོ ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ ར་ཏྟི་ཡོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ར་ཏྟ་ཉྙཱུ. ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨ་སྶ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ ཡ་དཱ ཏེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ, ཙི་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ར་ཏྟིཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི་པི ར་ཏྟ་ཉྙཱུ. ཨ་པི་ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ར་ཏྟི་དི་ཝ་ས་པ་རི་ཙྪེ་དོ པཱ་ཀ་ཊོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ པ་ཋ་མ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ར་ཏྟ་ཉྙཱུ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་གྒོ པུ་རི་མ་ཀོ་ཊི་བྷཱུ་ཏོ སེ་ཊྛོ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ར་ཏྟ་ཉྙཱུ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ’’ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་དི་དནྟི ནི་པཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ཐེ་རཾ ཨ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཡོ ཨེ་སོ་ཏི, ཨ་གྒ་ས་དྡཾ ཨ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཡཾ ཨེ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོཏི ཉཱ་ཏ་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཉྙཱ་སི ཝ་ཏ, བྷོ, ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ, ཨ་ཉྙཱ་སི ཝ་ཏ, བྷོ, ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ་ཏི. ཨི་ཏི ཧི་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༧).
ཨ་ཡཾ པ་ན ཐེ་རོ ཀ་ཏ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ པུ་བྦ་པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཀ་དཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀ་དཱ་ནེ་ན པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, ཀ་དཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ ཋ་པི་ཏོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦེ་སུ་པི ཨེ་ཏ་ད་གྒེ་སུ པ་ཉྷ་ཀ་མྨཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ཨི་མ་སྶ ཏཱ་ཝ ཐེ་ར་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཏ་སྶ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐ་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏུཾ པཱ་དེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ པཱ་ད་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏྠཾ མ་ཧ་ནྟཾ པ་དུ་མ་པུ་པྥཾ ཨུ་གྒ་ཉྪི, ཏ་སྶ དྷུ་ར་པ་ཏྟཱ་ནི ན་ཝུ་ཏི་ཧ་ཏྠཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཀེ་ས་རཾ ཏིཾ་ས་ཧ་ཏྠཾ, ཀ་ཎྞི་ཀཱ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱ, པཱ་དེ་ན པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཾ. ཏ་སྶ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་རཾ ཨ་ཊྛ་པ་ཎྞཱ་ས་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ པ་དུ་མ་ཀ་ཎྞི་ཀཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟེ མ་ཧཱ་ཏུ་མྦ་མ་ཏྟཱ རེ་ཎུ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ས་རཱི་རཾ ཨོ་ཀི་ར་མཱ་ནཱ ཨོ་ཏ་རི, ཝཱ་མ་པཱ་ད་སྶ ཋ་པ་ན་ཀཱ་ལེ་པི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ པ་དུ་མཾ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ པཱ་དཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. ཏ་ཏོ་པི ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཝ རེ་ཎུ ས་རཱི་རཾ ཨོ་ཀི་རི. ཏཾ པ་ན རེ་ཎུཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་མཱ་ནཱ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཡ་ནྟ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཊྛ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་དྷཱ་རཱ ཝི་ཡ ས་མ་ནྟཱ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏི་ཡ་པཱ་དུ་དྡྷ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ པ་ཐ་མུ་གྒ་ཏཾ པ་དུ་མཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, པཱ་ད་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏྠཾ ཨ་ཉྙཾ ན་ཝཾ པ་དུ་མཾ ཨུ་གྒ་ཉྪི. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱ་པི མ་ཧཱ་པ་དུ་མཾ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ ‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཨེ་ཝཾ སོ བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎི. ཏ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ པི་ཏཱ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཀེ་ཙི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ད་ས་བ་ལཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ཀ་ནི་ཝེ་ས་ནེ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ས་ཏྠཱ བྷ་ཏྟཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་མེ་ཝ ག་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན པུ་ན་དི་ཝ་སེ ནཱ་ག་རཱ, པུ་ན་དི་ཝ་སེ རཱ་ཛཱ་ཏི དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ.
ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཧ་ཏྠེ ཡེ་ན བུ་དྡྷོ, ཡེ་ན དྷ་མྨོ, ཡེ་ན ས་ངྒྷོ, ཏ་ནྣི་ནྣེ ཏ་པྤོ་ཎེ ཏ་པྤ་བྦྷཱ་རེ ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ཏེ་ན མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ས་ནེ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་དྷ་མྨཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀི་ར བུ་དྡྷཾ ཨ་ཉྙོ ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧ་མྤི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ས་མ་ཏྠོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘སྭེ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ནི་མ་ནྟེ་སི. ས་ཏྠཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི.
སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་ས་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྡྷ་དཱ་མ་མཱ་ལཱ་དཱ་མཱ་དཱི་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཊི་ཡཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཀ་ནི་ཝེ་ས་ནེ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་ཙི་ཏྲ་ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ནཱ་ནཱ་ར་ས་སཱུ་པ་བྱ་ཉྫ་ནཾ ག་ནྡྷ་སཱ་ལི་བྷོ་ཛ་ནཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཧོ་ན་ཀེ ཝ་ངྒ་པ་ཊྚེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ནཱ་ཧཾ པ་རི་ཏྟ་ཀ་སྶ ཋཱ་ན་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཙ་རཱ་མི, མ་ཧ་ནྟཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ ཙ་རཱ་མི, ན ཁོ པ་ན ས་ཀྐཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ དི་ཝ་སཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏུ’’ནྟི ‘‘ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཏྠེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ དུ་སྶ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཾ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་མ་སུ་ཁུ་མ་ཝ་ཏྠཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཡོ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པི་ཏོ, ཨ་ཧ་མྤི སོ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི.
ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ན མ་ཧཱ་ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ, ས་མི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཡཾ པ་ཏྠ་ནཱ ནོ’’ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘ས་མི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་སྶི. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ནེ་ཀ་ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ནྟ་ར་མྤི ཙ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཝཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶ་ནྟ་ར་མྤི ཙ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་པ་ཊི་བ་དྡྷ་མེ་ཝ མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དཾ ཨ་དྡ་ས – ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ཨི་མ་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྦྷོ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏྭཾ ཏ་སྶ པ་ཋ་མ་ཀ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཏེ་པ་རི་ཝ་ཊྚ་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི བྲ་ཧྨ་ཀོ་ཊཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཧ་སྶ་ན་ཡ་ས་མྤ་ནྣེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་སཱི’’ཏི.
ཨི་ཏི ས་ཏྠཱ ཏཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ ས་རཱི་རཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་གྒྷ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི, ས་རཱི་ར་ཙེ་ཏི་ཡཾ པ་ན་སྶུ་བྦེ་དྷེ་ན ས་ཏྟ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨི་ཊྛ་ཀཱ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཱ་ཡ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཀི་ཙྩཾ, ཏེ་ལེ་ན ཨུ་ད་ཀ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡིཾ་སུ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ དྷ་ར་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཕ་རི, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཏེ་སཾ ར་སྨི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཨ་ཝ་ཏྠ་རི.
