༣. པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀཾ
༦༣༨. ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི – ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
༦༣༩. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཀ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ, ཀ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ, ཀ་ཏི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ…པེ… ཀ་ཏི ས་ར་ཎཱ, ཀ་ཏི ཨ་ར་ཎཱ?
༡. ཏི་ཀཾ
༦༤༠. སི་ཡཱ ཀུ་ས་ལཱ, སི་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ. ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི – ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ – ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ. སི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀཱ, སི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ, སི་ཡཱ ནེ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ. སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ. སི་ཡཱ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ, སི་ཡཱ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཨ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ – ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ, ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ. དྭེ ཛྷཱ་ནཱ་ནི – ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ པཱི་ཏིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ, ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི – ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ – ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ. ནེ་ཝ ད་སྶ་ནེ་ན ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. ནེ་ཝ ད་སྶ་ནེ་ན ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. སི་ཡཱ ཨཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནོ, སི་ཡཱ ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནོ, སི་ཡཱ ནེ་ཝཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནཱ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནོ. སི་ཡཱ སེ་ཀྑཱ, སི་ཡཱ ཨ་སེ་ཀྑཱ, སི་ཡཱ ནེ་ཝ་སེ་ཀྑ་ནཱ་སེ་ཀྑཱ. སི་ཡཱ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ, སི་ཡཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ. ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི་པི, མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི་པི, སི་ཡཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི; ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ སི་ཡཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ; སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི་པི, མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི་པི, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི་པི. སི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ, སི་ཡཱ པ་ཎཱི་ཏཱ. སི་ཡཱ ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ. ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ན མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎཱ, སི་ཡཱ མ་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ, སི་ཡཱ མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ མ་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཏི་པི, མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ་ཏི་པི; ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ སི་ཡཱ མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ མ་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, སི་ཡཱ མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏི, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི་པི, མ་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ནྟི་པི མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏཱི་ཏི་པི. སི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ, སི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དི་ནོ. སི་ཡཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ, སི་ཡཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ. ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི་པི, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི་པི, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི་པི; ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ སི་ཡཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི་པི, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི་པི, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མ་ཎ་ནྟི་པི. སི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ, སི་ཡཱ བ་ཧི་དྡྷཱ, སི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ. ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ སི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི་པི, བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི་པི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི་པི. ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ.
༢. དུ་ཀཾ
༦༤༡. ན ཧེ་ཏཱུ, ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ, ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙཱ’’ཏི, ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ, ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ‘‘ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི, ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ན ཙ ཧེ་ཏཱུ, ན ཧེ་ཏཱུ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ.
ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ས་ངྑ་ཏཱ, ཨ་ནི་ད་སྶ་ནཱ, ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ, ཨ་རཱུ་པཱ, སི་ཡཱ ལོ་ཀི་ཡཱ, སི་ཡཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ, ཀེ་ན་ཙི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ, ཀེ་ན་ཙི ན ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ.
ནོ ཨཱ་ས་ཝཱ, སི་ཡཱ སཱ་ས་ཝཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ, ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ ཙེ་ཝ སཱ་ས་ཝཱ ཙཱ’’ཏི, སི་ཡཱ སཱ་ས་ཝཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ‘‘སཱ་ས་ཝཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ’’ཏི. ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ ‘‘ཨཱ་ས་ཝཱ ཙེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི’’པི, ཨཱ་ས་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ནོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ་ཏི་པི. སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ སཱ་ས་ཝཱ, སི་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ.
ནོ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ…པེ… ནོ ག་ནྠཱ…པེ… ནོ ཨོ་གྷཱ…པེ… ནོ ཡོ་གཱ…པེ… ནོ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ…པེ… ནོ པ་རཱ་མཱ་སཱ…པེ… སཱ་ར་མྨ་ཎཱ, ནོ ཙི་ཏྟཱ, ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ, ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛཱ, ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་བྷུ་ནོ, ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ནོ, ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཧ་བྷུ་ནོ, ཙི་ཏྟ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ནོ, བཱ་ཧི་རཱ, ནོ ཨུ་པཱ་དཱ, སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣཱ.
ནོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ…པེ… ནོ ཀི་ལེ་སཱ…པེ… ན ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ན ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ, ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ – ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ. པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ – ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་ཙཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ, ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ. དྭེ ཛྷཱ་ནཱ་ནི – ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ པཱི་ཏིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་པྤཱི་ཏི་ཀཱ, དྭེ ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨ་པྤཱི་ཏི་ཀཱ. དྭེ ཛྷཱ་ནཱ་ནི – ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ པཱི་ཏིཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ, དྭེ ཛྷཱ་ནཱ་ནི ན པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ. ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི – ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ན སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཾ. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ – ཨེ་ཏྠུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པེ་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ, ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ, ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, སི་ཡཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ, སི་ཡཱ ན རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ, ཏཱི་ཎི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ སི་ཡཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ, སི་ཡཱ ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ, སི་ཡཱ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ, སི་ཡཱ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ, སི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ, སི་ཡཱ ནི་ཡ་ཏཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ, སི་ཡཱ ས་ཨུ་ཏྟ་རཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ, ཨ་ར་ཎཱ་ཏི.
པ་ཉྷཱ་པུ་ཙྪ་ཀཾ.
ཛྷཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒོ ནི་ཊྛི་ཏོ.