༡༢. ཛྷཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒོ
༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ
༥༠༨. ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ, ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ པུ་བྦ་ར་ཏྟཱ་པ་ར་ར་ཏྟཾ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ སཱ་ཏ་ཙྩཾ ནེ་པ་ཀྐཾ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. སོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་མི་ཉྫི་ཏེ [ས་མྨི་ཉྫི་ཏེ (སཱི. སྱཱ.)] པ་སཱ་རི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨ་སི་ཏེ པཱི་ཏེ ཁཱ་ཡི་ཏེ སཱ་ཡི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ག་ཏེ ཋི་ཏེ ནི་སི་ནྣེ སུ་ཏྟེ ཛཱ་ག་རི་ཏེ བྷཱ་སི་ཏེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. སོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཾ ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཾ མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཾ [མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སེ་ཡྻ་ཀཾ (སཱི. སྱཱ.)] པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤཾ. སོ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀེ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི, བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. ཐི་ན་མི་དྡྷཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ, ཐི་ན་མི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. སོ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ ས་མཱ་དྷི་ཛཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ཙ ཝི་ཧ་ར་ཏི ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི – ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’’ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
མཱ་ཏི་ཀཱ
༥༠༩. ‘‘ཨི་དྷཱ’’ཏི ཨི་མི་སྶཱ དི་ཊྛི་ཡཱ, ཨི་མི་སྶཱ ཁ་ནྟི་ཡཱ, ཨི་མི་སྶཱ རུ་ཙི་ཡཱ, ཨི་མ་སྨིཾ ཨཱ་དཱ་ཡེ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ན་ཡེ, ཨི་མ་སྨིཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ, ཨི་མ་སྨིཾ པཱ་ཝ་ཙ་ནེ, ཨི་མ་སྨིཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ, ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨི་དྷཱ’’ཏི.
༥༡༠. ‘‘བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ས་མ་ཉྙཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ, པ་ཊི་ཉྙཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ, བྷི་ཀྑ་ཏཱི་ཏི བྷི་ཀྑུ, བྷི་ཀྑ་ཀོ་ཏི བྷི་ཀྑུ, བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པ་ག་ཏོ་ཏི བྷི་ཀྑུ, བྷི་ནྣ་པ་ཊ་དྷ་རོ་ཏི བྷི་ཀྑུ, བྷི་ནྡ་ཏི པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ་ཏི བྷི་ཀྑུ, བྷི་ནྣ་ཏྟཱ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ, ཨོ་དྷི་སོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ བྷི་ཀྑུ, ཨ་ནོ་དྷི་སོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ བྷི་ཀྑུ, སེ་ཀྑོ བྷི་ཀྑུ, ཨ་སེ་ཀྑོ བྷི་ཀྑུ, ནེ་ཝ་སེ་ཀྑ་ནཱ་སེ་ཀྑོ བྷི་ཀྑུ, ཨ་གྒོ བྷི་ཀྑུ, བྷ་དྲོ བྷི་ཀྑུ, མ་ཎྜོ བྷི་ཀྑུ, སཱ་རོ བྷི་ཀྑུ, ས་མ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཉ་ཏྟི་ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཀུ་པྤེ་ན ཋཱ་ནཱ་ར་ཧེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ.
༥༡༡. ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ’’ནྟི སཱི་ལཾ པ་ཏི་ཊྛཱ ཨཱ་དི ཙ་ར་ཎཾ སཾ་ཡ་མོ སཾ་ཝ་རོ མོ་ཀྑཾ པཱ་མོ་ཀྑཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ. སཾ་ཝ་རོ་ཏི. ཀཱ་ཡི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ. སཾ་ཝུ་ཏོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི ས་མུ་པེ་ཏོ ཨུ་པཱ་ག་ཏོ ས་མུ་པཱ་ག་ཏོ ཨུ་པ་པ་ནྣོ ས་མྤ་ནྣོ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ’’ཏི.
༥༡༢. ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨི་རི་ཡ་ཏི ཝ་ཏྟ་ཏི པཱ་ལེ་ཏི ཡ་པེ་ཏི ཡཱ་པེ་ཏི ཙ་ར་ཏི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༥༡༣. ‘‘ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི ཨ་ཏྠི ཨཱ་ཙཱ་རོ, ཨ་ཏྠི ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ? ཀཱ་ཡི་ཀོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ’’. ས་བྦ་མྤི དུ་སྶཱི་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ. ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཝེ་ལུ༹་དཱ་ནེ་ན ཝཱ པ་ཏྟ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ པུ་པྥ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ཕ་ལ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ སི་ནཱ་ན་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་དཱ་ནེ་ན ཝཱ ཙཱ་ཊུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ མུ་གྒ་སཱུ་པྱ་ཏཱ་ཡ [མུ་གྒ་སུ་པྤ་ཏཱ་ཡ (སཱི.)] ཝཱ པཱ་རི་བྷ་ཊ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱ བུ་དྡྷ་པ་ཊི་ཀུ་ཊྛེ་ན མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་ནཱ་ཙཱ་རོ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨཱ་ཙཱ་རོ? ཀཱ་ཡི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨཱ་ཙཱ་རོ’’. ས་བྦོ་པི སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ ཨཱ་ཙཱ་རོ. ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ན ཝེ་ལུ༹་དཱ་ནེ་ན ན པ་ཏྟ་དཱ་ནེ་ན ན པུ་པྥ་དཱ་ནེ་ན ན ཕ་ལ་དཱ་ནེ་ན ན སི་ནཱ་ན་དཱ་ནེ་ན ན ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་དཱ་ནེ་ན ན ཙཱ་ཊུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ན མུ་གྒ་སཱུ་པྱ་ཏཱ་ཡ ན པཱ་རི་བྷ་ཊ་ཡ་ཏཱ་ཡ ན ཛ་ངྒྷ་པེ་ས་ནི་ཀེ་ན ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན བུ་དྡྷ་པ་ཊི་ཀུ་ཊྛེ་ན མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨཱ་ཙཱ་རོ’’.
༥༡༤. ‘‘གོ་ཙ་རོ’’ཏི ཨ་ཏྠི གོ་ཙ་རོ, ཨ་ཏྠི ཨ་གོ་ཙ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨ་གོ་ཙ་རོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཝེ་སི་ཡཱ་གོ་ཙ་རོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཝི་དྷ་ཝཱ་གོ་ཙ་རོ ཝཱ ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་གོ་ཙ་རོ ཝཱ པ་ཎྜ་ཀ་གོ་ཙ་རོ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་གོ་ཙ་རོ ཝཱ པཱ་ནཱ་གཱ་ར་གོ་ཙ་རོ ཝཱ, སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི རཱ་ཛཱུ་ཧི རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ན སཾ་ས་གྒེ་ན; ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན ཏཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཨ་སྶ་དྡྷཱ་ནི ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨ་ནོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨ་ཀྐོ་ས་ཀ་པ་རི་བྷཱ་ས་ཀཱ་ནི ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མཱ་ནི ཨ་ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱ་ནི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཀཱ་མཱ་ནི ཨ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་ཀཱ་མཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི སེ་ཝ་ཏི བྷ་ཛ་ཏི པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་གོ་ཙ་རོ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ གོ་ཙ་རོ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ན ཝེ་སི་ཡཱ་གོ་ཙ་རོ ཧོ་ཏི ན ཝི་དྷ་ཝཱ་གོ་ཙ་རོ ན ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་གོ་ཙ་རོ ན པ་ཎྜ་ཀ་གོ་ཙ་རོ ན བྷི་ཀྑུ་ནི་གོ་ཙ་རོ ན པཱ་ནཱ་གཱ་ར་གོ་ཙ་རོ, ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི རཱ་ཛཱུ་ཧི རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ན སཾ་ས་གྒེ་ན; ཡཱ་ནི ཝཱ པ་ན ཏཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ས་དྡྷཱ་ནི པ་ས་ནྣཱ་ནི ཨོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཀཱ་སཱ་ཝ་པ་ཛྫོ་ཏཱ་ནི ཨི་སི་ཝཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝཱ་ཏཱ་ནི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ་ནི ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱ་ནི ཕཱ་སུ་ཀ་ཀཱ་མཱ་ནི ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་ཀཱ་མཱ་ནི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི སེ་ཝ་ཏི བྷ་ཛ་ཏི པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘གོ་ཙ་རོ’’. ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨཱ་ཙཱ་རེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཙ གོ་ཙ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི.
༥༡༥. ‘‘ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟཱ ཝ་ཛྫཱ? ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ཝ་ཛྫཱ་ནི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨོ་ར་མ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ལ་ཧུ་སཱ་ནི ལ་ཧུ་ས་མྨ་ཏཱ་ནི སཾ་ཡ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི སཾ་ཝ་ར་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ནི – ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ‘‘ཨ་ཎུ་མ་ཏྟཱ ཝ་ཛྫཱ’’. ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ ཝ་ཛྫ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཙ ཧོ་ཏི བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཙ ནི་སྶ་ར་ཎ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཙ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི’’ཏི.
༥༡༦. ‘‘ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ སི་ཀྑཱ? ཙ་ཏ་སྶོ སི་ཀྑཱ – བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་སི་ཀྑཱ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་སི་ཀྑཱ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སི་ཀྑཱ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀ་སི་ཀྑཱ. ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ‘‘སི་ཀྑཱ་ཡོ’’. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་སུ སི་ཀྑཱ་སུ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་བྦ་ཐཱ ས་བྦཾ ཨ་སེ་སཾ ནི་སྶེ་སཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུ’’ཏི.
༥༡༧. ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ’’ཏི ཨ་ཏྠི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ, ཨ་ཏྠི ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ན ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ ན སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ན ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ ན སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡཱ ཨི་མེ་སཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་གུ་ཏྟི ཨ་གོ་པ་ནཱ ཨ་ནཱ་ར་ཀྑོ ཨ་སཾ་ཝ་རོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ…པེ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ…པེ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ…པེ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཉ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡཱ ཨི་མེ་སཾ ཚ་ནྣཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ གུ་ཏྟི གོ་པ་ནཱ ཨཱ་ར་ཀྑོ སཾ་ཝ་རོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ’’. ཨི་མཱ་ཡ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི ས་མུ་པེ་ཏོ…པེ… ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ’’ཏི.
༥༡༨. ‘‘བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ’’ཏི ཨ་ཏྠི བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ, ཨ་ཏྠི བྷོ་ཛ་ནེ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ བྷོ་ཛ་ནེ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི ད་ཝཱ་ཡ མ་དཱ་ཡ མ་ཎྜ་ནཱ་ཡ ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡ. ཡཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱ བྷོ་ཛ་ནེ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘བྷོ་ཛ་ནེ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ? ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི – ‘‘ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡ ན མ་དཱ་ཡ ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡ ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཡཱ་པ་ནཱ་ཡ ཝི་ཧིཾ་སཱུ་པ་ར་ཏི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ, ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཧ་ངྑཱ་མི ན་ཝ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མི ཡཱ་ཏྲཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཙ ཕཱ་སུ ཝི་ཧཱ་རོ ཙཱ’’ཏི. ཡཱ ཏ་ཏྠ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ པ་ཊི་ས་ངྑཱ བྷོ་ཛ་ནེ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ’’. ཨི་མཱ་ཡ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ’’ཏི.