ཨ་ཡཾ སེ་ཊྛི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་ཙེ་ཏི་ཡཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་ར་ཏ་ན་གྒྷི་ཡཱ་ནི ཀཱ་རེ་སི. ཙེ་ཏི་ཡ་པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་དི་ཝ་སེ ཨ་ནྟོ་ཙེ་ཏི་ཡེ ར་ཏ་ན་གྷ་རཾ ཀཱ་རེ་སི. སོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ མ་ཧ་ནྟཾ དཱ་ནཱ་དི་མ་ཡཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་ར་ནྟ་སྶེ་ཝ ན་ཝ་ན་ཝུ་ཏི ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ན་ཝ ཀ་པྤ་ས་ཏཱ་ནི ན་ཝ ཙ ཀ་པྤཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ. ཨེ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཀཱ་ལ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤ་མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཡཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ན་ག་ར་སྶ དྭཱ་ར་ས་མཱི་པེ གཱ་མེ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ཀཱ་ལོཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི, ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ པ་ན་སྶ ཙཱུ་ལ༹་ཀཱ་ལོ ནཱ་མ.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝི་པ་སྶཱི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ན་ག་རེ བ་ནྡྷུ་མ་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏོ ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ནི་ཊྛཾ ཁ་ཎྜཾ ནཱ་མ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ ཏི་སྶ་ཉྩ པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ’’ཏི དི་སྭཱ ‘‘ཏེ་ས་ཉྩ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི, པི་ཏུ ཙ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བོ་དྷི་མ་ཎྜ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཨོ་ཏི་ཎྞོ ཏེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏེ དྭེ་པི ཛ་ནཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ.
ཨ་ཐཱ་པ་རེ་པི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཁ་ཎྜ་ཏྠེ་རཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ, ཏི་སྶ་ཏྠེ་རཾ དུ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. རཱ་ཛཱ་པི ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘པུ་ཏྟཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱི་སུ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྠཱ་རཾ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
སོ པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་ག་ཏོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བུ་དྡྷོ ཛཱ་ཏོ, དུ་ཏི་ཡ་པུ་ཏྟོ མེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ, པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟོ དུ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ. ཨི་མེ ཙ ཨ་ཝ་སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ གི་ཧི་ཀཱ་ལེ་པི མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ, ཨི་མེ པུ་བྦེ་པི དཱ་ནི་པི མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ བྷཱ་རཱ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏེ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི, ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཝི་ཧཱ་ར་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ རཱ་ཛ་གེ་ཧ་དྭཱ་རཱ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཁ་དི་ར་པཱ་ཀཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠེ་ཧི པ་ཊི་ཙྪཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི སུ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ ས་མོ་ལ་མྦི་ཏ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་མ་ཏྟ་ཝི་ཝི་དྷ་པུ་པྥ་དཱ་མ་ཝི་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱུ་མིཾ ཝི་ཙི་ཏྟ་ཏྠ་ར་ཎེ་ཧི ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ མཱ་ལཱ་ག་ཙྪ་ཀེ་སུ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊེ ས་ཀ་ལ་མ་གྒ་ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཙ ག་ནྡྷ་ནྟ་རེ་སུ པུ་པྥཱ་ནི པུ་པྥ་ནྟ་རེ་སུ ག་ནྡྷེ ཙ ཋ་པཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨ་ནྟོ་སཱ་ཎི་ཡཱ་ཝ རཱ་ཛ་གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ད་ཊྛུ་མྤི ན ལ་བྷ་ཏི, ཀུ་ཏོ པ་ན བྷི་ཀྑཾ ཝཱ དཱ་ཏུཾ པཱུ་ཛཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ.
ནཱ་ག་རཱ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཨ་ཛྫ ས་ཏྠུ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ས་ཏྟ་མཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ས་ཏྟ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི, མ་ཡ་ཉྩ ད་ཊྛུ་མྤི ན ལ་བྷཱ་མ, པ་གེ་ཝ བྷི་ཀྑཾ ཝཱ དཱ་ཏུཾ པཱུ་ཛཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ དྷ་མྨཾ ཝཱ སོ་ཏུཾ. རཱ་ཛཱ ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཝ བུ་དྡྷོ, མ་ཡ྄ཧཾ དྷ་མྨོ, མ་ཡ྄ཧཾ ས་ངྒྷོ’ཏི མ་མཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ས་ཏྠཱ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ན ར་ཉྙོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ན ཧི ར་ཉྙོ་ཡེ་ཝ ནི་ར་ཡོ ཨུ་ཎྷོ, ཨ་ཉྙེ་སཾ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ཝ་ན་ས་དི་སོ. ཏ་སྨཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མ ‘ས་ཙེ ནོ ས་ཏྠཱ་རཾ དེ་ཏི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ དེ་ཏི, ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ཡུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་ངྒྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་མ. ན ས་ཀྐཱ ཁོ པ་ན སུ་དྡྷ་ནཱ་ག་རེ་ཧེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཨེ་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་ཀ་པུ་རི་ས་མྤི ག་ཎྷཱ་མཱ’’’ཏི སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་མི ཀིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཀྑོ ཧོ་ཧི་སི, ཨུ་དཱ་ཧུ ར་ཉྙོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཀྑོ ཧོ་མི, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན པ་ཋ་མ་དི་ཝ་སོ མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཏེ ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ.
སོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ནཱ་ག་རཱ, དེ་ཝ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་པི་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀི་མ་ཏྠཾ ཏཱ་ཏཱ་ཏི? ས་ཏྠཱ་རཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཐ, ཨ་མྷེ ན ལ་བྷཱ་མཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨི་དཱ་ནི་པི ལ་བྷ་ནྟི, ན ཀུ་པྤ་ནྟི. ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུ་ཀཱ་མཱ, དེ་ཝཱ་ཏི. ཡུ་ཛ྄ཛྷཱ་མི, ཏཱ་ཏ, ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ དེ་མཱི་ཏི. དེ་ཝ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་སཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡུ་ཛ྄ཛྷཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏུ་མྷེ ཀཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཡུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཐཱ་ཏི? ན་ནུ ཏྭཾ སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ཏི? ནཱ་ག་རེ་ཧི ཝི་ནཱ ཨ་ས་མ་ཏྠོ ཨ་ཧཾ, དེ་ཝཱ་ཏི. ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ ‘‘བ་ལ་ཝ་ནྟོ ནཱ་ག་རཱ, སེ་ནཱ་པ་ཏི་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་ཀྑོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ནི ས་ཏྟ་མཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ས་ཏྟ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ དེ་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནཱ་ག་རཱ ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི པ་ཉྩ་ཝ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ ས་ཏྟ དི་ཝ་སེ ཡཱ་ཙི. ནཱ་ག་རཱ ‘‘ཨ་ཏི་ཀ་ཀྑ་ལ༹ཾ དཱ་ནི ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ས་ཏྟ་མཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནཾ ས་ཛྫི་ཏཾ དཱ་ན་མུ་ཁཾ ས་ཏྟ་ནྣ་མེ་ཝ དི་ཝ་སཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཚ དི་ཝ་སེ ཀེ་ས་ཉྩི ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ནཱ་ག་རེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཀྑི་སྶ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏེ་པི ‘‘ན་ནུ ཨ་མྷེ་ཡེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡེ་ཏཾ དེ་ཝ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. རཱ་ཛཱ པི་ཊྛི་ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་སྶཱུ་ནི པུ་ཉྪ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ཉྙ་སྶུ བྷཱ་རཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་སིཾ, ནཱ་ག་རཱ་ནཾ དཱ་ནི མེ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ནཱ་ག་རཱ ཧི ‘མ་ཡཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷཱ་མཱ’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་པྤ་ནྟི. སྭེ་ཝ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨ་ཐ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ སེ་ནཱ་པ་ཏི མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ ནཱ་ག་རཱ ར་ཉྙཱ ཀ་ཏ་ས་ཀྐཱ་ར་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་སྶ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ག་ཏཱ་ཡ དྭཱ་ར་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ས་ཛྫ་ཡིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ཀཱ་ལ་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཙཱུ་ལ༹་ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ སྭེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཀིཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི? ཏྭ་མེ་ཝ བྷཱ་ཏི་ཀ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི་ཏི. ས་ཙེ མ་ཡ྄ཧཾ རུ་ཙི་ཡཱ ཀ་རོ་སི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ སོ་ལ༹་ས་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟེ་སུ ཁེ་ཏྟེ་སུ ག་ཧི་ཏ་ག་བྦྷཱ སཱ་ལི་ཡོ ཨ་ཏྠི. སཱ་ལི་ག་བྦྷཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ པ་ཙཱ་པེ་མཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནེ ཀ་སྶ་ཙི ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནེ་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ས་ཙེ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ན ཀ་རོ་སི, ཨ་ཧཾ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟ་ཀཾ མ་མཱ་ཡི་ཏུཾ ལ་བྷཱ་མཱི་ཏི སོ་ལ༹་ས་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟཾ ཁེ་ཏྟཾ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་རཱི་ས་ཊྛཱ་ནེ སཱི་མཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ལི་ག་བྦྷཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣེ ཁཱི་རེ པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་དཱ་སི. ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ ཁོ ག་བྦྷཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ན པཱུ་ར་ཏི. པུ་ཐུ་ཀ་ཀཱ་ལེ པུ་ཐུ་ཀ་གྒཾ ནཱ་མ ཨ་དཱ་སི, གཱ་མ་ཝཱ་སཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་གྒ་ས་སྶཾ ནཱ་མ ཨ་དཱ་སི, ལཱ་ཡ་ནེ ལཱ་ཡ་ན་གྒཾ, ཝེ་ཎི་ཀ་ར་ཎེ ཝེ་ཎ་གྒཾ, ཀ་ལཱ་པཱ་དཱི་སུ ཀ་ལཱ་པ་གྒཾ ཁ་ལ་གྒཾ ཁ་ལ་བྷ་ཎྜ་གྒཾ ཀོ་ཊྛ་གྒ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སོ ཨེ་ཀ་ས་སྶེ་ཝ ན་ཝ ཝཱ་རེ ཨ་གྒ་དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཏ་མྤི ས་སྶཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཡཱ་ཝ བུ་དྡྷཱ དྷ་ར་ཏི, ཡཱ་ཝ ཙ ས་ངྒྷོ དྷ་ར་ཏི, ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ དེ་ཝེ་སུ ཙེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠུ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ན་ག་ར་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ དོ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་མཱ་ཎ་ཝོཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྭཱ་ཡ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ནྟཱ་ནཾ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ཨ་ཊྛུ་ཏྟ་རཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཏཾ ཨ་ཧ་ཏ་ཝ་ཏྠེ་ཧི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་པྤོ་ད་ཀཾ མ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨ་ཊྛ ཛ་ནེ ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཏ་ལེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ དུ་ཀཱུ་ལ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. དྷུ་རཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ས་རཱི་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དྭེ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ ཨུ་ཀྑི་པི. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ ཛ་ནཱ ཨུ་ཀྑི་པིཾ་སུ. ཏེ་སཾ པ་ན ས་བྦ་ན་ཝ་ཀོ ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་མཱ་ཎ་ཝོ, སོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་ར་ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ས ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་དོ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཨུ་ཀྑི་པི. ཨི་ཏ་རེ པ་ན ས་ཏྟ ཛ་ནཱ ‘‘ས་ཙེ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏི, རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི. ས་ཙེ པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི, བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དྭེ ག་ཏི་ཡོ དི་སྭཱ དྭེ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ ཨུ་ཀྑི་པིཾ་སུ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་ས་ཏྟོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨི་ཏ་རེ ས་ཏྟ ཛ་ནེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་ཧི ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋཱ་ན་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏིཾ ཨ་དྡ་ས, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒུ་ལིཾ ཨུ་ཀྑི་པི. ཏ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་རཱ་ནི ག་ནྟྭཱ པུ་ཏྟེ ཨཱ་མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨ་མྷེ མ་ཧ་ལླ་ཀཱ, སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ པུ་ཏྟཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་པྤ་ཏྟཾ མ་ཡཾ ས་མྦྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་མ ཝཱ ནོ ཝཱ. ཏུ་མྷེ ཏ་སྨིཾ ཀུ་མཱ་རེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟེ ཏ་སྶ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི.
སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་པི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ དྷཱ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ནྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཝུ་དྡྷིཾ ཨཱ་པཱ་དེ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ་པི ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟོ དེ་ཝོ ཝི་ཡ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་རི་པ་ཀྐེ ཉཱ་ཎེ ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ དི་སྭཱ རཱ་ཧུ་ལ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ཚ་ནྣ་ས་ཧཱ་ཡོ ཀ་ཎྜ་ཀཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཝི་ཝ་ཊེ་ན དྭཱ་རེ་ན མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ་ན ཏཱི་ཎི ར་ཛྫཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནོ་མཱ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ གྷ་ཊི་ཀཱ་ར་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཨཱ་བྷ་ཏེ ཨ་ར་ཧ་དྡྷ་ཛེ ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཝ་སྶ་ས་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཎྜ་ཝ་པ་བྦ་ཏ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ མཱ་ག་དྷེ་ན ར་ཛྫ་སི་རི་ཡཱ ནི་མ་ནྟི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་རུ་ཝེ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ར་མ་ཎཱི་ཡོ ཝ་ཏ ཨ་ཡཾ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ, ཨ་ལཾ ཝ་ཏི་དཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་དྷཱ་ན་ཏྠི་ཀ་སྶ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི པ་དྷཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ.
ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨི་ཏ་རེ ས་ཏྟ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏཱ, ས་བྦ་ད་ཧ་རོ པ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་མཱ་ཎ་ཝོ ཨ་རོ་གོ. སོ ‘‘མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པུ་ཏྟེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘སི་དྡྷ་ཏྠ་ཀུ་མཱ་རོ ཀི་ར པ་བྦ་ཛི་ཏོ. སོ ཧི ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཙེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པི་ཏ་རོ ཨ་རོ་གཱ ཨ་སྶུ, ཨ་ཛྫ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻུཾ. ས་ཙེ ཏུ་མྷེ་པི ཨི་ཙྪ་ཐ, ཨེ་ཐ མ་ཡཾ ཏཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་མ་ནུ་པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ས་བྦེ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྡཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ ན པ་བྦ་ཛིཾ་སུ, ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཨི་མེ པ་ཉྩ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མིཾ་སུ. ཏེ ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི བོ་དྷི་ས་ཏྟེ མ་ཧཱ་པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ནྟེ ‘‘ཨི་དཱ་ནི བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨི་དཱ་ནི བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་མཱ་ནཱ ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཡ་དཱ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀ་ཏི་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ཧི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ་པི དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་རི, ཏ་དཱ ཏེ པ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ ཨ་ག་མཾ་སུ.
ཨ་ཐ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་བྷོ་གེ་ན ཚ་ཝི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ ཝ་ར་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ ན་དི་ཡཱ པ་ཊི་སོ་ཏཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀ་ཏ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཀཱ་ལེ་ན ནཱ་ག་རཱ་ཛེ་ན ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཐུ་ཏི་ས་ཏེ་ཧི ཨ་བྷི་ཏྠ་ཝི་ཡ་མཱ་ནོ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་ཙ་ལ་ཊྛཱ་ནེ པཱ་ཙཱི་ན་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཨ་བྷི་མུ་ཁོ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ སཱུ་རི་ཡེ དྷ་ར་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལ་ས་མ་ན་ནྟ་རེ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དེ ཉཱ་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ཊྚཾ ས་མྨ་ས་ནྟོ ས་བྦ་བུ་དྡྷེ་ཧི པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི.
ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ཡ་ཏ་ན་མཱུ་ལེ མ་དྷུ་པི་ཎྜི་ཀ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣོ དྷ་མྨ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ ཙི་ཏྟེ ན་མ་ནྟེ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཡཱ་ཙི་ཏོ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་བྷེ་དེ ས་ཏྟེ དི་སྭཱ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ལཱ༹་རུ་ད་ཀཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པུ་ན ཙི་ནྟེ་ནྟོ ‘‘བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ ཁོ པ་ན མེ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཡེ མཾ པ་དྷཱ་ན་པ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ཨི་དཾ པ་ན ས་བྦ་མེ་ཝ བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ, ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. སོ་པི ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི, བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ན་ཝ ཝཱ་རེ ཨ་གྒ་ས་སྶ་དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི.
ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཡེ་ན པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏི་ཀཱ་ཡ ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. ཨེ་ཀོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི, ཨེ་ཀོ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སི, ཨེ་ཀོ པཱ་དོ་ད་ཀཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སི, ཨེ་ཀོ པཱ་དེ དྷོ་ཝི, ཨེ་ཀོ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བཱི་ཛ་མཱ་ནོ ཋི་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སི་ནྣེ་སུ ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་ཏྠེ་རཾ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཏེ་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟཾ ཨཱ་ར་བྷི. མ་ནུ་སྶ་པ་རི་སཱ པ་ཉྩ ཛ་ནཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ, དེ་ཝ་པ་རི་སཱ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨ་ཀོ་ཊཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ ‘‘མ་ཡཱ དུ་ཀྐ་ར་ས་ཏཱ་བྷ་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ ནཱ་མ ཨ་ཡ’’ནྟི ཐེ་རཾ ཨཱ་ལ་པ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་སི ཝ་ཏ, བྷོ, ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ, ཨ་ཉྙཱ་སི ཝ་ཏ, བྷོ, ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ ཏ་དེ་ཝ ནཱ་མཾ ཛཱ་ཏཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨི་ཏི ཧི་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི.
ཨི་ཏི ཐེ་རོ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷི་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, པཱ་ཊི་པ་ད་དི་ཝ་སེ བྷ་དྡི་ཡ་ཏྠེ་རོ, དུ་ཏི་ཡ་པ་ཀྑ་དི་ཝ་སེ ཝ་པྤ་ཏྠེ་རོ, ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཀྑ་དི་ཝ་སེ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ཏྠེ་རོ, པ་ཀྑ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་སྶ་ཛི་ཏྠེ་རོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. པ་ཉྩ་མི་ཡཱ པ་ན པ་ཀྑ་སྶ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་བྦེ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཚ ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྠཱ ཡ་ས་དཱ་ར་ཀ་པྤ་མུ་ཁེ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས པུ་རི་སེ, ཀ་པྤཱ་སི་ཡ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟེ བྷ་དྡ་ཝ་གྒི་ཡེ, ག་ཡཱ་སཱི་སེ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟེ པུ་རཱ་ཎ་ཛ་ཊི་ལེ་ཏི ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ བི་མྦི་སཱ་ར་པྤ་མུ་ཁཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ན་ཧུ་ཏཱ་ནི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ, ཨེ་ཀཾ ན་ཧུ་ཏཾ ས་ར་ཎ་ཏྟ་ཡེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལེ སཱ་ས་ནཾ པུ་པྥི་ཏ་ཕ་ལི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་མ་ཎྜ་ལཾ ཀཱ་སཱ་ཝ་པ་ཛྫོ་ཏཾ ཨི་སི་ཝཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝཱ་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ན་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ‘‘པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ མ་མ པུ་ཏྟོ ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ ཨ་གྒོ’’ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི.
ཐེ་རོ་པི དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟེ དི་སྭཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཱ ཨ་པ་ཀྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘པུ་ཎྞ་མཱ་ཎ་ཝོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ ཨ་གྒ་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དི་སྭཱ དོ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻཾ པུ་ཎྞ་མཱ་ཎ་ཝཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ད་ས་བ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཨ་ས་པྤཱ་ཡཾ, ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, ཚ་དྡ་ནྟ་ད་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཚ་དྡ་ནྟ་ད་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཚ་དྡ་ནྟ་ཧ་ཏྠི་ཀུ་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི.