ཨེ་ཏ་ད་གྒ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨༨. ཨེ་ཏ་ད་གྒེ་སུ པ་ཋ་མ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨེ་ཏ་ད་གྒནྟི ཨེ་ཏཾ ཨ་གྒཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཡཾ ཨ་གྒ་ས་དྡོ ཨཱ་དི་ཀོ་ཊི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་སེ་ཊྛེ་སུ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ, ས་མྨ དོ་ཝཱ་རི་ཀ, ཨཱ་ཝ་རཱ་མི དྭཱ་རཾ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ནི་ག་ཎྛཱི་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༢.༧༠) ཧི ཨཱ་དི་མྷི དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་ངྒུ་ལ་གྒེ་ན ཏཾ ཨ་ངྒུ་ལ་གྒཾ པ་རཱ་མ་སེ་ཡྻ (ཀ་ཐཱ. ༤༤༡), ཨུ་ཙྪ་གྒཾ ཝེ་ལ༹་གྒ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀོ་ཊི་ཡཾ. ‘‘ཨ་མྦི་ལ་གྒཾ ཝཱ མ་དྷུ་ར་གྒཾ ཝཱ ཏི་ཏྟ་ཀ་གྒཾ ཝཱ (སཾ. ནི. ༥.༣༧༤), ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཧཱ་ར་གྒེ་ན ཝཱ པ་རི་ཝེ་ཎ་གྒེ་ན ཝཱ བྷཱ་ཛེ་ཏུ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༡༨) ཀོ་ཊྛཱ་སེ. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨ་པ་དཱ ཝཱ…པེ… ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༣༤; ཨི་ཏི་ཝུ. ༩༠) སེ་ཊྛེ. སྭཱ་ཡ་མི་དྷ ཀོ་ཊི་ཡ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི སེ་ཊྛེ་པི. ཏེ ཧི ཐེ་རཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ནེ ཀོ་ཊི་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི་པི ཨ་གྒཱ, སེ་ཊྛ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི་པི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ནྟི ཨེ་སཱ ཀོ་ཊི ཨེ་སོ སེ་ཊྛོ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦ་སུ་ཏྟེ་སུ.
ཨ་ཡ་ཉྩ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ས་ནྣི་ཀྑེ་པོ ནཱ་མ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ལ་བྦྷ་ཏི ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ ཙི་ཎྞ་ཝ་སི་ཏོ གུ་ཎཱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཐེ་རོ ཨེ་ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, ཀོ་ཙི དྭཱི་ཧི, ཀོ་ཙི ཏཱི་ཧི, ཀོ་ཙི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. སོ ཧི ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ་པི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི ཨཱ་ག་མ་ནཱ་དཱི་ཧི་པི. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཧི ས་མ་ཡེ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཀ་ཎྜ་མྦ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཏི་ཏྠི་ཡ་མ་དྡ་ནཾ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ པུ་རི་མ་བུ་དྡྷཱ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ དྭེ པ་ད་ནྟ་རཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡེ་ན པ་དེ་ན ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི. ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ དེ་ཝ་ག་ཎེ་ན པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. དེ་ཝཱ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ དེ་ཝ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡཱ་མཱ་ཡ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ཏི, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནཱ་མ ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན ས་ཀྐཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཨེ་ཏྠ ཧ་ཏྠ་མྤི ཋ་པེ་ཏུ’’ནྟི. ས་ཏྠཱ་པི ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣོ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཝི་ཡ མུ་ཎྜ་པཱི་ཋ་ཀཾ ས་བྦ་མེ་ཝ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཾ ཨ་ཝ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཝཾ ནི་སཱི་ད་ནྟོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ས་རཱི་རཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་པེ་སི, པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཾ ཝཱ ཁུ་དྡ་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻོ ཧི བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ནི་སི་ནྣོ པ་ན མཱ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ དེ་སེ་སི.
པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་པི ས་བྦཱ་པི དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ པ་རི་སཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་ཏྠེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ད་ས་བ་ལོ ག་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ཡཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ དེ་སེ་ཏུཾ ག་ཏོ་ཏི. བྷ་ནྟེ, ན མ་ཡཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་དི་སྭཱ ག་མི་སྶཱ་མ. ཀ་དཱ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི ས་ཏྠུ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ་ཏི? མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ བྷཱ་རཾ ཀ་རོ་ཐ, སོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཀིཾ པ་ན ཐེ་ར་སྶ ཏ་ཏྠ ག་ནྟུཾ བ་ལཾ ན་ཏྠཱི་ཏི? ཨ་ཏྠི, ཝི་སེ་ས་ཝ་ནྟཱ་ནཾ པ་ན ཝི་སེ་སཾ པ་སྶ་ནྟཱུ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཡཱ་ཙི. ཐེ་རོ པ་སྶ་ནྟེ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་སི་ནེ་རུ་ནཱ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་སྶ་ན་ཀཱ་མོ, ཨཱ་ག་མ་ན་དི་ཝ་སཾ ཝོ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཧི ‘‘ཨི་ཏོ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ངྐ་སྶ་ན་ག་ར་དྭཱ་རེ པ་སྶ་ཐཱ’’ཏི་སྶ ཝ་དེ་ཧཱི་ཏི. ཐེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཀ་ཐེ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ་མཱ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་རཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝ་སི. ཙཱུ་ལ༹་ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཏེ་མཱ་སཾ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་སི.
ས་ཏྠཱ་པི ས་ཏྟ་པྤ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི དེ་སེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཀ་པྤཾ ད་སྶེ་སི. ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཝི་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨོ་ཏ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ སོ་པཱ་ནཾ མཱ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. སོ ཨེ་ཀ་ཏོ སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཾ སོ་པཱ་ནཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཎི་མ་ཡཾ མཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ མ་ཎི་མ་ཡེ སོ་པཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་ཛ་ནོ མཾ པ་སྶ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ‘‘མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡཾ པ་སྶ་ཏཱུ’’ཏི་པི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. ནི་ར་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ཙ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་སཾ་ཝེ་ག་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ད་སྶེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨོ་ཏ་ར་ནྟ་སྶ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་སི, ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ པ་ཏྟཾ ག་ཎྷི, སུ་ཡཱ་མོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ དི་བྦཾ ཝཱ་ལ༹་བཱི་ཛ་ནིཾ བཱི་ཛི, པ་ཉྩ་སི་ཁོ ག་ནྡྷ་བྦ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ བེ་ལུ་ཝ་པ་ཎྜུ་ཝཱི་ཎཾ ས་མ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ མུ་ཙྪ་ནཱ་ཧི མུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝཱ་དེ་ནྟོ པུ་ར་ཏོ ཨོ་ཏ་རི. བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མི, ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཧ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི་ཨ་ཀྐ་མ་ནེ་ན པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནེ་ཝ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ན ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ པ་ཋ་མ་ཀ་ཝ་ནྡ་ནཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎིཾ་སུ, དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་ཡེ་ཝ པ་ན ས་མྤཱ་པུ་ཎི.
ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་རེ ‘‘ཐེ་ར་སྶ པ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟཱུ’’ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་པ་ཉྩ་ཀཾ པ་ཉྷཾ ཨཱ་ར་བྷི. པ་ཋ་མཾ ལོ་ཀི་ཡ་མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ས་ལླ་ཀྑེ་སྶ་ཏཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ཡེ ཡེ ས་ལླ་ཀྑིཾ་སུ, ཏེ ཏེ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. དུ་ཏི་ཡཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ཝ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ་ཝ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཏེ་ས་མྤི ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ་ཝ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཏེ་ས་མྤི ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ཝ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཧེ་ཊྛི་མ་ཀོ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏེ སཱ་ཝ་ཀེ པུ་ཙྪི, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཝི་ས་ཡེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ པུ་ཙྪི, སེ་ས་སཱ་ཝ་ཀཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ, ཐེ་རོ་ཝ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་སྶཱ་པི ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ས་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་ཝ ཀ་ཐེ་སི. ཐེ་ར་སྶཱ་པི ཝི་ས་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ་པི པ་སྶི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, པུ་ར་ཏྠི་མ་པ་ཙྪི་མུ་ཏྟ་ར་ད་ཀྑི་ཎཱ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་ནུ་དི་སཱ་ཏི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་ཉྷུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི.
ས་ཏྠཱ ཐེ་ར་སྶ ཀི་ལ་མ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཀི་ལ་མ་ཏི, ན་ཡ་མུ་ཁ་མ་སྶ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ‘‘ཨཱ་ག་མེ་ཧི ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ནཱ་ཡཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཝི་ས་ཡོ པ་ཉྷོ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨེ་ས ཝི་ས་ཡོ ས་བྦ་ཉྙཱུ་ནཾ ཡ་ས་སྶཱི་ན’’ནྟི བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘བྷཱུ་ཏ་མི་ད་ནྟི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་མ་ནུ་པ་སྶ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ‘‘ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀ་ཀཱ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧཾ མེ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ སུ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་ཡཾ ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ཝ་ཏ, བྷོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་བྦེ་ཧི ཨ་ན་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་སི, བུ་དྡྷེ་ཧི ཙ དི་ནྣ་ན་ཡེ ཋ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡེ པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་སི, ཨི་ཏི ཐེ་ར་སྶ པ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀི་ཏྟི་ས་དྡེ་ན ཨོ་ཏྠ་ཊཾ, ས་བྦཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ག་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཐེ་རོ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི.
ཀ་ཐཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ? ཨི་མི་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ – སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ན ཨི་དཱ་ནེ་ཝ པ་ཉྙ་ཝཱ, ཨ་ཏཱི་ཏེ པ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི –
‘‘ཡོ པ་བྦ་ཛཱི ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ,
པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མཱ་ནི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི;
ཏཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ,
པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཾ ཝ་ནྡ་ཐ སཱ་རི་པུ་ཏྟ’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་བྲཱུ་ཧ་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ སཱ་རཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ མོ་ཀྑ་དྷ་མྨཾ ག་ཝེ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཀཱ་སི་ར་ཊྛེ ཨུ་དི་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝུ་དྡྷི་མ་ནྭཱ་ཡ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤོ ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ དི་སྭཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཧཱ་རོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་སེ ཝ་ས་ཏི. སོ་པི མཱ་ཎ་ཝོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི. པ་རི་ཝཱ་རོ མ་ཧཱ ཨ་ཧོ་སི པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟཱ ཨི་ས་ཡོ.
ཨ་ཐ་སྶ སོ ཛེ་ཊྛ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨེ་ཀ་དེ་སཾ པ་རི་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ལོ་ཎ་མྦི་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏྠཾ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་སེ ཀཱ་ལཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡ་ས་མ་ཡེ་ཝ ནཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཨ་ཏྠི ཏུ་མྷེ་ཧི ཀོ་ཙི ཝི་སེ་སོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ’’ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ ཨཱ་བྷ་སྶ་ར་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ. སོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ལཱ་བྷཱི, བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་བྷ་བྦ་ཊྛཱ་ན་ཏྟཱ. ཨི་ཏི སོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ས་མཱ་ནོ་པི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་པི་སྶ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཧ, མོ་གྷཱ ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ’’ཏི ན ཀི་ཉྩི ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཐ སོ ཛེ་ཊྛ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏོ་ཏི. ཨ་པི ནུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ པུ་ཙྪི་ཏྠཱ་ཏི? ཨཱ་མ པུ་ཙྪི་མྷཱ་ཏི. ཀིཾ ཝ་དེ་ཏཱི་ཏི? ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི. མ་ཡ་མྤི ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ལ་དྡྷ་གུ་ཎོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ནཱ་སྶ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ཀ་རི་མྷཱ་ཏི. ཏུ་མྷེ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནི་ཏྠ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ལཱ་བྷཱི་ཏི.
ཨ་ཐ ཏེ ཛེ་ཊྛ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཀ་ཐཾ ན ས་དྡ་ཧིཾ་སུ. སོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ་པི ས་དྡ་ཧཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨ་ཐ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་མཱ་ནོ ‘‘ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལོ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ མ་ཡ྄ཧཾ ཛེ་ཊྛ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཀ་ཐཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨ་སྶ་མ་པ་ད་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏོ་ཝ ཛེ་ཊྛ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ པ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཝ་ཎྞེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘པ་རོ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ས་མཱ་ག་ཏཱ་ནཾ,
ཀ་ནྡེ་ཡྻུཾ ཏེ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨ་པ་ཉྙཱ;
ཨེ་ཀོ་ཝ སེ་ཡྻོ པུ་རི་སོ ས་པ་ཉྙོ,
ཡོ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠ’’ནྟི. (ཛཱ. ༡.༡.༡༠༡);
ཨེ་ཝཾ ཨི་སི་ག་ཎཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏོ. སེ་ས་ཨི་སི་ག་ཎོ་པི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཛཱ་ཏོ. ཏ་ཏྠ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ, ཛེ་ཊྛ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཛཱ་ཏོ, སེ་སཱ ཨི་ས་ཡོ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི སཱ་རི་པུ་ཏྟོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ་ཝ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨི་ད་མེ་ཝ ཙ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ –
‘‘པ་རོ་ས་ཏ་ཉྩེ་པི ས་མཱ་ག་ཏཱ་ནཾ,
ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻུཾ ཏེ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨ་པ་ཉྙཱ;
ཨེ་ཀོ་ཝ སེ་ཡྻོ པུ་རི་སོ ས་པ་ཉྙོ,
སོ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠ’’ནྟི. (ཛཱ. ༡.༡.༡༠༡) –
ཨི་མ་མྤི ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་སྶ པུ་རི་མ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་པ་ར་མྤི ཨི་ད་མེ་ཝ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ –
‘‘ཡེ ས་ཉྙི་ནོ ཏེ་པི དུ་གྒ་ཏཱ, ཡེ་པི ཨ་ས་ཉྙི་ནོ ཏེ་པི དུ་གྒ་ཏཱ;
ཨེ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ ཝི་ཝ་ཛྫ་ཡ, ཏཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁཾ ཨ་ན་ངྒ་ཎ’’ནྟི. (ཛཱ. ༡.༡.༡༣༤) –
ཨི་མཾ ཨ་ན་ངྒ་ཎ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི པུ་ཙྪི་ཏོ ‘‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི ནཱ་ས་ཉྙཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པ་ར་མྤི ཨི་ད་མེ་ཝ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ –
‘‘ཙ་ནྡཱ་བྷཾ སཱུ་རི་ཡཱ་བྷ་ཉྩ, ཡོ་དྷ པ་ཉྙཱ་ཡ གཱ་དྷ་ཏི;
ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན, ཧོ་ཏི ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱུ་པ་གོ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡.༡༣༥) –
ཨི་དཾ ཙ་ནྡཱ་བྷ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི པུ་ཙྪི་ཏོ ‘‘ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ ཙ་ནྡཱ་བྷཾ ནཱ་མ, པཱི་ཏ་ཀ་སི་ཎཾ སཱུ་རི་ཡཱ་བྷཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ གཱ་དྷ་ཏི པ་ཝི་ས་ཏི པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི, སོ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཨཱ་བྷ་སྶ་རཱུ་པ་གོ ཧོ་ཏི, ཏཱ་དི་སོ ཨ་ཧ’’ནྟི ས་ནྡྷཱ་ཡ – ‘‘ཙ་ནྡཱ་བྷཾ སཱུ་རི་ཡཱ་བྷ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་ད་མེ་ཝ ཙ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་པ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ –
‘‘ཨཱ་སཱི་སེ་ཐེ་ཝ པུ་རི་སོ, ན ནི་བྦི་ནྡེ་ཡྻ པ་ཎྜི་ཏོ;
པ་སྶཱ་མི ཝོ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪིཾ ཏ་ཐཱ ཨ་ཧུ.
‘‘ཨཱ་སཱི་སེ་ཐེ་ཝ པུ་རི་སོ, ན ནི་བྦི་ནྡེ་ཡྻ པ་ཎྜི་ཏོ;
པ་སྶཱ་མི ཝོ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལ་མུ་བྦྷ་ཏཾ.
‘‘ཝཱ་ཡ་མེ་ཐེ་ཝ པུ་རི་སོ, ན ནི་བྦི་ནྡེ་ཡྻ པ་ཎྜི་ཏོ;
པ་སྶཱ་མི ཝོ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪིཾ ཏ་ཐཱ ཨ་ཧུ.
‘‘ཝཱ་ཡ་མེ་ཐེ་ཝ པུ་རི་སོ, ན ནི་བྦི་ནྡེ་ཡྻ པ་ཎྜི་ཏོ;
པ་སྶཱ་མི ཝོ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལ་མུ་བྦྷ་ཏཾ.
‘‘དུ་ཀྑཱུ་པ་ནཱི་ཏོ་པི ན་རོ ས་པ་ཉྙོ,
ཨཱ་སཾ ན ཚི་ནྡེ་ཡྻ སུ་ཁཱ་ག་མཱ་ཡ;
བ་ཧཱུ ཧི ཕ་སྶཱ ཨ་ཧི་ཏཱ ཧི་ཏཱ ཙ,
ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏཱ མ་ཙྩ་མུ་པ་བྦ་ཛ་ནྟི.
‘‘ཨ་ཙི་ནྟི་ཏ་མྤི བྷ་ཝ་ཏི, ཙི་ནྟི་ཏ་མྤི ཝི་ན་སྶ་ཏི;
ན ཧི ཙི་ནྟཱ་མ་ཡཱ བྷོ་གཱ, ཨི་ཏྠི་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ.
‘‘ས་ར་བྷཾ གི་རི་དུ་གྒ་སྨིཾ, ཡཾ ཏྭཾ ཨ་ནུ་ས་རཱི པུ་རེ;
ཨ་ལཱི་ན་ཙི་ཏྟ་སྶ ཏུ་ཝཾ, ཝི་ཀྐ་ནྟ་མ་ནུ་ཛཱི་ཝ་སི.
‘‘ཡོ ཏཾ ཝི་དུ་གྒཱ ན་ར་ཀཱ ས་མུ་དྡྷ་རི,
སི་ལཱ་ཡ ཡོ་གྒཾ ས་ར་བྷོ ཀ་རི་ཏྭཱ;
དུ་ཀྑཱུ་པ་ནཱི་ཏཾ མ་ཙྩུ་མུ་ཁཱ པ་མོ་ཙ་ཡི,
ཨ་ལཱི་ན་ཙི་ཏྟཾ ཏ མི་གཾ ཝ་དེ་སི.
‘‘ཀིཾ ཏྭཾ ནུ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏ་དཱ ཨ་ཧོ་སི,
ཨུ་དཱ་ཧུ ཏེ ཀོ་ཙི ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཀྑཱ;
ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་དྡོ ནུ་སི ས་བྦ་ད་སྶཱི,
ཉཱ་ཎཾ ནུ ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ བྷིཾ་ས་རཱུ་པཾ.
‘‘ན ཙེ་ཝ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ཏ་དཱ ཨ་ཧོ་སིཾ,
ན ཙཱ་པི མེ ཀོ་ཙི ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཀྑཱ;
གཱ་ཐཱ་པ་དཱ་ན་ཉྩ སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནཾ,
ཨ་ཏྠཾ ཏ་དཱ་ནེ་ནྟི ཛ་ནི་ནྡ དྷཱི་རཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡༣.༡༣༤-༡༤༣) –
ཨི་མཾ ཏེ་ར་ས་ནི་པཱ་ཏེ ས་ར་བྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཉྩ ཀ་ཐེ་སི. ཨི་མཱ་ནི པ་ན པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་ཏྠཱ་རཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ པ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ་པི ཐེ་རོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི.
ཀ་ཐཾ ཙི་ཎྞ་ཝ་སི་ཏོཏི? ཙི་ཎྞཾ ཀི་རེ་ཏཾ ཐེ་ར་སྶ ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཎྞ་ཝ་སི་ཏོ་པི ཐེ་རོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི.
ཀ་ཐཾ གུ་ཎཱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོཏི? ཋ་པེ་ཏྭཱ ཧི ད་ས་བ་ལཾ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ཨེ་ཀ་སཱ་ཝ་ཀོ་པི མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ས་དི་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ གུ་ཎཱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ་པི ཐེ་རོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི.