༥༡༩. ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ པུ་བྦ་ར་ཏྟཱ་པ་ར་ར་ཏྟཾ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ དི་ཝ་སཾ ཙ་ངྐ་མེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མཾ ཙ་ངྐ་མེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི, ར་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མཾ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི པཱ་དེ པཱ་དཾ [པཱ་དེ་ན པཱ་དཾ (སྱཱ.)] ཨ་ཙྩཱ་དྷཱ་ཡ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ, ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ངྐ་མེ་ན ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ པུ་བྦ་ར་ཏྟཱ་པ་ར་ར་ཏྟཾ ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ.
༥༢༠. ‘‘སཱ་ཏ་ཙྩ’’ནྟི. ཡོ ཙེ་ཏ་སི་ཀོ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོ…པེ… ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ.
༥༢༡. ‘‘ནེ་པ་ཀྐ’’ནྟི. ཡཱ པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ན་ནཱ…པེ… ཨ་མོ་ཧོ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི.
༥༢༢. ‘‘བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཀཱ དྷ་མྨཱ? ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ – ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ‘‘བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཀཱ དྷ་མྨཱ’’. ཨི་ཏི ཏེ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཀེ དྷ་མྨེ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝེ་ཏི བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི.
༥༢༣. ཀ་ཐ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་མི་ཉྫི་ཏེ པ་སཱ་རི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨ་སི་ཏེ པཱི་ཏེ ཁཱ་ཡི་ཏེ སཱ་ཡི་ཏེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི; ག་ཏེ ཋི་ཏེ ནི་སི་ནྣེ སུ་ཏྟེ ཛཱ་ག་རི་ཏེ བྷཱ་སི་ཏེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏི, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་མི་ཉྫེ་ཏི, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་སཱ་རེ་ཏི, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨ་སི་ཏེ པཱི་ཏེ ཁཱ་ཡི་ཏེ སཱ་ཡི་ཏེ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨེ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ག་ཏེ ཋི་ཏེ ནི་སི་ནྣེ སུ་ཏྟེ ཛཱ་ག་རི་ཏེ བྷཱ་སི་ཏེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༥༢༤. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ས་ཏི? ཡཱ ས་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཏི པ་ཊི་སྶ་ཏི ས་ཏི ས་ར་ཎ་ཏཱ དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ཏཱ ཨ་ས་མྨུ་ས་ན་ཏཱ ས་ཏི ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ས་ཏི་བ་ལཾ ས་མྨཱ་ས་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་ཏི’’.
༥༢༥. ‘‘ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ? ཡཱ པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ན་ནཱ ཝི་ཙ་ཡོ པ་ཝི་ཙ་ཡོ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡོ ས་ལླ་ཀྑ་ཎཱ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཙྩུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཎྜི་ཙྩཾ ཀོ་ས་ལླཾ ནེ་པུ་ཉྙཾ ཝེ་བྷ་བྱཱ ཙི་ནྟཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ བྷཱུ་རཱི་མེ་དྷཱ པ་རི་ཎཱ་ཡི་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ པ་ཏོ་དོ པ་ཉྙཱ པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ པ་ཉྙཱ་ས་ཏྠཾ པ་ཉྙཱ་པཱ་སཱ་དོ པ་ཉྙཱ་ཨཱ་ལོ་ཀོ པ་ཉྙཱ་ཨོ་བྷཱ་སོ པ་ཉྙཱ་པ་ཛྫོ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ར་ཏ་ནཾ ཨ་མོ་ཧོ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ’’. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཙ ས་ཏི་ཡཱ ཨི་མི་ནཱ ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨཱ་ལོ་ཀེ་ཏི, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་མི་ཉྫེ་ཏི, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་སཱ་རེ་ཏི, ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎེ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨ་སི་ཏེ པཱི་ཏེ ཁཱ་ཡི་ཏེ སཱ་ཡི་ཏེ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་མྨེ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི, ག་ཏེ ཋི་ཏེ ནི་སི་ནྣེ སུ་ཏྟེ ཛཱ་ག་རི་ཏེ བྷཱ་སི་ཏེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ ས་མྤ་ཛཱ་ན་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི.
༥༢༦. ‘‘ཝི་ཝི་ཏྟ’’ནྟི ས་ནྟི་ཀེ ཙེ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ཀི་ཎྞཾ ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི. ཏེ་ན ཏཾ ཝི་ཝི་ཏྟཾ. དཱུ་རེ ཙེ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ཀི་ཎྞཾ ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི. ཏེ་ན ཏཾ ཝི་ཝི་ཏྟཾ.
༥༢༧. ‘‘སེ་ནཱ་ས་ན’’ནྟི མ་ཉྩོ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, པཱི་ཋ་མྤི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, བྷི་སི་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, བི་བྦོ་ཧ་ན་མྤི [བི་མྦོ་ཧ་ན་མྤི (སཱི. སྱཱ.)] སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཝི་ཧཱ་རོ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་གོ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, པཱ་སཱ་དོ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཨ་ཊྚོ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, མཱ་ལོ༹་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ལེ་ཎ་མྤི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, གུ་ཧཱ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་མྤི སེ་ནཱ་ས་ནཾ, ཝེ་ལུ༹་གུ་མྦོ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ. ཡ་ཏྠ ཝཱ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི ས་བྦ་མེ་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ.
༥༢༨. ‘‘ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཾ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ས་མྦྷ་ཛ་ཏི སེ་ཝ་ཏི ནི་སེ་ཝ་ཏི སཾ་སེ་ཝ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏཱི’’ཏི.
༥༢༩. ‘‘ཨ་ར་ཉྙ’’ནྟི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཱ ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨ་ར་ཉྙཾ.
༥༣༠. ‘‘རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ’’ནྟི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ་ཡེ་ཝ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ. པ་བྦ་ཏོ་ཡེ་ཝ པ་བྦ་ཏོ. ཀ་ནྡ་རཱ་ཡེ་ཝ ཀ་ནྡ་རཱ. གི་རི་གུ་ཧཱ་ཡེ་ཝ གི་རི་གུ་ཧཱ. སུ་སཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ སུ་སཱ་ནཾ. ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ་ཡེ་ཝ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སོ. པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫོ་ཡེ་ཝ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫོ.
༥༣༡. ‘‘ཝ་ན་པ་ཏྠ’’ནྟི དཱུ་རཱ་ན་མེ་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཝ་ན་པ་ཏྠ’’ནྟི ཝ་ན་ས་ཎྜཱ་ན་མེ་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཝ་ན་པ་ཏྠ’’ནྟི བྷཱི་ས་ན་ཀཱ་ན་མེ་ཏཾ [བྷིཾ་ས་ན་ཀཱ་ན་མེ་ཏཾ (སཱི. སྱཱ.)] སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཝ་ན་པ་ཏྠ’’ནྟི ས་ལོ་མ་ཧཾ་སཱ་ན་མེ་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཝ་ན་པ་ཏྠ’’ནྟི པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ན་མེ་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཝ་ན་པ་ཏྠ’’ནྟི ན མ་ནུ་སྶཱུ་པ་ཙཱ་རཱ་ན་མེ་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘‘ཝ་ན་པ་ཏྠ’’ནྟི དུ་ར་བྷི་ས་མྦྷ་ཝཱ་ན་མེ་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
༥༣༢. ‘‘ཨ་པྤ་ས་དྡ’’ནྟི ས་ནྟི་ཀེ ཙེ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ཀི་ཎྞཾ ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི. ཏེ་ན ཏཾ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ. དཱུ་རེ ཙེ་པི སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ཀི་ཎྞཾ ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི. ཏེ་ན ཏཾ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ.
༥༣༣. ‘‘ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་ས’’ནྟི ཡ་དེ་ཝ ཏཾ ཨ་པྤ་ས་དྡཾ ཏ་དེ་ཝ ཏཾ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཾ. ཡ་དེ་ཝ ཏཾ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སཾ ཏ་དེ་ཝ ཏཾ ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཾ. ཡ་དེ་ཝ ཏཾ ཝི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཏཾ མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཾ. ཡ་དེ་ཝ ཏཾ མ་ནུ་སྶ་རཱ་ཧ་སྶེ་ཡྻ་ཀཾ ཏ་དེ་ཝ ཏཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སཱ་རུ་པྤཾ.
༥༣༤. ‘‘ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ’’ཏི ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ ཧོ་ཏི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ.
༥༣༥. ‘‘ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ’’ཏི ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ.
༥༣༦. ‘‘ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡཱ’’ཏི ཨུ་ཛུ་ཀོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ཡོ ཋི་ཏོ པ་ཎི་ཧི་ཏོ.
༥༣༧. ‘‘པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ས་ཏི? ཡཱ ས་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཏི པ་ཊི་སྶ་ཏི…པེ… ས་མྨཱ་ས་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་ཏི’’. ཨ་ཡཾ ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི སུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ནཱ་སི་ཀ་གྒེ ཝཱ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟེ ཝཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི.
༥༣༨. ‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀེ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ? ཡོ རཱ་གོ སཱ་རཱ་གོ…པེ… ཙི་ཏྟ་སྶ སཱ་རཱ་གོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ལོ་ཀོ? པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ལོ་ཀོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ལོ་ཀོ’’. ཨ་ཡཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཨི་མ་མྷི ལོ་ཀེ ས་ནྟཱ ཧོ་ཏི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀེ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི.
༥༣༩. ‘‘ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཙི་ཏྟཾ? ཡཾ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ མཱ་ན་སཾ…པེ… ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཙི་ཏྟཾ’’. ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ག་ཏཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ’’ཏི.
༥༤༠. ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨི་རི་ཡ་ཏི ཝ་ཏྟ་ཏི པཱ་ལེ་ཏི ཡ་པེ་ཏི ཡཱ་པེ་ཏི ཙ་ར་ཏི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༥༤༡. ‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ? ཡོ རཱ་གོ སཱ་རཱ་གོ…པེ… ཙི་ཏྟ་སྶ སཱ་རཱ་གོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཙི་ཏྟཾ? ཡཾ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ མཱ་ན་སཾ…པེ… ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཙི་ཏྟཾ’’. ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཨི་མཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ སོ་དྷེ་ཏི ཝི་སོ་དྷེ་ཏི པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི མོ་ཙེ་ཏི ཝི་མོ་ཙེ་ཏི པ་རི་མོ་ཙེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི.
༥༤༢. ‘‘བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཏྠི བྱཱ་པཱ་དོ, ཨ་ཏྠི པ་དོ་སོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ བྱཱ་པཱ་དོ? ཡོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ པ་ཊི་གྷཱ་ཏོ པ་ཊི་གྷཾ པ་ཊི་ཝི་རོ་དྷོ ཀོ་པོ པ་ཀོ་པོ ས་མྤ་ཀོ་པོ དོ་སོ པ་དོ་སོ ས་མྤ་དོ་སོ ཙི་ཏྟ་སྶ བྱཱ་པ་ཏྟི མ་ནོ་པ་དོ་སོ ཀོ་དྷོ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་ཏྟཾ དོ་སོ དུ་སྶ་ནཱ དུ་སྶི་ཏ་ཏྟཾ [དཱུ་ས་ནཱ དཱུ་སི་ཏ་ཏྟཾ (སྱཱ.)] བྱཱ་པ་ཏྟི བྱཱ་པ་ཛྫ་ནཱ བྱཱ་པ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཾ ཝི་རོ་དྷོ པ་ཊི་ཝི་རོ་དྷོ ཙ་ཎྜི་ཀྐཾ ཨ་སུ་རོ་པོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཙི་ཏྟ་སྶ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘བྱཱ་པཱ་དོ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པ་དོ་སོ? ཡོ བྱཱ་པཱ་དོ སོ པ་དོ་སོ, ཡོ པ་དོ་སོ སོ བྱཱ་པཱ་དོ. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩ བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ཡ་ཉྩ པ་དོ་སོ ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི.