ཡ་ཐཱ ཙ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རོ་པི ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཨི་མེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི. ཀ་ཐཾ? ཐེ་རོ ཧི མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ན་ནྡོ་པ་ན་ནྡ་ས་དི་ས་མྤི ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ ད་མེ་སཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ལ་བྷི. ན པ་ནེ་ས ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཏཱི་ཏེ པ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
‘‘ཡོ པ་བྦ་ཛཱི ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ,
པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མཱ་ནི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི;
ཏཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ,
པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཾ ཝ་ནྡ་ཐ མོ་གྒ་ལླཱ་ན’’ནྟི. –
ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ་པི ལ་བྷི. ཙི་ཎྞཾ ཙེ་ཏཾ ཐེ་ར་སྶ ནི་ར་ཡཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན ནི་ར་ཡ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ས་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ སཱི་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཀྐ་མ་ཏྟཾ པ་དུ་མཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ པ་དུ་མ་ཀ་ཎྞི་ཀཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི, དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དེ་ཝ་ས་ངྒྷཾ ཀ་མྨ་ག་ཏིཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཙྩ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཎྞ་ཝ་སི་ཏོ ལ་བྷི. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨ་ཉྙོ སཱ་ཝ་ཀོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཝི་ཡ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ གུ་ཎཱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ལ་བྷི.
ཡ་ཐཱ ཙེ་ས, ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ་པི ས་བྦེ་ཧེ་ཝི་མེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི. ཀ་ཐཾ? ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧི ཐེ་ར་སྶ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ མ་གྒཾ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱི་ཧི ཨོ་ཝཱ་དེ་ཧི ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྤི, མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཐེ་ར་སྶ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ག་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ལ་བྷི. ན ཙེ་ས ཨི་དཱ་ནེ་ཝ དྷུ་ཏ་དྷ་རོ, ཨ་ཏཱི་ཏེ པ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི དྷུ་ཏ་དྷ་རོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི.
‘‘ཡོ པ་བྦ་ཛཱི ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ,
པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མཱ་ནི མ་ནོ་ར་མཱ་ནི;
ཏཾ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཾ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ,
པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཾ ཝ་ནྡ་ཐ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ’’ནྟི. –
ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏོ་པི ལ་བྷི. ཙི་ཎྞཾ ཙེ་ཏཾ ཐེ་ར་སྶ ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཎྞ་ཝ་སི་ཏོ ལ་བྷི. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨ་ཉྙོ སཱ་ཝ་ཀོ ཏེ་ར་ས་ཧི དྷུ་ཏ་གུ་ཎེ་ཧི མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ས་དི་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ གུ་ཎཱ་ཏི་རེ་ཀ་ཏོ ལ་བྷི. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ཏོ གུ་ཎེ ཀི་ཏྟེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
གུ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷེ ར་ཛྫ་སི་རིཾ པ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏྟ་བྦཾ མེ པ་ཏྟཾ, ཀིཾ མེ ཨི་དཱ་ནི མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ཨོ་ལོ་ཀི་ཏེ་ནཱ’’ཏི ན ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ ཧུ་ཏྭཱ ར་ཛྫ་སི་རིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན པ་ན ཀཱ་ལཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦེ ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, པ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦེ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཋཱ་ན་ནྟ་རེ་སུ ཙ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ་སུ ཋ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཨ་དྷི་ག་ཏ་སྶ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་དྷ་མྨ་ར་ཛྫོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ་པི ‘‘ཀིཾ མེ ཨི་དཱ་ནི ལོ་ཀེ་ན ཨོ་ལོ་ཀི་ཏེ་ན, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ བྲ་ཧྨ་སྶ་རཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་མཱ་ནོ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟེ ཀ་ཎྷ་དྷ་མྨེ པུ་གྒ་ལེ སི་ནེ་རུ་པཱ་དེ པ་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡ་ས་ནྟ་ཛྫ་ནེ་ན ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨེ པུ་གྒ་ལེ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་གྒེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ པ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ་སུ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་ཏྠེ་རཱ་ད་ཡོ སཱ་ཝ་ཀེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་གུ་ཎ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ་སུ ཋ་པེ་ནྟོ ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ར་ཏྟ་ཉྙཱུ་ནཾ, ཡ་དི་དཾ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.