༥༤༣. ‘‘ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཙི་ཏྟཾ? ཡཾ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ མཱ་ན་སཾ…པེ… ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཙི་ཏྟཾ’’. ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ’’ཏི.
༥༤༤. ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི…པེ… ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༥༤༥. ‘‘བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཏྠི བྱཱ་པཱ་དོ ཨ་ཏྠི པ་དོ་སོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ བྱཱ་པཱ་དོ? ཡོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ…པེ… ཙ་ཎྜི་ཀྐཾ ཨ་སུ་རོ་པོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཙི་ཏྟ་སྶ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘བྱཱ་པཱ་དོ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པ་དོ་སོ? ཡོ བྱཱ་པཱ་དོ སོ པ་དོ་སོ, ཡོ པ་དོ་སོ སོ བྱཱ་པཱ་དོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཙི་ཏྟཾ? ཡཾ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ མཱ་ན་སཾ…པེ… ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཙི་ཏྟཾ’’. ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཨི་མ་མྷཱ བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཱ སོ་དྷེ་ཏི ཝི་སོ་དྷེ་ཏི པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི མོ་ཙེ་ཏི ཝི་མོ་ཙེ་ཏི པ་རི་མོ་ཙེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘བྱཱ་པཱ་ད་པ་དོ་སཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི.
༥༤༦. ‘‘ཐི་ན་མི་དྡྷཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཏྠི ཐི་ནཾ [ཐཱི་ནཾ (སཱི. སྱཱ.)], ཨ་ཏྠི མི་དྡྷཾ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཐི་ནཾ? ཡཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཀ་ལྱ་ཏཱ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ ས་ལླཱི་ཡ་ནཱ ལཱི་ནཾ ལཱི་ཡ་ནཱ ལཱི་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཐི་ནཾ ཐི་ཡ་ནཱ ཐི་ཡི་ཏ་ཏྟཾ [ཐཱི་ཡ་ནཱ ཐཱི་ཡི་ཏ་ཏྟཾ (སཱི. སྱཱ.)] ཙི་ཏྟ་སྶ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཐི་ནཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ མི་དྡྷཾ? ཡཱ ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཀ་ལྱ་ཏཱ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ ཨོ་ནཱ་ཧོ པ་རི་ཡོ་ནཱ་ཧོ ཨ་ནྟོ་ས་མོ་རོ་དྷོ མི་དྡྷཾ སུ་པྤཾ པ་ཙ་ལཱ་ཡི་ཀཱ སུ་པྤཾ སུ་པྤ་ནཱ སུ་པྤི་ཏ་ཏྟཾ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘མི་དྡྷཾ’’. ཨི་ཏི ཨི་ད་ཉྩ ཐི་ནཾ ཨི་ད་ཉྩ མི་དྡྷཾ ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཐི་ན་མི་དྡྷཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི.
༥༤༧. ‘‘ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ’’ཏི. ཏ་སྶ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ ཙ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝ་ནྟ་ཏྟཱ མུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛ་ཏྟཱ པ་ཧཱི་ན་པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛ་ཏྟཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ག་ཏ་ཐི་ན་མི་དྡྷོ’’ཏི.
༥༤༨. ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི…པེ… ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༥༤༩. ‘‘ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ས་ཉྙཱ? ཡཱ ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ན་ནཱ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏ་ཏྟཾ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་ཉྙཱ’’. ཨ་ཡཾ ས་ཉྙཱ ཨཱ་ལོ་ཀཱ ཧོ་ཏི ཝི་ཝ་ཊཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི’’ཏི.
༥༥༠. ‘‘ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ས་ཏི? ཡཱ ས་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཏི …པེ… ས་མྨཱ་ས་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་ཏི’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ? ཡཱ པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ན་ནཱ…པེ… ཨ་མོ་ཧོ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ’’. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཙ ས་ཏི་ཡཱ ཨི་མི་ནཱ ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’’ཏི.
༥༥༡. ‘‘ཐི་ན་མི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཏྠི ཐི་ནཾ, ཨ་ཏྠི མི་དྡྷཾ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཐི་ནཾ…པེ… ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཐི་ནཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ མི་དྡྷཾ…པེ… ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘མི་དྡྷཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཙི་ཏྟཾ…པེ… ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཙི་ཏྟཾ’’. ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཨི་མ་མྷཱ ཐི་ན་མི་དྡྷཱ སོ་དྷེ་ཏི ཝི་སོ་དྷེ་ཏི པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི མོ་ཙེ་ཏི ཝི་མོ་ཙེ་ཏི པ་རི་མོ་ཙེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཐི་ན་མི་དྡྷཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི.
༥༥༢. ‘‘ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཏྠི ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཨ་ཏྠི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ? ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མོ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་ཀྑེ་པོ བྷ་ནྟ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ? ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཀ་པྤི་ཡེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཨ་ཝ་ཛྫེ ཝ་ཛྫ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཝ་ཛྫེ ཨ་ཝ་ཛྫ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནཱ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ མ་ནོ་ཝི་ལེ་ཁཱ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ’’. ཨི་ཏི ཨི་ད་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨི་ད་ཉྩ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི.
༥༥༣. ‘‘ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ’’ཏི ཏ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ ཙ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝ་ནྟ་ཏྟཱ མུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛ་ཏྟཱ པ་ཧཱི་ན་པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛ་ཏྟཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ’’ཏི.
༥༥༤. ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི …པེ… ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༥༥༥. ‘‘ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཙི་ཏྟཾ? ཡཾ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ མཱ་ན་སཾ…པེ… ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཙི་ཏྟཾ’’. ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི ས་མི་ཏཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ’’ཏི.
༥༥༦. ‘‘ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྠི ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཨ་ཏྠི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ? ཡཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མོ ཙེ་ཏ་སོ ཝི་ཀྑེ་པོ བྷ་ནྟ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ…པེ… ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཙི་ཏྟཾ…པེ… ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཙི་ཏྟཾ’’. ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཨི་མ་མྷཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ སོ་དྷེ་ཏི ཝི་སོ་དྷེ་ཏི པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི མོ་ཙེ་ཏི ཝི་མོ་ཙེ་ཏི པ་རི་མོ་ཙེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི.
༥༥༧. ‘‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི, ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ? ཡཱ ཀ་ངྑཱ ཀ་ངྑཱ་ཡ་ནཱ ཀ་ངྑཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཝི་མ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ དྭེ་ལ༹ྷ་ཀཾ དྭི་དྷཱ་པ་ཐོ སཾ་ས་ཡོ ཨ་ནེ་ཀཾ་ས་གྒཱ་ཧོ ཨཱ་ས་པྤ་ནཱ པ་རི་ས་པྤ་ནཱ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ཎཱ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ མ་ནོ་ཝི་ལེ་ཁོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ’’. ཨ་ཡཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ས་ནྟཱ ཧོ་ཏི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི.
༥༥༨. ‘‘ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ’’ཏི, ཨི་མཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ ཏི་ཎྞོ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ ནི་ཏྟི་ཎྞོ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ པཱ་ར་མ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ’’ཏི.
༥༥༩. ‘‘ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ན ཀ་ངྑ་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཧོ་ཏི ནི་ཀྐ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཝི་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ’’ཏི.
༥༦༠. ‘‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི, ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ? ཡཱ ཀ་ངྑཱ ཀ་ངྑཱ་ཡ་ནཱ ཀ་ངྑཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ མ་ནོ་ཝི་ལེ་ཁོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཙི་ཏྟཾ? ཡཾ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ མཱ་ན་སཾ…པེ… ཏ་ཛྫཱ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཙི་ཏྟཾ’’. ཨི་དཾ ཙི་ཏྟཾ ཨི་མཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ སོ་དྷེ་ཏི ཝི་སོ་དྷེ་ཏི པ་རི་སོ་དྷེ་ཏི མོ་ཙེ་ཏི ཝི་མོ་ཙེ་ཏི པ་རི་མོ་ཙེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི.
༥༦༡. ‘‘ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི.
༥༦༢. ‘‘ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ’’ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ.
༥༦༣. ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ’’ཏི ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ པ་ཉྙཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ པ་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ’’ཏི.
༥༦༤. ‘‘ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ ཀཱ་མཱ? ཚ་ནྡོ ཀཱ་མོ, རཱ་གོ ཀཱ་མོ, ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཀཱ་མོ, ས་ངྐ་པྤོ ཀཱ་མོ, རཱ་གོ ཀཱ་མོ, ས་ངྐ་པྤ་རཱ་གོ ཀཱ་མོ – ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ‘‘ཀཱ་མཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ? ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ, བྱཱ་པཱ་དོ, ཐི་ནཾ, མི་དྡྷཾ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ – ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཙ ཀཱ་མེ་ཧི ཨི་མེ་ཧི ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཝི་ཝི་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ཝི་ཙྩ ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’’ཏི.
༥༦༥. ‘‘ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་ར’’ནྟི ཨ་ཏྠི ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨ་ཏྠི ཝི་ཙཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝི་ཏ་ཀྐོ? ཡོ ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ས་ངྐ་པྤོ ཨ་པྤ་ནཱ བྱ་པྤ་ནཱ ཙེ་ཏ་སོ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ནཱ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐོ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝི་ཙཱ་རོ? ཡོ ཙཱ་རོ ཝི་ཙཱ་རོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རོ ཨུ་པ་ཝི་ཙཱ་རོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷ་ན་ཏཱ ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏཱ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཙཱ་རོ. ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཙ ཝི་ཙཱ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཝི་ཙཱ་ར’’ནྟི.
༥༦༦. ‘‘ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ’’ནྟི ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཝི་ཙཱ་རོ, པཱི་ཏི, སུ་ཁཾ, ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱ – ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཝེ་ཀེ ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི ས་ཉྫཱ་ཏཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཝེ་ཀ་ཛ’’ནྟི.
༥༦༧. ‘‘པཱི་ཏི་སུ་ཁ’’ནྟི ཨ་ཏྠི པཱི་ཏི, ཨ་ཏྠི སུ་ཁཾ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ པཱི་ཏི? ཡཱ པཱི་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ ཨཱ་མོ་ད་ནཱ པ་མོ་ད་ནཱ ཧཱ་སོ པ་ཧཱ་སོ ཝི་ཏྟི ཨོ་ད་གྱཾ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཙི་ཏྟ་སྶ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘པཱི་ཏི’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སུ་ཁཾ? ཡཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སཱ་ཏཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སུ་ཁཾ ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ སཱ་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ སཱ་ཏཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘སུ་ཁཾ’’. ཨི་དཾ སུ་ཁཾ ཨི་མཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཧ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ སཾ་ས་ཊྛཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘པཱི་ཏི་སུ་ཁ’’ནྟི.
༥༦༨. ‘‘པ་ཋ་མ’’ནྟི ག་ཎ་ནཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏཱ [ག་ཎ་ནཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏོ (སྱཱ.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི] པ་ཋ་མཾ. ཨི་དཾ པ་ཋ་མཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི པ་ཋ་མཾ.
༥༦༩. ‘‘ཛྷཱ་ན’’ནྟི ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཝི་ཙཱ་རོ, པཱི་ཏི, སུ་ཁཾ, ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱ.
༥༧༠. ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫཱ’’ཏི ཡོ པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷོ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ པ་ཏྟི ས་མྤ་ཏྟི ཕུ་ས་ནཱ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ.
༥༧༡. ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི …པེ… ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༥༧༢. ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ’’ཏི, ཨ་ཏྠི ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨ་ཏྠི ཝི་ཙཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝི་ཏ་ཀྐོ? ཡོ ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ…པེ… ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐོ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝི་ཙཱ་རོ? ཡོ ཙཱ་རོ ཝི་ཙཱ་རོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རོ ཨུ་པ་ཝི་ཙཱ་རོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷ་ན་ཏཱ ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏཱ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཙཱ་རོ’’. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཡ་ཉྩ ཝི་ཙཱ་རོ ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མཱ’’ཏི.
༥༧༣. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ’’ནྟི ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ.
༥༧༤. ‘‘ས་མྤ་སཱ་ད་ན’’ནྟི ཡཱ ས་དྡྷཱ ས་དྡ་ཧ་ནཱ ཨོ་ཀ་པྤ་ནཱ ཨ་བྷི་པྤ་སཱ་དོ.
༥༧༥. ‘‘ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝ’’ནྟི ཡཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཋི་ཏི…པེ… ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི.
༥༧༦. ‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་ར’’ནྟི ཨ་ཏྠི ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨ་ཏྠི ཝི་ཙཱ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝི་ཏ་ཀྐོ? ཡོ ཏ་ཀྐོ ཝི་ཏ་ཀྐོ…པེ… ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐོ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཝི་ཙཱ་རོ? ཡོ ཙཱ་རོ ཨ་ནུ་ཙཱ་རོ ཝི་ཙཱ་རོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རོ ཨུ་པ་ཝི་ཙཱ་རོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷ་ན་ཏཱ ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏཱ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཙཱ་རོ’’. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཡ་ཉྩ ཝི་ཙཱ་རོ ས་ནྟཱ ཧོ་ཏི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་ར’’ནྟི.
༥༧༧. ‘‘ས་མཱ་དྷི་ཛ’’ནྟི ས་མྤ་སཱ་དོ པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ – ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ ས་མཱ་དྷི་མྷི ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི ས་ཉྫཱ་ཏཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་མཱ་དྷི་ཛ’’ནྟི.
༥༧༨. ‘‘པཱི་ཏི་སུ་ཁ’’ནྟི ཨ་ཏྠི པཱི་ཏི, ཨ་ཏྠི སུ་ཁཾ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ པཱི་ཏི…པེ… ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘པཱི་ཏི’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སུ་ཁཾ…པེ… ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘སུ་ཁཾ’’. ཨི་དཾ སུ་ཁཾ ཨི་མཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཧ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ སཾ་ས་ཊྛཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘པཱི་ཏི་སུ་ཁ’’ནྟི.
༥༧༩. ‘‘དུ་ཏི་ཡ’’ནྟི ག་ཎ་ནཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏཱ དུ་ཏི་ཡཾ. ཨི་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི དུ་ཏི་ཡཾ.
༥༨༠. ‘‘ཛྷཱ་ན’’ནྟི ས་མྤ་སཱ་དོ, པཱི་ཏི་སུ་ཁཾ, ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱ.
༥༨༡. ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫཱ’’ཏི ཡོ དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷོ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ པ་ཏྟི ས་མྤ་ཏྟི ཕུ་ས་ནཱ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ.
༥༨༢. ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི …པེ… ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༥༨༣. ‘‘པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ པཱི་ཏི? ཡཱ པཱི་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ ཨཱ་མོ་ད་ནཱ པ་མོ་ད་ནཱ ཧཱ་སོ པ་ཧཱ་སོ ཝི་ཏྟི ཨོ་ད་གྱཾ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཙི་ཏྟ་སྶ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘པཱི་ཏི’’. ཨ་ཡཾ པཱི་ཏི ས་ནྟཱ ཧོ་ཏི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘པཱི་ཏི་ཡཱ ཙ ཝི་རཱ་གཱ’’ཏི.
༥༨༤. ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ? ཡཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ནཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་སྶ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ’’. ཨི་མཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ’’ཏི.
༥༨༥. ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི …པེ… ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༥༨༦. ‘‘ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ས་ཏི? ཡཱ ས་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཏི…པེ… ས་མྨཱ་ས་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་ཏི’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ? ཡཱ པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ན་ནཱ…པེ… ཨ་མོ་ཧོ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ’’. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཙ ས་ཏི་ཡཱ ཨི་མི་ནཱ ཙ ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་ཏོ ཙ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ’’ཏི.
༥༨༧. ‘‘སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སུ་ཁཾ? ཡཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སཱ་ཏཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སུ་ཁཾ ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ སཱ་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ སཱ་ཏཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘སུ་ཁཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཀཱ་ཡོ? ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཀཱ་ཡོ’’. ཨི་དཾ སུ་ཁཾ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘སུ་ཁ་ཉྩ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི’’ཏི.
༥༨༨. ‘‘ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཱི’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ ཨ་རི་ཡཱ? ཨ་རི་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི བུ་དྡྷཱ ཙ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ. ཏེ ཨི་མཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི དེ་སེ་ནྟི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི [པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི (སཱི. སྱཱ.)] པ་ཊྛ་པེ་ནྟི ཝི་ཝ་ར་ནྟི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟི ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རོ་ནྟི པ་ཀཱ་སེ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཡཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཱི’’ཏི.
༥༨༩. ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ? ཡཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ནཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་སྶ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ས་ཏི? ཡཱ ས་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཏི…པེ… ས་མྨཱ་ས་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་ཏི’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སུ་ཁཾ? ཡཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སཱ་ཏཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སུ་ཁཾ ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ སཱ་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ སཱ་ཏཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘སུ་ཁཾ’’. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཙ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨི་མཱ་ཡ ཙ ས་ཏི་ཡཱ ཨི་མི་ནཱ ཙ སུ་ཁེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་རི་ཡ་ཏི ཝ་ཏྟ་ཏི པཱ་ལེ་ཏི ཡ་པེ་ཏི ཡཱ་པེ་ཏི ཙ་ར་ཏི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ ས་ཏི་མཱ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱི’’ཏི.
༥༩༠. ‘‘ཏ་ཏི་ཡ’’ནྟི ག་ཎ་ནཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏཱ ཏ་ཏི་ཡཾ. ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཏི་ཡཾ.
༥༩༡. ‘‘ཛྷཱ་ན’’ནྟི ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ས་ཏི, ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, སུ་ཁཾ, ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱ.
༥༩༢. ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫཱ’’ཏི ཡོ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷོ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ པ་ཏྟི ས་མྤ་ཏྟི ཕུ་ས་ནཱ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ.
༥༩༣. ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི…པེ… ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༥༩༤. ‘‘སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ’’ཏི, ཨ་ཏྠི སུ་ཁཾ, ཨ་ཏྠི དུ་ཀྑཾ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སུ་ཁཾ? ཡཾ ཀཱ་ཡི་ཀཾ སཱ་ཏཾ ཀཱ་ཡི་ཀཾ སུ་ཁཾ ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ སཱ་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ སཱ་ཏཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘སུ་ཁཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ དུ་ཀྑཾ? ཡཾ ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཨ་སཱ་ཏཾ ཀཱ་ཡི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཨ་སཱ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཨ་སཱ་ཏཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘དུ་ཀྑཾ’’. ཨི་ཏི ཨི་ད་ཉྩ སུ་ཁཾ ཨི་ད་ཉྩ དུ་ཀྑཾ ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ’’ཏི.
༥༩༥. ‘‘པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ’’ཏི ཨ་ཏྠི སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཏྠི དོ་མ་ན་སྶཾ.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ སོ་མ་ན་སྶཾ? ཡཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སཱ་ཏཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ སུ་ཁཾ ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ སཱ་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ སཱ་ཏཱ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘སོ་མ་ན་སྶཾ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ དོ་མ་ན་སྶཾ? ཡཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཨ་སཱ་ཏཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཨ་སཱ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཨ་སཱ་ཏཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘དོ་མ་ན་སྶཾ’’. ཨི་ཏི ཨི་ད་ཉྩ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨི་ད་ཉྩ དོ་མ་ན་སྶཾ པུ་བྦེ་ཝ ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘པུ་བྦེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་དོ་མ་ན་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ’’ཏི.
༥༩༦. ‘‘ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ’’ནྟི ཡཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ནེ་ཝ སཱ་ཏཾ ནཱ་སཱ་ཏཾ ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ ཙེ་ཏོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁ’’ནྟི.
༥༩༧. ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷི’’ནྟི, ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ? ཡཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨུ་པེ་ཀྑ་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ནཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་སྶ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ས་ཏི? ཡཱ ས་ཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཏི…པེ… ས་མྨཱ་ས་ཏི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་ཏི’’. ཨ་ཡཾ ས་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་ཝ་ཊཱ ཧོ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷཱ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷི’’ནྟི.
༥༩༨. ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠ’’ནྟི ག་ཎ་ནཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ, ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥༩༩. ‘‘ཛྷཱ་ན’’ནྟི ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ས་ཏི, ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཀ་གྒ་ཏཱ.
༦༠༠. ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫཱ’’ཏི ཡོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷོ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ པ་ཏྟི ས་མྤ་ཏྟི ཕུ་ས་ནཱ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ.
༦༠༡. ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི…པེ… ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི.
༦༠༢. ‘‘ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ? རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ ཝཱ ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ན་ནཱ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏ་ཏྟཾ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ‘‘རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ཡོ’’. ཨི་མཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ཡོ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟོ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ’’ཏི.
༦༠༣. ‘‘པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ? རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ས་དྡ་ས་ཉྙཱ…པེ… ཕོ་ཊྛ་བྦ་ས་ཉྙཱ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ཡོ. ཨི་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ཡོ ས་ནྟཱ ཧོ་ནྟི ས་མི་ཏཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཏཱ བྱ་པྤི་ཏཱ སོ་སི་ཏཱ ཝི་སོ་སི་ཏཱ བྱ་ནྟཱི་ཀ་ཏཱ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ’’ཏི.
༦༠༤. ‘‘ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ? ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ས་མ་ངྒི་སྶ ཝཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ས་མ་ངྒི་སྶ ཝཱ ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ན་ནཱ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏ་ཏྟཾ – ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ‘‘ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡོ’’. ཨི་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡོ ན མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ’’ཏི.
༦༠༥. ‘‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི, ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨཱ་ཀཱ་སོ? ཡོ ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏཾ ཨ་གྷཾ ཨ་གྷ་ག་ཏཾ ཝི་ཝ་རོ ཝི་ཝ་ར་ག་ཏཾ ཨ་ས་མྥུ་ཊྛཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སོ’’. ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏི ས་ཎྛ་པེ་ཏི ཨ་ན་ནྟཾ ཕ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི.
༦༠༦. ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ ཝཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ.
༦༠༧. ‘‘ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫཱ’’ཏི ཡོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ལཱ་བྷོ པ་ཊི་ལཱ་བྷོ པ་ཏྟི ས་མྤ་ཏྟི ཕུ་ས་ནཱ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ.